لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید و از سوابق ورزشی خود بگویید. 

من مسعود جمشیدی هستم و فعالیت جدی ورزشی‌ای که تاکنون داشته‌ام در رشتهٔ کوهنوردی‌ست که البته فراتر از ظرفیت اجتماعی و شخصی خودم سعی کرده‌ام به زیرشاخه‌های این ورزش بپردازم. ضمناً به این ورزش به‌معنای واقعی کلمه به‌صورت حرفه‌ای پرداخته‌ام یعنی از آن به‌واسطهٔ آموزش و برگزاری برنامه‌های تخصصی کسب درآمد داشته‌ام. از سن نوزده‌سالگی و در دانشگاه کوهنوردی را شروع کردم و تا قبل از مهاجرت دوره‌های مربیگری سنگ‌نوردی، برف و یخ، کوهپیمایی و غارنوردی که ازجمله دوره‌های رسمی فدراسیون کوهنوردی بوده، گذرانده‌ام و در ضمن در همین رشته‌ها از سطح کارآموزی مقدماتی (مبتدی) تا مربیگری درجه دو و همچنین دوره‌های بازآموزی مربیان به‌عنوان مدرس، سرپرست و ناظر حضور داشته‌ام. 

در زمینهٔ فعالیت تشکیلاتی، می‌توانم به مدیر و مسئول بخش برف و یخ فدراسیون کوهنوردی، مدیر کارگروه هیئت‌های تابعه و گروه‌های هیئت کوهنوردی استان تهران، مدیر کارگروه فنی هیئت کوهنوردی استان تهران، تأسیس و سرپرستی گروه کوهنوردی چکاد ابوریحان، عضویت هیئت اجرایی کمیته (انجمن) حفاظت از محیط کوهستان، و مربیگری گروه علوم پزشکی دانشگاه تهران و نهایتاً فعالیت و همکاری با اکثر گروه‌های استان‌های تهران، البرز، قزوین، آذربایجان شرقی، فارس و کهگیلویه و بویراحمد اشاره کنم و علاوه بر این موارد، آنچه که متفاوت با فعالیت جامعهٔ کوهنوردی ایران بود، تأسیس و راه‌اندازی اولین مدرسهٔ کوهنوردی در ایران همراه با همسرم بود به‌نام «مدرسهٔ کوهنوردی ایران» که علاوه بر کلاس‌های آموزشی تعریف‌شدهٔ فدراسیون، دوره‌های آموزش عمومی، صعود دیواره‌های بلند و صعود آبشارهای یخی را برای اولین بار در ایران طراحی و برگزار کردیم، و نیز اولین برگزارکنندهٔ کلاس‌های تئوری سازمان نیز بودیم. طی سال‌هایی که در ایران بودم، بر روی اکثر قله‌ها، دیواره‌ها و یخچال‌ها و آبشارهای یخی مطرح این کشور صعود داشته‌ام. پنج مسیر سنگ‌نوردی را گشایش و سه مسیر را بازگشایی نموده‌ام. در زمینهٔ دره‌نوردی (canyoning) هم فعالیت داشته‌ام. اولین مسابقهٔ یخ‌نوردی مطابق با معیارهای سطح بین‌المللی را در سال ۱۳۹۱ طراحی و اجرا نمودم. در زمینهٔ مربیگری از سطح کارآموزی مقدماتی تا مربیگری درجه دو و بازآموزی مربیان طی سالیان متمادی تدریس کرده‌ام. 

لطفاً کمی در مورد شاخه‌های مختلف کوهنوردی و ویژگی آن‌ها برای ما بگویید.

واژهٔ کوهنوردی در واقع برگردان alpinism به فارسی است و برخلاف تصور عموم صرفاً راهپیمایی و گام‌گذاشتن بر فراز یک قله نیست. کوهنوردی به مجموعه‌فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که در محیط کوهستان صورت می‌گیرد و شامل کوهپیمایی (hiking)، برف و یخ، سنگ‌نوردی، دره‌نوردی، غارنوردی، دوچرخهٔ کوهستان، اسکی کوهستان، sport climbing،‏ slacklining‏، BASE jumping‏، paragliding‏ و sky running می‌شود که البته برای درک صحیح هر یک از این واژه‌ها نیاز به توضیح است وگرنه با تصور معنایی واژه‌ها بر اساس دانش لغوی فارسی به مقصود نخواهیم رسید. برای مثال زمانی که از برف و یخ صحبت به میان می‌آید، معمولاً فردی که در مورد این مبحث اطلاعات کافی ندارد با رجوع به درک خود از این دو واژه بلافاصله خواهد گفت من با برف در کوه مشکلی ندارم ولی از یخ حتماً حذر خواهم کرد، اما در واقع تصور ایشان از برف، برفی است که وقتی پا بر آن می‌گذارد به‌راحتی با وزنش متراکم شده و شکل جای پا می‌گیرد و اصولاً از آن فاز برف که متراکم شده و صرفاً با فشار بر سطح آن امکان تغییر شکل ندارد، آشنا نیست و اساساً با مفهوم واقعی این دو واژه و طبقه‌بندی اشکال مختلف برف یا یخ بیگانه است. اینجا دقیقاً مرز جدایی افرادی است که با تکنیک‌های برف آشنایند و این تکنیک‌ها را در فضای کوهستان به کار بسته‌اند با آنانی که از این مهارت ها بی‌اطلاع‌اند.

