سازنده: پیتر مورگان

بازیگران: کلر فوی، مت اسمیت، ونسا کربی، آیلین اتکینز، جرمی نورتهام، ویکتوریا همیلتون، الیویا کلمن، الکس جنینگز، لیا ویلیامز، بن مایلز، گِرِگ وایز، جرد هریس، جان لیسگو، گیلین اندرسون

آهنگ‌ساز: هانس زیمر

تاج، مجموعه‌ای تلویزیونی است که توسط پیتر مورگان ساخته و نوشته شده است. این مجموعه، توسط دو شرکت لفت بانک پیکچرز و سونی پیکچرز برای شبکهٔ نتفلیکس تهیه شده است. این سریال، داستان سلطنت ملکه الیزابت دوم بریتانیا را به‌تصویر می‌کشد. فصل اول این مجموعه، شامل ۱۰ قسمت یک‌ساعته است که در تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۱۶ منتشر شد. پس از استقبال زیاد تماشاگران از این سریال و همچنین مورد ستایش قرارگرفتن از سوی منتقدان، فصل دوم آن نیز سفارش داده شد و در ۸ دسامبر ۲۰۱۷ به نمایش درآمد. پس از آن، فصل سوم در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۹ و فصل چهارم نیز در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۰ انتشار یافتند. فصل پنجم این سریال برای پخش در نوامبر ۲۰۲۲ پیش‌بینی شده است و فیلم‌برداری فصل پنجم در حال انجام است. به‌دنیال مرگ ملکه الیزابت دوم در هشتم سپتامبر ۲۰۲۲ شرکت نتفلیکس اعلام کرد که به احترام ملکهٔ درگذشته فیلم‌برداری فصل ششم موقتاً متوقف شده است.   

داستان

تاج، زندگی ملکه الیزابت دوم را به تصویر می‌کشد از ازدواجش با شاهزاده فیلیپ تا مرگ پدرش در سال ۱۹۵۲ و به قدرت‌رسیدن او. فصل اول سریال تاج از ازدواج ملکه الیزابت دوم با شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبورگ، در سال ۱۹۴۷ تا روابط عاشقانهٔ شاهدخت مارگارت (خواهر الیزابت) با پیتر وولریج تاونسند، کاپیتان نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا و استعفای وینستون چرچیل در سال‌های نخستین سلطنتنش را پوشش می‌دهد. ماجراهای فصل دوم سریال از بحران کانال سوئز در سال ۱۹۵۶ تا زمان بازنشستگی هارولد مک‌میلان، نخست‌وزیر بریتانیا، در سال ۱۹۶۳ و تولد شاهزاده اندرو و شاهزاده ادوارد در سال ۱۹۶۴ را در بر می‌گیرد در این فصل همچنین به جان‌اف‌کندی و همسرش ژاکی کندی هم پرداخته می‌شود. فصل سوم مجموعهٔ تلویزیونی تاج ماجراهایی را که در بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۷ رخ داده‌اند، شامل می‌شود. این ماجراها ازجمله شامل دو دوره نخست‌وزیری هارولد ویلسون و همین‌طور اعطای لقب شاهزادهٔ ولز به شاهزاده چارلز، چگونگی شکل‌گیری مثلث عشقی بین شاهزاده چارلز، اندرو پارکر بولز و دوست‌دخترش کامیلا شاند، کسی که سال‌ها بعد و پس از ازدواج با شاهزاده چارلز به لقب دوشس کورنوال رسید، می‌شود. در فصل چهارم که رخدادهایی از سال ۱۹۷۹ تا اوایل ۱۹۹۰ را در بر می‌گیرد، شاهد دوران زمامداری مارگارت تاچر، نخست وزیر انگلستان، و ازدواج دایانا، با شاهزاده چارلز و دیدار آن‌ها از استرالیا و نیوزیلند، جنگ فالکلند، پایان نخست‌وزیری مارگارت تاچر و بروز اختلاف بین شاهزاده چارلز و همسرش دایانا هستیم. 

دربارهٔ سریال

درگذشت الیزابت دوم ملکهٔ پادشاهی متحد (شامل کشورهای انگلستان، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی) و کشورهای مشترک‌المنافع ازجمله کانادا بهانه‌ای شد تا در این شماره به معرفی سریال تاج بپردازیم. سریالی که همان‌قدر که تحسین‌کننده دارد، مخالف نیز دارد. مخالف از آن جهت که معتقدند این سریال تصویر درستی از خانوادهٔ سلطنتی ارائه نداده است. 

پیش از این سریال، فیلمی نیز با این محوریت ساخته شده بود. پیتر مورگان در سال ۲۰۰۶ فیلمنامه‌ای به‌نام «ملکه» نوشت که به ماجرای عکس‌العمل خاندان سلطنتی به مرگ پرنسس دایانا می‌پرداخت. فیلم را استیون فریرز، کارگردان مشهور انگلیسی، ساخت و هلن میرن در نقش ملکه الیزابت در آن بازی بسیار درخشانی ارائه داد و این نقش جایزهٔ گلدن گلوب، و اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را برایش به ارمغان آورد.

طبیعتاً فیلم در زمان اکران سروصدای زیادی به‌پا کرد، چون پرداختن به جزئیات زندگی خاندان سلطنتی در عین جذابیت همیشه بحث‌برانگیز و محل مناقشه بوده است. اما فیلم «ملکه» نقطهٔ آغازی برای به‌تصویرکشیدن خاندان سلطنتی بود. مورگان که نگارش فیلنامهٔ این فیلم را با موفقیت به‌اتمام رسانده و نمرهٔ خوبی از منتقدان گرفته بود، به فکر پروژهٔ کامل‌تری افتاد. او در کارنامه‌اش نگارش فیلمنامهٔ دو فیلم تاریخی مشهور دیگر نیز داشت: «آخرین پادشاه اسکاتلند» و «فراست نیکسون» که در دومی مجری طرح ساخت فیلم هم بود. مورگان که به‌دلیل تخصص و علاقه‌اش به موضوعات تاریخی دربارهٔ هنری هشتم نیز نمایشنامه‌ای نوشته بود، شروع به تحقیق دربارهٔ خاندان سلطنتی کرد. ابتدا الیزابت دوم برایش محوریت نداشت، اما هر چه جلوتر می‌رفت شخصیت ملکه برایش جذاب‌تر شد تا جایی که تصمیم گرفت شخصیت اصلی، او باشد.

مواجههٔ ملکه‌ای جوان در برابر سیاست‌های چرچیل و باقی سیاست‌مداران کهنه‌کار بریتانیا برای مورگان بسیار موضوع مهم و قابل‌تأملی بود. او شروع به نگارش فیلمنامهٔ «تاج» کرد. نتفلیکس ساخت سریال را به دو شرکت لفت بانک پیکچرز و سونی پیکچرز پیشنهاد داد. ولی هزینه‌ای که آن‌ها گفتند حیرت‌انگیز بود. برای ساخت فصل اول سریال به بودجه‌ای در حدود ۱۰۰ میلیون دلار نیاز داشتند. رقمی که در آن زمان رکوردی در عالم سریال‌سازی بود. نتفلیکس در نهایت پذیرفت و طرح مورگان را برای تولید تأیید کرد. برای کارگردانی سریال، افراد مشهوری انتخاب شدند؛ مهم‌ترینشان استیون دالدری، کارگردان فیلم‌هایی مثل «ساعت‌ها»، «کتاب‌خوان» و «بی‌نهایت بلند و به‌غایت نزدیک». 

سریال تاج دربارهٔ به‌قدرت‌رسیدن الیزابت دوم، ملکهٔ بریتانیاست. کسی که از سن بیست و شش سالگی تا نود و شش سالگی، بر مسند سلطنت کشورهای پادشاهی متحد و مشترک‌المنافع نشست. او در مدت هفتاد سال سلطنتش فرازو‌نشیب‌های زیادی را از سر گذراند و می‌توان گفت چند تراژدی بزرگ تاریخی در زمان سلطنت او اتفاق افتاد. 

