دمی با دوست؛ گزارشی از دیدار جمعی از فعالان اجتماعی، فرهنگی و هنری ونکوور با مسئولان «بنیاد نیکوکاری یارا»

گزارش‌‌های دیگر مربوط به بنیاد نیکوکاری یارا را با کلیک روی این متن ببینید

ترانه وحدانی – کوکئیتلام

عصر دوشنبه، ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، بنیاد نیکوکاری یارا اوقات خوب و خوشی را فراهم آورد تا دوستان دمی را با هم گذرانند، از نیک‌اندیشی و نیکوکاری بگویند و طرح همکاری‌هایی را آغاز کنند.

فعالان اجتماعی و فرهنگی، هنرمندان و فرهیختگانی گرد هم آمدند تا با «بنیاد نیکوکاری یارا» بیشتر آشنا شوند. به‌گفتهٔ مینا سبزواری، از اعضای هیئت‌مدیرهٔ بنیاد نیکوکاری یارا، این بنیاد امید دارد که این آشنایی‌ها با عملکرد یارا و فعالان آن، زمینه‌ساز افزایش حمایت‌ها و همکاری‌ها شود.

حضور گرم استادان شهرام ناظری و کامبیز روشن‌روان و نیز دکتر مشگینی، حال‌وهوایی ویژه به این نشست داد، به‌ویژه آنکه پس از آشنایی با راه و روش «بنیاد نیکوکاری یار» و اعضای هیئت‌مدیرهٔ آن، تأیید و پشتیبانی خود از فعالیت‌های این بنیاد را ابراز کردند.

در این نشست، که تمام اعضای هیئت‌مدیرهٔ یارا، بعثت حشمت آزاد، نازنین حبیب‌الهی، گیتا رفیعی، کتایون رهنوردی، مینا سبزواری، فرهاد صوفی، سیما غفارزاده، و ریحانه میرجانی حضور داشتند، تعدادی از آنان دربارهٔ برنامه‌ها و عملکرد بنیاد نیکوکاری یارا و همچنین سفرهای بعثت حشمت آزاد به ایران و دیدار با مددجویان صحبت کردند. ازآنجاکه این نشست با شرکت نیکوکاران اهل فرهنگ و هنر شکل گرفته بود، سخنانی هم دربارهٔ فرهنگ متداول در امور خیریه در ایران و لزوم بهینه‌سازی آن، از سوی مینا سبزواری مطرح شد که خلاصه‌ای از آن نقل‌به‌مضمون از این قرار است:

ما در بنیاد نیکوکاری یارا ادعای فعالیت گروهی در امور فرهنگی نداریم، ولی می‌کوشیم همین امور خیریه را با شیوه‌های انسانی، نو و پیشرفته به انجام برسانیم و فرهنگ فکری و عملی آن را ارتقا ببخشیم.

به نظر می‌آید که یک خانه‌تکانی اساسی در نگرش فرهنگی ما به امور خیریه لازم باشد.

توجه و حفظ کرامت انسانی مددجو و نیکوکار، حتی اگر به‌صورت شعاری بیان می‌شود، هنوز در اکثر فعالیت‌های خیریه‌ای در ایران نهادینه نشده است.

در «بنیاد نیکوکاری یارا» ما در دو بخش عملی و کلامی این موضوع را پی می‌گیریم. در بخش عملی ارزش و عاملیت مددجو، رکن اصلی است. یارا با پیش‌گرفتن روش کارآفرینی به‌جای کمک به اَشکال مرسوم، عاملیت مددجو را رشد می‌دهد و او را با توانایی‌های خود آشنا می‌کند. با کمک نیکوکار، تسهیلگری یارا و کارآفرینی مددجو، توانایی‌های او شکوفا می‌شود. یارا حتی در این چند ماه اخیر که تمرکزش بر کارآفرینی را متوقف کرده و در کنار آن به تقدیم سبد کالا به مادرانی نیازمند پرداخته، کوشیده است فرهنگ بهتری را جایگزین کند.

یارا از شیوهٔ تقدیم خواروبار و مواد خوراکی به‌روش‌های سنتی، یعنی دادن یک کیسهٔ نایلون پر از مواد خوراکی به مددجویان، دوری کرده و چیدمان مواد را مثل فروشگاه انجام می‌دهد تا آن‌ها خود از هر کالا بردارند و «حس خریدکردن» مانع از شرمندگی و یا حقارت شود.