با توجه به وجود کوهستان‌های فراوان در کانادا، کوهستان موردعلاقهٔ شما برای کوهنوردی کدام است و چرا؟ 

من شخصاً از حضور در محیط کوهستان لذت می‌برم و احساس آسودگی روحی می‌کنم. اما در کانادا کوهی که واقعاً باعث وجد من شد، سر دانلد (Sir Donald) در شمال شرقی کملوپس و نزدیکی مرز آلبرتا بود.

برای کوهنوردی چه‌جور آمادگی جسمانی‌ای نیاز است؟ چطور افراد می‌توانند خود را برای کوهنوردی آماده کنند؟ 

با توجه به مواردی که اشاره کردم مسلماً واژهٔ کوهنوردی طیف وسیعی از فعالیت‌های ورزشی را در بردارد و با یک نسخه نمی‌توان همهٔ ابعاد را پوشش داد، اما با توجه به آنچه که تا به امروز آموخته‌ام، می‌توانم بگویم برای بدن‌سازی این رشته اولاً بایست تمامی اعضای بدن را مد نظر داشت، در ثانی حتماً باید از شبیه‌سازی در تمرینات آمادگی بهره گرفت و نهایتاً اینکه اگر کوهنوردی را به‌عنوان رشتهٔ ورزشی خود انتخاب می‌کنید، حتماً فعالیت ورزشی جانبی را نیز دنبال کنید. نکتهٔ قابل‌اشارهٔ بعدی اینکه تمرینات روانی در رشتهٔ کوهنوردی اگر از تمرینات جسمی اهمیت بیشتری نداشته باشند، کم‌اهمیت‌تر هم نیستند و از این مقوله به‌هیچ‌عنوان نباید غافل بود. با تمرینات بدن‌سازی روزانه و انجام زمان‌مند و افزایش تدریجی سختی فعالیت ورزش اصلی، تمرینات آماده‌سازی روانی شامل تصویرسازی ذهنی فعالیت مدنظر، کسب اطلاعات از منابع معتبر و مشورت با مربی بدن‌سازی که رشتهٔ تحصیلی‌اش تربیت بدنی بوده و خود کوهنورد نیز باشد، راهنمای برنامه‌ریزی بدن‌سازی مناسبی خواهند بود. مثل سایر رشته‌های ورزشی در ابتدا هدف‌گذاری و سپس برنامه‌ریزی برای دستیابی مرحله‌به‌مرحله می‌تواند ما را به سطح توانایی بالاتر و بالاتر برساند. 

آیا کوهنوردی برای افرادی با شرایط جسمی خاص خطرناک است؟ 

من پزشک نیستم و در این مورد پزشکی که خود از نوع فعالیت موردنظر آگاه است، می‌بایست اظهارنظر کند. مسلماً برای این عزیزان مشورت با پزشک، به‌ویژه اگر این پزشک خود سابقهٔ فعالیت در این زمینه را داشته باشد، قبل از شروع و تحت‌نظربودن حین پرداختن به این ورزش، الزامی است. 

مراحل صعود به قله‌های مرتفع چیست؟

در کل بعد از مشخص‌شدن هدف، جمع‌آوری و کسب اطلاع از منطقه و برنامه‌ریزی همه‌جانبه، طراحی تمرینات لازم، تهیهٔ لوازم و ابزار و تجهیزات متناسب، برنامه‌ریزی غذایی، اطلاع از شرایط آب‌وهوایی، جدول زمان‌بندی و انتخاب مسیر و سبک صعود، چگونگی دستیابی به منطقه و امکانات قابل‌دسترس از مواردی است که پیش از صعود باید در نظر داشت. بخش برنامه‌ریزی و آماده‌سازی و تدارک قبل از برنامه به‌نظر من مهم‌ترین بخش برنامه است که هر چه با دقت و توجه بیشتر انجام شود، تضمین شانس موفقیت برنامه را قوی‌تر خواهد کرد. هنگام اجرای برنامه پیروی از جدول برنامه‌ریزی‌شده و ارزیابی عملکرد و پیشرفت در بازه‌های زمانی مشخص رهنمون افراد در دستیابی به هدف مورد نظر خواهد بود. پس از اتمام برنامهٔ رسیدگی به موارد مالی، تمیزکردن و انبارکردن لوازم و وسایل، استرداد تجهیزات استقراضی و ثبت گزارش دقیق و روزشمار برنامه از مواردی است که باید در نظر گرفت. 

صخره‌نوردی و یخ‌نوردی چیست و چه تفاوتی با پایین‌آمدن از کوهستان دارد؟ 

جواب‌دادن به سؤالاتی که کلی بیان شده‌اند، بسیار سخت است، چرا که اگر جوابی کلی داده شود، انتظار مخاطب را برآورده نخواهد کرد کما اینکه اگر قرار باشد در حد و سبک قسمت اول سؤال بخواهم جواب بدهم، باید بگویم صخره‌نوردی، سنگ‌نوردی یا دیواره‌نوردی هر چند که هر کدام می‌توانند تعریفی جدا داشته باشند ولی به‌طور کل باید گفت یعنی حرکت بر روی عوارض سنگی با شیب زیاد، و اگر جواب کاملی داده شود از حوصله مخاطب خارج است. به‌همین ترتیب در مورد یخ‌نوردی باید گفت گذر از عوارض یخی با شیب زیاد، و این در حالی است که برای هر یک از این دو مفهوم کتاب‌ها نوشته شده و افراد مشتاق برای آشنایی با این مفاهیم دوره‌های آموزشی متعدد می‌گذرانند و بافت‌های متفاوت سنگی یا شرایط مختلف بسترهای یخی را تجربه می‌کنند، و اما قسمت دوم سؤال، مسلماً هر راه رفته‌ای نیازمند راه و یا شیوه‌ای برای برگشت است و به‌همین دلیل این موضوع بخشی از قسمت اول سؤال است و در هر منبع آموزشی‌ای که به فراگیری نوردیدن و صعود پرداخته باشد، حتماً در یکی از مباحث نحوهٔ بازگشت و فرود را ارائه کرده است. 