تاج، علی‌رغم نقدهایی که به جهت وفادارنبودن به تاریخ گرفت، سریالی خوش‌ساخت و تماشایی است؛ زیرا به‌آرامی و باحوصله شخصیت‌ها را واکاوی و آن‌ها را به مخاطب معرفی می‌کند. مورگان تصمیم به ساختن سریال گرفت چون در قالب یک فیلم سینمایی فقط می‌توان به موارد محدودی از مهم‌ترین رویدادهای سلطنتِ فرد تاریخی مشهوری مثل الیزابت دوم پرداخت، اما در سریال، دست کارگردان باز بوده و با محدودیت مواجه نیست. کارگردان می‌تواند به بیشتر جوانب زندگی شخصیت اصلی و همچنین اطرافیانش بپردازد. چیزی که در سریال تاج اتفاق می‌افتد.

در این سریال دغدغه‌ها‌ و چالش‌هایی را که ملکهٔ جوان باید با آن دست و پنجه نرم کند، نشان داده و اینکه تصمیم‌های او چه عواقبی برای دنیا، کشورش و اطرافیانش خواهد داشت نیز به تصویر کشیده می‌شود. سریال از آخرین روزهای حکومت پادشاه جورج ششم شروع می‌شود که با بیماری دست و پنجه نرم می‌کند و در حال مرگ است. بزرگ‌ترین دخترش الیزابت است که به‌تازگی زندگی مشترکش را با فیلیپ شروع کرده است. فیلیپ شاهزادهٔ یونان و دانمارک بود که برای ازدواج با الیزابت عناوینش را کنار گذاشت و به شهروند بریتانیا تبدیل شد و لقب «دوک ادینبورگ» را به‌دست آورد.

سریال از تمام امتیازاتی که ملکه‌بودن می‌تواند داشته باشد تا تمام عذاب‌ها و مشغله‌‌هایش را نشان می‌دهد. شاید تصوری که اکثر ما از ملکه‌بودن داریم این است که زنی بر تخت سلطنت و لای پرِ قو نشسته و هیچ دغدغه‌ای ندارد. اما در این سریال نشان داده می‌شود که بر مسند قدرت نشستن کفهٔ بدبختی‌هایش سنگین‌تر از خوشبختی‌هایش است. عضو خانوادهٔ سلطنتی‌ بودن نه به‌عنوان لای پرِ قو بودن و رفاه تمام و کمال، بلکه به‌عنوان نشانی که دردسرهای فراوان خودش را دارد به تصویر کشیده می‌شود. 

تاج، یک سریال زندگینامه‌‌ای شخصیت‌محور است. نقطهٔ قابل‌تأمل این است که این سریال صرفاً دربارهٔ اتفاقات تاریخی نیست، بلکه دربارهٔ این است که شخصیت‌ها در برخورد با آن واقعهٔ تاریخی چگونه واکنش نشان می‌دهند. تاج، هم وجه تاریخی دارد و هم وجه سیاسی و بیش از هر چیز دربارهٔ تناقض‌هاست، دربارهٔ محدودیتی که یک شخصیت پیدا می‌کند و قدرتی که ظاهراً در دست اوست، ولی عملاً از آنِ دیگری است و زن‌بودن و البته جوان‌بودن در این میان بی‌تأثیر نیست. 

سریال خیلی دقیق مسئلهٔ قدرت و از طرفی رابطهٔ آن با زندگی شخصی و آرمان‌های صاحبانش را نشان می‌دهد. اینکه صاحبِ قدرت گاهی اوقات باید تصمیم‌هایی بگیرد که شاید برخلاف آرمان‌هایش باشد. اما ناگزیر است چون جایی که پای مسئولیت در قبال کشور وسط باشد، مسائل و آرمان‌های شخصی باید کنار گذاشته شوند.

سریال تاج به‌عنوان یک درام تاریخی و زندگینامه‌ای ستایش‌های خیل عظیمی از منتقدان سینما و تلویزیون را برانگیخته است. تلگراف از این سریال به‌عنوان «بهترین سریال ملودرام تلویزیون» یاد کرد و به آن از ۵ امتیاز ۵ داد. تاج در وبگاه نقد فیلم راتن تومیتوز به امتیاز کلی ۹۰٪ رسید. دیگر وبسایت نقد فیلم متاکریتیک هم به سریال تاج نمرهٔ ۸۴ را داد. فضاسازی و طراحی لباس این سریال بسیار زیباست و کاملاً حال و هوای خاندان سلطنتی را منتقل می‌کند و البته مثل یک کلاس درس تاریخ نیز است. چون چیزهای فراوانی دربارهٔ این هفتاد سال می‌آموزیم که شاید پیش از این نمی‌دانستیم. 

فصل‌های ۱ تا ۴ این سریال روی شبکهٔ نتفلیکس و همچنین در کتابخانه‌های مترو ونکوور از جمله شهر ونکوور، وست ونکوور، شهر و بخش نورث ونکوور، برنابی، پورت مودی، کوکئیتلام و کتابخانه‌های منطقهٔ فریزر ولی در دسترس است و فصل پنجم آن هم به‌زودی و در نوامبر ۲۰۲۲ از شبکهٔ نتفلیکس پخش خواهد شد.

آرام روانشاد نویسندهٔ این مطلب، روزنامه‌نگار و مدیر کانال سینمایی اوتوپیاست. کانال سینمایی اوتوپیا به معرفی و نقد آثار برتر سینمای جهان می‌پردازد. همچنین در کنار سینما مطالبی در حوزهٔ فلسفه و ادبیات هم با مخاطب به‌اشتراک می‌گذارد. با پیوستن (Join) به این کانال، به یک نشریهٔ سینمایی، هنری آنلاین در سطح بالا دسترسی پیدا خواهید کرد.

https://t.me/Utopiafilm

نوشته معرفی فیلم و سریال: تاج – The Crown اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ملکه الیزابت دوم، ملکهٔ امپراتوری بریتانیا و قلمرو کشورهای مشترک‌المنافع ازجمله کانادا، در سن ۹۶ سالگی درگذشت. وی پس از مرگ پدرش در سن ۲۵ سالگی یعنی در فوریهٔ سال ۱۹۵۲ ملکهٔ حاکم بر ۳۲ فرمانروایی مستقل شد که البته تعداد ‌آن‌ها در زمان مرگش به ۱۵ رسیده بود، چون طی سالیان برخی از آن‌ها پیوند خود را با نظام پادشاهی گسستند.

سلطنت او که بیش از ۷۰ سال به‌طول انجامید، طولانی‌ترین در میان پادشاهان بریتانیا در هزار سال گذشته، دومین در میان پادشاهان دنیا و نیز طولانی‌ترین در کل دنیا به‌عنوان زنِ فرمانروا (تا جایی که در تاریخ ثبت شده است) بود. با درگذشت ملکه الیزابت دوم، پسر بزرگ‌تر او شاهزاده چارلز به‌طور خودکار به مقام سلطنت رسید. همچون مادرش، شاه چارلز سوم در قلمرو کشورهای مشترک‌المنافع که از مستملکات و مستعمرات سابق امپراتوری بریتانیا تشکیل یافته‌ است، به‌طور رسمی به‌عنوان رئیس کشور شناخته می‌شود. به‌جز بریتانیا که شاه/ملکه در آنجا حضور دارد، در کشورهای دیگر «فرماندار کل» که معمولاً به‌پیشنهاد نخست‌وزیر آن کشور و به‌دستور شاه/ملکه انتخاب می‌شود، وظایف رئیس کشور را ایفا می‌کند.

طبق تعریفی که از نقش ملکه/شاه در دولت در وب‌سایت رسمی خاندان سلطنتی بریتانیا آمده، وی در ارتباط با مسائل و موضوعات سیاسی باید مطلقاً خنثی برخورد کند. طبق کنوانسیون، ملکه یا شاه نباید رأی بدهد یا در انتخابات شرکت کند، هرچند او نقش تشریفاتی و رسمی مهمی در دولت بریتانیا دارد، ازجمله گشایش هر دوره از مجلس، اعطای موافقت سلطنتی به مجلس، و تأیید فرمان‌ها و بیانیه‌ها از طریق شورای محرمانه. ملکه یا شاه همچنین حق انتصاب نخست‌وزیر را دارد و به‌طور مرتب با او ملاقات می‌کند.

