«هری جروم»؛ خانه‌ای تازه برای ورزش، فرهنگ و پیوندهای اجتماعی در نورث ونکوور

بزرگ‌ترین مرکز تفریحی نورث شور، پس از بیش از دو دهه برنامه‌ریزی، با امکاناتی برای همهٔ سنین و توانایی‌ها گشایش یافت

ترانه وحدانی – نورث ونکوور

نورث ونکوور از روز شنبه ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ صاحب یکی از بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین مجموعه‌های عمومی خود شد. «مرکز اجتماعی و تفریحی هری جروم» که می‌توان آن را یک مرکز فرهنگی‌‌-ورزشی چندمنظوره نیز دانست، پس از بیش از بیست سال برنامه‌ریزی، گفت‌وگو با شهروندان و اجرای پروژه، درهای خود را به روی مردم گشود.

این ساختمان با بیش از ۱۸۹ هزار فوت مربع فضای برنامه‌ریزی‌شده، اکنون بزرگ‌ترین مرکز تفریحی در سراسر نورث شور به شمار می‌رود و قرار است نه‌تنها محلی برای ورزش، بلکه فضایی برای گردهمایی، آموزش، فعالیت‌های هنری، ارتباط میان نسل‌ها و تقویت سلامت جسمی و اجتماعی ساکنان باشد. 

در مراسم افتتاح، لیندا بوکانان، شهردار نورث ونکوور، همراه با اعضای شورای شهر، ازجمله شروین شهریاری، از شهروندان استقبال کرد. برنامه‌های این روز شامل بازدید از بخش‌های مختلف ساختمان، اجرای زنده، نمایش فعالیت‌های ورزشی، بازی و برنامه‌های خانوادگی بود. چند اثر هنری عمومی نیز در جریان مراسم رونمایی شد که از آن میان می‌توان به پرتره‌ای از هری جروم، اثر یارد نیگوسو، و آثاری از هنرمندان محلی دیگر اشاره کرد. 

مرکزی برای همه، نه‌فقط ورزشکاران

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مجموعهٔ جدید، کوشش برای ایجاد فضایی است که افراد با سن‌، پیشینه و توانایی‌های متفاوت بتوانند در آن احساس تعلق و آسایش کنند. ساختمان را شرکت معماری ونکووری HCMA Architecture and Design طراحی کرده است؛ شرکتی که در طراحی مراکز عمومی، فرهنگی و تفریحی تجربهٔ گسترده‌ای دارد.

در طرح این مرکز، فضای عمومی صرفاً راهرویی برای رسیدن به سالن‌های ورزشی نیست؛ بلکه خود بخشی از تجربهٔ محیط اجتماعی ساختمان محسوب می‌شود. ورودی‌های روشن، فضاهای باز، محل‌های نشستن و گردهمایی و ارتباط میان بخش‌های داخلی و بیرونی، مجموعه را به جایی برای دیدار، گفت‌وگو و لذت‌بردن از اوقات فراغت تبدیل کرده است.

پال فست، معمار اصلی پروژه، این مجموعه را طرحی برای یک نسل توصیف کرده است، مجموعه‌ای که می‌تواند نقش مراکز تفریحی را در شهر از نو تعریف کند. به‌گفتهٔ او، طراحی ساختمان از جغرافیا و طبیعت ویژهٔ نورث شور الهام گرفته و هدف آن تعیین معیارهای تازه‌ای برای دسترسی‌پذیری و مشارکت اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای که هر فرد، صرف‌نظر از پیشینه یا توانایی جسمی، بتواند جای خود را در آن بیابد. 

مرکز جدید در پلاک ۱۳۰ خیابان بیست و سوم شرقی، در نزدیکی تقاطع خیابان لانزدیل، قرار دارد. بخش‌هایی مانند اتاق‌های چندمنظوره، استودیوی هنر، مرکز جوانان، فضای مرکزی ساختمان، سالن ورزشی و بخش‌های آمادگی جسمانی از ۲۷ ژوئیه برای استفادهٔ عمومی در دسترس قرار گرفته‌اند. فعالیت‌های آزمایشی و بدون ثبت‌نام در ماه اوت ادامه خواهد داشت و بیشتر برنامه‌های منظم از ماه سپتامبر آغاز می‌شود.

از استخر و پیست یخ تا استودیوی هنر و آشپزخانهٔ اجتماعی

تنوع امکانات مرکز هری جروم نشان می‌دهد که مفهوم «تفریح» در این پروژه بسیار گسترده‌تر از ورزش‌های معمول در نظر گرفته شده است.

پیست یخ مجموعه با ابعاد استاندارد لیگ ملی هاکی ساخته شده و تا ۵۰۰ تماشاگر ظرفیت دارد. این فضا برای هاکی، هاکی روی یخ معلولان، رینگت، اسکیت عمومی، لاکراس، هاکی با اسکیت چرخ‌دار و همچنین ورزش‌هایی که به سطح خشک نیاز دارند، قابل‌استفاده است.