اگر فردی علاقه‌مند به کوهنوردی باشد، از کجا باید شروع کند؟

هر کجای این کرهٔ خاکی که پتانسیل کوهنوردی وجود داشته باشد، افراد مشتاق این فعالیت به دور هم جمع می‌شوند و با توجه به اینکه معمولاً این رشته نیازمند عملکرد جمعی است، تحت عناوین مختلف تشکیلاتی را به وجود می‌آورند که محیط مناسبی است برای کمک و راهنمایی به عزیزانی که قصد آغاز این راه را دارند. نکتهٔ قابل‌تأمل در این‌باره پیدا‌کردن جمعی است که هدفشان و فعالیت‌هایشان مطابق با هدف‌گذاری و منظور شخص موردنظر باشد. 

آیا در کانادا و ایران برای کوهنوردی مدارک مربیگری و تخصصی وجود دارد؟ 

بله در هر دو کشور برای فراگیری تخصصی فنون و تکنیک های کوهنوردی مسیرهای مشخصی تعریف شده و علاقه‌مندان با قرار گرفتن در این مسیرها امکان یادگیری و ارتقاء سطح خود را دارند. البته سیستم آموزشی و همچنین فرهنگ کوهنوردی هر یک از این دو کشور متفاوت است و هر کدام در مقام مقایسه مزایا و نقصان‌هایی دارند.

با سپاس از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید.

نوشته گفت‌وگو با مسعود جمشیدی، مربی باسابقهٔ کوهنوردی ساکن ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

علیرضا فدایی – ونکوور

لطفاً خودتان را معرفی کنید و از سوابق ورزشی و تحصیلی‌تان بگویید. 

سما ابری هستم. مربی رسمی فدراسیون کوهنوردی ایران و مهندس معمار دارای مدرک تأییدشده (registered architect). من هم‌اکنون عضو هیئت مدیرهٔ جامعهٔ معماران استان بی‌سی یا AIBC هستم و در شهرداری ونکوور در بخش مدیریت املاک و مستغلات (real estate) مشغول به کارم. در روزهای آخر هفته و ساعت پس از کار به ورزش مفرح سنگ‌نوردی می‌پردازم.

چطور از بین رشته‌های مختلف ورزشی کوهنوردی را انتخاب کردید؟ 

از کودکی انرژی زیادی داشتم و تقریباً هر کاری می‌کردم خسته نمی‌شدم. به طبیعت علاقهٔ زیادی داشتم، به‌طور اتفاقی با ورزش کوهنوردی حرفه‌ای آشنا شدم، کلاس‌های فدراسیون کوهنوردی را شرکت کردم و تا مرحلهٔ مربیگری ادامه دادم. سنگ‌نوردی تنها چیزی بود که مرا خسته می‌کرد و با تخلیهٔ انرژی می‌توانستم خوب استراحت کنم. البته این موضوع مربوط به خیلی سال پیش و دوران نوجوانی و جوانی است. هم‌اکنون عضو باشگاه‌های Alpine Club of Canada و نیز Climb Base5 (سنگ‌نوردی داخل سالن) هستم. 

اگر از فواید کوهنوردی بخواهید برای تشویق دیگران به این رشته بگویید، چه مواردی را مطرح می‌کنید؟ 

من فکر می‌کنم تقریباً همه از فواید جسمی ورزش کوهنوردی اطلاع دارند. از نظر من، ورزش کوهنوردی به‌عنوان یک تراپی و مفرحِ ذات و روح، می‌تواند با پیوند انسان و طبیعت بسیاری از مشکلات دنیای مدرن و صنعتی را حل کند، ازجمله فواید بسیار برای سلامت روح و همچنین توجه انسان به طبیعت و حفظ آن. یک کوهنورد، یک رهبر ذاتی، یک team player و سخت‌کوش و ساعی است و توانایی این را دارد که تمام هدف‌های پیش رو را با برنامه‌ریزی و استفادهٔ بهینه از منابع در دسترس با موفقیت به دست بیاورد و با توجه به شرایط مختلف مکان و زمان در لحظه برنامه‌ریزی کند و به سوی هدف پیش برود. توانمندی‌های یک کوهنورد تقریباً نامحدود و استقامتش مثل کوه محکم و قابل‌اطمینان است. کوهنوردی بیشتر از ورزش‌بودن، اخلاق، عادت و روش زندگی است.

مراحل مربیگری کوهنوردی در ایران چگونه بود؟ 

مراحل مربیگری در ایران خیلی تخصصی است. به‌طور خلاصه، می‌توانم بگویم ابتدا علاقه‌مندان به‌صورت کارآموز در کلاس‌های رسمی فدراسیون کوهنوردی شرکت می‌کنند و پس از کسب تجربه و گذراندن آزمون‌های ورودی، واردِ کلاس‌های مربیگری و پس از آن بازآموزی می‌شوند.