این در حالی است که گاردیَن طی مقاله‌ای که در فوریهٔ ۲۰۲۱ منتشر کرد، مدعی شد به پایگاه اطلاعاتی‌ای دست یافته است که ثابت می‌کند ملکه یا شاهزاده چارلز از زمان به سلطنت رسیدن ملکه تا زمان انتشار آن مقاله دست‌ِ‌کم ۱۰۲۶ لایحه را، پیش از آنکه توسط نمایندگان منتخب مجلس تصویب شوند، طی روندی محرمانه مورد بررسی و ارزیابی قرار داده‌اند. این لایحه‌ها گسترهٔ وسیعی از مسائل را در برمی‌گیرد ازجمله عدالت، امنیت عمومی، حقوق بازنشستگی، تبیین روابط نژادی و سیاست مواد غذایی، و تا حتی قوانین مبهم در مورد هزینهٔ پارک خودرو. برخی از آن‌ها همچنین شامل پیش‌نویس قوانینی‌اند که روی دارایی شخصی ملکه مانند املاک خصوصی او در بالمورال و ساندرینگهام و هر چیزی که شخصاً او را تحت تأثیر قرار می‌داده، مؤثر بوده‌اند. او همچنین لوایحی را بررسی کرده است که تمام بخش‌های سیاست‌گذاری دولت را پوشش می‌دهد. حداقل ۱۱ لایحه مربوط به طرح‌های راه‌آهن توسط ملکه بررسی شده است که برخی از آن‌ها مربوط به زمین‌های متعلق به املاک سلطنتی بوده است.

این پایگاه اطلاعات نشان می‌دهد که روند مبهم «رضایت ملکه» بسیار گسترده‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شده، اعمال شده است. براساس این روند، وزرای دولت به‌طور خصوصی بندهایی را در پیش‌نویس لایحه‌های پارلمانی به ملکه اطلاع می‌داده‌اند و از او برای بحث در مورد آن‌ها رضایت می‌خواسته‌اند. گاردین به‌عنوان بخشی از مجموعهٔ تحقیقات دربارهٔ استفاده از «روند رضایت»، اسنادی را از آرشیو ملی منتشر کرده است که نشان می‌دهد ملکه در مواردی از این روند برای لابی با دولت به‌طور خصوصی استفاده می‌کرده است. این تحقیقات شواهدی را کشف کرده که نشان می‌دهد ملکه از این رویه برای متقاعدکردن وزرای دولت در جهت تغییر قانون شفافیت دههٔ ۱۹۷۰ استفاده کرد تا ثروت خصوصی خود را از مردم پنهان کند.

طبق این اسناد، برخی از لوایحی که ملکه قبل از تصویب در پارلمان بررسی کرده است، مربوط به ثروت یا مالیات است. به‌واقع خاندان سلطنتی، یکی از ثروتمندترین خانواده‌ها در بریتانیا، با سرمایه‌گذاری‌های ملکیِ معاف از مالیات‌برارث و مجموعه‌هایی از هنرهای زیبا و جواهرات ساخته‌شده طی قرن‌ها، با دخالت در قانون به حفاظت از اموال خود پرداخته‌اند. برخلاف هر خانوادهٔ دیگری در بریتانیا، اعضای خاندان سلطنتی می‌توانند وصیت‌نامهٔ خود را از عموم پنهان کنند و به‌این ترتیب ثروت خصوصی خود را به امری محرمانه بدل کنند. هیچ رقم تأییدشده‌ای از ثروت خاندان سلطنتی وجود ندارد، گرچه براساس تخمین‌ها این رقم به صدها میلیون پوند می‌رسد.

برخی از لوایحی که مورد رضایت ملکه قرار گرفته‌اند، به‌طور قابل‌توجهی مبهم‌اند و ظاهراً ارتباط چندانی با سلطنت ندارند، و سؤالاتی را در مورد اینکه چرا از خاندان سلطنتی خواسته شد تا آن لوایح را بررسی کنند، ایجاد می‌کند. این لوایح شامل لایحهٔ مربوط به موزهٔ بریتانیا در سال ۱۹۶۳، لایحه در مورد ماهی قزل‌آلا در سال ۱۹۸۶، و لایحهٔ مربوط به پارکینگ‌ها در سال ۲۰۱۹. طبق گفتهٔ دکتر آدام تاکر، متخصص قانون اساسی در دانشگاه لیورپول، گستردگی لوایحی که باید روند رضایت ملکه را طی می‌کرده، شگفت‌انگیز بوده است. البته کاخ باکینگهام هم تأیید کرده است که این سازوکار شامل پیش‌نویس لوایحی است که بر منافع خصوصی ملکه تأثیر می‌گذارد، مانند املاک خصوصی او و نیز هر چیزی که شخصاً ملکه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، چه به عنوان فرد چه به‌عنوان مالک زمین یا کارفرما.

مرگ ملکه، طبیعتاً تردیدهای بیشتری را در دنیایی که خود پر از تردید، ابهام و تزلزل است، ایجاد می‌کند. برای کشورهای مشترک‌المنافع، اکنون که آخرین پیوند با پادشاهی از بین رفته است، آیا این واقعاً پایان یک دورهٔ تاریخی خواهد بود؟ آیا این پیوند به حیاتش ادامه خواهد داد؟ آیا در کشورهای مشترک‌المنافع از چارلز سوم به‌عنوان رئیس دولت استقبال خواهد شد؟ کانادایی‌ها در این‌باره چه فکر می‌کنند؟

واقعیت این است که جنبش براندازی سلطنت چیز جدیدی نیست، هرچند به‌کندی حرکت کرده است. هند قانون اساسی پس از استعمار خود را در سال ۱۹۵۰ معرفی کرد و پادشاهی بریتانیا را پشت سر گذاشت. پاکستان در سال ۱۹۵۶ همین راه را رفت. در دههٔ ۱۹۷۰، سیرالئون، گویان، مالت، و ترینیداد و توباگو نیز روابط خود را با خاندان سلطنتی بریتانیا قطع کردند. و این اواخر، جزیرهٔ باربادوس در نوامبر ۲۰۲۱ پیوند خود را با پادشاهی قطع و اعلام جمهوری کرد. و به‌دنبال آن مقامات جامائیکایی اعلام کردند که آن‌ها نیز تصمیم دارند پیوند خود را با امپراتوری بریتانیا قطع کنند. حال، ۱۵ کشور از کشورهای مشترک‌المنافع ازجمله کانادا همچنان پادشاهی بریتانیا را در رأس دولت‌هایشان دارند. شایان ذکر است که بحث ضدپادشاهی همچنان در استرالیا ادامه دارد، هرچند با رفراندومی که در سال ۱۹۹۹ در آنجا برگزار شد، رأی به ادامهٔ وضع موجود داده شد. 

حال سؤالی که به‌طور طبیعی مطرح می‌شود این است که کانادا چطور؟ به‌نظر می‌رسد کانادایی‌ها نسبت به ایدهٔ ایجاد فصل جدیدی در تاریخ این کشور تمایل بیشتری پیدا کرده‌اند. اما افکار عمومی در مورد اینکه چه چیزی باید جایگزین سلطنت مشروطه شود، اختلاف‌نظر دارند.

برای کانادایی‌ها، این سؤال دو جنبه دارد. اول عشق و علاقهٔ آشکار و نسبتاً عمیق به ملکه، که موجب ادامهٔ وضع موجود تاکنون بوده است. دوم، میل روبه‌رشد جدایی از سلطنت پس از مرگ ملکه به‌دلیل سپرده‌شدن تاج‌وتخت به جایگزین او یعنی شاه چارلز سوم.

طبق نظرسنجی‌ای که مؤسسهٔ انگس رید در ۲۱ آوریل امسال و هم‌زمان با تولد ملکه الیزابت دوم انتشار داده است، کانادایی‌ها بیشتر از کشورهایی حمایت می‌کنند که روابط خود را با پادشاهی بریتانیا قطع می‌کنند، و حداقل نیمی از آن‌ها امیدوارند در آینده همین کار را در کانادا هم انجام دهند. در واقع از هر پنج نفر، سه نفر معتقدند که کشورهایی مانند باربادوس و جامائیکا تصمیم درستی گرفته‌اند که پیوند خود را با نظام پادشاهی گسستند. طبق این نظرسنجی ۵۱٪ مردم می‌گویند که کانادا برای نسل‌های آینده نباید پادشاهی باقی بماند، ۲۶٪ مایل‌اند این سنّت ادامه یابد و ۲۴٪ هم مطمئن نیستند چه چیزی را ترجیح می‌دهند. 

هرچند ممکن است بخشی از این چرخش به آداب و ارزش‌های در حال تحول مربوط باشد، برخی معتقدند جانشین ملکه نیز در این بین بی‌تأثیر نیست. در حالی‌که ۵۵٪ کانادایی‌ها موافق سلطنت‌اند مادامی‌که ملکه می‌بود، این آمار به ۳۴٪ تقلیل می‌یابد وقتی که صحبت از شاه چارلز می‌شود. 

