منوچهر پورعطایی – ونکوور
سپتامبر ۲۰۲۶ برای سپهر سیاسی بریتیش کلمبیا ماهی پرالتهاب و سرنوشتساز بود. درحالیکه احزاب اپوزیسیون با بحرانهای داخلی و انشعابهای پیدرپی دستوپنجه نرم میکردند، اعلام ناگهانی انتخابات زودهنگام تمام معادلات را تغییر داد و استان را در مسیر کارزاری بسیار فشرده قرار داد.
آغاز این دومینوی سیاسی به اختلاف در حزب محافظهکار پس از پیروزی کری-لین فیندلی در انتخابات رهبری حزب بازمیگردد که به خروج چندین نماینده انجامید؛ از پیتر میلوبار، رقیب فیندلی در انتخابات رهبری، که خودش کناره گرفت، تا جان راستد، رهبر پیشین حزب، که آن را از دو نماینده به اپوزیسیون رسمی استان رساند، و ترور هالفورد، رهبر موقت پیشین، که هر دو از سوی فیندلی اخراج شدند.
بحران در این حزب زمانی عمیقتر شد که فیندلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، پس از تنها چهار ماه رهبری پرتنش و پرحاشیه، کنارهگیری کرد. او در بیانیهٔ استعفایش گفت از همان ابتدا بخش عمدهای از زمان و توجه حزب صرف درگیریهای داخلی شد و انرژیای که باید صرف چالش با NDP و آمادهسازی برای تشکیل دولت میشد، به جدلهای درونحزبی هدر رفت؛ نبرد محافظهکاران نباید با سایر محافظهکاران باشد. فیندلی که خود را همسر، مادر و مادربزرگ معرفی کرد، افزود حملات به شخصیت و خانوادهاش و تهدیدهای علیه آنان از خط قرمز گذشته، و باید مایهٔ نگرانی همه، فارغ از گرایش سیاسیشان، باشد.
تنها دو روز پس از این استعفای شوکهکننده، در ۲۲ سپتامبر، دیوید ایبی، نخستوزیر استان و رهبر حزب دموکرات نوین بریتیش کلمبیا (بیسی اندیپی)، انحلال مجلس را رسماً اعلام کرد و تاریخ ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ را برای برگزاری انتخابات زودهنگام تعیین نمود. این در حالیست که هنوز دو سال تا انتخابات برنامهریزیشده فرصت باقی بود و حزب اندیپی هم هرچند با اکثریتی شکننده، کنترل مجلس قانونگذاری استان را در دست داشت.
ایبی دلیل اصلی این تصمیم ناگهانی را شرایط حساس و «حیاتی» استان و کانادا در پی بالاگرفتن تنشهای تجاری و تهدید به اِعمال تعرفههای سنگین از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، عنوان کرد. او استدلال کرد که بریتیش کلمبیا برای دفاع از صنایع و کارگران خود در برابر این فشارهای اقتصادی نیازمند دولتی است که مأموریت و پشتوانهٔ قدرتمند و تازهای از سوی مردم دریافت کرده باشد.
با این وجود، این تصمیم ایبی با واکنشهای تند، انتقادی و گستردهای مواجه شد. لورن دورکسون، که پس از استعفای فیندلی بهعنوان رهبر موقت حزب محافظهکار منصوب شده، این اقدام ایبی را انتخاباتی «فرصتطلبانه» خواند که در میانهٔ بحران اقتصادی، دهها میلیون دلار روی دست مالیاتدهندگان هزینه میگذارد و هیچکس خواهان آن نبوده است. دورکسون هشدار داد ایبی از این حرکت که با سوءاستفاده از تشتت اپوزیسیون انجام شده، پشیمان خواهد شد، زیرا این انتخابات فرصتی بزرگ برای تغییر فراهم کرده است. نامزدهای شهرداری و نهادهای شهری نیز از این زمانبندی ناراضیاند؛ چون انتخابات استانی دقیقاً یک هفته پس از انتخابات شهرداریها (۱۷ اکتبر) برگزار میشود و مردم باید در فاصلهای کوتاه دو بار پای صندوق رأی بروند.
عرصهٔ سیاست بریتیش کلمبیا از انتخابات پرتنش سال ۲۰۲۴ تاکنون دستخوش تغییرات زیادی شده است. از آن جمله ظهور احزابی جدید است که از انشقاق حزب محافظهکارِ بیسی به وجود آمدند، مانند حزب وانبیسی و حزب سنتر بیسی که اولی رویکردی تندروتر از حزب محافظهکار و دومی میانهروتر از این حزب، در طیف راست سیاسی را دنبال میکنند.
