بعدازظهر سه‌شنبهٔ این هفته، ۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، برای بحث و گفت‌وگو دربارهٔ عملکرد و حمایت دولت فدرال از تلاش‌های بین‌المللی در رابطه با چالش‌های جاری در ایران، میزگردی با حضور ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در مرکز اجتماعات دلبروک در نورث ونکوور برگزار شد. میزبانی این میزگرد را جاناتان ویلکینسون، نمایندهٔ پارلمان از منطقهٔ نورث ونکوور و وزیر منابع طبیعی کانادا، پاتریک وایلر، نمایندهٔ پارلمان از منطقهٔ وست ونکوور – سان‌شاین کوست – سی تو اسکای، ران مک‌کینان، نمایندهٔ پارلمان از منطقهٔ کوکئیتلام – پورت کوکئیتلام، و تری بیچ، نمایندهٔ پارلمان از منطقهٔ برنابی نورث – سیمور، بر عهده داشتند.

ملانی جولی پس از اظهار خوشحالی از حضور در جمع ایرانیان، گفت که به‌عنوان یک زن جنبش مهسا امینی و «زن، زندگی، آزادی» برایش بسیار الهام‌بخش بوده است. او افزود که دولت کانادا در کنار زنان و مردان مبارز ایرانی می‌ایستد و نه‌تنها می‌خواهد صدای آن‌ها باشد، بلکه می‌خواهد این صدا را تقویت کند. ملانی جولی گفت به اینجا آمده است تا هم دربارهٔ عملکرد دولت در رابطه با آنچه در ایران می‌گذرد صحبت کند و هم طی بحث و گفت‌وگو با اعضای جامعهٔ ایرانی، بداند چه کارهای بیشتری به‌کمک این جامعه می‌توان انجام داد. او از تحریم ۱۴۶ شخص حقیقی و حقوقی از اعضای سپاه گرفته تا گشت ارشاد و دیگر ارگان‌ها گفت؛ روندی که از اکتبر سال گذشته شروع شده و همچنان ادامه دارد. جولی همچنین با اشاره به پروندهٔ سرنگونی پرواز پی‌اس۷۵۲، با توجه به اینکه امیدی به شنیدن پاسخی از طرف جمهوری اسلامی تا پایان ماه ژوئن نیست، اظهار امیدواری کرد که همراه با اوکراین، بریتانیا و سوئد و با استخدام بهترین و قوی‌ترین وکلا در دادگاه لاهه برنده شوند. 

در بخش پرسش و پاسخ، «رسانهٔ همیاری» این پرسش را مطرح کرد که چرا دولت فدرال پس از اعلام بودجهٔ ۷۶ میلیون دلاری برای ضبط و بلوکه‌کردن اموال افراد و سازمان‌های وابسته به رژیم جمهوری اسلامی در کانادا و تأسیس «ادارهٔ تحریم‌ها» و افزایش ظرفیت پلیس، نه‌تنها هیچ گزارشی به عموم نداده و هیچ فرد یا نهادی را در این ارتباط به‌عنوان خاطی معرفی نکرده، بلکه حتی هیچ کانال رسمی‌ای هم برای مردم مشخص نکرده تا اگر فرد یا سازمان مشکوکی را می‌شناسند، به آنجا مراجعه کنند و اطلاعاتشان را به آنجا بدهند. ملانی جولی گفت: «اگر شما شخص حقیقی یا حقوقی مشکوکی را می‌شناسید که باید برای تحریم یا ضبط دارایی‌هایشان بررسی شوند، نام آن‌ها را به نمایندهٔ منطقهٔ خود یا پلیس بدهید، که البته همه باید بر اساس شواهد باشد. و در رابطه با صرف مبلغ ۷۶ میلیون دلار، هم‌اکنون فکر می‌کنم ما ۷۰ نفر در امور خارجهٔ کانادا داریم که تمام‌وقت دارند روی تحریم افراد کار می‌کنند. این ظرفیت جدیدی است که ما پیش از این نداشتیم. این کارها زمان می‌برد ولی من فکر می‌کنم که ما در مسیر درست قرار داریم، اما این درست است که ما باید با مردم شفاف‌تر باشیم.» 

