سیما غفارزاده – ونکوور
دوشنبهٔ این هفته، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵، بودجهٔ دولت کارنی که حدود دو هفته قبل از آن به مجلس ارائه شده بود، به رأی گذاشته شد. این بودجه با ۱۷۰ رأی موافق، یعنی همهٔ نمایندگان لیبرال بهعلاوهٔ الیزابت می، رهبر حزب سبز، و ۱۶۸ رأی مخالف به تصویب رسید. الیزابت می گفته بود که بدون تغییرات قابلتوجه در سیاست زیستمحیطی نمیتوانسته از بودجه حمایت کند، اما «تعهد راسخ» کارنی به اهداف پاریس نظر او را جلب کرده است.
رأیگیری بودجه بهطرز عجیبی پرتعلیق بود، حتی بر اساس معیارهای پرریسکِ یک مجلس اقلیت. بهطور کلی، پیش از رأیگیریهایی اینچنین، معمولاً تا حدود زیادی مشخص است که نمایندگان قرار است چه کنند. معمولاً بودجه ارائه میشود و احزاب مخالف خیلی زود موضع خود را مشخص میکنند؛ یا موافقاند، یا مخالفاند، یا بهازای رأی موافق، خواستهای دارند که آن را با دولت مطرح کنند.
احزاب محافظهکار و بلاککبکوآ این الگوی معمول را دنبال کردند. هرچند تصمیم هفت نمایندهٔ اندیپی بهطرز عجیبی بهصورت یک معما باقی ماند. آنها نه به کسی گفتند چگونه رأی خواهند داد، و نه هیچ خواستهٔ مشخصی مطرح کردند که حمایتشان مشروط به آن باشد.
در همین حال، لیبرالها، شاید با اطمینان از چشمانداز خود در انتخابات، به نظر نمیرسید عجلهای برای مذاکرهٔ علنی یا جلب نظر حزب اندیپی داشته باشند. بههررو، حتی با وجود اینکه انتخابات غیرمحتمل به نظر میرسید، همه مجبور بودند تا شامگاه ۱۷ نوامبر منتظر بمانند و ببینند آن هفت نماینده دقیقاً چه خواهند کرد، و آیا انتخابات فدرال جدیدی در راه خواهد بود یا نه.
در نهایت، معلوم شد که نیودموکراتها تصمیم گرفته بودند دو رأی خود را، برای جلوگیری از انتخابات زودهنگام، کنار بگذارند.
اما نکتهٔ جالب در نتیجهٔ نهایی این بود که دولت در نهایت حتی نیازی نداشت که نمایندگان اندیپی از رأیدادن خودداری کنند. بودجه احتمالاً بههرحال تصویب میشد، چون دو نمایندهٔ محافظهکار، یعنی مت جنرو و شنون استابز، غایب بودند. در واقع حتی اگر هر هفت نمایندهٔ اندیپی رأی مخالف میدادند، نتیجهٔ آرا مساوی میشد و رئیس مجلس میتوانست بهنفع دولت رأی بدهد.
شایان ذکر است که مت جنرو اوایل این ماه، پس از آنکه شایعاتی مبنی بر پیوستن او به لیبرالها مطرح شده بود، اعلام کرد که سیاست را ترک میکند، و سخنگوی شنون استابز هم گفت او بهدلیل یک مشکل پزشکی نتوانست رأی بدهد.
بنابراین، در نهایت، هم اندیپی و هم محافظهکاران بهنوعی به سرِپاماندن دولت لیبرال کمک کردند.
