سهام‌های بی‌شمار کارخانه‌ها و تکنولوژی‌های روبه‌رشد، در سطح کشورهای پیشرفته، نصیب دربار شاهنشاهی بود، به‌عنوان مثال، تقریباً ۴۰٪ سهام کروپ متعلق به دربار بود. اما سال ۱۳۶۸ هیچ اثری از تخت‌وتاج نبود و غالبان بر حکومت پیشین، پس از جنگ چاره را بازستاندن غنائم موجود در دیگر بلاد دانسته بودند، غافل از اینکه حکومت‌مداران بلاد کفر به آسانی حاضر به بازپس‌دادنِ غنائم نبودند. آنان تنها چاره کردند که به‌جای وجوه فروش سهام در کشورهای بلاد یوروپ، اجناس و کالاهایی را در مقابلِ طلب، به ایرانِ بعد از جنگ ارجاع دهند.

از جملهٔ این مبادلات کالایی در قبال ارزش معادل سهام فروخته‌شده، محموله‌های گندم «نامرغوب» فرانسوی بود. بعد از مدت‌ها تحصیل، برای دوره‌ای جهت کارورزی بر روی کشتی‌ای سوار شدم که مقصدش فرانسه بود، برای بازپس‌گیری و بردنِ یکی از این محموله‌های گندم فرانسوی «نامرغوب»؛ سفری فراموش‌نشدنی. کاپیتان کشتی، بزرگ‌مرد نجیب مرحوم مانفرد کورل آلمانی بود که ورای دروس و امور محولهٔ معمول، نصیبم از ایشان به‌عنوان یک دانشجو، دروس مدیریتی ناب و بی‌بیانش بود، نیاز این یادگیری هم توجه و تمرکز بر احوال مدیریتی‌اش؛ انسانی شریف و دوست‌داشتنی.

قرعهٔ کشتی ما در این سفر، گذر از دو بندر بود: ابتدا بندر روئن در رود سن، در حومهٔ پاریس؛ رودخانه و شهری کوچک با حکایاتی خاص، پر از علایم سنگ‌نبشته در دو طرف رود سن از مصب رود در بندر لوهاور تا کلیسای کاتولیک‌نشینِ حاشیهٔ سن، نوتردام دوپاری در پاریس… و یادبود و آرامگاه ژاندارک، دوشیزهٔ اورلئان، که به‌جرم ضدیت با قوانین کلیسا، محکوم و در میدان ویومارشه شهرِ روئن سوزانده شد. و این‌گونه پس از مدت‌ها برای بار دوم به پاریس رفتم، اما نه به مدد طیاره و ترن و جاده، بلکه در معیت ماهیان و از طریق بندر روئن، و مسببش بازپس‌گیری عواید فروش سهام به‌صورت محمولهٔ ۴۲٬۰۰۰ تن گندم «نامرغوب».

بندر دوم لاروشل، که ۴۰۰ سال پیش، پس از یک سال و اندی محاصره تسلیم شد و محاصرهٔ این بندر فرانسوی توسط سربازان لوئی سیزدهم، پادشاه و کاردینال دوریشولیو، صدراعظم فرانسه پایان یافت؛ بندری پروتستان‌نشین در نزدیکی بوردوکس با قلعه‌هایی بازمانده از قرون وسطی و معماری گوتیک.

It’s a rainy night in Paris,‎

And the harbour lights are low,‎

He must leave his love in Paris,‎

Before the winter snow;‎

On a lonely street in Paris,‎

He held her close to say,‎

“We’ll meet again in Paris,‎

When there are flowers on the Champs-Elysees…”‎

“How long” she said, “How long,‎

And will your love be strong,‎

When you’re across the sea,‎

Will your heart remember me?…”‎

Then she gave him words to turn to,‎

When the winter nights were long,‎

“Nous serons encore amoureux,‎

Avec les couleurs de printemps…”‎

“And then” she said, “And then,‎

Our love will grow again,”‎

Ah but in her eyes he sees,‎

Her words of love are only words to please…‎

And now the lights of Paris,‎

Grow dim and fade away,‎

And I know by the lights of Paris,‎

I will never see her again…‎

نوشته و دوباره پاریس… اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

نهالی شکفته کنار نیل بود که در نهایت خود را به آتش کشید. ققنوسی که دیگر از خاکستر سر برنکرد، زیباچهره‌ای که به‌سال ۱۹۵۴ میلادی «دختر شایستهٔ» مصر لقب گرفت و در کنار اهرام خودنمایی کرد.