از دیگر سؤالات مطرح‌شده این بود که آیا کانادا نهایتاً سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به‌عنوان سازمان تروریستی در لیست قرار خواهد داد یا خیر. جولی در پاسخ گفت: «هیچ شکی نیست که اینجا کسی هوادار سپاه نیست، چرا که آن‌ها با کارهای وحشتناکشان رنج و درد فراوانی را به مردم تحمیل کرده‌اند، و برای همین است که ما تحریمشان می‌کنیم و ایران را حاکمیت حامی تروریسم می‌دانیم. بنابراین سؤال این نیست که ما سپاه را تحریم می‌کنیم یا نه، چرا که داریم می‌کنیم، ولی ما تصمیم گرفته‌ایم به روشی تأثیرگذار و قابل‌اجرا این کار را بکنیم. همان‌طور که اشاره کردم، ما تاکنون ۱۴۶ شخص حقیقی و حقوقی را تحریم کرده‌ایم، اما در ارتباط با قراردادن سپاه در لیست تروریستی، باید محتاط باشیم و به عواقب آن بیندیشیم. چرا که با لیست‌کردن سپاه، تمام افراد و بیزینس‌هایی که مستقیم و غیرمستقیم با سپاه در ارتباط بوده‌اند، خصوصاً مردانی که سربازی‌شان را در سپاه گذرانده‌اند، تحریم خواهند شد و تخمین ما این است که با این کار حدود دو میلیون نفر تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. برای همین است که ما تصمیم گرفتیم اشخاص حقیقی و حقوقی را تحریم کنیم و معتقدیم این تأثیرگذارترین روش است.»

در رابطه با امکان بازشدن مجدد سفارت کانادا در ایران برای آسایش افرادی که می‌خواهند ویزا بگیرند، ملانی جولی گفت: «چنین چیزی امکان ندارد چرا که ما ایران را حاکمیت حامی تروریسم اعلام کرده‌ایم، و روابط دیپلماتیک با ایران نداشته و نخواهیم داشت. من می‌دانم که داشتن سفارت در ایران موجب راحتی برخی کارها می‌شود، اما حضور ما در ایران دقیقاً برخلاف توصیه‌های خودمان برای عدم سفر به این کشور خواهد بود.» 

سؤالات و موارد بسیار دیگری در این جلسه مطرح شد که متأسفانه امکان پرداختن به همهٔ آن‌ها در این یادداشت کوتاه نیست، ولی آنچه که شاید جامعهٔ ایرانی باید بر آن بیشتر تأکید کند، لزوم پاسخ‌خواستن از دولت کانادا دربارهٔ تعهداتی است که در ارتباط با مسائل مربوط به ایران داده است.

نوشته لزوم پاسخ‌خواستن جامعهٔ ایرانی از دولت کانادا دربارهٔ تعهداتش در قبال مسائل ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

شامگاه انتشار شمارهٔ پیش نشریه، متأسفانه خبر رسید که جمهوری اسلامی دو جوان دیگر از معترضان اخیر در تهران را هم‌زمان اعدام کرد؛ محمدمهدی کرمی، ۲۱ ساله و سیدمحمد حسینی، ۳۹ ساله. این در حالی است که همچنان ده‌ها تن از دیگر معترضان در معرض خطر اجرای حکم اعدام‌اند. در واکنش به اعدام این دو جوان، روز شنبه ۷ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در توییتی نوشت: «دو جان دیگر با اعدام‌های بی‌معنا از طرف رژیم ایران از دست رفت. رژیم باید به چنین احکام غیرانسانی و وحشیانه‌‌ای پایان دهد. ما در کنار مردم ایران که مستحقِ حقوق بشرند، می‌ایستیم.»