طبق نظرسنجی یادشده، علی‌رغم آنکه ملکه از احترام بالایی در کانادا برخوردار بوده است، نیمی از کانادایی‌ها احساس می‌کنند که خاندان سلطنتی شخصاً هیچ ارتباطی به آن‌ها ندارد. همچنین تنها ۵٪ از مردم اعتقاد داشته‌اند که ارزش‌هایی که خاندان سلطنتی نمایندگی می‌کند مدرن است، در مقابل ۴۹٪ که آن‌ها را منسوخ و قدیمی می‌دانند و ۳۳٪ که معتقدند آن‌ها به یک اندازه مدرن و سنتی‌اند. 

همین نظرسنجی نشان می‌دهد که استان کبک بیش از همه و با ۷۱٪ نظر موافق به حذف سیستم پادشاهی اصرار دارد. پس از آن ساسکاچوان با ۵۹٪، بریتیش کلمبیا و آلبرتا هر دو با ۴۵٪، انتاریو با ۴۳٪ و مانیتوبا با ۴۰٪ در رده‌های بعدی قرار دارند. در مجموع به‌نظر می‌رسد با مرگ ملکه، علاقهٔ کانادایی‌ها به ادامهٔ وضع موجود به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کمتر خواهد شد، چرا که آمار ۵۵٪ موافق با سلطنت با وجود ملکه به ۳۴٪ با جایگزینی شاه جدید، سقوط می‌کند. 

اگر کانادا در مسیر جداکردن خود از تاج‌وتخت حرکت کند، مانع مهمی بر سر راهش خواهد بود: قانون اساسی. برای برکناری شاه به‌عنوان رئیس دولت، باید در مجلس عوام، سنا و هر یک از مجالس قانون‌گذاری استانی به‌اتفاق آرا با آن موافقت شود. بازبینی قانون اساسی همچنین می‌تواند منجر به اعتراض استان‌ها شود، مانند تلاش آلبرتا برای تغییر فرمول برابری (equalization formula)، و البته شایان ذکر است که کبک هرگز به‌طور رسمی قانون اساسی را تأیید نکرده است.

پاسخ‌دهندگانی که به‌طور قاطع می‌گویند کانادا نباید یک پادشاهی مشروطه باقی بماند، همچنان می‌خواهند که کانادا قانون اساسی را دنبال کند و تغییر دهد، حتی اگر این روند بیانگر یک جعبهٔ پاندورای سیاسی باشد. طبق این نظرسنجی، تنها ۸٪ مردم وقتی با مشکلات تغییر سیستم حکومتی کانادا مواجه می‌شوند، نظرشان را تغییر می‌دهند.

حال باید منتظر ماند و دید آیا کانادایی‌ها تحت سلطنت شاه جدید، و با وجود تمام مشکلاتی که بر سر راه این تغییر می‌تواند باشد، تا چه اندازه اصرار بر گسستن پیوند با پادشاهی بریتانیا و ایجاد کشوری مستقل دارند.

نوشته آیا کانادایی‌ها پس از درگذشت ملکه به نظام پادشاهی نه خواهند گفت؟ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

ترجمه و تلخیص: زهرا آهن‌بر – ایران

شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبورگ (زادهٔ ۱۰ ژوئن ۱۹۲۱ – درگذشتهٔ ۹ آوریل ۲۰۲۱) به‌عنوان همسر ملکه الیزابت دوم، عضوی از خانوادهٔ سلطنتی بریتانیا بود. او در خانواده‌های سلطنتی یونان و دانمارک متولد شد. وی فرزند پرنس اندرو، شاهزادهٔ دانمارک و یونان و پرنسس آلیس، شاهزادهٔ بریتانیا و نوهٔ ملکه ویکتوریا بود. از شاهزاده فیلیپ چهار فرزند باقی مانده است: پرنس چارلز، پرنس اندرو، پرنس ادوارد و پرنسس آن. محل تولدش کشور یونان بود، اما خانواده‌اش وقتی او ۱۸ ساله بود از آن کشور تبعید شدند. او در آلمان، فرانسه و بریتانیا تحصیل کرد و در هجده‌سالگی به نیروی دریایی سلطنتی پیوست. شاهزاده فیلیپ همسر ملکه الیزابت، ملکهٔ بریتانیا و دیگر کشورهای مشترک‌المنافع از جمله کانادا بود. ملکه الیزابت بالاترین مقام و تعیین‌کنندهٔ فرماندار کل در کشورهای مشترک‌المنافع است. 

شاهزاده فیلیپ و کانادا

شاهزاده فیلیپ به‌عنوان یکی از اعضای خانوادهٔ سلطنتی، سفرهای زیادی به کشورهای مشترک‌المنافع داشت. از نظر بسیاری از مردم، او به‌همان اندازهٔ ملکه در نشان‌دادن آئین سلطنت تلاش می‌کرد. شاهزاده فیلیپ از سال ۱۹۵۰ تا زمان درگذشتش بیش از ۷۰ بار به کانادا سفر کرد که‌ آخرین بار آن در سال ۲۰۱۳ و بدون حضور همسرش ملکه الیزابت دوم، برای اهدای پرچم تشریفاتی به گردان سوم هنگ سلطنتی کانادا، بود. سفری که به‌دلیل سن زیاد او (۹۱ سال) و مشکلات سلامتی‌اش، غیرمترقبه تلقی شد.

او در سال ۱۹۵۷، به‌عنوان عضو «شورای مشاوران عالی ملکه در کانادا» برگزیده شد و شخصاً در اقامتگاه کانادایی ملکه در ریدیو هال سوگند وفاداری یاد کرد. وی دو سال بعد طی اظهاراتی با موضوع ورزش و جوانان، خطاب به انجمن پزشکی کانادا اعلام کرد که بچه‌های کانادایی خارج از فرم مطلوب بدنی‌اند. در ابتدا این حرکت وی نوعی بی‌تدبیری و اقدامی نسنجیده قلمداد شد، اما بعداً از وی به‌خاطر توجهش به مقولهٔ آمادگی جسمانی ستایش به‌عمل آمد. 

رُک‌گویی از خصوصیات اخلاقی شاهزاده فیلیپ شمرده می‌شد، او بر خلاف همسرش که چندان دربارهٔ اوضاع سیاسی کانادا اظهارِنظر نمی‌کند، چند بار به‌ویژه دربارهٔ نظام سلطنتی در کانادا اظهارِنظر نمود. شاید یکی از مهم‌ترین اظهارِنظرهای شاهزاده فیلیپ اعلام نظرش دربارهٔ جمهوری‌خواهی در کانادا بود که در سال ۱۹۶۹ بیان کرد:

«این یک کج‌فهمیِ به تمام معنا است که تصور کنیم نظام پادشاهی به میل بالاترین مقام سلطنت وجود دارد. این‌طور نیست. سلطنت به میل و علاقهٔ مردم است که وجود دارد. اگر در هر زمان، هر ملتی به این تصمیم برسد که نظام حاکم را قبول ندارد، تغییر آن بستگی به خودش دارد.»

او در اظهارِنظر دیگری در سال ۱۹۷۶ و در زمان بالاگرفتن بحث خروج کبک از نظام سلطنتی، گفته بود اگر قرار است بین کانادا و نظام سلطنتی جدایی بیفتد، بگذارید [این جدایی] با صلح و صفا باشد.

شاهزاده فیلیپ به‌دلیل جایگاهش در نظام سلطنتی بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع، سِمَت‌های متعددی داشت که البته اغلب آن‌ها تشریفاتی بودند. او در سال ۱۹۵۲ وقتی همسرش، ملکه الیزابت دوم، به سلطنت رسید، به مقام دریاسالاری دانشجویان نیروی دریایی، ژنرال تفنگداران دریایی سلطنتی و مارشال نیروی هوایی در بریتانیا منصوب شد، وی سِمَت‌هایی هم‌تراز با این مقام‌ها را نیز در کانادا داشت. علاوه بر این، او سرهنگ فرماندهٔ شش واحد کانادایی بود و در سال ۲۰۱۱ ژنرال افتخاری ارتش کانادا و نیروی هوایی کانادا و آدمیرال افتخاری نیروی دریایی کانادا شد.