حزب دموکرات نوین بهرهبری دیوید ایبی که از سال ۲۰۲۲ پس از کنارهگیری جان هورگان سکان هدایت حزب و دولت را به دست گرفت، اکنون امیدوار است تا با تکیه بر وعدههایش در زمینهٔ مسکن و مقابله با تهدیدات خارجی و البته تشتت بین احزاب رقیب، برای چهارمین دورهٔ متوالی قدرت را برای حزب خود تضمین کند.
حزب محافظهکار با رهبری موقت لورن دورکسون، نمایندهٔ حوزهٔ کاریبو-چیلکوتین، که پیشتر از طریق حزب بیسیلیبرال (بیسی یونایتد) انتخاب شده و سپس به محافظهکاران پیوسته بود، توانسته تعدادی از نمایندگان مستعفی و اخراجشده را به حزب برگرداند. دورکسون اکنون بهعنوان رهبر موقت، وظیفهٔ خطیر رهبری حزبی تازهمتحدشده را در یک کارزار نفسگیر بر عهده دارد و اگر در انتخابات پیروز شود، رهبریاش در حزب دائمی خواهد شد.
حزب سنتربیسی که همین هفتهٔ پیش رهبری پیتر میلوبار را اعلام کرده بود، حالا النور استورکو را به رهبری برگزیده است. او با صراحت اعلام کرد که دیگر به حزب محافظهکار اعتمادی ندارد و ارزشهایشان همسو نیست. استورکو اکنون بهعنوان رهبر، پرچمدار حزب میانهروی سنتربیسی است.
حزب سبز بهرهبری امیلی لوآن، فعال برجستهٔ محیط زیست، که سال گذشته جانشین سونیا فرستنو در رهبری حزب شد، وارد کارزار انتخابات میشود. لوآن قصد دارد بهعنوان صدایی مستقل در برابر احزاب سنتی و شرکتهای بزرگ بایستد.
حزب وانبیسی بهرهبری دالاس برودی، رهبر موقت این حزب، پا به عرصهٔ انتخابات میگذارد. این حزب سعی دارد صدای جریانهای تندروتری در جناح راست باشد.
فرارسیدن زودهنگام و غیرمنتظرهٔ انتخابات، بسیاری از چهرههای سرشناس را به تصمیمگیریهای سخت واداشته است. در این دوره شاهد تغییرات مهمی در فهرست نامزدها بودهایم:
جان راستد، رهبر پیشین حزب محافظهکار، که نقش بسزایی در احیای این حزب داشت، اعلام کرد که دیگر نامزد نخواهد شد. لیندا هپنر، شهردار پیشین سوری، که قرار بود ستارهٔ محافظهکاران باشد، بهطور ناگهانی از رقابت در این دوره انصراف داد. چندین تن از وزرای کلیدی کابینهٔ دیوید ایبی ازجمله برندا بیلی، وزیر دارایی، راوی کالون، وزیر بهداشت، کلی گرین، وزیر مدیریت بحران، و لانا پاپهم، وزیر کشاورزی، اعلام کردهاند که قصد شرکت مجدد در انتخابات را ندارند. راب باترل، نمایندهٔ حزب سبز از حوزهٔ سانیچ نورث، نیز از دنیای سیاست کنارهگیری کرد.
در عین حال از سوی حزب حاکم (اندیپی)، چهار وزیر برجستهٔ کابینه یعنی مایک فارنورث، آدریان دیکس، بوئن ما و جوزی آزبورن برای انتخاب مجدد وارد کارزار شدهاند. جینی سیمز و خبرنگار سابق پارلمانی، ریچارد زوسمن، نیز از چهرههای مطرح این حزب برای جذب آرا هستند. در یکی از شگفتیهای این کارزار، اندرو ویوِر، رهبر پیشین حزب سبز، اعلام کرده است که این بار بهعنوان نامزد حزب سنتربیسی بهرهبری النور استورکو وارد عرصهٔ رقابتها خواهد شد؛ اقدامی که نشاندهندهٔ سیالبودن شدید مرزهای حزبی در این انتخابات تاریخی است. و شاید یکی از مهمترین رویدادها، جدایی برنت چپمن، همسر کری-لین فیندلی از حزب محافظهکار و پیوستن او به حزب وانبیسی باشد. تا زمان نگارش این سطور (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۳) هنوز گزارشی از تصمیم خود فیندلی دربارهٔ این انتخابات منتشر نشده است.
از آنجاییکه هنوز تنها چند روز از اعلام انتخابات زودهنگام گذشته، در روزهای آتی باید در انتظار تحولات بیشتری بود.
به NDP که میرسید، چنان بیاهمیت قلمدادشان میکنید که صرفاً از طریق تشتت احزاب مخالفشان قرار است به جایی برسند. واقعیت بیسی که چیزی خلاف را نشان میدهد. به هر حال منصفانهتر بنویسید. چنین گزارشی باید وزنی یکسان برای همهی احزاب قائل شود نه اینکه فقط بر تحولات حزب محافظهکار و لیبرال متمرکز باشد.