به‌هنگامی که در پی شهرت و اعتبار هنری، قدم در جادهٔ موسیقی و سینما گذاشت، طعم هجرت به پاریس، عروس شهرهای دنیا، برایش دلنشین‌تر شد و سپس به هنگام ازدواج تابعیت فرانسه را گرفت.

نقش پدرش در تکوین شخصیت موسیقیایی‌اش غیرقابل‌انکار است. پدر او نوازندهٔ اول ویولون در اپرای شهر قاهره بود که به تنها دخترش در کنار دو پسر، موهبت شناخت سحر موسیقی را به ودیعه گذاشت و به گاهِ شهرت برادر کوچکش مدیر برنامه‌هایش شد.

نامش در ثبت تولد، يولاندا كريستينا جيگليوتى بود و در عالم جاوید موسیقی دنیا شهره به‌نام هنریِ «دالیدا».

متأسفانه موفقیت نسبی حضورش در سینمای عامه‌پسند مصر، در پاریس به انتظارش ننشسته بود و «دختر شرقی» آوازه‌خوانِ ترنم‌های شاد و جوان‌پسند یکی از کاباره‌های شانزه‌لیزه شد.

ترانه‌های فرانسوی را با لهجهٔ مردم شهر مارسی می‌خواند. شاید این موضوع ریشه در اصالت ایتالیایی خانواده‌اش داشت، خانواده‌ای از جنوب ایتالیا، سراسترتا (Serrastretta)، شهری که امروزه مفتخر به داشتن موزه‌ای به‌نام دالیدا است.

دخترکی جوان بود که پس از دستیابی به عنوان دختر شایستهٔ مصر، در سال ۱۹۵۴ توسط یک کارگردان فرانسوی به‌نام مارک دی‌گاستین جهت بازیگری در سینمای فرانسه، شب کریسمس همان‌سال به پاریس رفت، هرچند که پدرومادرش به این هجرت تمایلی نداشتند و در همین زمان بود که زیبارویِ ایتالیایی‌زاده از سرزمین فراعنه ملقب به نام هنریِ «دالیدا» شد.

پس از عدم موفقیتش در سینمای فرانسه، خوش‌اقبالی در کمینش نشسته بود. اگر در مصر «شریف کامل» مسبب دیده‌شدن «دالیدا» شد، آوازه‌خوان کاباره‌ای در شانزه‌لیزه با دو شخص معتبر دست‌اندرکار موسیقی فرانسه، لوسی موریس و ادی بارکلی، آشنا شد. هر دو نفر نقش معرفی او به دنیای شهرت موسیقی فرانسه را ایفا کردند و اعتبار «دالیدا» به جایی رسید که حامی «شارلز آزناوور» جوان در المپیاد موسیقی فرانسه بود.

اوایل دههٔ هفتاد میلادی نقطهٔ عطفی در ترنم‌های او بود، زیرا تصمیم گرفته بود که به‌جای ریتم به محتوای عمیق و تأثیرگذار کلامش بهای بیشتری بدهد. به‌نوعی، با کاوش درونی و بیان معنا به‌دنبال این تحول درونی، شمار مشتاقان «دالیدا» افزون شد.

ترانه‌هایی سرشار از عشق، زندگی و امید، در عین حال نوایی محزون، رسا و دلنشین – لطافت کلامش روح مخاطب را به پرواز درمی‌آورد و غرقِ تخیل، مسحور می‌کرد، بر شاخهٔ درختانی در ورای افق می‌نشاند ودر دنیای سیالِ خیال به اوج می‌برد. ترانه‌هایی که با گذشت زمان از لطافت و جذابیت‌شان کم نشده است. از مطرح‌ترین ترانه‌های آن دوره از زندگی‌اش، Parole, Parole یا همان «واژه‌ها، واژه‌ها» است؛ با هم‌نوایی هنرپیشهٔ محبوب فرانسه، آلن دلون. «واژه‌ها، واژه‌ها» ترانه‌ای‌ست که قبل از او آوازه‌خوان معروف ایتالیا، مینا اجرا کرده بود.