فهرست برخی از عناوین، سِمَت‌ها، مدارک افتخاری و نشان‌های دیگر شاهزاده فیلیپ در کانادا: نشان Order of Canada (دومین نشان افتخار کانادا)، عضو شورای مشاوران ویژهٔ ملکه در کانادا، نشان فرماندار کل کانادا، نشان پنج‌نوارهٔ نیروهای نظامی کانادا، دو مدرک دکترای افتخاری از دانشگاه‌های ویکتوریا و انتاریوی غربی، عضو افتخاری انجمن پزشکان کانادا، انجمن پزشکان خانوادهٔ کانادا و انجمن مهندسان کانادا و چندین انجمن و نهاد دیگر بود.

شاهزاده فیلیپ در ۹ آوریل ۲۰۲۱ در سن ۹۹ سالگی دو ماه مانده تا صدسالگی درگذشت. وی طولانی‌ترین مدت حضور به‌عنوان همسر یک مقام سلطنتی را در تاریخ بریتانیا دارد. علت مرگ وی هنوز معلوم نیست، گرچه از کاخ سلطتنی بریتانیا خبر رسیده است که وی مرگ آرامی داشته است. 

در کانادا، مرگ شاهزاده فیلیپ، واکنش و گرامیداشت مقامات رسمی را در پی داشت:

جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، در پیامی به‌مناسبت درگذشت شاهزاده فیلیپ مراتب همدردی کانادایی‌ها با ملکه الیزابت دوم و خاندان سلطنتی را ابراز داشت. او در بخشی از پیام خود گفت:

«پرنس فیلیپ در مدت شش سالی که فرماندهٔ ارشد شش واحد نظامی کانادایی بود، توانست رابطهٔ خاصی را با نیروهای نظامی کانادا حفظ کند. او عنوان افتخاری ژنرال ارتش و نیروی هوایی سلطنتی کانادا را در اختیار داشت، ضمن اینکه در نیروی دریایی سلطنتی کانادا نیز عنوان افتخاری دریاسالار را به خود اختصاص داده بود.»

«او همچنین حامی و پشتیبان بیش از چهل سازمان و نهاد در کانادا از جمله مؤسسهٔ هوا و فضای کانادا و نهاد خیریهٔ Outward Band Trust بود. در آوریل ۲۰۱۳، طی آخرین دیداری که وی از کانادا داشت، نشان Order of Canada توسط فرماندار کل کانادا به او اعطا شد.»

بخشی از پیام ریچارد واگنر، رئیس دیوان عالی کانادا:

«دوک ادینبورگ میراثی بسیار ملموس از خود به‌جا گذاشته است، مخصوصاً برای صدها هزار شرکت‌کنندهٔ جوان برنامهٔ جایزهٔ دوک ادینبورگ. در این برنامه که بیش از ۵۰ سال پیش توسط او پایه‌گذاری شد، از خدمات و کارهای بزرگ جوانان کانادا و سایر نقاط جهان تقدیر به‌عمل می‌آید. والاحضرت به این درک رسید که ما باید فرصت‌هایی را برای موفقیت نسل آینده ایجاد کنیم، و او به قدرت جوانان برای تبدیل جهان به جایی بهتر ایمان داشت.»

با درگذشت شاهزاده فیلیپ بار دیگر بحث‌ها دربارهٔ نظام سلطتنی در کانادا بالا گرفته است. پیش از این و پس از اقامت چندماههٔ شاهزاده هری و همسرش، مگان، در سال ۲۰۱۹ در کانادا و اظهاراتی از آن‌ها دربارهٔ ابراز تمایلشان به اقامت طولانی‌مدت در کانادا منتشر شده بود، مؤسسهٔ تحقیقاتی انگس رید اقدام به نظرسنجی دربارهٔ شاهزاده هری و همسرش و همچنین اقبال مردم به نظام سلطنتی در کانادا کرد که نتایج این نظرسنجی در ژانویهٔ ۲۰۲۰ منتشر شد. بر اساس یافته‌های این نظرسنجی، ۴۱ درصد مخاطبان، خانوادهٔ سلطنتی را به شرایط امروز کانادا بی‌ارتباط می‌دانستند. در حالی‌که تنها ۳۱ درصد این ارتباط را مانند گذشته می‌دانستند.

همچنین بیش از ۴۵ درصد کانادایی‌ها به پرسشی دربارهٔ اینکه «مستقل از اینکه دربارهٔ اشخاصی که عهده‌دار مقام سلطنت و ولایت‌عهدی کانادا هستند چه فکر می‌کنید، نظرتان دربارهٔ اینکه آیا باید نظام سلطنتی برای نسل‌های آینده ادامه یابد؟» پاسخ منفی دادند. که این به‌نسبت نظرسنجی ۴ سال پیش از آن، حاکی از افزایش دیدگاه‌های مخالف سلطنت در بین مخاطبان بود.

منابع: 

ویکی‌پدیا

https://en.wikipedia.org/wiki/Prince_Philip,_Duke_of_Edinburgh

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_titles_and_honours_of_Prince_Philip,_Duke_of_Edinburgh

انگس رید

https://angusreid.org/harry-meghan-canada-monarchy/

سایت رسمی نخست‌وزیر کانادا

https://pm.gc.ca/en/news/statements/2021/04/09/statement-prime-minister-canada-passing-duke-edinburgh

نوشته شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبورگ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

هومن کبیری پرویزی – ونکوور

اسنادی از بهشت

روز ۵ نوامبر ۲۰۱۷، بخشی از اطلاعات نزدیک به ۱۳٫۵ میلیون سند الکترونیکی مرتبط با سرمایه‌گذاری‌های برون‌مرزی در روزنامهٔ آلمانی زوددویچه تسایتونگ منتشر شد. این روزنامه پیش از انتشارِ گزیده‌ای از این اسناد، آن‌ها را در اختیار کنسرسیوم بین‌المللی روزنامه‌نگاران تحقیقی قرار داده بود. این اسناد به‌دلیل اشاره به شرکت‌ها و نواحی‌ای که از آن‌ها به‌عنوان «پناهگاه مالیاتی» یا «بهشت مالیاتی» یاد می‌شود، به «اسناد بهشت» معروف شد و منشأ آن‌ها شرکت حقوقی سرمایه‌گذاری‌های برون‌مرزی اپل‌بای (Appleby)، شرکت‌های استرا (Estera) و ایژیاسیتی تراست (Asiaciti Trust) ارائه‌کنندگان خدمات سرمایه‌گذاری شرکتی و نهادهای ثبت کسب‌وکار در ۱۹ ناحیهٔ مالیاتی بود. در اسناد بهشت از ۱۲۰٬۰۰۰ فرد یا شرکت نام برده شده بود. افشای اسناد بهشت دومین افشای اسناد بزرگ در تاریخ پس از افشای اسناد پاناما در سال ۲۰۱۶ بوده است.

به‌دنبال انتشار این اسناد، شرکت اپل‌بای که درز کردن این اسناد را نتیجهٔ حملهٔ سایبری مجرمانه توسط هکرهای حرفه‌ای به این شرکت دانسته بود، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که این اسناد «نشانگر هیچ تخلفی نیست» و شرکت یادشده «شرکتی حقوقی است که به مشتریانش دربارهٔ شیوه‌های مشروع و قانونی کسب‌وکار مشاوره می‌دهد.‌»

دانه‌درشت‌های بهشت

هرچند بررسی کامل همهٔ این اسناد بسیار زمان‌بر است، ولی تاکنون نام چندین شرکت و اشخاص معروف منتشر شده است. از آن جمله می توان به شرکت‌های فیس‌بوک، توئیتر، اپل، دیزنی، اوبر، نایکی، وال‌مارت، آلیانز، زیمنس، مک‌دانلدز و یاهو اشاره کرد.

بنا به گزارش‌ها، برخی از این شرکت‌ها با استفاده از بهشت‌های مالیاتی تاکنون میلیادرها دلار مالیات نپرداخته‌اند.

اننتشار این اسناد برخی از شرکت‌های نام‌برده‌شده را به واکنش واداشته است. در یکی از این واکنش‌ها، شرکت اپل در بیانیه‌ای مطبوعاتی گزارش‌های منتشرشده علیه این شرکت را محکوم کرد، آن‌ها را منحرف‌کننده دانست و اعلام کرد که این شرکت بزرگ‌ترین پرداخت‌کنندهٔ مالیات در جهان است.