از کوهنوردی در ایران و کانادا چطور لذت می‌برید؟ 

اتفاق جالبی که برای من افتاد، این بود که در نخستین روزهای مهاجرت به کانادا، من به‌عنوان آرشیتکت و سنگ‌نورد، اولین پروژه‌ای که شانس طراحی و اجرایش را داشتم، مجموعهٔ سنگنوردی Hive در نورث ونکوور بود. آن پروژه باعث شد که تا حدی به دو علاقه‌مندی خودم، معماری و سنگ‌نوردی، مشغول باشم که سختی‌های روزهای ابتدایی مهاجرت هموار و شیرین شود. من عاشق کوهنوردی و سنگ‌نوردی‌ام و زمانی‌که به این ورزش می‌پردازم، از تک‌تک لحظات فقط لذت می‌برم و خاطرات آن در لحظه‌لحظهٔ زندگی‌ام به‌صورت انرژی و لذت مضاعف جریان دارد. به‌طور کلی طبیعت ایران را خیلی بیشتر از کانادا دوست دارم، ولی کانادا هم طبیعت زیبایی دارد، به‌خصوص استان بی‌سی.

فکر می‌کنید جایگاه این ورزش در بین بانوان چگونه است؟

هم‌اکنون کوهنوردی جایگاه ویژه‌ای بین بانوان دارد و بانوان از این ورزش استقبال زیادی می‌کنند. به‌طور کلی بانوان ایران در این زمینه فعال‌تر و منسجم‌تر فعالیت دارند، و با وجود محدودیت‌های زیادی که در ایران روبه‌رو هستند، قابلیت‌ها و استعدادهای خوبی از خود نشان داده‌اند. 

آیا کوهنوردی یک تفریح است یا ورزش تخصصی؟

کوهنوردی هم تفریح است و هم ورزش تخصصی. بسته به مخاطب و زمینه، تعاریف مختلف و ویژگی‌های مشخصی می‌تواند داشته باشد. به‌نظر من، کوهنوردی بیشتر از آنکه ورزش یا تفریح باشد، یک روش زندگی و نوعی جهان‌بینی است.

آیا به ادامهٔ جدی این رشته در کانادا علاقه دارید؟ 

بله، من هم‌اکنون عضو باشگاه‌های تخصصی و حرفه‌ای کوهنوردی و سنگ‌نوردی‌ام و به‌صورت حرفه‌ای در این رشته فعالیت دارم. در اینجا با توجه به شرایط جوی و آب و هوا، در طبیعت یا داخل سالن به این حرفه می‌پردازیم. به‌طور کلی، شرایط عمومی برای کوهنوردی‌کردن در ایران برای من بیشتر فراهم بود، شرایط کار و حمایت خانواده خیلی کمک می‌کرد، ولی محدودیت‌هایی که برای خانم‌ها در ایران بود، در کانادا نیست. 

افراد مبتدی چطور می‌توانند در این رشته فعالیت خود را آغاز کنند؟ 

در ایران، به هیئت‌های کوهنوردی و یا فدراسیون کوهنوردی مراجعه کنند و زیر نظر کوهنوردان باتجربه فعالیت خود را شروع کنند. در کانادا باشگاه‌های کوهنوردی و یا سالن‌های سنگ‌نوردی می‌توانند شروع خوبی باشند. اگر هم به‌طور تخصصی قصد فعالیت ندارند، می‌توانند با جمعی از دوستان یا گروه‌های محلی به طبیعت و کوه بروند و از طبیعت زیبای کانادا لذت ببرند.

در مورد مراحل مربیگری کوهنوردی ممنون می‌شوم جزئیات بیشتری مانند مراحل نظری و عملی ازجمله آموزش میدانی، بفرمایید.

در ایران، مربیگری سه سطح درجه یک، دو و سه دارد. هر سطح با توجه به شرح دروس ارائه‌شده توسط فدراسیون کوهنوردی، بخش کوهپیمایی یا سنگ‌نوردی یا برف و یخ، دارای یک‌سری مراحل نظری و آموزش در کوهستان است. عموماً، دورهٔ مربیگری درجه یک طولانی‌تر، سخت‌تر و حرفه‌ای‌تر از درجه سه است. البته توانمندی‌ها و تجربهٔ کاری مربی درجه یک هم بیشتر از مربی درجه سه است. 

