علیرضا فدایی – ونکوور
Photos by: David Yuan
قارهٔ کهن آسیا سهم چشمگیری در تاریخ و تمدن دنیا داشته است. از صنعت و دانش تا هنر و ورزش، ریشهٔ بسیاری از دستاوردهای بشر امروزی را میتوان در قارهٔ آسیا یافت.
مهاجران آسیایی در موج بعدی پس از مهاجرت اروپاییها، وارد آمریکای شمالی و کانادا شدند. اگر چه متأسفانه تاریخ کانادا لکههای تاریکی در رفتار با مهاجران آسیایی دارد، گویا در طول زمان جامعهٔ کانادا در حال آشتی و دلجویی با این جامعه نیز است.
از زمان جلوگیری از ورود هندیها در کشتی کوماگاتا مارو تا اخراج ژاپنی-کاناداییها در جنگ دوم جهانی چند دهه میگذرد. در نیم قرن اخیر تعداد زیادی از خاورمیانه و غرب آسیا هم به جمع مهاجران کانادا پیوستهاند. در این بین دستاوردهای بسیاری از طرف مهاجران نسل اول و فرزندانشان در کانادا به دست آمده است.
ایدهٔ بزرگداشت فرهنگ و هنرهای آسیایی در ونکوور بهطور متشکل، از ۲۹ سال پیش کلید خورد. «انجمن ماه میراث فرهنگی آسیاییِ ونکوور» (Vancouver Asian Heritage Month Society) نهادی غیرانتفاعی است که بهکوشش تعداد زیادی از داوطلبان به برگزاری جشنها و رویدادهای فرهنگی و هنری از نقاط مختلف آسیا میپردازد.
جشن گشایش این جشنواره در سال ۲۰۲۵، در روز دهم مه در هتل دلتا در ونکوور کلید خورد. با اینکه سالهاست در این کشور چندفرهنگی زندگی میکنم، برخی از اجراها برایم بسیار جذاب بود و تازگی داشت؛ از رقص و موسیقی سنتی هندی گرفته تا نمایش ماسک کرهای و رقص خیابانی فیلیپینی با لباس و آرایش مخصوص. در بین مهمانان، آقای ران مککینان (Ron Mckinnon)، نمایندهٔ پارلمان از منطقهٔ کوکئیتلام – پورت کوکئیتلام، و نمایندهای از شهرداری ونکوور هم سخنرانی کردند.
باعث افتخار است که در این روز، پذیرای هنرمندان خوب و گرانقدر ایرانی هم بودیم. خانم رزا ماکاریان سه ترانهٔ بسیار زیبا اجرا کردند و اعضای گروه ملی بالهٔ پارس هم رقص بسیار زیبایی اجرا کردند. همچنین خانم آفاق ادوای در مورد هنر نقش برجسته صحبت کردند و ویدئو و عکسهایی از کارهای زیبایشان ارائه دادند. برنامه در این بین با میهمانی شام همراه بود که فرصتی بود برای آشنایی و گفتوگوی مهمانان و هنرمندان با همدیگر.
در پایان شب افتتاحیه، وقت موسیقی و رقص بود، و متوجه نشدم کدامیک از مهمانان ایرانی آهنگ ایرانی به دیجی داد، ولی انتهای شب تقریباً به مهمانی ایرانی تبدیل شده بود. همراهی و شوق مهمانان و هنرمندان غیرایرانی برای رقص با موسیقی ایرانی بسیار جالب و شیرین بود و خستگی یک روز پراسترس را از تن همه درآورد و یادگاری شیرینی به جا گذاشت.
به روز ۲۱ مه و اجرای برنامه در مرکز فرهنگی اِوِرگرین (Evergreen Cultural Centre) در شهر کوکئیتلام رسیدیم. برنامهای پربار و منظم که طی آن باز هم شاهد هنرنمایی تعداد بسیاری از هنرمندان از کشورهای مختلف آسیایی بودیم. در این رویداد، سالنی به نمایش کارهای هنری هنرمندان اختصاص یافته بود. بسیار خوشحال شدیم که هنرمندان ایرانیتبار هم حضوری پررنگ داشتند؛ خانم مونا کیا با نقاشیهای مینیاتور ایرانی، آقای مصطفی پورمهدی با نمایش خط ایرانی و خانم پروین سرآبادانی با نمایش کارهای سفالگری خود که الهامگرفته از آثار باستانی ایران بود.
