سیما غفارزاده – ونکوور
بیش از یک ماه از سرکوب خونین ۱۸ و ۱۹ دیماه که طی آن هزاران انسان بیگناه بهدست نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادند، میگذرد. پس از برقراری ارتباط اینترنتی، ولو ناپایدار، بهتدریج ابعاد هرچه هولناکتر این کشتار مشخص میشود. هرچند بعید مینماید روزی شمار واقعی کشتهشدگان، مجروحان و بازداشتیها معلوم شود. تا زمان نگارش این یادداشت، بر اساس اعلام خبرگزاری فعالان حقوق بشر، هرانا، نزدیک به ۷٬۰۰۰ کشته تأیید شده است، و بر اساس اعلام سازمان حقوق بشر ایران، تعداد نهایی امکان دارد از ۲۵٬۰۰۰ کشته فراتر رود. این در حالیست که رژیم اسلامی اعلام کرده حداقل ۳٬۱۱۷ نفر جان باختهاند، و بیشتر این افراد هم نیروهای امنیتی یا رهگذران بودهاند و مسئولیت مرگها هم متوجه «اغتشاشگران» است.
پس از سرکوب گستردهٔ دیماه، جمهوری اسلامی به بازداشت افراد و گروههایی که آنها را با عناوینی چون «اغتشاشگر» یا «لیدر ناآرامیها» معرفی میکند، شدت بخشید.
آمار دقیقی از بازداشتشدگان نیز در دست نیست. هرانا، تا تاریخ ۵ فوریه، آمار بازداشتیهای اخیر را ۵۰٬۹۳۲ اعلام کرده است، که ۳۴۵ نفر آنها زیر ۱۸ سالاند. بر اساس اعلام این خبرگزاری، تاکنون ۳۰۸ اعتراف اجباری گرفته شده و ۱۱٬۰۴۸ نفر نیز به نهادهای امنیتی احضار شدهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده، بازداشتها تنها به معترضان خیابانی محدود نمانده و بهصورت سازمانیافته از شهروندان عادی و نوجوانان گرفته تا فعالان مدنی، پزشکان، وکلا، هنرمندان و حتی اتباع خارجی را در بر میگیرد؛ بازداشتهایی که با توجه به پیشینهٔ عملکرد رژیم، خطر صدور و اجرای حکم اعدام را میتواند در پی داشته باشد.
ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، پیش از این تهدیداتی بهمنظور فشار برای توقف اجرای احکام اعدام کرده بود، هرچند طبق اخباری که از داخل کشور میرسد، ماشین کشتار رژیم همچنان فعال است.
طی ماه گذشته، ترامپ چندین بار برای رژیم اسلامی خطونشان کشید، و هشدار داد که اگر مردم معترض را بکشد، آمریکا وارد عمل خواهد شد و به کمک مردم خواهد رفت، هرچند در عمل با وجود کشتار هولناک، چنین اتفاقی نیفتاد.
به نظر میرسد ترامپ همچنان ترجیح میدهد که از طریق مذاکره با جمهوری اسلامی به نتیجه برسد.
جمعهٔ گذشته، ۶ فوریه، جمهوری اسلامی و ایالات متحده بهطور «غیرمستقیم»، اولین دور مذاکراتشان پس از جنگ ۱۲روزه را در مسقط، پایتخت عمان، آغاز کردند. پس از این مذاکرات، ترامپ، ابراز خوشبینی کرد که گفتوگوهای بسیار خوبی داشتهاند و به نظر میرسد که ایران میخواهد به توافق برسد.
در عینحال، ترامپ روی حضور نظامی آمریکا در منطقه تأکید کرد و با اشاره به دور بعدی مذاکرات گفت: «آنها میخواهند به توافق برسند؛ همانطور که باید هم خواهان توافق باشند. شما پیامدهای عدم توافق را میدانید؛ پیامدها روشن است. بنابراین باید دید چه اتفاقی میافتد.»
همزمان با پایان دور اول مذاکرات، ترامپ، برای مقابله با آنچه «تهدیدات رژیم ایران» توصیف شده، یک فرمان اجرایی امضا کرد. او در این فرمان اجرایی، ایران را بهدلیل ادامهٔ فعالیتهای هستهای، حمایت از تروریسم، توسعهٔ موشکهای بالستیک و اقداماتی که موجب بیثباتی منطقه میشود و امنیت متحدان و منافع آمریکا را به خطر میاندازد، مسئول میداند.
در این فرمان همچنین جمهوری اسلامی بهعنوان «بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان» و حامی گروهها و شبهنظامیان تروریستی نیابتی در سراسر خاورمیانه شناخته میشود؛ گروههایی که در حملات خود موجب کشته و زخمی شدن شهروندان آمریکایی شدهاند و فعالانه نیروهای ایالات متحده، شرکای منطقهای و متحدان آن را هدف قرار میدهند.
در این فرمان همچنین آمده است که «سوءمدیریت در استفاده از بهرهبرداری از منابع ایران آشکار است؛ حاکمیت آن کشور بهجای رسیدگی به مشکلات مردم و زیرساختها، منابع خود را صرف برنامههای هستهای و موشکی کرده است، درحالیکه زیرساختها و مردم با مشکلات جدی دستوپنجه نرم میکنند.»
طبق مقررات آمده در این فرمان، هر کشوری که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با ایران معاملهٔ تجاری کند، مشمول تعرفههای اضافه خواهد شد.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، فضای حاکم بر گفتوگوها را «بسیار مثبت» توصیف کرد، در عینحال گفت که اگر واشنگتن به خاک ایران حمله کند، کشورش پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد، چون هیچ امکانی برای حمله به خاک آمریکا ندارد.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در واکنش به مذاکرات روز جمعه، ترامپ را «دروغگو» توصیف کرد و در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت: «جمهوری اسلامی از خطوط قرمز خود کوتاه نیامده و نمیآید. این آمریکاییها هستند که پس از شکست سایر گزینههایشان (نظامی، اقتصادی، تروریستی و… ) حالا چارهای جز پذیرش چارچوبها و حقوق ملت ایران ندارند.»
در میانهٔ مذاکرات دیپلماتیک، تهدیدها و فرمانهای اجرایی، آنچه کمترین توجه را به خود معطوف میکند، انسانهای بیگناهیست که خونشان خیابانها را گلگون کرد، نوجوانانی که هرگز به خانه بازنگشتند، مادرانی که چشمانتظار ماندند، پدرانی که میان کیسههای سیاه ساعتها به دنبال پیکر فرزندشان گشتند، و خانوادههایی که حتی از حق سوگواری محروم شدند… مذاکرات ممکن است به توافقی برسد یا نرسد، تحریمها ممکن است تشدید یا تعلیق شوند، اما هیچ میز مذاکرهای نباید خونهای ریختهشده را به حاشیه براند.