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته ۹ ژانویه، جدیدترین بستهٔ تحریم‌های کانادا علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. پیرو تازه‌ترین دور تحریم‌های دولت کانادا، و بر اساس بیانیه‌‌ای که از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد، ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، اعلام کرد که این کشور تحریم‌های بیشتری را تحت آیین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations) علیه رژیم ایران در نظر گرفته است. در این بیانیه آمده است: «رژیم ایران باید پاسخ‌گوی سرکوب وحشیانهٔ صدای ایرانیان شجاع باشد. علی‌رغم آنکه جامعهٔ جهانی نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر از سوی رژیم را محکوم کرده است، این رژیم همچنان به سرکوب تظاهرات و به‌کارگیری تبلیغات سیاسی که مستمسکی برای فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده‌اش در داخل و خارج از کشور است، ادامه می‌دهد.» 

طبق این تحریمات جدید دو شخصیت حقیقی و سه نهاد حقوقی که در فعالیت‌های ذکرشده دست داشته‌اند، به فهرست افراد و نهادهای پیش‌ازاین تحریم‌شده اضافه شدند. شخصیت‌های حقیقی و نهادهای فهرست‌شدهٔ جدید از این قرارند:

– وحید یامین‌پور، معاون وزیر ورزش و جوانان، دبیر شورای عالی امور جوانان، و مسئول تبلیغات سیاسی کشوری؛ کسی که مجری برنامه، تولیدکنندهٔ محتوا و ارائه‌دهندهٔ خدمات مشاوره‌ای برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ رسانه‌ای حکومتی که مستقیماً پاسخ‌گوی دفتر رهبری است و سخنان رژیم را تبلیغ می‌کند.

– محسن قمی، از اعضای ارشد نظام، روحانی شیعه و عضو هیئت نظارت بر مطبوعات و شورای عالی انقلاب فرهنگی که به‌عنوان مشاور معاون امور بین‌الملل دفتر رهبری و مشاور رهبری در امور ارتباطات بین‌المللی نیز فعالیت می‌کند. محسن قمی عضو دائمی مجلس خبرگان رهبری است؛ نهادی که مسئول تعیین رهبر بعدی است. 

– بنیاد ۱۵ خرداد (همچنین به‌نام بنیاد پانزده خرداد نیز شناخته می‌شود)، یک بنیاد انقلابی که بدون پرداخت مالیات به ثروتمندکردن دزدسالاران ایرانی، تأمین مالی عملیات بلندپایه‌ترین مقامات رژیم و اجرای سیاست‌های داخلی و فعالیت‌های منطقه‌ای رژیم که صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند، می‌پردازد.

– روزنامهٔ ایران، نشریهٔ رسمی [قوهٔ مجریهٔ حکومت] ایران، که اطلاعات نادرست و تبلیغات سیاسی رژیم را برای توجیه سرکوب داخلی حکومت و عملیات بی‌ثبات‌کننده منطقه‌ای آن از طریق سازمان‌هایی مانند سپاه قدس و بازیگران غیردولتی وابسته به ایران منتشر می‌کند.

– هیئت نظارت بر مطبوعات، ارگانی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که طبق قانون مطبوعات رژیم ایران این اختیار را دارد که به‌طور خودسرانه خبرگزاری‌ها و مجلات را تعطیل کند اگر که اعضای این هیئت محتوای منتشرشدهٔ آن‌ها را مضر به «مبانی جمهوری اسلامی» یا توهین به ولی فقیه، اعضای ارشد روحانیت شیعه یا اخلاق عمومی بدانند.

در این بیانیه همچنین آمده است: «کانادا به هماهنگی با شرکای بین‌المللی خود ادامه خواهد داد تا مطمئن شود که رژیم ایران در قبال نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر و اقداماتی که همچنان صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند، پاسخ خواهد داد.»