مربیگری کوهنوردی در کانادا مثل ایران قانونمند و تحت نظارت (regulated) نیست، یعنی عنوانِ مربی یک عنوان رسمی محافظت‌شده نیست. افراد با توجه به نوع تجربه و سابقهٔ کوهنوردی، عضو گروه و باشگاهی می‌شوند و در آنجا فعالیت می‌کنند. در کانادا عنوان mountain guide یا راهنمای کوهستان وجود دارد که تقریباً شبیه همان مربی کوهنوردی ایران است، اما در بخش خصوصی. آموزشگاه‌ها و مدارس خصوصی کوهنوردی زیاد هستند و هر کدام سابقه و مشخصهٔ خود را دارند. تقریباً آموزش آکادمیک کوهنوردی از دههٔ ١٨٠٠ در کانادا شروع شد و اولین مدارس خصوصی در اویل دههٔ ١٩٠٠ آغاز به کار کردند. به‌طور کلی، همهٔ مدارس کوهنوردی زیر نظر UIAA و ACMG یا همان اتحادیهٔ راهنمایان کوهستان کانادا فعالیت دارند و از استانداردهای بین‌المللی تبعیت می‌کنند. افراد علاقه‌مند به کوهنوردی می‌توانند ابتدا عضو گروه یا باشگاه شوند و با برنامه‌های باشگاه‌ها آموزش‌های لازم را ببینند و چنانچه به ادامهٔ مسیر راهنمای کوهستان شدن علاقه داشته باشند، می‌توانند به انجمن راهنمایان کوهستان کانادا مراجعه کنند. به‌طور کلی مسئولیت‌های حرفه‌ای مربیگری در ایران و کانادا از دیدگاه قانون متفاوت است. در ایران، مربی کوهنوردی مسئولیت حرفه‌ای بالاتری دارد ولی این مسئله در کانادا با فرم‌های مسئولیت شخصی حل شده و هر فرد که در طبیعت حضور پیدا می‌کند با علم و آگاهی به ریسک و خطر موجود، مسئولیت سلامت و ایمنی خود را بر عهده دارد. به‌طور کلی گردهمایی‌های جمعی در هر جایی در کانادا، چه طبیعت و چه شهر، نیاز به مجوز‌گرفتن از مراجع ذی‌ربط دارد. 

در مورد سنگ‌نوردی داخل سالن بیشتر برایمان بگویید. آیا جایگزینی امن برای صخره‌نوردی طبیعی است؟ 

سنگ‌نوردی داخل سالن به‌صورت بُلدر (boulder) یا حمایت با طناب است. در حالت بُلدر، ارتفاع سنگ‌نوردی کم است و احتیاج به حمایت نیست. ولی در سنگ‌نوردی بلندتر، فرد صعودکننده توسط طناب، یا به‌وسیلهٔ فرد حمایت‌کننده، یا اتو بیلِی (auto belay) حمایت می‌شود. از نظر ایمنی، چنانچه موارد ایمنی و تکنیکی درست رعایت شوند، هر دو محیط امن‌اند، و چنانچه موارد ایمنی و تکنیک درستِ حمایت و استانداردهای لازم رعایت نشود، در هر دو ریسک و خطر وجود دارد. 

مراحل طراحی سالن سنگ‌نوردی به‌اختصار چیست و برای طراحی و جای‌گذاری موانع آیا استانداردی وجود دارد؟ 

مراحل طراحی سالن سنگ‌نوردی هم مثل همهٔ پروژه‌های معماری، شامل مراحل برنامه‌ریزی، طراحی و ساخت است. در تمامی مراحل مجوز از شهرداری لازم است، با این تفاوت که در بی‌سی کدها و استانداردهای مورد نیاز برای سالن سنگ‌نوردی به‌طور مشخص وجود نداشت و ما با استانداردهای آمریکا و آلترنتیو سولوشن برخی از استانداردها را برای اولین بار بررسی و تدوین کردیم. به‌طور کلی طراحی گیره‌های دیوارهای سنگ‌نوردی و موانع جزو طراحی معماری محسوب نمی‌شود و هر سالن معمولاً سه تا چهار طراح مسیر دارد که هر دو سه ماه یک‌بار مسیرها به دست آن‌ها طراحی و تغییر می‌کنند. در سنگ‌نوردی فکر و توان جسمی دو عامل صعود بهتر است. یک سنگ‌نورد وقتی بارها روی مسیری کار می‌کند، کراکس‌های مسیر را هم از نظر توانایی جسمی و هم توانایی فکری، بررسی می‌کند و بر سختی مسیر با تکنیک یا همان فکر و توانایی جسمی غلبه می‌کند. بدیهی است که یک مسیر بعد از چند بار صعودشدن، آسان جلوه می‌کند و طراح مسیر باید مسیر را تغییر بدهد. درجهٔ سختی مسیرها استاندارد دارند.

درجهٔ بیشتر یعنی مسیر سخت‌تر. درک تفاوت درجه‌ها چه در سالن و چه در طبیعت، به سنگ‌نورد بینش بیشتری می‌دهد که بتواند مسیرهای مورد نظر را انتخاب کند و همچنین راجع به مسیر با دیگران صحبت کند. باید توجه داشت که درجهٔ سختی در سنگ‌نوردی اساساً ذهنی است. یعنی بر اساس تجربهٔ صعود اندازه‌گیری می‌شود، و هیچ سیستم کاملی برای درجه‌بندی وجود ندارد. با اینکه در طول سال‌ها این درجات توسعه یافته و بهبود پیدا کرده‌اند، ولی حقیقت این است که این درجات هنوز هم به‌شدت وابسته به افراد و ذهنیت ورزشی‌شان می‌باشند. تفاوت‌های ما باعث قوی‌تربودن ما در بعضی حرکت‌ها و تکینک‌ها و جهت‌ها می‌شود، همچنین همین موضوع ممکن است باعث ضعف نسبی هم باشد، که باعث می‌شود اختلاف نظر در این حوزه به وجود بیاید. این در واقع چیز جالبی است که باعث متمایزشدن سنگ‌نوردی نسبت به سایر ورزش‌ها هم می‌شود.

به‌طور کلی دو سیستم درجه‌بندی مسیر وجود دارد: فرنچ و یوسمیت. جدول زیر تفاوت این دو سیستم درجه‌بندی را به‌خوبی نشان می‌دهد:

با سپاس دوباره از وقت شما برای این گفت‌وگو. 