در این اسناد، از چند شرکت کانادایی نیز نام برده شده است. شرکت تولیدکنندهٔ مواد غذایی Maple Leaf Foods، به‌دلیل سرمایه‌گذاری ۳٫۳ میلیون دلاری در .Nine Five International Ltd در باهاما، یکی از این شرکت‌هاست. این شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرده است که شرکت یادشده به‌مدت ۳۰ سال غیرفعال بوده است و مایکل مک‌کین، رئیس این شرکت، تنها به‌دلیل مسائل حقوقی ریاست شرکت یادشده در باهاما را نیز به‌عهده دارد، و هیچ دخالت دیگری به‌جز مالکیت قانونی شرکتی غیرفعال در باهاما ندارد.

شرکت خدمات مالی Loblaw Financial Holdings Inc.‎ شرکت دیگری است که نامش در اسناد بهشت آمده است. این شرکت در باربادوس و برمودا شرکت‌هایی به ثبت رسانده است و از آن‌ها برای سرمایه‌گذاری و توزیع سود سهام ده‌ها میلیون‌ دلاری که از مشتریان کارت‌های اعتباری مسترکارت President’s Choice بابت حق بیمهٔ ماندهٔ کارت‌های اعتباری در صورت از دست‌دادن شغل، معلولیت یا مرگ، دریافت کرده، استفاده نموده است.

معاون امور شرکتی Loblaw در بیانیه‌ای گفت که ادارهٔ مالیات کانادا از درآمدهای بین‌المللی ما مطلع است. فعالیت‌های ما در مناطق برون‌مرزی قانونی و شفاف است و همهٔ مالیات‌های متعلقه پرداخت شده است.

شرکت Club de Hockey Canadiens Inc.‎ مالک باشگاه هاکی Montreal Canadiens از سال ۱۹۸۰ مشتری شرکت اپل‌بای بوده است و دو تراست در برمودا تأسیس کرده که یکی از آن‌ها را در سال ۲۰۱۰ تعطیل کرده است.

این شرکت در پاسخی به سی‌بی‌سی از تطابق کامل سرمایه‌گذاری‌های برون‌مرزی‌اش با مقررات مالیاتی کانادا و بازبینی شدن آن‌ها از سوی CRA خبر داده است.

در بین اشخاص مشهور شاید بتوان ملکه الیزابت دوم را که ملکهٔ کانادا نیز است، یکی از مهم‌ترین نام‌ها دانست. بر اساس اسناد منتشرشده، دوک‌نشین لنکستر، که نهاد خصوصی تحت مالکیت پادشاهی بریتانیا و وظیفه‌اش ایجاد منابع درآمد مستقل برای خاندان سلطتنی است، در دو مرکز مالی برون‌مرزی در جزایر سلیمان و برمودا سرمایه‌گذاری کرده است. هم جزایر سلیمان و هم برمودا جزو قلمرو فرادریایی بریتانیا هستند که فرمانداران ‌آن‌ها توسط ملکه الیزابت دوم منصوب می‌شوند. به‌دنبال انتشار این اسناد، جرمی کوربین، رهبر اپوزیسیون و رهبر حزب کارگر بریتانیا، در سخنانی خواستار عذرخواهی ملکه شد. سخنگوی دوک‌نشین لنکستر هم در واکنش به انتشار این اسناد اعلام کرد که تمامی سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده، ممیزی‌شده و مشروع است و ملکه به‌صورت داوطلبانه مالیات همهٔ درآمدهایی را که از محل سرمایه‌گذاری‌های دوک‌نشین لنکستر دریافت می‌کند، پرداخت می‌نماید.

در این اسناد همچنین به سرمایه‌گذاری ۱۱۳٬۵۰۰ دلاری دوک‌نشین کورنوال، تحت مالکیت پرنس چارلز ولیعهد بریتانیا، در یک شرکت جنگل‌داری پایدار در برمودا، اشاره شده است.

در اسناد بهشت نام سه نخست‌وزیر پیشین کانادا، ژان کرتین، پل مارتین و برایان مالرونی به‌چشم می‌خورد.

همچنین استفان برانفمن، مشاور و دوست صمیمی جاستین ترودو نخست‌وزیر کنونی کانادا و یکی از گردآورندگان کمک‌های مالی برای حزب لیبرال که این حزب را در انتخابات سال ۲۰۱۵ به پیروزی رساند، از جمله کسانی است که در اسناد بهشت از او نام برده شده است. بر اساس اسناد منتشرشده برانفمن میلیون‌ها دلار سرمایهٔ لئو کولبر سناتور پیشین حزب لیبرال را به خارج از مرزهای کانادا انتقال داده است.

آیا سرمایه‌گذاری در بهشت‌های مالیاتی غیرقانونی است؟

جاناتان فارار، استادیار دانشگاه رایرسون تورنتو، در گفت‌وگو با گلوبال نیوز بهشت مالیاتی را این‌گونه توصیف می‌کند: «بهشت مالیاتی، کشوری است با نرخ مالیات کمتر از کشوری که فرد یا شرکت سرمایه‌گذار در آن مستقر است» و عموماً مقررات ساده‌تری برای درآمد دارد.

به‌گفتهٔ فارار عبارت‌های «اجتناب از مالیات» و «فرار از مالیات» برخی اوقات موجب سردرگمی می‌شود. این سردرگمی ناشی از آن است که «اجتناب از مالیات» در کانادا می‌تواند کاملاً مشروع باشد در حالی‌که فرار از مالیات نامشروع است و تعیین مرز بین این دو در مالیات‌های بین‌المللی آسان نیست.

استفادهٔ مشروع یا قانونی از بهشت‌های مالیاتی در کانادا می‌تواند شامل ایجاد تراستی برای دارایی‌های خارجی در کشوری دیگر باشد. به‌گفتهٔ فارار اگر تصمیمات این تراست در کانادا گرفته نشود، درآمد حاصل از دارایی‌های تراست در کانادا مشمول مالیات نیست.

ولی «فرار مالیاتی» غیرقانونی است و این شامل مخفی‌کردن سرمایه از چشم دولت است.

اداره‌ٔ مالیات کانادا (CRA) اعلام کرده است که پروندهٔ ۳٬۳۰۰ کانادایی نام‌برده‌شده در اسناد بهشت را بررسی خواهد کرد. این اداره گفته است ۱ میلیارد دلار اعتبار برای این کار در نظر گرفته است، بیش از ۹۹۰ ممیزی مالیاتی انجام داده است و ۴۲ بازجویی از متخلفان مرتبط با بهشت‌های مالیاتی در پیش دارد.

ملاحظات اخلاقی

اگر سرمایه‌گذاری در بهشت‌های مالیاتی غیرقانونی نیست، چرا افشای اسنادی مانند اسناد بهشت یا پاناما این‌قدر مهم است و مورد توجه قرار می‌گیرد؟

کنسرسیوم روزنامه‌نگاران تحقیقی داشتن حساب‌های برون‌مرزی را در اغلب اوقات زمینه‌ساز فعالیت‌های غیرقانونی می‌داند، چرا که محرمانگی این حساب‌ها پول‌شویان، قاچاقچیان مواد مخدر، کلپتوکرات‌ها و کسانی را که می‌خواهند در سایه فعالیت کنند، به‌ خود جلب می‌کند.

علاوه‌بر این استفاده از بهشت‌های مالیاتی این امکان را برای ثروتمندانی که امکان پرداخت کارمزدهای کلان به وکلا برای ایجاد چنین ساختارهای برون‌مرزی‌ای دارند، ایجاد می‌کند تا مالیات کمتری پرداخت کنند. در حالی‌که طبقهٔ متوسط چنین امکانی ندارند و این باعث ناعادلانه شدن نظام پرداخت مالیاتی و افتادن سهم بیشتر بر دوش طبقهٔ متوسط می‌شود.

تحریم، کاراترین سلاح برای ماندگان در پشت درهای بهشت

هرچند دولت اعلام کرده است که تمهیدات لازم برای برخورد با متخلفان را به‌کار خواهد بست، ولی چیزی که شاید در این بین کمتر مورد توجه قرار گرفته است، قدرت مردم عادی است. همان مردمی که به‌دلیل نداشتن سرمایهٔ کافی برای مشاوره با شرکت‌هایی چون اپل‌بای پشت درهای بستهٔ «بهشت» مانده‌اند ولی با خرید روزمره از بسیاری از شرکت‌های استفاده‌کننده از بهشت‌های مالیاتی، درآمد اصلی آن‌ها را تأمین می‌کنند. آن‌ها می‌توانند با تحریم خرید کالاها و خدمات چنین شرکت‌هایی تنبیهشان کنند و خریدهایشان را از شرکت‌هایی انجام دهند که از چنین مفرهای مالیاتی‌ای استفاده نمی‌کنند. بی‌تردید تاوان چنین عملی، اگر به‌صورت متمرکز و برنامه‌ریزی‌شده انجام پذیرد، آن‌قدر سنگین خواهد بود که ریسک استفاده از بهشت‌های مالیاتی را تحمل‌ناپذیر سازد.