در پایان این بیانیه، به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «کانادا در کنار مردم ایران می‌ایستد، مردمی که همچنان نقض شدید ابتدایی‌ترین حقوق انسانی خود را تحمل می‌کنند. رژیم ایران باید سرکوب وحشتناک تظاهرات را متوقف کند. آزادی بیان برای همه است، و کانادا به حمایت از کسانی که می‌ایستند و خواستار شنیده‌شدن صدایشان‌اند، ادامه خواهد داد.»

همچنین شنبهٔ گذشته ۱۴ ژانویه، ملانی جولی، در توییتی در واکنش به اعدام علیرضا اکبری، معاون علی شمخانی، وزیر دفاع ایران، در دولت اصلاحات، نوشت: «کانادا در محکومیت اعدام علیرضا اکبری، تبعهٔ بریتانیا، در کنار بریتانیا می‌ایستد. استفادهٔ مداوم رژیم از خشونت علیه کسانی که با حکومت مخالف‌اند، باید پایان یابد. ما همیشه در کنار مردم ایران در مبارزه برای آزادی خواهیم ایستاد.»

و در ارتباط با نظرات و واکنش‌های مقامات دولتی کانادا دربارهٔ پیگیری برای پاسخ‌گوکردن جمهوری اسلامی در قبال سرنگون‌کردن پرواز پی‌اس۷۵۲ در سومین سالگرد این فاجعه و همچنین پذیرش کفالت سیاسی فهرستی از افراد بازداشت‌شده در ایران، از طرف نمایندگان مجلس فدرال کانادا، که تعداد بیشتری از نمایندگان داوطلبِ‌ انجام آن شده‌اند، در همین شماره مطالبی منتشر شده است که شما را به خواندن آن‌ها دعوت می‌کنم. 

نوشته مروری بر واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران در هفته‌های دوم و سوم ژانویهٔ ۲۰۲۳ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در حالی‌که شمارهٔ پیش نشریه زیر چاپ بود، متأسفانه خبر رسید که جمهوری اسلامی طی برگزاری دادگاهی شتاب‌زده، محسن شکاری، جوان ۲۳ ساله و از معترضان اخیر در تهران، را به اعدام محکوم کرد؛ حکمی که صبح پنجشنبه ۸ دسامبر به‌وقت ایران به اجرا درآمد. این در حالی است که ده‌ها تن از دیگر معترضان در معرض خطر اجرای حکم اعدام‌اند. در واکنش به اعدام محسن شکاری، روز پنجشنبه ۸ دسامبر، ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در توییتی نوشت: «رژیم ایران در تلاش برای ارعاب کسانی که برای حقوق خود می‌جنگند، محسن شکاری، جوان ۲۳ سالهٔ معترض به قتل مهسا امینی را اعدام کرد. رژیم ایران نمی‌تواند ارادهٔ آزاد مردم را خفه کند.»

همچنین روز جمعه ۹ دسامبر، امور روابط بین‌الملل کانادا با صدور بیانیه‌ای در آستانهٔ روز جهانی حقوق بشر و اعمال تحریم‌هایی علیه کشورهای رژیم‌های روسیه، ایران و میانمار، این تحریم‌های جدید را علیه رژیم ایران اعلام کرد:

«تحت آیین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations)، کانادا ۲۲ شخصیت حقیقی را که در نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر در ایران دست داشته‌اند، تحریم می‌کند. این شامل اعضای ارشد قوهٔ قضاییه، نظام زندان‌ها و نیروهای انتظامی ایران، و همچنین رهبران سیاسی، مانند دستیاران ارشد رهبر رژیم و شخصیت‌های ارشد در رسانه‌های دولتی می‌شود.»

علاوه بر آن همان روز، بیانیه‌ٔ مشترکی هم از طرف کشورهای کانادا و آمریکا در ارتباط با وضعیت حقوق بشر در ایران صادر شد. 

جمعه ۹ دسامبر، پیِر پوئلیور، رهبر حزب محافظه‌کار کانادا و رهبر اپوزیسیون در مجلس عوام، در واکنش به اعدام محسن شکاری در توییتی نوشت: «اعدام معترض محسن شکاری توسط دیکتاتوری ایران مثال دیگری از وحشی‌گری و ظلم علیه مردم خودش است. کانادا در کنار مردم ایران که برای آزادی خود مبارزه می‌کنند، ایستاده است.»