نوشته کوهنوردی با پیوند انسان و طبیعت بسیاری از مشکلات دنیای مدرن و صنعتی را حل می‌کند اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

همان‌طور که در دو شمارهٔ قبل خواندید،‌۲۱اُمین جشنوارهٔ فیلم کوهستان ونکوور امسال روزی را در سالن سنتنیال تیاتر نورث ونکوور به ایران اختصاص داده بود. در این روز که با استقبال خوب مخاطبان ایرانی و غیرایرانی همراه شد، و نگار مجتهدی، خبرنگار شبکهٔ گلوبال نیوز، اجرای برنامه را بر عهده داشت، مستندهایی دربارهٔ کوهستان‌های ایران به نمایش گذاشته شد. این برنامه شامل اجرای رقص «عروس کوهستان» توسط هنرمند جوان شهرمان، لیا فلاح، نیز بود و دو سخنران از جمله پروانه کاظمی، بانوی ایرانی فاتح قلهٔ اورست، در آن سخنرانی کردند که با استقبال گرم حضار مواجه شد.

پروانه کاظمی، طیِ سخنان صمیمانه‌اش، با مخاطبان از اینکه چه شد کوه‌گردی‌های معمولی‌اش به کوهنوردی حرفه‌ای انجامید، گفت. او لابه‌لای سخنانش اشاره کرد که به کوهستان و کوهنوردی بسیار علاقه‌مند است چون در آنجا آرامش می‌یابد و می‌تواند با انسان‌ها بدون نقاب‌هایشان ارتباط داشته باشد.

پروانه کاظمی همچنین ضمن شرح خلاصهٔ سفرهایش به قله‌های شاخص و معروف، گفت که از نظر او یادگیری و تأثیر پذیرفتن از هر یک از این سفرها، الزاماً ارتباطی به فتح قله در آن سفر نداشته و نخواهد داشت. طی سخنرانی وی، جمعیت حاضر در سالن بارها برای او و شجاعت و استقامتش کف زدند.

در افتتاحیهٔ این برنامه، بوئن ما، نمایندهٔ حوزهٔ ایرانی‌نشین نورث ونکوور-لانزدیل، که یکی از حامیان این برنامه نیز بود، گفت که از زبان ایرانیان حوزهٔ انتخابی‌اش شنیده است که کوه‌های نورث شور تداعی‌کنندهٔ رشته‌کوه‌های البرز برای آنان است و طبیعت و کوهستان در اساطیر و فرهنگ عامهٔ ایرانیان جایگاه‌ ویژه‌ای دارد.

او با ستایش از روحیهٔ مقاوم و محکم پروانه کاظمی، میهمان ویژهٔ این برنامه، او را به حضار معرفی کرد و از برگزارکنندگان این جشنواره برای اختصاص روزی به ایران و از «رسانهٔ همیاری» به‌عنوان حامی رسانه‌ای این برنامه سپاسگزاری کرد. او همچنین از جامعهٔ ایرانی نورث ونکوور برای حمایت از او برای انتخاب به‌عنوان نمانیدهٔ مجلس استان در انتخابات استانی سال گذشته و آوردن دولتی که هر روز برای مردم سخت تلاش می‌کند، قدردانی کرد.

توجه شما را به گزارش تصویری این رویداد جلب می‌کنیم.

نوشته گزارشی از روز ویژهٔ ایران در جشنوارهٔ فیلم کوهستان ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سلام خانم کاظمی، با سپاس از وقتی که در اختیار ما قرار دادید، لطفاً برای آن دسته از خوانندگانی که کمتر شما را می‌شناسند، خودتان را معرفی کنید. و از حرفه، تحصیلات و فعالیت‌های ورزشی‌تان برایمان بگویید.
پروانه کاظمی هستم، متولد سال ۱۳۴۹ در تهران، کارشناس ریاضی محض از دانشگاه صنعتی شریف و سابقهٔ بیش از ۲۰ سال تدریس ریاضی در مقطع دبیرستان. مربی، داور و بازیکن اسبق لیگ دسته اول بدمینتون کشور بوده‌ام و فعالیت در رشته کوهنوردی را از سال ۱۳۸۴ آغاز کردم. مربی کوه‌پیمایی و راهنمای کوهستان برای کوهنوردان داخلی و خارجی هستم.
کارنامهٔ صعودهایم:
۱- صعود انفرادی دماوند در زمستان، گردهٔ آلمان‌ها در دیواره علم کوه، دیوارهٔ بیستون و اکثر قلل مطرح ایران
۲- آغاز صعودهای برون مرزی از سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰)
۳- اولین صعود برون مرزی: موستاق آتای چین با ارتفاع ۷۵۴۶ متر، تابستان ۲۰۱۰، اولین زن ایرانی
۴- ماناسلو ۸۱۶۳ متر (هشتمین قلهٔ بلند دنیا)، در هیمالیای نپال، بهار ۲۰۱۱، اولین زن ایرانی
۵- آمادابلام ۶۸۵۶ متر در هیمالیای نپال، پاییز ۲۰۱۱، اولین زن ایرانی. انفرادی از ایران در مدت ۳ روز و با دست مجروح، به شیوهٔ آلپی (بدون هم هوایی)

