مسعود سخاییپور، LJI Reporter – نورث ونکوور
نوامبر امسال پنجمین جشنوارهٔ STAND (مخفف Strength Through Art, Network & Diversity) برگزار میشود؛ رویدادی که از دل تجربهٔ مهاجرت زاده شد و امروز به یکی از جشنوارههای معتبر هنری برای هنرمندان مهاجر و پناهجو در ونکوور و ورای آن تبدیل شده است.
استند، نهتنها یک جشنوارهٔ نمایشی است، بلکه جنبشی فرهنگیست برای پیوند میان جامعهٔ میزبان و تازهواردان، میان زبانهای گوناگون و تجربههای مشترک انسانی.
آغاز راه؛ از ایده تا نهادی فرهنگی
در گفتوگویی که در سال ۲۰۲۳ با امیرنعیم حسینی و سها سناجو، هنرمندان ساکن ونکوور و پایهگذاران جشنوارهٔ سالانهٔ استند، داشتیم (میتوانید این گفتوگو را در اینجا بخوانید)، آنان اشاره کردند که انگیزهٔ شکلگیری استند از نیاز به «ایجاد فضای فرهنگی و هنری برای هنرمندان مهاجر و پناهجو» سرچشمه گرفت؛ فضایی که بهجای رقابت، بر گفتوگو و همکاری استوار باشد. یکی از نخستین دغدغههای پایهگذاران استند، پرکردن خلأیی در فضای هنری اجتماعیِ ایرانتبارها و دیگر جوامع مهاجر بود؛ فضایی که نه لزوماً حرفهای، بلکه قابلدسترس و معنادار باشد. این تفکر ناشی از تجربهٔ فعالان هنری مهاجر بود که مواجهه با موانع مالی، زبانی، شبکهسازی و دیدهشدن را در جامعهٔ میزبان تجربه کردهاند. استند تلاش میکند این موانع را به چالش بکشد و به جنبهای از «نمایشِ روایت مهاجرت» تبدیل شود.
استند از آغاز (نوامبر ۲۰۲۱) تاکنون، صرفاً نمایش اجرای هنرمندان نیست، بلکه ترکیبی از نمایشها، کارگاهها، گفتوگوها، شبکهسازی و هنر مشارکتی است. مفهوم «هنر، شبکهسازی، چندگونگی» بهمعنای دعوت به همبستگی، تبادل تجربه و پذیرفتن تفاوتهاست. هدف اصلی، فراهمکردن پلتفرمِ دیدهشدن است، نهصرفاً برای بهترینها، بلکه برای همهٔ کسانی که نیاز به شنیدهشدن دارند.
با گذشت هر دوره، استند بر تعداد اجراها، تنوع ژانرها و همکاری با نهادهای فرهنگی محلی افزوده است. در سالهای نخست، جشنواره با چند اجرای کوچک تئاتر و رقص در ونکوور آغاز شد، اما بهتدریج به رویدادی چندرشتهای با کارگاهها، نشستهای آموزشی و نمایشگاههای مشارکتی تبدیل شد.
افتتاحیهای صمیمی و دلنشین در پرزنتیشن هاوس
جشن آغاز به کار پنجمین جشنوارهٔ سالانهٔ استند، عصر جمعه ۳ اکتبر ۲۰۲۵ در سالن اصلی پرزنتیشن هاوس برگزار شد. گردانندگی برنامه را هانا کووار، هماهنگکنندهٔ امور ارتباطات جشنواره، به عهده داشت. در این برنامه، که با اجرای آواز بومی توسط وِس نهانی، از اعضای اقوام اسکوامیش، آغاز شد، علاوه بر معرفی برنامههای جشنواره و سخنرانیهای ندا مجیدی، مدیر اجرایی جشنواره، و کلتی فورسایت، مدیر هنری پرزنتیشن هاوس، دو اجرای موسیقی، توسط شیامنگ گوئو و پیکو ماساکی در بخش اول و یک اجرای رقص فلامنکو توسط جولی تریانا و گروه او پس از تنفس صورت گرفت و همهٔ این اجراها بسیار مورد استقبال و تشویق حاضران قرار گرفتند. شایان ذکر است که جولی تریانا و گروهش در تاریخ ۱ نوامبر، و شیامنگ گوئو بههمراه یانیس هانگ پیانیست در تاریخ ۶ نوامبر در این جشنواره اجرا خواهند داشت.
پشتیبانی و پیامهای رسمی
در پیامهای ارسالی به جشنواره، چهرههایی چون استیون گیلبو، وزیر میراث فرهنگی کانادا، اسپنسر چاندرا هربرت، وزیر روابط و مصالحهجویی با بومیان (وزیر پیشین فرهنگ، هنر و ورزش) بریتیشکلمبیا، کن سیم، شهردار ونکوور، لیندا بوکانان، شهردار نورث ونکوور، و مارک ساگر، شهردار وست ونکوور، بر نقش استند در تقویت همبستگی فرهنگی و الهامبخشی به جامعه تأکید کردهاند.