پنجشنبه ۸ دسامبر در واکنش به اعدام محسن شکاری، ملیسا لنتسمن، نمایندهٔ حزب محافظه‌کار در مجلس فدرال از حوزهٔ تورن‌هیل و معاون رهبر اپوزیسیون، در توییتی نوشت: «اعدام محسن شکاری تشدید جدی دیگری در سرکوب وحشیانهٔ رژیم ایران علیه معترضانی شجاعی است که برای آزادی خود می‌جنگند. ارعاب هرگز مبارزه برای حقوق اساسی را متوقف نخواهد کرد.»

ملیسا لنتسمن همچنین جمعه ۹ دسامبر، در توییتی حاوی سخنان مایکل چانگ، نمایندهٔ حزب محافظه‌کار در مجلس فدرال از حوزهٔ ولینگتون – هالتون هیلز، بار دیگر خواستار تحریم کامل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شد. مایکل چانگ طی سخنانش در صحن مجلس گفت: «شهروند ساکن مونترآل، زهرا کاظمی، قهرمان ملی کشتی، نوید افکاری، ۱۷۶ نفر ازجمله ۵۵ کانادایی در پرواز ۷۵۲، ایرانیِ کُرد، مهسا امینی، و بسیاری دیگر توسط رژیمی جنایتکار کشته شدند. و حالا محسن شکاری، اولین معترضی که صرفاً برای مشارکت در اعتراضات در ایران، و صرفاً برای حقوق همگانی و اساسیِ بشر و آزادی بیان با طناب دار اعدام شد. مردم شجاع ایران مقابل رژیمی سرکوبگر و خودکامه ایستاده‌اند. کانادایی‌ها هم در همبستگی با مردم ایران کنار آن‌ها ایستاده‌اند. حال وقت آن است که این دولت نیز در کنار مردم ایران بایستد.» او در پایان سخنانش گفت که دولت باید به آنچه که مجلس فدرال از او خواسته است، یعنی فهرست‌کردن سپاه پاسداران به‌عنوان نهادی تروریستی تحت قانون جنایی، عمل کند.

روز جمعه ۹ دسامبر، همچنین جاناتان ویلکینسون،‌ وزیر منابع طبیعی و نمایندهٔ نورث ونکوور در مجلس عوام کانادا، در واکنش به اعدام محسن شکاری، در توییتی نوشت: «دیروز در ایران شاهد اعدام اولین معترض به‌دلیل ایستادگی در برابر رژیم ظالم در پی مرگ مهسا امینی بودیم. کانادا اقدامات دولت ایران را به‌شدت محکوم می‌کند و در حمایت از زنان ایران کنار آن‌ها می‌ایستد.»

شنبه، ۱۰ دسامبر، جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، بیانیه‌ای به‌مناسبت روز جهانی حقوق بشر منتشر کرد. در این بیانیه آمده است که دفاع از حقوق بشر و دموکراسی همیشه برای کانادا یک اولویت بوده و خواهد بود – چه در خانه و چه در سراسر جهان. و در این روز، کانادا روی تعهد خود را برای ساختن جهانی که در آن با همه با کرامت و احترام رفتار شود، صرف‌نظر از اینکه چه کسی هستند یا در کجا زندگی می‌کنند، بار دیگر تأکید می‌کند. در بخشی از این بیانیه آمده است: «کانادا همچنان به ایفای نقش فعال در تلاش‌های جهانی حقوق بشر ادامه می‌دهد و همیشه خشونت را بدون توجه به اینکه کجا رخ داده، محکوم خواهد کرد. همین دیروز [اشاره به ۹ سپتامبر]، ما اقدامات بیشتری را علیه رژیم‌های روسیه، ایران و میانمار به‌دلیل پایمال‌کردن حقوق اساسی مردم انجام دادیم. این اقدامات محدودیت‌هایی را علیه ۶۷ شخص حقیقی و ۹ نهاد که در نقض حقوق بشر در سراسر جهان دست داشته‌اند، اعمال می‌کند و این اقدامات بر اساس کاری است که کانادا با شرکای بین‌المللی ما پیش از این برای ارتقای عدالت و حفظ فشار بر عاملان خشونت، سرکوب و وحشی‌گری انجام داده است.»

