ویرایش و بازنویسی: مسعود سخایی‌پور، LJI Reporter – ونکوور

گریز کانادایی (*Canadian Caper) نامی بود که به عملیات مخفیانهٔ نجات مشترک بین دولت کانادا و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) برای فراری‌دادن شش دیپلمات آمریکایی از ایران اطلاق شد. این دیپلمات‌ها در جریان حادثهٔ حمله به سفارت آمریکا در تهران و اشغال آن به‌دست دانشجویان و شبه‌نظامیان اسلامی، به سفارت کانادا در تهران گریخته بودند.

کمی پیش از انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۹۷۹، محمدرضا پهلوی، پادشاه ایران، کشور را ترک کرد و آشوب و بی‌نظمی همه‌جا را فرا گرفت. به‌دنبال پیروزی انقلاب در ایران و تشکیل دولت موقت، ناآرامی‌ها همچنان ادامه یافت. در میان این هرج‌ومرج‌ها، گروهی از جوانان اسلام‌گرا که خود را دانشجویان مسلمان پیرو خط امام معرفی می‌کردند، در ۴ نوامبر سال ۱۹۷۹ به سفارتخانهٔ ایالات متحده در تهران یورش بردند و ده‌ها تن از دیپلمات‌ها و کارکنان سفارت را دستگیر کردند و آن‌ها را ‌به گروگان گرفتند. آن‌ها خواستار بازگرداندن شاه به ایران برای محاکمه شدند. دولت موقت کمی بعد از این ماجرا ساقط شد، زیرا نخست‌وزیر مهندس مهدی بازرگان و کابینهٔ او همگی استعفاء دادند. با وجود آنکه دولت جدید ایران ادعا می‌کرد گروگان‌گیران همگی دانشجویانی‌اند که به‌اختیار خود عمل کرده‌اند، در مورد درخواست آن‌ها برای بازگرداندن شاه به ایران با آن‌ها همراهی می‌کرد. بسیاری از این گروگان‌ها تا اوایل سال ۱۹۸۱ در اسارت بودند.

«رابرت اندرز، کورا آمبرن لجک، مارک لجک، جوزف استفورد، کتلین استفورد و لی شاتز» شش دیپلمات آمریکایی بودند که به دو دیپلمات کانادایی به‌نام کن تیلور (برای خواندن مروری بر زندگی کن تیلور اینجا کلیک کنید)، سفیر وقت کانادا در تهران و جان شیردان پناه بردند و در سال ۱۹۸۰ از ایران فرار کردند.

 زمانی که دانشجویان ایرانی از دیوارهای سفارت بالا آمدند، آن‌ها در ساختمان کنسولگری مشغول به کار بودند که از عمارت اصلی سفارتخانه جدا بود. دو گروه از دیپلمات‌ها به خیابان‌های تهران فرار کردند و دستور داشتند خود را به سفارت بریتانیا برسانند: گروه اول که اندرز سردستهٔ آن‌ها بود (به‌استثنای لی شاتز)، به‌همراه دو آمریکایی دیگر که برای کار اداری به سفارتخانه آمده بودند (ازجمله کیم کینگ که بعدها از ایران فرار کرد)؛ گروه دوم که سرکنسول ریچارد مورفیلد در آن قرار داشت، مسیر دیگری را انتخاب کردند اما خیلی زود دستگیر شدند و به جمع مابقی گروگان‌ها افزوده شدند. گروه اندرز تا نزدیکی سفارت بریتانیا پیش رفتند، اما با موج عظیمی از معترضان روبه‌رو شدند. اندرز همه را به خانهٔ خود دعوت کرد، زیرا خانه‌اش در آن نزدیکی‌ها قرار داشت.

