سیما غفارزاده – ونکوور
در هفتهٔ چهارم جنگ هستیم؛ جنگ میان اسرائیل/آمریکا و ایران که خیلی زود از همان ابتدا پای کشورهای حوزهٔ خلیج فارس نیز به آن کشیده شد. جنگی که در ابتدا بنا به ادعای ایالات متحده یا بهعبارتی دونالد ترامپ، قرار بود حداکثر چهار هفته یا کمتر طول بکشد، حالا با اتمام هفتهٔ چهارم وارد فاز فرسایشی شده است و هنوز نمیدانیم چه پایانی برای این جنگ میشود متصور شد، بهویژه با توجه به تصمیمات غیرمنتظره و غیرقابلپیشبینی ترامپ؛ او که بهزعم بسیاری از صاحبنظران، حتی برخی از جمهوریخواهان، هیچ برنامهٔ مشخصی برای پایاندادن به این جنگ و خروج از آن ندارد.
موضوع مهم دیگری که به این سردرگمی و تزلزل دامن میزند، و بر کسی پوشیده نیست، آن است که ترامپ و نتانیاهو اهداف متفاوتی را در این جنگ دنبال میکنند. نتانیاهو مشخصاً بهدنبال سرنگونی و تغییر رژیم بهقصد حذف هرگونه تهدیدات احتمالی علیه کشورش است، درحالیکه ترامپ، دستکم آنطور که در ظاهر میگوید، ترجیح میدهد بتواند با یک نفر از داخل خود رژیم اسلامی مذاکره کند و شروط خود را به او بقبولاند. بسیاری معتقد بودند آن یک نفر میتوانست علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، باشد، ولی او نیز مانند بسیاری از فرماندهان ارشد رژیم مورد حملهٔ هدفمند قرار گرفت و سهشنبهٔ هفتهٔ گذشته کشته شد.
حال که موضوع بستهبودن تنگهٔ هرمز از سوی جمهوری اسلامی به مهمترین و پرچالشترین مسئلهٔ جنگ تبدیل شده، چرا که موجب بالارفتن شدید قیمت نفت و البته کمبود سوخت در اقصی نقاط دنیا شده است، و دونالد ترامپ که از همهسو تحت فشار است تا چارهای برای این معضل بیندیشد، آخر هفتهٔ گذشته تهدید کرد که اگر رژیم تا ۴۸ ساعت بعد همچنان تنگهٔ هرمز را بسته نگاه داشته باشد، آمریکا به نیروگاههای برق ایران حمله خواهد کرد؛ تهدیدی که در صورت عملیشدن، فاجعهٔ بزرگی در پی خواهد داشت؛ محرومشدن میلیونها انسان از ابتداییترین ملزومات و رفاه زندگی، ازکارافتادن بیمارستانها، کارخانهها، خدمات شهری، و و و… در مقابل، جمهوری اسلامی هم تهدید کرد که اگر نیروگاههایش مورد حمله قرار گیرد، نیروگاههای کشورهای منطقه را هدف قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ کمی پیش از بهسررسیدن مهلت ۴۸ ساعته، اعلام کرد که این مهلت را پنج روز تمدید کرده است، چرا که در حال مذاکره با جمهوری اسلامیست و چنانچه شروط وی پذیرفته شود، تمامی مشکلات حل شده، جنگ را که پیروز میدانش است، پایان داده و حتی تنگهٔ هرمز را بههمراه «آیتالله» اداره خواهند کرد! البته مشخص نیست منظور او از «آیتالله» کیست چرا که بارها گفته است که مجتبی خامنهای را قبول ندارد. نکتهٔ جالب توجه این است که از زمان تمدید مهلت یادشده، ترامپ همچنان اصرار دارد که آمریکا در پاکستان در حال مذاکره با جمهوری اسلامیست و در مقابل رژیم اسلامی میگوید که چنین نیست و بنابهگفتهٔ عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی، «تبادل پیامها از طریق میانجیها بهمعنای مذاکره با آمریکا نیست.» ولی ترامپ همچنان بر موضع خود پافشاری دارد و میگوید ايران «در حال مذاکره است»، اما آنها «میترسند اين را بگويند چون فکر میکنند ممکن است توسط مردم خودشان کشته شوند». او افزود: «همچنين میترسند که توسط ما کشته شوند.»
همزمان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفته است که بر اساس اطلاعات موجود، «دشمنان» با حمایت یک کشور منطقه که نامی از آن نبرد، در حال برنامهریزی برای اشغال یکی جزایر ایران هستند. او گفت: «دشمنان ایران با پشتیبانی یکی از کشورهای منطقه، در حال تدارک عملیات اشغال یکی از جزایر ایرانی هستند؛ قدم از قدم بردارند، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حمله قرار خواهد گرفت.»
همهٔ اینها در حالیست که از یک طرف شهرهای ایران آماج بمباران اسرائیل و آمریکا بوده و از طرف دیگر شهرهای اسرائیل و کشورهای عرب منطقه هم، آماج حملات موشکی و پهپادیاند، و به نظر نمیرسد «مذاکراتی که ظاهراً در جریان است» تأثیری در شدت حملات طرفین داشته است. بر اساس اطلاعات ثبتشده و راستیآزماییشده از سوی خبرگزاری هرانا، از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه مصادف با ۹ اسفند تا زمان نگارش این یادداشت، تعداد کشتهشدگان غیرنظامی ۱۴۵۵ نفر، شامل دستکم ۲۱۷ کودک، کشتهشدگان نظامی ۱۱۶۷ نفر و کشتهشدگان نامشخص (غیرنظامی/نظامی) ۶۶۹ نفر بودهاند.
در عین حال، ماشین اعدام رژیم سرعت گرفته و اخیراً خبرهایی – از میان اخبار قطرهچکانیای که با وجود قطعی اینترنت به بیرون درز میکند – دربارهٔ اعدام جوانانی که در دیماه خونین گذشته دستگیر شده بودند، منتشر شده است… همچنین صدها، اگر نگوییم هزاران نفر، بهویژه جوانان و کودکان در معرض خطر اعدام قرار دارند و متأسفانه به نظر نمیرسد رژیم اسلامی در شرایط کنونی کوچکترین وقعی به محکومیت اعدامها از سوی سازمانها و نهادهای حقوق بشری، بنهد…
گویا در این کارزار نابرابر، تنها چیزی که با دقت نظامی پیش میرود، بمبارانها، ماشین اعدام و سرکوب داخلی است. تمدید مهلتهای ۴۸ ساعته و سیگنالهای مبهم مذاکره در پاکستان، درحالیکه موشکها آسمان منطقه را شکافته و اینترنت در تاریکی مطلق است، بیشتر به یک وقتکشی سیاسی میماند تا ارادهای برای صلح. حقیقت تلخ آنجاست که میان لفاظیهای ترامپ و رؤیاهای نتانیاهو، آنچه در حال نابودیست، امنیت خاورمیانه و حق زیستن نسلیست که در میانهٔ دیماه خونین و اسفند جنگزده، به گروگان گرفته شده است.