استند ۲۰۲۵: بزرگتر، متنوعتر، تأثیرگذارتر
دورهٔ پنجم جشنوارهٔ استند با معرفی گستردهتر و سرمایهگذاری جدیتر از نهادهای دولتی و فرهنگی همراه شده است. جشنوارهٔ امسال شامل سه محورِ اجرا، آموزش و نمایشگاه بهصورت همزمان است و در سه سالن مختلف ونکوور بزرگ برگزار میشود. همچنین حضور حامیان ملی و استانی در کنار شهرداریها و نهادهای هنری، نشاندهندهٔ مقبولیت و تأثیرگذاری فزایندهٔ این جشنواره است.
جشنوارهٔ امسال طیف وسیعی از اجراها از هنرمندان مهاجری از نقاط مختلف جهان را در بر دارد: تئاتر مشارکتی، رقص معاصر، موسیقی الکترونیک و صوتی، رسیتال ساز باستانی، اجراهای داستانی و ترکیبی، و یک نمایشگاه هنرهای تجسمی تعاملی. در کنار این اجراها، کارگاهها و نشستهای آموزشی به مخاطبان عمومی و هنرمندان امکان میدهد مهارت و آگاهی خود را در رقص، بداهت حرکتی، فلامنکو، و نوشتن گرنت تقویت کنند.
جشنوارهٔ امسال از ۱ تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵ در سه مکان برگزار میشود:
- سالن انکس در ونکوور
- مرکز رقص اسکوشیا بانک در ونکوور
- و سالن پرزنتیشن هاوس در نورث ونکوور
نمایشگاه هنرهای تجسمی «The Migration of Objects» نیز از ۷ تا ۱۰ نوامبر در استودیوی پرزنتیشن هاوس بهصورت ورود آزاد (همت عالی) برپا خواهد بود.
برنامههای جشنواره
تئاتر:
- The Opposite / بالعکس — تجربهای مشارکتی که مخاطب را در نقش پناهجویان کانادایی قرار میدهد. وارونگی نقشها؛ اگر ونکوور میدان جنگ بود و به سوریه پناه میبردیم؟
- A Dictionary of Emotions in Wartime — درامی چندرسانهای دربارهٔ خاطرات روزهای آغازین جنگ اوکراین
- Mami — مونودرامایی الهامگرفته از شعر «Me gritaron negra» دربارهٔ پیوند نسلها و هویت سیاهپوستان
- Banana Musik — ترکیب موسیقی زنده و روایت شخصی مهاجران نسل دوم؛ نامهای عاشقانه به والدین
- To be or not to be Chica Chica Boom Chic — نمایشی کمدی و پرجنبوجوش که با ترکیب رقص، سخنرانی و بازی، تجربهٔ چندفرهنگی و چالشهای هویت مهاجر را به شیوهای شاعرانه و طنزآمیز روایت میکند.
رقص:
- Las Mujeronas — فلامنکوی چندفرهنگی با حضور هنرمندان لاتین در ونکوور؛ بازآفرینی مفهوم «خانه» و «ریشه»
- Collapse و FE — دو اثر از کبک و مونترآل با محور مقاومت، تبعید و حافظهٔ جمعی
- La Catrina and the Whispers of Flowers — دوئت مکزیکی با الهام از آئین «روز مردگان»
- Confined Spaces, Boundless Movements — رقصی زنانه از گروه Chichak Performing Arts دربارهٔ زنان ایرانی که در تنگنا رقصیدند تا رها شوند.
موسیقی و هنر صوتی:
- Forest/Flux/Frequency — اثری چندرسانهای دربارهٔ «طبیعت در حافظهٔ دیجیتال»
- Confusion — صدامنظرهای زنده از زندگی روزمره و زیستمحیط شنیداری
- The Voice of Ruan — رسیتال ساز کهن چینی «روآن» با دو لحن سنتی و مدرن
- Liham: A Song Cycle — اپرا/کنسرتی از جامعهٔ فیلیپینی کانادا دربارهٔ مهاجرت و تداوم فرهنگی
کارگاهها:
از آموزش فلامنکو و بداهت حرکتی و رقص بومی ساحلی گرفته تا نگارش گرنت هنری، همه با هدف انتقال تجربه و دانش میان نسلها و فرهنگها برگزار میشوند.
علاقهمندان میتوانند در وبسایت جشنوارهٔ استند به برنامهٔ کامل جشنوارهٔ امسال از طریق لینک زیر دسترسی یابند:
https://www.standfestival.com
تیم برگزارکننده
جشنوارهٔ ۲۰۲۵ با مدیریت ندا مجیدی (مدیر اجرایی) و تیمی متشکل از شیلا امین، شیده طالبان، مهسا تقوی، هانا کووار، نینا رنلی، یاسمن حسینی، فرهاد ادیبی و ضیا صدر برگزار میشود.
چشمانداز آینده
پس از پنج سال، استند دیگر تنها یک رویداد نیست، بلکه شبکهای از هنرمندان و شهروندان است که بهجای دیوار، پلی میان فرهنگها میسازند. این جشنواره نشان داده است که هنر نهفقط زبان زیبایی، بلکه زبان بقا و همدلی است.
جشنوارهٔ استند ۲۰۲۵، همانگونه که در بیانیهٔ آغازینش آمده است، میکوشد هنر را به ابزار ایستادن و مقاومت در برابر خاموشی بدل کند، جایی که هر حرکت، هر نغمه و هر داستان، گامیست در مسیر همزیستی و امید.