بنیاد نیکوکاری یارا سازمانی غیرانتفاعی‌ست که بیش از پنج سال قبل در ونکوور تأسیس شد. مأموریت اصلی این بنیاد، جمع‌آوری کمک‌های مالی نیکوکاران به‌منظور کمک به زنان تهیدست در ایران است؛ زنانی که سرپرست خانوارند و جویای کار برای کسب درآمد. این زنان با کمک‌های نیکوکاران و تسهیلگری بنیاد یارا، در زمینه‌هایی که مهارت دارند، کارآفرینی می‌کنند. هرچند اخیراً بنیاد نیکوکاری یارا اعلام کرده است که در شرایط اقتصادی فعلی و فشارهای معیشتی حادی که بر دوش بسیاری از این خانواده‌هاست، اولویتش را بر تأمین نیازهای اولیه و غذایی این خانواده‌ها قرار داده است. به‌همین منظور گفت‌وگویی انجام داده‌ایم با سه تن از اعضای هیئت‌مدیرهٔ یارا، خانم‌ها بعثت حشمت آزاد، دکتر کتایون رهنوردی و گیتا رفیعی تا در این‌باره بیشتر بدانیم. شایان ذکر است که خانم‌ها دکتر کتایون رهنوردی و گیتا رفیعی به‌تازگی به هیئت‌مدیرهٔ این بنیاد ملحق شده‌اند.

* * * * *

با سلام و سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید، لطفاً در ابتدا برای آن دسته از خوانندگان ما که ممکن است بنیاد نیکوکاری یارا را کمتر بشناسند، بفرمایید این بنیاد چند سال است که فعالیت دارد، با چه هدفی شکل گرفت و رسالت اصلی شما روی چه نوع حمایت‌هایی است؟

بعثت حشمت آزاد: بنیاد نیکوکاری یارا در دهم دسامبر ۲۰۲۰، همزمان با روز جهانی حقوق بشر، فعالیت رسمی خود را در استان بریتیش کلمبیای کانادا آغاز کرد. رسالت اصلی ما، ایجاد پلی میان خیرین، در کانادا یا ایران، یا حتی گاه دیگر کشورها، و زنان سرپرست خانوار در ایران است که با چالش‌های معیشتی جدی مواجه‌اند. 

بنیاد یارا در افق پیش روی خود، مأموریت اصلی‌اش را بر «به‌ْتوانمندسازی» این بانوان از طریق آموزش مهارت‌ها و ترویج کارآفرینی استوار کرده است. این رویکرد فراتر از حمایت‌های مقطعی، بر ایجاد بستری پایدار برای خوداتکایی و عزت نفس مخاطبان خود تأکید دارد. 

چرا تمرکز ویژه‌ای روی «زنان سرپرست خانوار» دارید؟ این انتخاب از چه تجربه یا مشاهده‌ای آمده است؟

بعثت حشمت آزاد: این انتخاب برآمده از یک ضرورت اجتماعی و تجربهٔ زیسته است. زنان سرپرست خانوار در ایران، علاوه بر مسئولیت سنگین ادارهٔ خانواده، با موانع اقتصادی و اجتماعی متعددی روبرو هستند. ما معتقدیم حمایت از یک زن و بهْ‌توانمندسازی او، در واقع حمایت از یک نسل است، چرا که با بهبود وضعیت اقتصادی و روانی مادر، کل ساختار خانواده ارتقا می‌یابد.

خبردار شدیم که شما در حال حاضر از تمرکز بر کارآفرینی به تأمین ارزاق برای مادرانی تهیدست در ایران روی آورده‌اید. چه چیزی این تغییر را ضروری کرد؟

بعثت حشمت آزاد: در شرایط اقتصادی فعلی و با توجه به فشارهای معیشتی حاد، اولویت‌بندی نیازها تغییر کرده است. اگرچه هدف غایی ما کارآفرینی است، اما برای فردی که در تأمین نیازهای اولیه و غذایی خانواده دچار مشکل است، آموزش کارآفرینی به‌تنهایی پاسخگو نیست. لذا تصمیم گرفتیم تا اطلاع ثانوی، تمرکز بودجه را بر «برنامهٔ کمک‌رسانی مواد غذایی» قرار دهیم تا نیازهای اولیهٔ زندگی مددجویان حفظ شود. 

آیا این تغییر رویکرد می‌تواند در آینده به مسیری دائمی در کنار کارآفرینی تبدیل شود، یا به تمرکز روی مأموریت اصلی‌تان باز خواهید گشت؟

بعثت حشمت آزاد: این تصمیم برای عبور از دورهٔ بحرانی فعلی است. ما به‌محض اینکه اطمینان حاصل کنیم نیازهای پایه‌ای مددجویان تأمین شده، مجدداً مسیر کارآفرینی را در کنار توزیع ارزاق دنبال خواهیم کرد تا استقلال مالی بانوان تحت پوشش به خطر نیفتد.