در کنار پیست یخ، یک سالن ورزشی با ابعاد المپیکی، فضاهای وسیع تمرین در داخل و خارج ساختمان، هشت اتاق چندمنظوره، استودیوی هنر، بخش‌های ویژهٔ کودکان خردسال و نوجوانان، آشپزخانهٔ اجتماعی و فضاهای متعدد برای نشست و گردهمایی ساخته شده است. این ترکیب به مرکز امکان می‌دهد میزبان کلاس‌های ورزشی، برنامه‌های هنری، فعالیت‌های آموزشی، اردوهای کودکان، برنامه‌های سالمندان و رویدادهای اجتماعی باشد. 

مرکز ورزش‌های آبی مجموعه قرار است در پاییز، پس از تکمیل آزمایش‌ها، آموزش کارکنان و دریافت تأییدیه‌های بهداشتی لازم، فعالیت خود را آغاز کند. این بخش دارای یک استخر تفریحی با رودخانهٔ آرام، فواره‌ها و محوطهٔ بازی کودکان، یک استخر ۲۵ متری با ده خط شنا، سکوی شیرجهٔ سه‌متری، تخته‌های شیرجهٔ یک و سه‌متری و حوضچه‌های آب گرم است.

یک حوضچهٔ آب گرم برای همهٔ سنین و حوضچه‌ای جداگانه برای افراد بالای ۱۶ سال، همراه با اتاق بخار و سونای خشک، در این بخش پیش‌بینی شده است. رختکن‌ها و سرویس‌های بهداشتی جنسیت‌شمول نیز برای پاسخ‌گویی به نیازهای گوناگون کاربران طراحی شده‌اند. 

سامانهٔ تصفیهٔ آب استخر از فناوری کم‌مصرف و کم‌کلر استفاده می‌کند و بنا بر اعلام شهر نورث ونکوور، این مرکز تنها دومین مجموعه در کاناداست که به چنین سامانه‌ای مجهز می‌شود. در پیست یخ نیز سیستم تبرید با دی‌اکسیدکربن، امکان بازیابی پیشرفتهٔ گرما را فراهم می‌کند.

ساختمان همچنین گواهی طراحی بدون کربن شورای ساختمان سبز کانادا را دریافت کرده است. این گواهی به‌معنای فراهم‌کردن زیرساختی است که سیستم‌های انرژی ساختمان بتوانند در آینده نیز با فناوری‌ها و استانداردهای تازه سازگار شوند. 

فضای مرکز جدید نسبت به ساختمان پیشین ۵۲ درصد افزایش یافته است. مجموعهٔ پیرامونی آن، مرکز تازهٔ فعالیت‌های سالمندان «سیلور هاربر» را نیز در بر می‌گیرد؛ فضایی امروزی‌تر و دسترس‌پذیرتر که بخشی از برنامهٔ گسترده‌تر نوسازی این محدوده محسوب می‌شود. 

هری جروم که بود؟

نام این مجموعه یادآور یکی از برجسته‌ترین ورزشکاران تاریخ کانادا و یکی از چهره‌های ماندگار جامعهٔ سیاه‌پوستان این کشور است.

هری وینستون جروم در ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۰ در شهر پرنس آلبرت استان ساسکاچوان به دنیا آمد و در نوجوانی همراه خانواده‌اش به نورث ونکوور نقل مکان کرد. او در دوران دبیرستان در چند رشتهٔ ورزشی، ازجمله بیسبال و فوتبال، فعالیت می‌کرد، اما سرعت استثنایی‌اش در دوومیدانی بود که خیلی زود توجه مربیان و رسانه‌ها را به خود جلب کرد. 

جروم در سال ۱۹۵۹، در ۱۸ سالگی، رکورد ۲۲۰ یارد مدارس کانادا را که ۳۱ سال پابرجا مانده بود، شکست. همین موفقیت زمینه‌ساز دریافت بورس تحصیلی از دانشگاه اورگن شد؛ جایی که زیر نظر بیل باورمن، یکی از مربیان تأثیرگذار تاریخ دوومیدانی، تحصیل و تمرین کرد. 

در سال ۱۹۶۰، جروم مسافت ۱۰۰ متر را در ده ثانیه دوید و با رکورد جهانی آن زمان برابر شد. یک سال بعد، با ثبت زمان ۹٫۳ ثانیه، رکورد جهانی ۱۰۰ یارد را تکرار کرد. او در ادامه نیز در چند مادهٔ انفرادی و امدادی رکوردهای جهانی را ثبت یا تکرار کرد و برای مدتی به‌طور هم‌زمان در میان رکوردداران ۱۰۰ متر و ۱۰۰ یارد جهان قرار داشت. منابع مختلف مجموع رکوردهای جهانی ثبت‌شده یا مساوی‌شدهٔ او را شش یا هفت رکورد ذکر کرده‌اند؛ تفاوتی که به شیوهٔ شمارش رکوردهای انفرادی، امدادی و رکوردهای تکرارشده مربوط است. 