گفتنیست که رهبر اپوزیسیون رسمی در مجلس (House Leader of the Official Opposition)، اندرو شیِر، و رئیس فراکسیون این حزب، اسکات رید، در لحظهٔ آخر خود را رساندند و گفتند نتوانسته بودند با اپلیکیشن رأی بدهند و میخواستند رأی «نه» خود را حضوری ثبت کنند. اندرو شیِر با لبخند و طعنه گفت «مشکل فنی داشته، و مایل است اعلام کند که رأیش منفی است»، البته این موضوع کمی غیرعادی بود، چرا که این دو رأی منفی زمانی ثبت شد که مشخص بود بودجه با دو رأی ممتنعِ اندیپی و دو غایب از جانب محافظهکاران، در آستانهٔ تصویب است.
گُرد جانز، نمایندهٔ اندیپی از حوزهٔ کورتنی-آلبرنی در بریتیش کلمبیا، گفت پس از گفتوگو با شهرداران محلی و رهبران بومی، که در جلوگیری از برگزاری انتخابات اتفاق نظر داشتند، در رأیگیری شرکت نکرد. او به خبرنگاران گفت: «ما با گوشدادن به مردم در حوزههای انتخابیهمان که میگویند الان زمان مناسبی برای انتخابات نیست، داریم نقش آدم بالغ را در اینجا بازی میکنیم.» همچنین لوری آیدلآوت، دیگر نمایندهٔ اندیپی از حوزهٔ قلمروی نوناووت، که رأی ممتنع داد، گفت این کار را بهخاطر برخی مزایایی که بودجه برای حوزهٔ انتخابیهٔ او به همراه داشته، انجام داده است.
دان دیویس، رهبر موقت اندیپی، پس از رأیگیری به خبرنگاران گفت که حزب او نمیتوانست از این بودجه حمایت کند، اما دو نفر از حزب او رأی ممتنع دادند، که به تصویب بودجه کمک کند. او در بخشی از سخنانش با خبرنگاران گفت: «پیامدهای ردکردن این بودجه نه به بهبود آن کمک میکرد و نه به کاناداییها، بلکه کشور را تنها چندین ماه پس از انتخابات قبلی وارد یک انتخاباتِ جدید میکرد. ما تصمیم گرفتهایم منافع کشورمان را در اولویت قرار دهیم؛ یعنی علیه بودجه رأی بدهیم، اما کمک کنیم که انتخابات برگزار نشود.» در عین حال، دیویس لیبرالها را متهم کرد که هیچ تمایلی برای تغییر بودجه بهمنظور جلب رضایت حزب او نشان ندادند.
و اما پیِر پوئلیِور که همیشه در برابر لیبرالها شمشیر را از رو بسته، اظهارنظر صریحی دربارهٔ نتیجهٔ تصویب بودجه نکرده است. صاحبنظران معتقدند که او خواستار انتخابات نبود، چون با وجود آنکه این بودجه را «بودجهٔ کارت اعتباری کارنی» نامیده بود، از کسریِ پیشبینیشدهٔ ۷۸ میلیارد دلاری انتقاد کرده بود و تعهد داده بود که همهٔ محافظهکاران در فراکسیون حزبش علیه آن رأی خواهند داد، نمیخواست بهزودی مقابل رأیدهندگان قرار بگیرد، بهویژه رأیدهندگانی که با احتمال یک کارزار انتخاباتی کریسمسی مخالف بودند. مهمتر از آن، پوئلیِور با بررسیِ رهبریاش در گردهمایی ژانویه در کلگری روبهروست. اگر او پیش از این بررسی، که طبق اساسنامهٔ حزب محافظهکار باید پس از شکست انتخاباتیِ رهبر حزب برگزار شود، دومین انتخابات را هم میباخت، این بهمعنای پایان رهبری او بود.
بودجهٔ دولت کارنی بهسختی رأی اعتماد گرفت، و نباید فراموش کرد که این تنها بهکمک دو رأی ممتنع و دو غایب به دست آمد، و بیش از آنکه نشانهٔ ثبات باشد، یادآور شکنندگی قدرت در دولت اقلیت است. مسیر پیشِ رو برای کارنی و تیمش، نه مسیر پیروزی، که مسیر بقاست.