صبح ۱۲ دسامبر به‌وقت تهران و درست چهار روز پس از اعدام محسن شکاری، متأسفانه خبر رسید که مجیدرضا رهنورد، جوان ۲۳ ساله از معترضان در شهر مشهد، نیز اعدام شد. این دو اعدام پی‌در‌پی و ده‌ها زندانی سیاسی‌ای که در خطر این مجازات وحشیانه و غیرانسانی قرار دارند، واکنش‌های جهانی را برانگیخت.

همان روز، ملیسا لنتسمن در توییتی نوشت: «مجیدرضا رهنورد امروز صبح توسط رژیم وحشی ایران به قتل رسید. باز تشدیدی دیگر. جرم او «به‌راه‌انداختن جنگ علیه خدا» اعلام شد. او یک معترض بود. این رژیم را به‌عنوان تروریست‌ – همان‌طور که هستند – در فهرست قرار دهید.» 

چهارشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۱۴ دسامبر ۲۰۲۲، ‌شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد با رأی اکثریت اعضایش، جمهوری اسلامی ایران را از کمیسیون مقام زن این سازمان اخراج کرد. نهاد سیاست خارجی کانادا (Foreign Policy Canada) در تويیتی اعلام کرد: «خطاب به مردم ایران: ما اجازه نخواهیم داد رژیم حقوق زنان و قوانین بین‌المللی را تضعیف کند. کانادا به‌همراه شرکای خود به حذف ایران از کمیسیون کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد رأی داد و ما همچنان از رژیم پاسخ خواهیم خواست.» علی احساسی، نمایندهٔ مجلس فدرال کانادا از حوزهٔ ویلودِیل، که در این روز در نیویورک حضور داشت طی گفت‌وگویی با بی‌بی‌سی فارسی گفت خوشحال است که دنیا عاقبت صفات قهرمانانهٔ زنان ایران را مشاهده کرده است. وی افزود این اولین بار است که یکی از کشورهای عضو کمیسیون مقام زن از آن اخراج می‌شود. شایان ذکر است که مهدی احساسی، پدر علی احساسی، بین سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۶ نمایندهٔ دائم ایران در سازمان ملل متحد و نایب‌رئیس شورای اقتصادی و اجتماعی این سازمان بوده است. 

پنجشنبهٔ گذشته، ۱۵ دسامبر، در واکنش به اعدام محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد، وزرای خارجهٔ سه کشور کانادا، استرالیا و نیوزیلند طی بیانیه‌ٔ مشترکی قساوت رژیم ایران در قبال شهروندان این کشور را محکوم کردند. در این بیانیه آمده است: 

«ما نظاره‌گر فصل تاریکی از تاریخ معاصر ایرانیم و در دفاع از تمام شهروندان ایران به آن واکنش نشان می‌دهیم. رفتار ظالمانهٔ رژیم ایران علیه مردم خود، به‌خصوص زنان و دختران، بی‌امان ادامه دارد و وضعیت همین‌طور دارد بدتر هم می‌شود.

مردم ایران با وجود تهدیدهایی که علیه آن‌ها وجود دارد، امید خود را از دست نداده‌اند و با شجاعت خواستار رعایت کامل حقوق بشر خود هستند.

نیروهای امنیتی ایران روی روش‌های سبعانه برای سرکوب بی‌رحمانهٔ معترضان مسالمت‌جو، ازجمله استفاده از سلاح‌های مرگ‌بار و خشونت علیه زنان و کودکان پافشاری می‌کنند.