روند شناسایی خانواده‌های نیازمند در ایران برای اهدای سبد ارزاق چگونه انجام می‌شود؟ و چگونه اطمینان حاصل می‌کنید که کمک‌ها به دست افراد واقعی و واجد شرایط می‌رسد؟

گیتا رفیعی: یارا در ایران داوطلبان معتمدی دارد که افراد واجد شرایط را شناسایی می‌کنند. انتخاب مددجویان بر اساس بازدیدهای میدانی دقیق از شرایط زندگی آن‌ها صورت می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که کمک‌ها دقیقاً به دست نیازمندترین افراد می‌رسد.

در حال حاضر که تماس با ایران به‌دلیل قطعی اینترنت بسیار مشکل و آن‌هم به‌شکل یک‌طرفه شاید امکان‌پذیر باشد، شما چگونه با سازمان‌های خیریهٔ همکارتان در ایران برای پیش‌بردن این کمک‌رسانی ارتباط برقرار می‌کنید؟

گیتا رفیعی: بله، قطعاً نبودن اینترنت این ارتباط را سخت کرده، ولی از طریق مسافران و تماس تلفنی از ایران ارتباط را حفظ کرده‌ایم. گزارش‌های کتبی، فیش‌های واریزی و مستندات تصویری نیز به‌محض برقراری اتصال، برای ما ارسال می‌شود. فیلم‌های توزیع خواروبار را هم مرتب تهیه می‌کنند که امیدواریم بعد از وصل‌شدن کامل اینترنت و دریافت آن‌ها، منتشرشان کنیم.

یکی از دغدغه‌های همیشگی مخاطبان، شفافیت مالی است. شما چه سازوکاری برای جلب اعتماد جامعه و گزارش‌دهی، به‌ویژه در این فضای پر از بی‌اعتمادی نسبت به کمک‌های مالی، در نظر گرفته‌اید؟

گیتا رفیعی: شفافیت، ستون اصلی بنیاد یاراست. ما گزارش‌های مالی، فاکتورها و لیست‌های خرید را به‌طور منظم منتشر می‌کنیم. همچنین طی پنج سال گذشته، همواره از نیکوکارانی که به ایران سفر کرده‌اند، دعوت کرده‌ایم تا با هماهنگی قبلی با ما، شخصاً به دیدن این مادران در محل کار یا سکونتشان بروند.

گزارش‌های تمام رویدا‌دها و فعالیت‌های یارا در وب‌سایت این بنیاد آمده است و اگر هر سؤالی در این زمینه باشد، می‌توانید با ما تماس بگیرید.

اخیراً بنیاد نیکوکاری یارا برنامهٔ دورهمی‌ای ترتیب داده بود که عصر یکشنبه، ۲۶ آوریل، در سالن اجتماعات وست ونکوور برگزار شد. ایدهٔ برگزاری این دورهمی از کجا آمد و چه هدفی را دنبال می‌کند؟

گیتا رفیعی: ایدهٔ این برنامه از احساس نیاز به برقراری ارتباط و تبادل نظر با افراد بیشتر در فضایی گرم و دوستانه به وجود آمد. ما معتقدیم نیکوکاری نباید صرفاً به حواله‌های مالی محدود شود؛ هدف ما ایجاد فضایی آرام برای همدلی، تبادل نظر و رسیدن به رضایت درونی میان ایرانیان مقیم ونکوور هم است. خوشبختانه هم‌وطنان مهربان مثل همیشه یاوری کردند و در این گردهمایی مبلغ ۲٬۳۲۰ دلار جمع‌آوری شد، و در عین حال، همفکری و قول پشتیبانی بیشتر این عزیزان را نیز داشتیم.

حضور چهره‌های هنری، فرهنگی یا اجتماعی در این‌گونه دورهمی‌ها چه نقشی در جذب مخاطب دارد؟ آیا قصد دارید چنین برنامه‌ای را در آینده ادامه دهید؟

کتایون رهنوردی: حضور این عزیزان به‌عنوان سفیران مهربانی، صدای بنیاد نیکوکاری یارا را به گوش طیف وسیع‌تری از جامعه می‌رساند، و سبب جذابیت برنامه و جلب افراد بیشتر جامعه برای شرکت در این‌گونه دورهمی‌ها می‌شود. این تعاملات فرهنگی به ما کمک می‌کند تا پیام خود را در بستری هنری و تأثیرگذار منتقل کنیم و جامعه را نسبت به مسئولیت‌های اجتماعی آگاه‌تر سازیم. هنر در طول تاریخ همیشه یاری‌رسان و تسکین‌دهنده به‌خصوص برای ما ایرانیان بوده است. امیدواریم بتوانیم این برنامه‌ها را به‌طور مرتب در پارک‌ها، به‌ویژه در این فصل که هوا خوب است، ادامه بدهیم.