_________________________________________________

منابع:

1- An ICIJ Investigation Paradise Papers: Secrets of the global elites

2- Notable Canadian companies, individuals in the Paradise Papers

3- Paradise Papers: Tax havens aren’t illegal, so what’s the problem?‎

نوشته پشت درهای بهشت – نگاهی نزدیک‌تر به افشای «اسناد بهشت» اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

نزدیک به ۲ ماه پس از انتخابات تاریخی و پرهیاهوی ۹ مهٔ بریتیش کلمبیا، سرانجام این استان سی و ششمین نخست‌وزیر خود را شناخت. از بامداد روز پنجشنبه ۲۹ ژوئن، همهٔ نگاه‌ها در استان به ساختمان مجلس قانونگذاری استان در ویکتوریا دوخته شده بود. مطبوعات و شبکه‌های رادیو تلویزیونی رخدادهای این روز پرحادثه را لحظه‌به‌لحظه پوشش می‌دادند.

پافشاری کریستی کلارک بر عدم استعفا با وجود توافق احزاب دموکرات نوین و سبز و به دنبال آن رأی عدم اعتماد اکثریت نمایندگان به دولت و برنامه‌های او که توسط جودیث گیچان، نایب فرماندار در بریتیش کلمبیا و نمایندهٔ ملکه در این استان، در مجلس قانونگذاری خوانده شد، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ممکن را پیش روی این نمایندهٔ نظام سلطنتی در کانادا قرار داد.

در طول صد و پنجاه سالی که کشور کانادا با نظام مشروطهٔ سلطنتی اداره می‌شود، کمتر پیش آمده است که سرنوشت انتخاباتی صرفاً به تصمیم نمایندگان منصوب‌شدهٔ نظام پادشاهی وابسته شود. در اغلب اوقات احزاب پیروز توانسته‌اند اکثریت کرسی‌های لازم را برای کسب رأی اعتماد مجلس به دست آورند یا با ائتلاف با یکدیگر به اکثریت دست یابند. نقش فرماندار کل در انتخابات پارلمانی و نایبان فرماندار در انتخابات استانی اغلب نقشی تشریفاتی بوده است. آنان به‌طور سمبلیک طی فرمانی به رهبر حزب پیروز یا فرد مورد توافق در حالت ائتلاف بین احزاب، فرد منتخب را مأمور تشکیل دولت می‌کنند و در روز افتتاحیهٔ مجلس جدید هم طی نطقی که توسط حزب یا احزاب پیروز تهیه شده، مجلس را افتتاح می‌کنند.

اما ماجراجویی کریستی کلارک و تصمیم به عدم استعفا با وجود توافق احزاب رقیب، موجب شد دو راه دشوار پیش روی جودیث گیچان قرار گیرد. گیچان بر سر دوراهی انحلال مجلس و برگزاری انتخابات مجدد به درخواست کریستی کلارک، رهبر حزبی که بیشترین تعداد کرسی‌های مجلس را به نسبت هر کدام از احزاب دیگر در اختیار داشت، و فرمان تشکیل دولت به جان هورگان که توانسته بود با جلب نظر حزب سبز، حمایت اکثریت نمایندگان را برای دادن رأی اعتماد به دولتی به رهبری او جلب کند، سرانجام راه دوم را برگزید و نهایتاً در شامگاه پنجشنبه این جان هورگان بود که با چهره‌ای بشاش، از فرمان نایب فرماندار در بریتیش کلمبیا به او برای تشکیل دولت خبر داد.

جودیث گیچان که پیش از فرمان تشکیل دولت به جان هورگان، به مدت ۹۰ دقیقه با کریستی کلارک صحبت کرده بود، در پیام کوتاهی گفت که استعفای کریستی کلارک پس از رأی عدم اعتماد مجلس را پذیرفته است و جان هورگان به او اطمینان داده است که می‌تواند دولتی با حمایت اکثریت نمایندگان مجلس قانونگذاری استان تشکیل دهد.

اما چرا سرنوشت انتخابات ۲۰۱۷ بریتیش کلمبیا با این دشواری مشخص شد؟ چرا کریستی کلارک پس از دانستن توافق احزاب رقیب از مقام خود استعفاد نداد و دست به این قمار بزرگ زد؟

پاسخ به پرسش‌های بالا قطعاً آسان نیست ولی شاید بتوان تمایل جودیث گیچان به حزب لیبرال بی‌سی و سابقهٔ حمایت او از این حزب را یکی از دلایل اصلی رخدادهای پس از انتخابات در بریتیش کلمبیا دانست. شاید کریستی کلارک می‌پنداشت که این علاقه و الفت آن‌قدر زیاد است که نایب فرماندار درخواست تشکیل دولت از سوی جان هورگان را رد کند و با گذاشتن میلیون‌ها دلار هزینه بر دوش مالیات‌دهندگان دستور برگزاری انتخابات دیگری را بدهد تا شاید این‌بار نتیجهٔ بهتری برای او و حزب متبوعش رقم بخورد.

جودیث گیچان که در اکتبر ۲۰۱۲ به پیشنهاد نخست‌وزیر وقت کانادا، استفان هارپر، از سوی دیوید جانستون، فرماندار کل کانادا، به سمت نایب فرماندار در بریتیش کلمبیا منصوب شد، پیش از انتصاب به این سمت، مالکیت یک دامداری خانوادگی و ریاست اتحادیهٔ دامداری‌های بریتیش کلمبیا را بر عهده داشت. او یکی از اعانه‌دهندگان به حزب لیبرال بی‌سی و از حامیان حزبی بود که به مدت ۱۶ سال دولت در استان بریتیش کلمبیا را در دست داشت.

با وجود چنین پیشینه‌ای شاید بتوان گفت تصمیمات کریستی کلارک از جمله پافشاری‌اش برای کشاندن همه‌چیز به روز رأی اعتماد در مجلس و گنجاندن برنامه‌های احزاب رقیب در سخنرانی افتتاحیهٔ مجلس اصلاً ناشیانه نبود. او می‌خواست بهانهٔ لازم را برای انحلال مجلس در اختیار گیچان قرار دهد تا او هم بتواند با این توجیه که احزاب مخالف کلارک به «برنامه‌هایی که خودشان از آن حمایت کرده‌اند» رأی منفی می‌دهند و این می‌تواند نشانهٔ بی‌ثباتی مجلس باشد، با استفاده از اختیارات قانونی‌اش مجلس را منحل کند و دستور تجدید انتخابات را بدهد.

ولی چیزی که شاید کلارک در نظر نگرفته بود، بازتاب بسیار منفی چنین تصمیمی بر نظام پادشاهی مشروطه در کانادا بود. جمهوری‌خواهی در کانادا و مخالفت با نظام پادشاهی در این کشور برخلاف برخی کشورهای مشابه از جمله استرالیا چندان سازمان‌یافته و منسجم نیست ولی هر از چندی و به بهانه‌ای اعتراضات علیه خاندان سلطنتی که از هزاران کلیومتر دورتر و از کشوری دیگر بر دومین کشور پهناور جهان «حکومت» می‌کنند، بالا می‌گیرد. سال گذشته و پس از صرف هزینه‌ای نزدیک به ۹۰۰ هزار دلار از محل مالیات دریافتی از مالیات‌دهندگان، برای دیدار پرنس ویلیامز و همسرش کیت، دوک و دوشس کمبریج، از کانادا، انتقادات بالا گرفت و بار دیگر این سؤال که آیا کانادا به نظام پادشاهی نیاز دارد یا نه در رسانه‌ها مطرح شد.

انتخابات بریتیش کلمبیا در سال ۲۰۱۷ و ماجراجویی‌های کریستی کلارک به‌دنبال عدم موفقیت در به دست آوردن اکثریت مطلق در مجلس، بار دیگر تنور این انتقادات را داغ کرد. در یکی از این انتقادات، چارلی اسمیت در روز افتتاح مجلس قانونگذاری بریتیش کلمبیا در مقاله‌ای در The Georgia Straight، نوشت: «امروز همهٔ بریتیش کلمبیایی‌ها از جمله ۸۷ نماینده‌ای که به‌طور دموکراتیک به سمت نماینده انتخاب شده‌اند، مشتاقانه در انتظار شنیدن وضعیت آیندهٔ دولتشان از زبان کسی خواهند بود که هیچ‌گاه از طرف مردم در هیچ سمت عمومی‌ای انتخاب نشده است.»