طی شش روز نفس‌گیرِ بعد، گروه اندرز به‌کمک یک آشپز تایلندی به‌نام سامچی سریویونتر از خانه‌ای به خانه‌ای دیگر جابه‌جا می‌شدند و یک شب را نیز در مجتمعی مسکونی متعلق به بریتانیا گذراندند. پس از گذشت سه روز، دولت بازرگان سقوط کرد و همه متوجه شدند که این هرج‌ومرج‌ها همچنان ادامه خواهد داشت. اندرز که به‌دنبال راه‌حلی می‌گشت، با دوست قدیمی‌اش، جان شیردان، تماس گرفت. جان یک افسر مهاجرت کانادایی بود و به‌گرمی از آن‌ها استقبال و دعوتشان کرد. در ۱۰ نوامبر، پنج تن از اعضای اصلی گروه اندرز (خانوادهٔ اندرز، خانوادهٔ لجک و استفورد) به محل سکونت شیردان رسیدند و علاوه بر او و همسرش، با سفیر کانادا، کن تیلور، نیز ملاقات داشتند. خانوادهٔ استفورد به‌همراه کن و پت تیلور به منزل آن‌ها رفتند و سه‌ نفر دیگر در منزل شیردان باقی ماندند. آن‌ها به‌مدت ۷۹ روز در پناه کانادایی‌ها در امان بودند. در ۲۷ نوامبر، تیلور از سفیر سوئیس تماسی دریافت کرد که از او می‌خواست به لی شاتز نیز پناه بدهد. لی شاتز ابتدا در سفارت سوئیس و سپس در آپارتمان کنسول سوئیسی به‌نام سیسلیا لیتاندر پناه گرفته بود. تیلور موافقت کرد و شاتز به جمع آن‌ها اضافه شد.

عملیات، به‌ناچار و با خطر بسیار زیادی آغاز شده بود. کن تیلور با فلورا مک‌دانلد، وزیر امور خارجهٔ وقت کانادا، و نخست‌وزیر وقت، جو کلارک، برای درخواست کمک تماس گرفت. آن‌ها تصمیم گرفتند شش دیپلمات آمریکایی را با استفاده از گذرنامه‌های کانادایی از طریق یک پرواز بین‌المللی، به خارج از ایران فراری دهند. با اتخاذ دستور از مقامات، گذرنامه‌های جعلی برای دیپلمات‌ها صادر شد و سازمان سیا نیز در گذرنامه‌ها چند مهر جعلی ویزای ایران قرار داد تا به فرار آن‌ها کمک کند.

سازمان سیا، کارشناس ویژهٔ جعل هویت و فرار خود به‌نام تونی مندز و دستیارش خولیو را مأمور کرد تا داستانی جعلی بسازد و اسناد، پوشاک و وسایل لازم برای تغییر چهره را برای گروه فراهم کند. مندز همکاری نزدیکی با کارکنان دولت کانادا در اتاوا انجام داد. کارکنان وزارت خارجه در اتاوا از طریق خدمات پستی سفارت کانادا، گذرنامه‌ها و سایر ابزار کمکی را به سفارت کانادا در ایران رساندند. سپس مندز و خولیو به ایران پرواز کردند تا در فرار به دیپلمات‌ها کمک کنند.

چندین گذرنامه‌ و هویت جعلیِ جایگزین برای سناریوهای مختلف تدارک دیده شده بود، اما داستان پوششی بدین قرار بود: آن‌ها باید ادعا می‌کردند شش کانادایی، یک ایرلندی و یک شهروند آمریکای لاتین‌اند که برای هالیوود کار می‌کنند و در جستجوی مکان مناسبی برای فیلم‌برداری صحنه‌ای از فیلم علمی‌-تخیلی صوری به‌نام آرگو به ایران آمده‌اند. فیلمنامه بر اساس داستانی علمی-تخیلی از راجر زلازنی به‌نام خداوندگار روشنایی است که در سیاره‌ای شبیه فضای بومی خاورمیانه اتفاق می‌افتد و برای همین ایران به‌عنوان محل فیلم‌برداری انتخاب شده است.

مندز برای اینکه داستان جعلی آن‌ها باورپذیر باشد، از جان چمبرز هنرمند چهره‌پرداز هالیوودی کهنه‌کار کمک گرفت. آن‌ها یک دفتر عملیاتی به‌نام «سیکس استودیو پروداکشن» در استودیوی فیلم‌برداری سانست گاور واقع در لس آنجلس دایر کردند که به‌نام شش دیپلمات اشاره داشت. به دیپلمات‌ها گفته شده بود که اگر از فرودگاه با این دفتر تماس بگیرند، شخصی پاسخ خواهد داد و ساخت فیلم را تأیید خواهد کرد. تبلیغات فیلم جدید استودیو سیکس نیز در انتشارات هالیوود چاپ شد و یک نسخه از آن به کورا لجک تحویل داده شد تا به‌عنوان ابزار کمکی داستان ساختگی خود استفاده کند. علاوه بر استودیوی جعلی، کارت ویزیت‌های جعلی چاپ شد، مهمانی فیلم آرگو در کلوب شبانه‌ای در لس آنجلس برگزار شد و تبلیغاتی نیز در مجلات ورایتی و هالیوود ریپورتر منتشر شد. چهره‌پرداز فیلم معروف ای.تی. (۱۹۸۲) به‌نام رابرت سیدل به‌عنوان تهیه‌کنندهٔ فیلم و همسرش جوآن به‌عنوان کارمند پذیرش استودیو سیکس عکس گرفتند. چمبرز بعدها برای کمک به این عملیات، نشان افتخار سازمان سیا را دریافت کرد.