رشد جنبه‌های فرهنگی امور خیریه در رابطه با حفظ کرامت نیکوکار هم مد نظر است. بنیاد یارا به اصل «هدف وسیله را توجیه می‌کند» باور ندارد، بنابراین برای هدف نیک جمع‌آوری کمک‌های نیکوکاران، به هوش است که مبادا از این انسان‌های مهربان استفادهٔ ابزاری کند. ما شیوهٔ مرسوم و سنتی برانگیختن احساسات آن‌ها، و فروختن رنج تهیدستان به آنان را عقب‌گرد می‌دانیم. به حق انتخاب نیکوکار برای کمک‌کردن یا نکردن و همچنین تکیهٔ او بر خِرَدش باور داریم، بنابراین گزارش‌هایمان دربارهٔ وضع زندگی تهیدستان تنها بر پایهٔ دادن اطلاعات استوار است، نه ترسیم صحنه‌های ترحم‌انگیز و برانگیختن هیجانات که دوری از خرد را در پی دارد.

مورد دیگر که بنیاد نیکوکاری یارا در فرهنگ‌سازی در امور خیریه بدان می‌بالد، نقش آن در ایجاد فضاهای دور از خشونت است.

همان‌طور که می‌دانید خشونت‌گریزی از اصول تمدن و از ارزش‌های والا به‌ویژه در این روزگار است. از برخی افراد که با خشونت مبارزه می‌کنند ولی خود آلوده به آن‌اند، در گذریم. گروهی دیگر با خشونت مبارزه می‌کنند و هرچند می‌کوشند خودشان خشن نباشند، ولی به‌هرحال مبارزه، ریسک‌های ادعای خشونت‌گریزی خودش را دارد. در امور خیریه اما باور بر این است که با گسترش مهر و یاوری، کفهٔ خشونت خودبه‌خود سبک‌تر می‌شود.

باور ما بر این ست که «مهربانی و یاوری ما را نجات خواهند داد».

هرچه فعالیت‌های ما در زمینهٔ نیکوکاری گسترش پیدا کند، از خشونت دور می‌شویم و زهر آن را در جامعه کاهش می‌دهیم.

در این چند ماه که متأسفانه دوگانگی‌های اخیر در میان همین جامعه، ایرانی‌های ونکوور را نیز از سلامت دور کرد، تجربه به ما نشان داد که پرداختن به امور خیریه نقش مهمی در پیونددادن این جدایی‌های بیمارگونه داشت، چرا که دل‌ها یکی شدند و به یاوری دردهای مشترک پرداختند.

ازآنجاکه «بنیاد نیکوکاری یارا» از سیاست، دیانت و تجارت به‌دور بوده و مستقل است، در این چندماه نقطهٔ اشتراکی میان مخالفان بود و هر کسی از هر طیفی از این پل ارتباطی با محرومان در سرزمین مادری‌اش ارتباط برقرار کرد و یاور آن‌ها شد؛ چنین بود و چنین باد!

یک مورد دیگر از ارزش‌های فرهنگی که یارا می‌کوشد در فعالیت‌های خیریه‌اش نهادینه سازد، ضعیف‌کردن و امید به محوکردن «شرم از فقر» است.

این شرم که ریشه‌ای‌ست و قدمت صدها ساله دارد، به‌آسانی کنار نمی‌رود، ولی ما در مسیر آن گام برمی‌داریم. ما در نحوهٔ گزارش‌دهی انجام فعالیت‌ها می‌کوشیم هم مددجو را به موقعیت خود آشنا کنیم که در نتیجه، کم‌درآمدی را مایهٔ حقارت خود نداند، و هم زمینه را طوری فراهم آوریم که نیکوکار نگاه از بالا به پایین به او نداشته باشد.

بنابراین، در بخش کلامی، استفاده از واژه‌های مناسب حتی اگر پارسی نباشند، به ما و به مددجو کمک می‌کنند، مثلاً واژهٔ «مستحق» که یارا در گزارش‌هایش از آن استفادهٔ زیاد می‌برد، بجا و درست است، این واژه که به‌معنی «شایسته و دارای حق» است، نشان می‌دهد که هر شهروند از حقوق اولیه‌ای برخوردار است، که گرچه شوربختانه حاکمیت آن را نمی‌بیند، ولی نیکوکار به سهم و مسئولیت شهروندی خود می‌بیند و وظیفه و کمک خود را به ثمر می‌رساند.

شایان ذکر است که پذیرایی این برنامه را بنگاه اجتماعی «سول بایت» و فرهاد صوفی بر عهده داشتند.