دسامبر ۱۹۶۸ دریافت مدال ریاست‌جمهوری از دستان شارل دوگل افتخاری بزرگ بود، مدالی که تا به‌حال  دیگربار نصیبِ هیچ فردی از جامعهٔ موسیقی نشده است.

با وجود موفقیت هنری سترگ، زندگی خصوصی‌اش به‌علت یک‌سری روابط شکست‌خورده و تألمات روحی، دستخوش ناملایمات بود. در ۱۹۶۷ پس از خودکشی معشوقش لوییجی تنکو، خواننده و ترانه‌سرای ایتالیایی در پی عدم موفقیت یکی از آهنگ‌هایش در فستیوال موسیقی سانرمو، یک ماه پس از آن واقعه در فوریهٔ ۱۹۶۷ با مصرف مقدار زیادی مواد مخدر دارویی دست به خودکشی زد که پس از گذراندنِ  پنج روز در کما از خطر مرگ رهانیده شد. پس از بهبود اکتبر همان سال بار دیگر به صحنه بازگشت.

چند ماه پس از خودکشی، از پسری ۱۸ ساله و محصل ایتالیایی باردار و در حین عمل سقط جنین برای همیشه نابارور شد.

در دسامبر ۱۹۶۷ شوهر سابقش، لوسی موریس که پنج سال با هم زندگی مشترک داشتند خودکشی کرد.

در آوریل ۱۹۷۵دوست صمیمی آوازه‌خوانش، مایک برانت که فقط ۲۸ سال داشت، از طبقات فوقانی آپارتمانی در پاریس خود را سرنگون کرد و وداع تلخی با زندگی‌اش کرد.

آخرین اجرای زندهٔ «دالیدا» به سال ۱۹۸۷ میلادی در آنتالیای ترکیه صورت گرفت. روز شنبه دوم ماه مه ۱۹۸۷ با مصرف بیش از حد مشتقات باربیتورات، به جمع ستارگان خاموش‌شدهٔ آسمان هنر پیوست. غروب زندگی‌اش، تصویر نمادین مرگ یک بانوی آوازه‌خوان مشهور و محزون است. در کنار جسدش متنی بر تکه کاغذی نگاشته شده بود: «زندگی برایم غیرقابل‌تحمل شده، مرا ببخشید»، به‌همین سادگی.

سال ۲۰۰۰ شارلز آزناوور بزرگ، به یاد دالیدا ترانه‌ای شاد اجرا کرد (De la scène à la Sein). در پانزدهمین سالگرد سکوتش،سال ۲۰۰۲، دولت فرانسه در یادبودی چهرهٔ «دالیدا» را بر تمبرپست نقش زد.

در سال ۲۰۰۵، فیلمی تلویزیونی محصول مشترک ایتالیا و فرانسه به کارگردانی جویس بونوئل در دو قسمت به‌صورت نیمه‌مستند به زندگی «دالیدا» پرداخت. سابرینا فریلی، هنرپیشهٔ ایتالیایی نقش‌آفرینِ «دالیدا» بود.

فیلم دیگری از زندگی «دالیدا» به کارگردانی لیزا آزوئلوس فرانسوی در راه است که در سال ۲۰۱۷ به نمایش در خواهد آمد.

اگر گذرتان به پاریس افتاد، در منطقه ۱۸ پاریس، محلهٔ مون مارتر، تقاطع خیابان‌های ژاردون و لابرووا، تندیسی از «دالیدا» به‌چشم می‌آید و ضمناً پرگل‌ترین مقبرهٔ گورستان مون مارتر را به‌راحتی می‌توان تشخیص داد؛ در مقبره‌ای که هر روز با گل‌های تازه طراوت پیدا می‌کند، «دالیدا» خفته است، در کنار مجسمه‌ای زیبا از این بانوی محزون و پریشان.

و درانتهای کلام، ترجیحاً یکی از الحان غمگنانهٔ «دالیدا» را انتخاب کرده‌ام؛ ترانهٔ Je suis malade که پس از سال‌ها «سرژ لاما» ترانه‌سرای این اثر زیبا آن‌را به‌یاد «دالیدا» اجرای مجدد کرده است، مضمونی که با احوال درونی «دالیدا» مطابقت داشت.

نوشته سودایی و پریشان – خفته در مون مارتر اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.