۶- اورست ۸۸۴۸ متر (بام جهان) در هیمالیای نپال، بهار ۲۰۱۲. اولین زن مستقل ایرانی فاتح اورست و اولین صعودکنندهٔ سال ۲۰۱۲ در بین تمام کوهنوردان جهان
۷- لوتسه ۸۵۱۶ متر (چهارمین قلهٔ بلند دنیا) در هیمالیای نپال، بهار ۲۰۱۲، اولین زن ایرانی. رکورد اولین زن در جهان که اورست و لوتسه را در یک فصل و طی یک هفته صعود کرده است
۸- کانچن جونگا ۸۵۸۶ متر (سومین قلهٔ بلند دنیا) در هیمالیای نپال، بهار ۲۰۱۳. صعود تا ۸۲۰۰ متر به‌عنوان اولین زن ایرانی با سه بار تلاش روی قله از کمپ ۴
۹- دائولاگیری ۸۱۶۷ متر (هفتمین قلهٔ بلند دنیا) در هیمالیای نپال، بهار ۲۰۱۴. صعود تا ۷۲۵۰ متر به‌عنوان اولین زن ایرانی، صعود انفرادی از ایران. لغوشدن برنامه به‌علت شرایط جوی نامساعد
۱۰- صعود مون بلان بلندترین قلهٔ آلپ در کشورفرانسه، صعود Zugspitze بلندترین قلهٔ کشور آلمان، صعود Grossglockner بلندترین قلهٔ کشوراتریش، صعودهایی روی قلل ۴۰۰۰ متری در ایتالیا و سوئیس در پاییز ۲۰۱۴
۱۱- صعود ناتمام بر روی قلهٔ ماکالو به ارتفاع ۸۴۶۳ متر (پنجمین قلهٔ بلند جهان) در بهار ۲۰۱۵ که به‌علت وقوع زمین لرزهٔ مهیب نپال، تمام صعودها متوقف شد
۱۲- صعود قلهٔ کازبک ۵۰۴۷ متر، گرجستان در سال ۲۰۱۵
۱۳- صعود قلهٔ ماکالو به ارتفاع ۸۴۶۳ متر (پنجمین قلهٔ بلند جهان) در بهار ۲۰۱۶، اولین زن ایرانی
۱۴- صعود قلهٔ دائولاگیری به ارتفاع ۸۱۶۷ متر (هفتمین قلهٔ بلند جهان) در بهار ۲۰۱۷، اولین زن ایرانی
۱۵- صعودهایی در تاجیکستان تابستان ۲۰۱۷

شما با رتبهٔ ۲۰۰ وارد دانشگاه صنعتی شریف شدید، چرا رشتهٔ ریاضی را انتخاب کردید و آیا در حال حاضر شغلتان در راستای رشتهٔ تحصیلی‌تان است؟
به‌دلیل علاقه زیاد به ریاضیات محض این رشته را انتخاب کردم و بسیار از این انتخاب خوشحالم.
بیش از بیست سال تدریس ریاضی انجام داده‌ام، اما به‌دلیل محدودیت زمانی و ورزش حرفه‌ای، آن را کنار گذاشته‌ام و در حال حاضر تنها گاهی راهنمای کوهستان هستم.
شما در رشتهٔ بدمینتون هم فعالیت داشته‌اید. آیا در این ورزش هم به افتخاراتی رسیده‌اید؟
در ردهٔ سنی خودم جزو نفرات برتر بودم و در لیگ دسته اول کشور بازی می‌کردم. در ضمن مربی و داور بدمینتون هم بوده‌ام.
کوهنوردی را چطور شروع کردید و چه شد که آن را ادامه دادید؟
بر حسب اتفاق و برای رهایی از درگیری‌های عصبی که در رشتهٔ بدمینتون داشتیم، به‌صورت تفننی کوهنوردی را شروع کردم و به‌دلیل جذابیت کوهستان و آرامشی که به من می‌داد آن را ادامه دادم به‌طوری که ورزش قبلی یعنی بدمینتون را کاملاً رها کردم.
آیا تاکنون در حین کوهنوردی دچار مصدومیت جدی شده‌اید؟
تنها یک بار دچار شکستگی از ناحیهٔ سر شدم که آن هم به‌دلیل اشتباه شخصی بود.

آیا به‌خاطر جنسیت‌تان برای فعالیت در این رشتهٔ ورزشی محدودیتی داشته‌اید؟
بله، قطعاً و بسیار فراوان! فعالیت در رشتهٔ کوهنوردی، آن هم برای یک زن ایرانی از محدودیت‌ها و مشکلات خالی نیست اما زنان ایرانی با تمام این مشکلات، فعالیت‌های بسیار درخشانی در رشته‌های مختلف داشته‌اند.
شما در رشتهٔ کوهنوردی به افتخارات زیادی دست پیدا کرده‌اید. کدام‌یک برایتان بیش از بقیه ارزشمند است و چرا؟
بازخورد‌های مثبت بسیار زیادی از کوهنوردان ایرانی و حتی خارجی داشته‌ام و بر اساس آن می‌توانم بگویم که ایجاد انگیزه و خودباوری در نسل جوان و کمک به روشن نگه‌داشتن شعلهٔ این امید که «با وجود تمام مشکلات، ما هم می‌توانیم‌»، با ارزش‌ترین افتخار برای شخص من است. تمامی قله‌های جهان با کیفیت بسیار بالاتر صعود شده یا خواهند شد اما از نظر من، دستاورد این صعودها برای ساختن دنیایی بهتر، اهمیت زیادی دارد.
بهترین و بدترین خاطرهٔ ورزشی‌تان را برایمان بگویید.
بهترین خاطرهٔ ورزشی در تمامی صعودهایی بوده که با تمام مشکلات غیرمترقبه، به‌عنوان یک زن ایرانی مستقل و بدون حمایت خاص، موفق به صعود شده‌ام، مانند صعود امسال دائولاگیری که با وجود تمام حوادث عجیبی که در ارتفاع بالای ۷۰۰۰ متر رخ داد، موفق شدم به قله برسم یا صعود اورست که به‌دلیل شرایط خاص آن روز با دلهره‌های فراوان همراه بود یا صعود آمادابلام با دست بخیه‌خورده یا حتی صعود نیمه‌تمام کانچن جونگا که در ۸۲۰۰ متری وضعیت خطرناک بدنی‌ام را به‌خوبی تشخیص دادم و کاملاً منطقی تصمیم به برگشت گرفتم.
بدترین خاطره، مربوط به اولین صعود هشت هزاری من به ماناسلو و درگذشت یکی از دوستان عزیز ایرانی در آن برنامه است که این صعود را با حواشی و خاطرات تلخ بسیاری همراه کرد.

