اریک دانکن: دولت لیبرال بیانیه را بدون مشورت با پارلمان یا اطلاع‌رسانی قبلی صادر کرده است

پاسخ اریک دانکن، وزیر سایهٔ امور خارجه از حزب محافظه‌کار کانادا به پرسش رسانهٔ همیاری دربارهٔ بیانیهٔ مشترک کانادا و امارات دربارهٔ جزایر سه‌گانهٔ خلیج فارس
بیانیهٔ مشترک مورخ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، و شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، بار دیگر مسئلهٔ جزایر سه‌گانهٔ تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی را به صدر اخبار آورده است. دو طرف در بخشی از این بیانیه خواهان پایان «اشغال» سه جزیره شده‌اند و آن را «نقض حاکمیت امارات» و اصول منشور ملل متحد دانسته‌اند. عبارتی مشابه پیش‌تر در بیانیهٔ مشترک کانادا و امارات در نوامبر ۲۰۲۵ هم آمده بود. این بیانیه در جامعهٔ ایرانی‌کانادایی انتقادهای شدیدی به دنبال داشته است.

به‌دنبال انتشار بیانیهٔ مشترک کانادا و امارات عربی متحده در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، رسانهٔ همیاری از دفتر نخست‌وزیر، وزارت امور خارجهٔ کانادا و چند تن از مقام‌های کانادایی خواست به سه پرسش پاسخ دهند. متن پرسش‌ها در نامه‌ای که برای اریک دانکن، وزیر سایهٔ امور خارجه از حزب محافظه‌کار کانادا، فرستادیم چنین بود (با اندکی تفاوت در عبارت برای هر مخاطب):

۱. هیچ دادگاه یا مرجع قضایی‌ای تاکنون دربارهٔ حاکمیت بر این جزایر رأی نداده است. دولت کانادا بر چه مبنای حقوقی‌ای حاکمیت امارات را مسلّم می‌گیرد، و آیا باید تحلیل حقوقی پشت این موضع را منتشر کند؟

۲. بیانیه خواهان حل مسالمت‌آمیز اختلافات شده، اما به مذاکره یا دیوان بین‌المللی دادگستری — که خود امارات پیشنهاد کرده — اشاره‌ای نمی‌کند. آیا کانادا باید از ارجاع به دیوان لاهه یا مذاکرهٔ مستقیم حمایت کند؟

۳. آیا سیاست کلی کانادا اتخاذ موضع دربارهٔ ماهیت اختلافات حاکمیتی میان دیگر کشورهاست؟ اگر چنین است، در چه موارد دیگری چنین کرده است؟

اریک دانکن، نمایندهٔ مجلس و وزیر سایهٔ امور خارجه از حزب محافظه‌کار و نایب‌رئیس کمیتهٔ دائمی امور خارجه و توسعهٔ بین‌المللی مجلس عوام کانادا، از نخستین مقاماتی بود که پاسخ داد. ترجمهٔ فارسی متن کامل پاسخ او بدین شرح است. (نوشته‌های داخل قلاب برای درک ساده‌تر متن از سوی رسانهٔ همیاری افزوده شده است):

از ایمیل شما دربارهٔ [ابوموسی،] تنب بزرگ و تنب کوچک سپاسگزارم. من از تفسیرهای تاریخی و حقوقی رقیب دربارهٔ حاکمیت [بر این جزایر] پیش از خروج بریتانیا از خلیج [فارس] در سال ۱۹۷۱ و اهمیت راهبردی آن برای تنگهٔ هرمز آگاهم.

دولت لیبرال، که از جانب کانادا عمل می‌کند، بیانیه‌ای را که به آن اشاره کرده‌اید، بدون مشورت با پارلمان یا اطلاع‌رسانی قبلی دربارهٔ آن صادر کرده است. کانادا از دیرباز طرف‌های درگیر در اختلافات ارضی را تشویق کرده است از نهادهای بین‌المللی مستقر برای حل این اختلافات از راه سازوکارهای شناخته‌شدهٔ حل‌وفصل اختلاف استفاده کنند. همانند بسیاری از اختلافات ارضی دیرپا و حل‌نشدهٔ دیگر در جهان، یک کشور در حال حاضر قلمروی را اداره می‌کند اما کشور دیگری ادعای شناخته‌شده‌ای نسبت به آن دارد. بنابراین مهم است که این‌گونه مسائل به‌شیوه‌ای مسالمت‌آمیز و پایدار حل شود.

محافظه‌کاران از حق تعیین سرنوشت همهٔ مردمان مطابق منشور ملل متحد حمایت می‌کنند و آن را اصلی بنیادین در حقوق بین‌الملل می‌دانند. ما از دولت لیبرال انتظار داریم به‌عنوان بخشی از سیاست خارجی‌ای که از آزادی، دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون حمایت و آن را ترویج می‌کند، به این اصل بنیادین پایبند باشد. به‌همین دلیل خوشحالم که شنیده‌ام شما پیش‌تر دربارهٔ بیانیهٔ او به نخست‌وزیر مارک کارنی نامه نوشته‌اید. معتقدم مهم است که او مستقیماً از کانادایی‌هایی که به این موضوع علاقه دارند، بشنود.

باز هم از اینکه برایم نوشتید و فرصت دادید دیدگاهم را با شما در میان بگذارم، سپاسگزارم.

با احترام، اریک دانکن، نمایندهٔ مجلس

ارسال دیدگاه