تبلیغ صوری فیلم آرگو توسط سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در روزنامهٔ ورایتی

اشتباهی در تاریخ ویزاها رخ داده بود. شخصی که ویزاها را صادر کرده بود، نمی‌دانست که سال ایرانی از ابتدای بهار آغاز می‌شود. یکی از افسران سفارت کانادا موضوع را متوجه شد و خوشبختانه گذرنامه‌های اضافی در اختیار داشتند تا تاریخ‌ها را تصحیح کنند و مندز نیز مهر ویزای جدید را وارد گذرنامه‌ها کرد. چند هفته گذشت و آمریکاییان به تمرین نقش‌های خود پرداختند و در تمام این مدت تیلور سعی می‌کرد موضوع را از سایر پرسنل سفارت کانادا پنهان نگه دارد، چون ضرورتی نداشت. تیلور افراد را به مأموریت‌های ساختگی می‌فرستاد تا الگوهای رفت‌و‌آمد نامرتب به‌وجود بیاید و پروسه‌های فرودگاه نیز بررسی شوند. چند تماس تلفنی مشکوک منجر به شدت‌گرفتن تنش‌ها شد و اقدامات مشکوک دیگر حاکی از آن بود که ممکن است محل اختفای آن‌ها کشف شده باشد. 

صبح روز ۲۷ ژانویهٔ سال ۱۹۸۰، مندز، دستیارش خولیو و شش دیپلمات آمریکایی با گذرنامه‌های کانادایی و مهر ورود ساختگی به‌راحتی از گیت امنیتی فرودگاه مهرآباد تهران عبور کردند. پس از یک تأخیر کوتاه به‌دلیل نقص فنی هواپیما، افراد گروه به پرواز شماره ۳۶۳ هواپیمایی سوئیس به مقصد زوریخ ملحق شدند. در اتفاقی جالب و کاملاً تصادفی، نام هواپیمای سوئیسی آراگو بود که از روی مکانی در شمال سوئیس نامگذاری شده بود. پس از فرود در زوریخ، مأموران سیا دیپلمات‌ها را به خانهٔ امنی منتقل کردند تا شب را در آنجا بگذرانند. آنجا به دیپلمات‌ها گفته شد که نباید با خبرنگاران مصاحبه کنند و همچنین باید به فلوریدا بروند و تا زمانی که اوضاع آرام شود و گروگان‌های دیگر آزاد شوند، در مکانی مخفی بمانند. مندز و خولیو از گروه جدا شدند و به فرانکفورتِ آلمان رفتند، جایی که مندز گزارشِ اقدامات مورد نیاز بعدی را نوشت.

 روز بعد، داستان به روزنامهٔ لاپرس در مونترآل درز کرد. مطلب ژان پِلتی، خبرنگار واشنگتنِ این روزنامه‌، خیلی سریع توجه خبرنگاران بین‌المللی را به‌خود جلب کرد. دیپلمات‌ها با کمک سازمان سیا از سوئیس به پایگاه هوایی رامشتاین آلمان رفتند و از آنجا به پایگاه هوایی داور در دِلاوِرِ آمریکا پرواز کردند و روز ۳۰ ژانویهٔ سال ۱۹۸۰ به وطن خود رسیدند. سفارت کانادا یک‌ روز پس از خروج دیپلمات‌ها از ایران یعنی در روز ۲۸ ژانویه تعطیل شد و تمامی پرسنل سفارت به کانادا بازگشتند. 

