سیما غفارزاده – ونکوور
جنگ تعرفه که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، همزمان با ورود به کاخ سفید در ماه ژانویه به راه انداخته است، طی ماههای گذشته دستخوش تغییرات بسیاری شده؛ چیزی که مستقیماً از تصمیمات غیرمنتظرهٔ ترامپ ناشی میشود.
سهشنبهٔ این هفته، ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در تازهترین اظهاراتش در این زمینه گفت که به نظر میرسد رئیسجمهور آمریکا به تعرفهها پایبند است و هرگونه توافق تجاری با آمریکاییها احتمالاً مستلزم پذیرش برخی تعرفهها بر صادرات خواهد بود.
او در پاسخ به خبرنگاران پیش از نشست هیئت دولت دربارهٔ جنگ تجاری، گفت: «در حال حاضر شواهد چندانی وجود ندارد» که آمریکا بخواهد توافقی بدون درنظرگرفتن تعرفه امضا کند.
کارنی نگفت که آیا حاضر است تعرفهها را بپذیرد یا نه. او در نشست ماه گذشتهٔ گروه هفت، پس از دیدار با ترامپ گفته بود کانادا فقط و فقط توافقی را امضا خواهد کرد که بهنفع کانادا باشد.
کارنی همچنین گفت که در چارچوب فعلیِ ترامپ، کانادا «تقریباً تجارت آزاد» با آمریکا دارد و او میخواهد این وضعیت ادامه یابد. این اظهارنظر به معافیتهای تعرفهای که برای کالاهای کانادایی مشمول توافق کانادا-آمریکا-مکزیک (CUSMA) در نظر گرفته شده، اشاره دارد.
کارنی در عین حال گفت با تعرفههایی که آمریکا بهطور عمومی بر فولاد، آلومینیوم، صادرات خودرو و همچنین تعرفههای تهدیدآمیز بر دارو، چوب و مس اعمال میکند، «بدیهیست که مشکلاتی وجود دارد.» این تعرفهها موسوم به «بخش ۲۳۲» بهویژه به اقتصاد کانادا آسیب زده، و باعث ازدسترفتن مشاغل و کاهش صادرات شده است. این تعرفهها نام خود را از بخشی از یک قانون تجاری آمریکا گرفتهاند که به رئیسجمهور اجازه میدهد بر کالاهایی که گفته میشود «امنیت ملی» را تهدید میکنند، تعرفه وضع کند.
کاترین کابدن، رئیس و مدیرعامل اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد کانادا، سهشنبهٔ این هفته در مصاحبهای گفت از زمانیکه ترامپ نخستین بار تعرفهٔ فلزات را اعمال کرد، تولید فولاد در کانادا تا ۳۰ درصد کاهش یافته است.
کارنی همچنین در اظهارات اخیر خود گفت: «ما باید وضعیت را برای کانادا تثبیت کنیم. دولت در تمام طول این مذاکرات همواره از کارگران و کسبوکارهای کانادایی دفاع کرده است. ما به این کار ادامه خواهیم داد. تصور میکنم که مذاکرات از حالا تا پایان ماه شدت خواهد گرفت، و ما در این زمینه سخت کار خواهیم کرد.»
رهبر محافظهکاران، پیِر پوئلیِور، اظهارات کارنی دربارهٔ تعرفهها را «یک امتیاز یکجانبهٔ دیگر از سوی مردی که گفته بود هرگز در برابر رئیسجمهور آمریکا عقبنشینی نخواهد کرد» خواند.
پوئلیِور پیشتر نیز از تصمیم کارنی برای کنارگذاشتن مالیات خدمات دیجیتال، که عمدتاً شرکتهای بزرگ اینترنتی آمریکایی را هدف میگرفت، انتقاد کرده بود؛ اقدامی که ترامپ برای ادامهٔ مذاکرات تجاری، خواستار آن شده بود. این در حالیست که در زمان وضع این قانون در دورهٔ جاستین ترودو، پوئلیور با آن مخالفت کرده بود و آن را باری بر دوش مصرفکنندگان و کسبوکارهای کانادایی و همچنین موجب تخریب روابط کانادا با آمریکا دانسته بود.
آرلین دیکینسون، عضو شورای روابط کانادا و آمریکا بهریاست کارنی، گفت که تعرفهها ممکن است اجتنابناپذیر باشند، اما وقتی سال آینده توافق CUSMA برای بازنگری مطرح شود، شاید فرصتی برای مذاکره و حذف آنها به وجود بیاید. او در مصاحبهای دربارهٔ ترامپ گفت: «نمیتوانم باور کنم که او اجازه دهد هیچ تعرفهای اعمال نشود، چون این اصلاً سبک او نیست. این چیزی نیست که او بخواهد.» دیکینسون گفت که ترامپ با تهدیدهای مداوم برای اعمال تعرفه و «رفتار خودکامهاش» در حال «قلدری» علیه کانادا است.
هفتهٔ گذشته، ترامپ در نامهای به کارنی اعلام کرد که قصد دارد نرخ فعلی تعرفههای مرزی ۲۵ درصدی بر کالاهای کانادایی را تا اول اوت به ۳۵ درصد افزایش دهد؛ تعرفههایی که براساس توافق CUSMA نباید اعمال میشد.
ترامپ گفت این اقدام تجاری با هدف وادارکردن کانادا به مقابله با فنتانیل انجام میشود، هرچند دادههای دولت آمریکا نشان میدهد که مقدار بسیار کمی از این ماده در مرز شمالی این کشور توقیف میشود.
با اینحال، دولت فدرال کانادا بیش از یک میلیارد دلار بودجه برای تقویت کنترل مرز در برابر مواد مخدر و مهاجران اختصاص داده است، و نیروهای انتظامی در سراسر کشور نیز در چارچوب تلاشی برای مضمحلکردن تجارت مواد مخدر، توقیفها و دستگیریهایی انجام دادهاند.
ترامپ در این رابطه گفت: «اگر کانادا با من برای متوقفکردن جریان فنتانیل همکاری کند، شاید دربارهٔ این نامه تجدیدنظر کنیم.» او دوشنبهٔ این هفته در گفتوگو با خبرنگاران گفت «نامه»هایی که به کارنی و دیگران فرستاده، همان چیزی است که او آن را «توافق» با کشورهای مربوطه میداند.
کانادا میتواند با افزایش تعرفههای متقابل بر کالاهای آمریکایی واکنش نشان دهد، اما این چیزیست که ترامپ نسبت به آن هشدار داده است.
وقتی ترامپ ماه گذشته تعرفههای فولاد و آلومینیوم را به ۵۰ درصد افزایش داد، کارنی از مقابلهبهمثل و اعمال همان نرخ تعرفه بر محصولات فولاد و آلومینیوم آمریکا خودداری کرد و گفت مذاکرات برای خارجکردن کانادا از زیر بار تعرفههای ترامپ همچنان ادامه دارد. او در عین حال گفت که اگر دو طرف تا پایان ماه به توافق رضایتبخشی نرسند، تعرفههای متقابل کانادا بر این محصولات آمریکا افزایش خواهد یافت. کارنی گفت: «ما همزمان با پیشرفت مذاکرات، واکنش خود را بازبینی خواهیم کرد.»
ماههای آینده برای کانادا سرنوشتساز خواهد بود و نمودی از اینکه روابط دو کشور دستکم تا پایان دورهٔ ترامپ چه مسیری را طی خواهد کرد.