پشتصحنهٔ سالن هم انرژی جالبی داشت. هنرمندان در اتاقهای مختلف مشغول آمادهشدن، آرایش و پوشیدن لباسهای سنتی خود بودند. گویا هر هنرمندی خود را بهعنوان نمایندهٔ کشورش میپنداشت که باید در مقابل دیگران بهترین نمایش خود را ارائه دهد. تردیدی نیست که آمادگی پشتصحنه فقط بخش کوچکی از سالها تمرین این هنرمندان بوده است.
بر روی صحنه شاهد هنرنمایی گروههای رقص چینی و هندی، اجرای ترانهٔ هندی و فیلیپینی بودیم. در کنار این اجراها خواندن اپرای چینی توسط خوانندهٔ غیرچینی و رقص اویغورها برای من بسیار جالب بود.
در این برنامه هم هنرمندان ایرانی حضوری پررنگ داشتند. گروه بالهٔ ملی پارس با رقص ایرانی و خانم آزیتا عبادتی با اجرای دو ترانهٔ زیبا حاضران را به وجد آوردند. گروه رسن شامل آقای یوسف سادات، سهند سربیشهای، و آتین چراغچی شعر و آواز فارسی را بهزیبایی با نوای تار و دف آمیختند. در این برنامه، شاهد درخشش هنرجویان کودک و نوجوان آموزشگاه «بسوی آینده» بهمدیریت خانم پریناز ژندی بودیم که با خواندن شعر کتابهای داستان و ضربالمثل فارسی استعدادهای خود را به نمایش گذاشتند.
در این بین تعدادی جشنواره ازجمله جشنوارهٔ هنر و فرهنگ کرهای و فیلیپینی و همچنین کارگاههایی برای آموزش فرهنگ و هنر چینی و هندی بر پا شدند که با حمایت انجمن همراه بودند.
و در نهایت به شب اختتامیه در هشتم ماه ژوئن رسیدیم که در رستوران بزرگ فلوتا (Floata) در ونکوور برگزار شد. در کنار اجراهای مختلف هنرمندان، در این برنامه هم شاهد هنرنمایی خانم لیا فلاح با یک رقص زیبا بودیم. همچنین خانم لیلا راضی، استاد و هنرمند ممتاز نقاشی، در این برنامه بهصورت زنده تابلو نقاشی بسیار زیبایی را به اتمام رساندند.
علاوه بر این، رأیگیری برای انتخاب هنرمندان و آثارشان انجام گرفت که در میان برگزیدگان، خانم آفاق ادوای و آقای مصطفی پورمهدی نیز لوحهای تقدیری را دریافت کردند.
برنامه باز هم با موسیقی و رقص به پایان رسید تا حاصل چندین ماه کار دهها داوطلب و هنرمند به خاطرهها بپیوندد. این برای اولین بار بود که بهعنوان اعضای هیئتمدیرهٔ این انجمن فعالیت میکردم و باعث افتخار من بود که در کنار خانم یَنسی لیَنگ (Yansi Liang)، مجری برنامههای جشنواره هم باشم.
خانم مریم رستمی، استاد دانشگاه و از اعضای هیئترئیسهٔ انجمن در هر رویداد بهاحترام سرزمین بومیان کانادا سخنرانی کردند و مراسم اختتامیه را هم با خواندن متن زیبایی به پایان رساندند.
و البته باید از زحمات بسیاری که خانم بهناز فضلی، عضو دیگر هیئتمدیرهٔ انجمن برای تهیهٔ برنامهها، ارتباط و برنامهریزی رویدادها داشتند، کمال قدردانی را داشت.
امیدوارم تجربهٔ جالب امسال پشتوانهای برای برگزاری حتی بزرگتر و با شکوهتر در سالهای بعدی شود.