او قرار گرفتن این قدرت در دستان نایب فرماندار را برانگیزاننده‌ٔ پرسش‌های جدی برای کنار گذاشتن نظام پادشاهی در کانادا دانست. اسمیت با اشاره به پرداخت حقوق و هزینه‌های محل زندگی گیچان از محل اعتبارات مالیات و حمایت‌های پیشین گیچان از حزب لیبرال بی‌سی، به قدرت تام وی برای نادیده گرفتن خواست اکثریت نمایندگان منتخب مردم که به‌موجب توافق احزاب دموکرات نوین و سبز از تشکیل دولت توسط جان هورگان حمایت می کردند، اشاره می‌کند و خاطر نشان می‌سازد که «این قدرت فوق‌العاده در دستان مقامی غیرانتخابی است». او وضعیت پیش آمده در انتخابات بریتیش کلمبیا را نشانه‌ای از این می‌داند که کانادایی‌ها کاملاً وابسته به تصمیمات سلطنتی‌ غیرانتخابی‌ای هستند که خارج از مرزهای کشورشان گرفته می‌شود. او افزود «این شرایط بیشتر مناسب قرن نوزدهم است تا سال ۲۰۱۷».

اسمیت در این مقاله ابراز امیدواری کرده بود که اگر گیچان مجلس را منحل کند و تصمیم به تجدید انتخابات بگیرد، بحث و گفت‌وگوی ملی در سراسر کشور برای لزوم ادامهٔ نظام پادشاهی دربگیرد و مقاله‌‌اش را با این پرسش‌ها به پایان رسانده بود:

آیا بالاترین مقام استان نباید از سوی مردم انتخاب شود؟ بالاترین مقام کانادا چطور؟

آیا ما به نماینده‌ای از خاندان سلطنتی ویندزر برای تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی در دمکراسی استانمان نیاز داریم؟

آیا واقعاً باید ۱۵۰ سال آینده را هم با چنین شرایطی بگذرانیم؟ یا زمان آن رسیده است که سرانجام زنجیرهای استعمار را پاره کنیم؟

در شامگاه پنجشنبه، جودیث گیچان، شاید بر خلاف میلش، به‌جای استفاده از «قدرت قانونی» خود برای انحلال مجلس و دادن شانس دیگری به حزبی که پیش‌تر از آن حمایت کرده بود، راه دیگری را برگزید و دست‌کم به‌طور موقت، امکان رساتر شدن انتقادات از جایگاه غیرانتخابی نمایندهٔ خاندان سلطنتی در بریتیش کلمبیا را گرفت. انتقاداتی که می‌توانست از مرزهای استان فراتر رود و بنیان‌های مشروعیت حکومت پادشاهی مشروطهٔ کانادا را به لرزه درآورد. او به‌عنوان نمایندهٔ ملکه در استان، قطعاً پیش از این تصمیم، همهٔ جوانب را به اطلاع ملکه رسانده و تصمیم روز ۲۹ ژوئن بی‌شک با تأیید ملکه گرفته شده است و به احتمال بسیار زیاد کنترل افکار عمومی و پیشگیری از افزایش ضدیت با نظام سلطنتی یکی از دلایل عمدهٔ آن بوده است. تصمیمی که موقتاً پرسش‌های بنیادین دربارهٔ ضرورت حفظ نظام پادشاهی مشروطه در کانادا در قرن بیست‌ویکم را کم‌رنگ می‌کند ولی بعید است توانسته باشد پاسخی متقن به این پرسش‌ها بدهد و به‌نظر می‌رسد دیر یا زود این آتش زیر خاکستر از جایی دیگر و به بهانه‌ای دیگر زبانه خواهد کشید.

نوشته گزینش جان هورگان، سرپوشی مقطعی بر پرسش‌های بنیادین دربارهٔ مشروعیت نظام پادشاهی مشروطه در کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

به‌گزارش رسانهٔ همیاری به‌نقل از سی‌بی‌سی، بر اساس این اسناد، بحث بر سر پایان‌دادن به «سنت» استفاده از تصویر پادشاه یا ملکهٔ حاکم بر روی این اسکناس‌ها در صورت مرگ یا کناره‌گیری ملکه الیزابت دوم، انجام گرفته است. این اسناد حاکی از آن است که موضوع مرگ احتمالی ملکه الیزابت دوم چندین‌بار و از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۵ در بانک مرکزی کانادا، مورد بحث قرار داشته است.

تصویر ملکه الیزابت دوم، که طولانی‌ترین مدت سلطنت در تاریخ بریتانیا و کانادا را داشته است، بر روی تمامی سکه‌های ضرب‌شده در کانادا وجود دارد ولی تنها بر روی یک اسکناس (۲۰ دلاری) چاپ شده است. 

ملکه الیزابت دوم که ۹۰ سال سن دارد، ملکهٔ ۱۶ کشور مشترک‌المنافع از جمله کاناداست و از سال ۱۹۵۲ بر تخت سلطنت نشسته است.

بنا به‌گزارش سی‌بی‌سی، نتایج نظرسنجی‌ای که سال گذشته توسط Forum Research انجام گرفت، نشانگر آن است که هرچند خود ملکه الیزابت دوم با مقبولیت نسبی در کانادا مواجه است، بیش از نیمی از کانادایی‌ها گفته‌اند که با سلطنت پرنس چارلز، بزرگ‌ترین پسر ملکه و وارث تاج و تخت او، بر کانادا مخالفند.

مروری بر مطالب مهم اسناد منتشر شده:

در سند بانک مرکزی کانادا در سال ۲۰۱۲ آمده است که استفاده از تصویر پادشاه/ملکهٔ حاکم بر روی اسکناس ۲۰ دلاری طبق «سنت» انجام می‌گیرد.

در سند دیگری از این بانک در سال ۲۰۰۸، آمده است که «در صورت مرگ یا کناره‌گیری ملکه، پیش از چاپ اسکناس جدید باید دربارهٔ پیروی از این سنت یا جایگزینی تصویر با تصویر پرترهٔ دیگری، تصمیم‌گیری شود.»

این اسناد نشان می‌دهند که مقامات بانک مرکزی کانادا از افزایش هزینه‌ها و تأخیر در طراحی دوبارهٔ اسکناس در صورت تعیین جانشینی برای ملکه پیش از پایان فرآیند طراحی، نگران بوده‌اند.

اگرچه برنامه‌هایی برای جایگزینی تصویر ملکه الیزابت دوم بر روی اسکناس ۲۰ دلاری انجام گرفته است، این برنامه‌ها به‌طور واضح در اسنادی که در اختیار رویترز قرار گرفته، مشاهده نمی‌شود.

یکی از مقامات بانک مرکزی در یکی از این اسناد نوشته است که تصاویری که برای جایگزینی تصویر ملکه الیزابت دوم نامزد می‌شوند، باید متعلق به افراد درگذشته بوده و تصویر برگزیده باید بر اساس نظرخواهی عمومی انتخاب شود.

جوزین منارد، سخنگوی بانک مرکزی کانادا در ایمیلی، این اسناد را «گزینه‌های احتمالی» و حاکی از «تلاش و جدیت پرسنل» این بانک دانسته و گفته است که چیزی که در نهایت بر روی اسکناس به چاپ می‌رسد تنها به تصمیم وزارت دارایی کانادا بستگی دارد.

در آوریل سال جاری بانک مرکزی کانادا فهرستی از ۱۲ زن برجستهٔ فقید کانادایی منتشر کرد و استفاده از تصویر آن‌ها بر روی اسکناس‌هایی را که قرار است سال ۲۰۱۸ منتشر شود، به‌نظرسنجی گذاشت و اعلام کرد ۳ گزینه‌ای که بیشترین آرا را به خود اختصاص دهند به وزارات دارایی کانادا معرفی می‌شود تا از بین آن‌ها یکی انتخاب شود.

نوشته احتمال پایان‌دادن به استفاده از تصویر جانشینان ملکه الیزابت دوم بر روی اسکناس ۲۰ دلاری کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.