به‌نظر شما مهم‌ترین تغییری که این کمک‌های کوچک ایجاد می‌کند چیست؟ صرفاً تأمین غذا یا چیزی فراتر از آن؟

کتایون رهنوردی: مهم‌ترین تغییری که ایجاد می‌کند، حس اثرگذاری و‌ عاملیت است. ما این کمک‌‌کردن‌ها را انتخاب می‌کنیم و این انتخاب ما را از احساس بیهودگی رها می‌کند و ما را با عزیزانمان و هم‌وطنانمان در ایران مرتبط می‌کند. یاوری به نیازمندان عزیز برای رونق سفره و برآوردن احتیاجات ابتدایی تغذیه‌شان، حسی از ارزشمندی و دیده‌شدن به آن‌ها می‌دهد. این کمک‌ها به آن‌ها یادآوری می‌کند که تنها نیستند و کسانی هستند که به حقوق اولیهٔ انسانی آن‌ها می‌اندیشند. این همدلی، بزرگ‌ترین سرمایه برای بازگشت امید به زندگی آن‌هاست.

این کمک‌ها واقعی‌اند، نه مجازی؛ به‌عبارتی این کنش، بازگشتی به امید، به معنا، و به زندگی واقعی است، نه صرفاً زیستن در دنیای مجازی و فکر، نه فقط برای به‌تصویرکشیدن روی صفحهٔ نمایش؛ این کمک‌ها ملموس‌اند. به‌طور خلاصه این کارها اعمالی‌اند که فکر و‌ وقت و تمرکز می‌برند و نهایتاً منجر به اثرگذاری می‌شوند؛ اثرگذاری در زندگی انسان‌های دردمند.

برخی معتقدند کمک‌های مقطعی، ریشهٔ مشکلات را حل نمی‌کند. پاسخ شما به این نگاه چیست؟

کتایون رهنوردی: ما با این نظر موافقیم که این‌گونه کمک‌ها نمی‌توانند مشکل نیازمندان را ریشه‌ای برطرف سازند، اما در عین حال باور داریم در شرایط فعلی که بسیاری از افراد در تأمین نیازهای اولیه درمانده‌اند، نمی‌توان از حل ریشه‌ای سخن گفت. این کمک‌ها ممکن‌ است ریشهٔ مشکلات را حل نکند، اما به ریشهٔ مشکلات توجه دارد. این کاری‌ست که از ما بر می‌آید و اثرگذاری‌اش مثبت، چندجانبه، و عمیق است؛ مایی که پیش از هرچیز انسان و شهروندیم و به‌واسطهٔ آن، احساسِ ارزش، مسئولیت و توانایی می‌کنیم. و در این دنیای شلوغ و خودمحور، توجه را به دیگران و انسانیت مشترکمان معطوف می‌کنیم؛ چیزی که بدون آنکه متوجه باشیم در حال کم‌رنگ‌ترشدن است و در دنیایِ حرف‌های توخالی، گنجینه‌ای‌ست گران‌قدر. نکتهٔ دیگر آنکه این نوع کمک، مانند کمک‌های اولیه برای مصدومی‌ست که برای زنده‌ماندن به آن نیاز دارد تا در مراحل بعد بتوان برای درمان قطعی (کارآفرینی) اقدام کرد.

و در پایان، اگر بخواهید خیلی کوتاه به مخاطبان ما بگویید چرا در این روزها، همراهی‌شان می‌تواند تفاوتی واقعی ایجاد کند، چه می‌گویید؟ و البته اگر صحبت دیگری هم دارید، لطفاً بفرمایید.

کتایون رهنوردی: برای اینکه این همراهی به‌طور واقعی تأثیرگذار است. تصوری که دنیای مجازی به ما القا می‌کند این است که آنچه در این فضا منتشر می‌کنیم، در سطح جهانی به‌طور کلان اثرگذار است. گاهی این تصورات و رؤیاها ما را از واقعیت دور می‌کنند، درحالی‌که کارهای خیریه پیوند ما را با واقعیت، از طریق اثرگذاری‌های ملموس در زندگی مردم، برقرار نگه می‌دارند؛ چیزی که شادمانی‌اش کمتر از یک رؤیای زیبا نیست. در واقع بدون همراهی مردم، تداوم زندگی برای خانواده‌هایی که هیچ پناه دیگری ندارند، ممکن نیست. هر گام کوچک از سوی نیکوکاران محترم، در واقع تأمین‌کنندهٔ امنیت غذایی و آرامش روانی مادران و کودکان است. بنیاد یارا به این همراهی‌ها و همبستگی‌ها ارج می‌نهد.

با سپاس دوباره از وقت شما عزیزان.

نوشته تمرکز بر «برنامهٔ کمک‌رسانی مواد غذایی» برای تأمین نیازهای اولیهٔ زندگی مددجویان؛ گفت‌وگو با سه تن از اعضای هیئت‌مدیرهٔ «بنیاد نیکوکاری یارا» اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.