راه موفقیت جروم، با وجود استعداد کم‌نظیرش، آسان نبود. او در بازی‌های کشورهای مشترک‌المنافع سال ۱۹۶۲ دچار آسیب‌دیدگی شدید عضلهٔ ران شد. شدت مصدومیت به‌اندازه‌ای بود که بازگشت او به سطح قبلی‌اش در ورزش بعید به نظر می‌رسید. با این‌حال، پس از جراحی و دوره‌ای طولانی از توان‌بخشی، دوباره به میدان بازگشت.

اوج این بازگشت در المپیک ۱۹۶۴ توکیو رقم خورد؛ جایی‌که جروم در مسابقهٔ ۱۰۰ متر به مدال برنز رسید. دو سال بعد، مدال طلای ۱۰۰ یارد بازی‌های کشورهای مشترک‌المنافع را در جامائیکا به دست آورد و در سال ۱۹۶۷ نیز در رقابت‌های پان‌آمریکن وینیپگ قهرمان ۱۰۰ متر شد. او در سه دورهٔ بازی‌های المپیک، در سال‌های ۱۹۶۰، ۱۹۶۴ و ۱۹۶۸، نمایندهٔ کانادا بود. 

فراتر از خط پایان

اهمیت هری جروم تنها به مدال‌ها و رکوردهایش محدود نمی‌شود. او در دوره‌ای به موفقیت رسید که ورزشکاران سیاه‌پوست در کانادا با تبعیض و داوری‌های ناعادلانه روبه‌رو بودند. بخشی از انتقادهایی که پس از ناکامی‌ها یا مصدومیت‌هایش متوجه او می‌شد، آشکارا یا به‌طور ضمنی رنگ‌وبوی نژادپرستانه داشت. بازگشت او و کسب مدال المپیک، پاسخی عملی به کسانی بود که توانایی یا اراده‌اش را زیر سؤال می‌بردند. 

جروم افزون بر ورزش، در رشتهٔ تربیت بدنی تحصیل کرد و مدتی در مدارس ریچموند و ونکوور به تدریس پرداخت. پس از پایان دوران قهرمانی نیز در توسعه و مدیریت ورزش آماتور فعالیت کرد و به‌ویژه بر افزایش مشارکت کودکان و نوجوانان در فعالیت‌های ورزشی تأکید داشت. او در برنامه‌های ملی و استانی ترویج ورزش نقش داشت و در سال‌های پایانی زندگی، برنامهٔ جوایز ورزشی نخست‌وزیر بریتیش کلمبیا را هدایت می‌کرد؛ طرحی که هدفش تشویق دانش‌آموزان دبستانی به ورزش بود. 

جروم در سال ۱۹۷۰ نشان افتخار کانادا (Order of Canada) را دریافت کرد و یک سال بعد به تالار مشاهیر ورزش کانادا راه یافت. نام او بر مسابقات دوومیدانی، مجموعه‌های ورزشی و جوایز ملی متعددی نهاده شده و تندیس برنزی‌اش در پارک استنلی ونکوور قرار دارد. او در سال ۲۰۱۰ نیز به‌عنوان یک شخصیت دارای اهمیت تاریخی ملی به رسمیت شناخته شد. 

هری جروم در ۷ دسامبر ۱۹۸۲، در ۴۲ سالگی به‌دلیل خون‌ریزی مغزی ناشی از آنوریسم، در نورث ونکوور درگذشت، اما زندگی کوتاه او تأثیری ماندگار بر ورزش و جامعهٔ کانادا بر جای گذاشت.

ادامهٔ یک میراث

شعار هری جروم «هرگز تسلیم نشو» بود. شهردار نورث ونکوور در مراسم افتتاح گفت که روح همین شعار در پروژهٔ جدید حضور دارد؛ پروژه‌ای که پس از بیش از دو دهه برنامه‌ریزی و تلاش سرانجام به نتیجه رسیده است. 

نام‌گذاری این مرکز به‌افتخار او تنها یادبود یک قهرمان ورزشی نیست. امکانات گستردهٔ مجموعه برای کودکان، جوانان، سالمندان، ورزشکاران دارای معلولیت، هنرمندان و خانواده‌ها با بخش مهمی از میراث جروم پیوند دارد: این باور که ورزش و فعالیت اجتماعی باید در دسترس همگان قرار گیرد.

مرکز فرهنگی‌‌ورزشی هری جروم از یک‌سو یادگار سریع‌ترین گام‌های یکی از قهرمانان بزرگ کاناداست و از سوی دیگر، فضایی برای گام‌های تازهٔ نسل‌هایی است که در سال‌های آینده در آن شنا خواهند کرد، ورزش خواهند آموخت، هنر خواهند آفرید و یکدیگر را خواهند شناخت. شاید بهترین ادای احترام به هری جروم نیز همین باشد: ساختمانی زنده که نام او را نه‌فقط بر سردر خود، بلکه در فرصت‌هایی که برای رشد، مشارکت و امید فراهم می‌کند، زنده نگه می‌دارد.