تمام افرادی که در سفارت کانادا به این نقشهٔ فرار کمک کردند، «نشان افتخار کانادا» دریافت کردند که دومین نشان برتر این کشور است. روزنامهٔ لاپرس پیش از تاریخ پرواز، اطلاعات موثقی دربارهٔ این مأموریت به‌دست آورده بود، اما به‌دلیل حفظ امنیت جانی افراد شریک در نقشهٔ پرواز از انتشار آن خودداری کرده بود، هرچند ارزش خبری این موضوع برای نویسنده و روزنامه بسیار زیاد بود. ژان پلتی به‌محض باخبرشدن از خروج گروگان‌ها از ایران، روز ۲۹ ژانویه مقالهٔ خود را چاپ کرد.

با لورفتن عملیات، برنامهٔ پنهان‌سازی دیپلمات‌ها از سوی دولت آمریکا نقش بر آب شد. داستان آرگو به‌سرعت همه‌جا پخش شد، اما برای حفظ امنیت جانی گروگان‌های باقی‌مانده، نقش سازمان سیا در این عملیات فرار تا سال ۱۹۹۷ از سوی دولت‌های آمریکا و کانادا مخفی نگه داشته شد. مردم و رسانه‌های آمریکا از کانادا قدردانی گسترده‌ای کردند. پرچم کانادا در آمریکا به اهتزاز درآمد و بیلبوردهای «سپاس» همه‌جا به‌چشم می‌خورد.

قدردانی آمریکایی‌ها از کانادا برای فراری‌دادن ۶ دیپلمات این کشور از ایران

در سال ۱۹۸۱، فیلم محصول مشترک کانادا و آمریکا به‌نام «فرار از ایران: گریز کانادایی» به‌کارگردانی لمونت جانسون دربارهٔ این ماجرا ساخته شد که داستانش بر اساس ماجراهای برملاشده بود چرا که ماجرای آرگو تا آن زمان رمزگشایی نشده بود. کتاب مصور کودکان به‌نام «گریز» در سال ۲۰۱۳ از سوی لارا اسکاندیفیو و همکارش استفان مک‌اکچرن منتشر شد.

در سال ۲۰۱۲، فیلم تجاری آرگو بر اساس حوادث این ماجرا ساخته شد که فروش موفقیت‌آمیزی نیز داشت و سه جایزهٔ اسکار و سه جایزهٔ بفتا ازجمله جایزهٔ بهترین فیلم را از آن خود کرد. فیلم شامل عناصر واقعی و تخیلی است، به‌ویژه اینکه در فیلم توجه بسیار زیادی به نقش سازمان سیا در عملیات شد و مشارکت گستردهٔ کانادا در آن ناچیز جلوه داده شد. رئیس جمهور سابق آمریکا، جیمی کارتر، که چندی پیش درگذشت، در سال ۲۰۱۳ در مصاحبه‌ای به این موضوع اشاره کرد و البته فیلم را نیز تحسین نمود.

همچنین در فیلم به‌اشتباه عنوان می‌شود که سفارت دولت‌های بریتانیا و نیوزیلند در ایران از پذیرش این دیپلمات‌ها خودداری کرده‌اند. اما در حقیقت، دیپلمات‌ها یک شب را در عمارتی متعلق به سفارت بریتانیا به سر بردند و پس از آن مشخص شد که شبه‌نظامیان ایران برای یافتن دیپلمات‌ها به سفارت بریتانیا رفته‌اند، اما با مقاومت اعضای سفارت روبرو شده‌اند. سپس سفیران بریتانیا و کانادا موافقت کردند که بهترین مکان برای مخفی‌کردن دیپلمات‌ها سفارت کاناداست. در مراسم اسکار سال ۲۰۱۳، فیلم آرگو سه جایزه ازجمله جایزهٔ بهترین فیلم را به‌دست آورد. همچنین ماجرای آرگو در کتاب رابرت رایت به‌نام «مرد ما در تهران» نیز آورده شده است که در سال ۲۰۱۰ چاپ شد و بر اساس آن یک فیلم مستند نیز در سال ۲۰۱۳ تهیه شد.

دو فردی که در این عملیات نقشی محوری داشتند یعنی کن تیلور، سفیر وقت کانادا، در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ و تونی مندز، افسر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، در ۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۹ از دنیا رفتند.