چطور با وجود حرفه و خانواده همچنان می‌توانید برای فعالیت ورزشی‌تان هم وقت داشته باشید؟ توازن بین این‌ها را چگونه برقرار می‌کنید؟
واقعیت این است که کار اصلی‌ام یعنی معلمی و تدریس ریاضی را به‌خاطر ورزش حرفه‌ای کنار گذاشتم و شغل فعلی‌ام بسیار محدود و پاره‌وقت است. با شرایط سفرهای طولانی و تمرینات زمان‌بر، امکان داشتن شغل ثابت برای ما وجود ندارد. در مورد خانواده، خوشبختانه خانواده‌ام با من همراه‌اند و کاملاً من را درک می‌کنند و مشکلی در این زمینه ندارم.
چه چیزی در کوهنوردی بیشتر از سایر ورزش‌ها شما را به خود جلب می‌کند؟
عناصر با ارزشی که در کوهستان پیدا کردم: آزادی، آرامش، زیبایی بی‌نظیر، حس پیوند با طبیعت، ساده‌تر دیدن زندگی و مرگ و پیدا کردن دوستان واقعی!
هزینهٔ سفرهای کوهنوردی‌تان چطور تأمین می‌شود؟ آیا اسپانسر دارید یا از طرف دولت به شما کمکی می‌شود؟
متأسفانه تاکنون هیچ‌گونه توجه و کمکی، چه مالی چه غیرمالی، از طرف دولت به من نشده است. تمام هزینه‌های برنامه‌ها را به‌صورت شخصی و با دشواری زیاد پرداخته‌ام. تنها سه کمپانی خارجی گاهی در تهیهٔ برخی از ملزومات کوهنوردی کمک‌هایی به من کرده‌اند، اما بار اصلی و عمدهٔ برنامه‌ها یعنی هزینهٔ ارزی و ریالی بر عهدهٔ خودم بوده است.
از جامعهٔ ایرانیان کانادا و به‌ویژه ورزشکاران ایرانی ساکن کانادا چقدر شناخت دارید؟
متأسفانه شناخت زیادی ندارم ولی امیدوارم در طی این سفر شانس آشنایی با این عزیزان را هر چه بیشتر داشته باشم.
آیا تاکنون در آمریکای شمالی هم کوهنوردی کرده‌اید؟ و اگر نه، آیا برنامه‌ای برای این کار دارید؟
نه، متأسفانه، تاکنون نه. بسیار مشتاقم که روزی شانس کوهنوردی و اجرای برنامه‌هایی در آمریکای شمالی را داشته باشم، اما به‌دلیل مشکلات مالی فعلی، در برنامهٔ صعودهای هیمالیایی، نمی‌دانم چه زمانی این آرزو تحقق یابد.
بریتیش کلمبیا و آلبرتا در همسایگی این استان دارای مناطق کوهستانی بسیاری است، آیا در مدت اقامت‌تان در اینجا برنامه‌ای برای کوهنوردی هم دارید؟
بله، امیدوارم به‌همراه دوستان کوهنورد در اینجا بتوانم حداکثر استفاده از زمان را داشته باشم و با وجود برنامهٔ فستیوال فیلم بتوانم کمی با کوهستان‌های شما آشنا شوم. قطعاً با لوازم کوهنوردی خواهم آمد!

چه توصیه‌ای برای دوستداران رشتهٔ کوهنوردی دارید؟
تنها توصیهٔ من رعایت ایمنی است. خوشبختانه کوهنوردی رشته‌ای‌ست که محدودیت خاصی ندارد و همه می‌توانند فراخور وضعیت بدنی‌شان با رعایت اصول ایمنی، سال‌های طولانی از کوهستان بهره ببرند.
هدف بعدی‌تان و برنامه‌تان برای آینده چیست؟
برنامهٔ صعودهای بسیار دیگری روی هشت هزارمتری‌ها خصوصاً در پاکستان در ذهن دارم که امیدوارم با این شرایط دشوار اقتصادی، بتوانم از رؤیا به واقعیت تبدیلشان کنم.
اگر صحبت دیگری با خوانندگان ما دارید، بفرمایید.
از توجه خوانندگان سپاسگزارم.

۱- برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ روز مختص ایران در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم کوهستان ونکوور اینجا کلیک کنید.

نوشته با وجود تمام مشکلات، ما هم می‌توانیم‌ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.