منبع: ویکی‌پدیا

*واژهٔ Caper در زبان انگلیسی غیررسمی و عامیانه به‌معنای بزهکاری شیرین‌کارانه (به‌ویژه دزدی) و قسر در رفتن است.

نوشته گریز کانادایی اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

کنت داگلاس تیلور معروف به کن تیلور، دیپلمات، مدرس و بازرگانی کانادایی بود که در ۵ اکتبر ۱۹۳۴ چشم به جهان گشود. تیلور در کلگری، آلبرتا متولد شد. او در کالج ویکتوریای دانشگاه تورنتو در مقطع کارشناسی تحصیل کرد و سپس کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه برکلی کالیفرنیا در رشتهٔ مدیریت بازرگانی به اتمام رساند. او یکی از اعضای انجمن برادری سیگماچی بود و بعدها بالاترین جایزهٔ افتخار مهم سیگماچی را دریافت کرد.

او بیشتر به‌دلیل نقشش در عملیات پنهانی ۱۹۷۹ به‌نام «گریز کانادایی» (برای خواندن شرح بیشتر این عملیات اینجا کلیک کنید.) در زمانی‌که سفیر کانادا در ایران بود، شناخته می‌شود. دانشجویان ایرانی در تاریخ ۴ نوامبر ۱۹۷۹، یک‌سال قبل از انتخابات بعدی ریاست جمهوری آمریکا، به سفارت ایالات متحده در ایران حمله کردند. در طی شورش، شش آمریکایی موفق به فرار شدند. آن‌ها پس از چهار روز اختفا توانستند خود را به سفارت کانادا در تهران برسانند و در سفارت کانادا با تیلور ملاقات کردند. تیلور نقشهٔ خروج این افراد را از ایران با امنیت کامل طراحی کرد. او با کمک سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا و همچنین وزارت خارجه و سازمان اطلاعات کانادا توانست با تهیهٔ گذرنامهٔ کانادایی برای آمریکایی‌ها به‌منظور فریب دادن سپاه پاسداران ایران و جا زدن کارمندان سفارت آمریکا به‌عنوان یک گروه فیلم‌برداری کانادایی، آن‌ها را فراری دهد. پیش از فرار، کارمندان آمریکایی هفته‌ها در منزل تیلور و یک دیپلمات کانادایی دیگر به‌نام جان شاردون اقامت داشتند. تیلور و کارمندان دیگر سفارت کانادا، بلافاصله پس از فرار کارمندان سفارت آمریکا، ایران را ترک کردند و سفارت کانادا در ایران بسته شد.

تیلور نقش مهمی در ارائهٔ اطلاعات در مورد بحران گروگان‌گیری کارمندان سفارت آمریکا به سازمان‌های اطلاعاتی کانادایی و آمریکایی ایفا کرد. به گزارش خبرگزاری‌ها، او به شناسایی محل فرود نیروی دلتا، یگان ضدتروریسم ارتش آمریکا، طی عملیات معروف پنجهٔ عقاب در صحرای طبس برای آزادسازی گروگان‌های آمریکایی که در سفارت سابق آمریکا نگه‌داری می‌شدند هم، کمک شایانی کرد. تیلور تأیید نکرد که سازمان سیا نقشهٔ فرار دیپلمات‌های آمریکایی پنهان‌شده در سفارت کانادا را سازمان‌دهی کرده است. این ادعا در سال ۱۹۸۶ در بیانیهٔ‌ رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، جیمی کارتر، هم تکرار شد. با وجود عدم تمایل تاریخی کانادا برای اعتراف به همکاری با سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا، به‌سختی می‌توان میزان دخالت سازمان اطلاعاتی کانادا را سنجید و اینکه آیا تیلور با ابتکار عمل خود دست به این کار زده است یا از نقشه‌ای از پیش‌طراحی‌شده پیروی کرده است. در ۲۰ ژانویهٔ ۱۹۸۱ وقتی رونالد ریگان به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا سوگند یاد کرد، ۵۲ تن گروگان آمریکایی پس از ۴۴۴ روز اسارت از سوی ایران آزاد شدند.

در سال ۱۹۸۱، داستان کمک تیلور به گروگان‌ها در یک تله‌فیلم کانادایی به اسم «فرار از ایران: فرار کانادایی» با نقش‌آفرینی گوردن پنسنت به تصویر کشیده شد. فیلم آمریکایی جنجال‌برانگیز «آرگو» به تهیه‌کنندگی بن افلک در سال ۲۰۱۲، بیشتر بر نقش سازمان سیا و هالیوود در این واقعه تمرکز دارد و نقش تیلور توسط ویکتور گاربر، بازیگر کانادایی ایفا شده است. بن افلک که خودش نیز در این فیلم نقش‌آفرینی کرده است، این ماجرا را با الهام از کتاب «استاد تغییر قیافه» ساخت که نویسندهٔ آن تونی مندز یکی از عوامل سازمان سیا است، تونی مندز در جریان نجات گروگان‌ها شرکت داشت. پس از نمایش این فیلم در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تورنتو، از این فیلم برای به حداقل رساندن نقش دولت کانادا و به‌ویژه تیلور در این ماجرا، انتقادات شدیدی صورت گرفت. در این فیلم حوادث فرعی غیرواقعی نیز به اصل ماجرا افزوده شده بود تا وجه هنری اثر را بهتر کند. همچنین نوشتار انتهای فیلم اظهار می‌کند که سازمان سیا به‌دلایل سیاسی اجازه داده است اعتبار این عملیات به پای تیلور نوشته شود و غیرمستقیم این‌طور وانمود می‌کند که تیلور شایستهٔ تقدیرهایی که از او صورت گرفته، نیست. بن افلک اشاره می‌کند که «ما در ابتدای فیلم عنوان کرده‌ایم که این فیلم بر اساس یک داستان واقعی است، نه یک داستان واقعی تمام‌عیار، پس اجازه داریم کمی هم داستان‌های خیالی به آن اضافه کنیم. اما روح واقعیت در این فیلم وجود دارد». وقتی از بن افلک در مورد تغییر نوشتار انتهای فیلم سؤالاتی پرسیده شد، او جوابی ارائه نکرد. نوشتار پایان فیلم به این صورت تغییر داده شد: «همکاری سازمان سیا مکمل تلاش‌‌های سفارت کانادا برای آزاد‌سازی شش کارمند سفارت در تهران بود. تا به امروز این داستان به‌عنوان نمونه‌ٔ پابرجایی از همکاری بین‌المللی دولت آمریکا و دولت کانادا به‌شمار می‌آید». همچنین آرشیو یک خبر قدیمی در تلویزیون آمریکا به انتهای فیلم افزوده شد که در آن به نقش کانادا در ماجرا پرداخته شده است. تیلور شخصاً این فیلم را سرگرم‌کننده، هیجان‌انگیز، مناسب و به‌موقع دانست، اما اضافه کرد کانادا فقط کنار نایستاده بود تا وقایع خودبه‌خود اتفاق بیافتند و اینکه سازمان سیا در این ماجرا یک همکار کوچک بود.

پس از بازگشت از ایران، تیلور به‌عنوان سرکنسول کانادا در نیویورک منصوب شد. در سال ۱۹۸۰، وی به‌همراه همسرش پت و تمامی کارکنان سفارت کانادا در ایران در طی ماجرای گروگان‌گیری نشان افتخار کانادا را از طرف دولت کانادا دریافت کردند و در همان سال مدال طلای افتخاری کنگرهٔ ایالات متحده آمریکا را نیز دریافت کرد. تیلور به تورنتو بازگشت و چندین سال به‌عنوان رئیس کالج ویکتوریا خدمت کرد. تیلور در سال ۱۹۸۴ وزارت امور خارجه را ترک کرد و تا سال ۱۹۸۹ به‌عنوان معاون ارشد شرکت نبیسکو، تولید‌کنندهٔ کلوچه و اسنک، فعالیت کرد. وی بنیان‌گذار و رئیس شرکت مشاورهٔ تیلور و رایان بود. او به ایالات متحده نقل مکان کرد و در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ در ۸۱ سالگی در بیمارستان نیویورک-پرسبیتِریَن در حالی‌که تحت مداوای سرطان رودهٔ بزرگ قرار داشت، از دنیا رفت. در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۵ مراسم خاکسپاری تیلور در کلیسای یادبود تیموتی ایتون در تورنتو برگزار شد.

منبع: ویکی پدیا

نوشته ناجی پرسنل سفارت آمریکا در ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.