صدها نفر جان خود را از دست داده‌اند و هزاران نفر از‌جمله تعداد نامعلومی از کودکان در بازداشت به سر می‌برند

ما از اعدام معترضان توسط ایران از پنجشنبه گذشته وحشت‌زده‌ایم. بسیاری دیگر از بازداشت‌شدگان ممکن است در انتظار چنین سرنوشتی باشند.

هیچ‌چیز نمی‌تواند این اقدامات شرم‌آور را توجیه کند.

ما با مجازات اعدام در هر شرایطی برای همهٔ مردم و در هرجا مخالفیم.

و ما از ایران می‌خواهیم که فوراً مهلتی برای توقف همهٔ اعدام‌ها و پایان‌دادن به این مجازات وحشیانه و غیرانسانی معین کند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد هنگامی‌که با اکثریت قاطع به‌نفع قطعنامه‌ای برای «مهلت قانونی استفاده از مجازات اعدام» رأی داد، به‌صراحت حرف خود را زد . مجمع عمومی همچنین با رأی مثبت به قطعنامهٔ مربوط به وضعیت حقوق بشر در ایران، نگرانی عمیق خود را نسبت به نقض مداوم حقوق بشر توسط رژیم ایران، ابراز کرد.

روند جهانی دورشدن از مجازات اعدام غیرقابل‌انکار است.

خشونت رژیم ایران باید پایان یابد، و برای نقض بی‌شمار و فاحش حقوق بشر که از زمان شروع اعتراض‌ها صورت گرفته است، باید عدالت و پاسخگویی وجود داشته باشد.

اکنون زمان آن فرا رسیده است که رژیم شروع به گوش‌دادن و اقدام و پاسخگویی به نگرانی‌های مشروع شهروندان خود کند. مردم ایران به‌اندازهٔ کافی رنج کشیده‌اند و نشان می‌دهند که دیگر ساکت نخواهند شد. رژیم ایران باید به نارضایتی شهروندان خود رسیدگی کند و اطمینان حاصل کند که همهٔ ایرانیان در برخورداری از حقوق و آزادی‌های اساسی انسانی خود آزادند.

حمایت ما از مردم ایران برای زندگی بدون سرکوب و شکنجه تزلزل‌ناپذیر است. ما صدای قدرتمند آن‌ها را می‌شنویم و هرجا که بتوانیم به تقویت صدایشان ادامه خواهیم داد.»

و بالاخره سه‌شنبهٔ این هفته، ۲۰ دسامبر، فدریکو ویِگاس (Federico Villegas)، رئیس شورای حقوق بشر سازمان ملل اعضای کمیسیون حقیقت‌یاب تازه‌تأسیس برای بررسی نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد. این اعضا عبارت‌اند از: سارا حسین (Sara Hossain) از بنگلادش به‌عنوان ریاست این کمیسیون، شاهین سردار علی (Shaheen Sardar Ali) از پاکستان و ویویانا کریستیچِویچ (Viviana Krsticevic) از آرژانتین. تاریخ ۲۴ نوامبر گذشته، در اجلاس ویژهٔ سازمان ملل که با تمرکز بر «وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، خصوصاً نسبت به زنان و کودکان» برگزار شد، شورای حقوق بشر این سازمان با اکثریت آرا تصمیم گرفت یک هیئت حقیقت‌یاب جدید برای بررسی «نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران مرتبط با اعتراضات آغازشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲» ایجاد کند. اعضای این کمیسیون موظف‌اند که طی گفتگویی تعاملی در پنجاه و سومین جلسهٔ شورای حقوق بشر در ژوئن ۲۰۲۳، شورای حقوق بشر را شفاهاً به‌روز‌رسانی کنند و گزارش جامعشان از یافته‌های خود را طی گفتگویی تعاملی در پنجاه و پنجمین جلسهٔ این شورا که در مارس ۲۰۲۴ برگزار خواهد شد، ارائه نمایند.

نوشته مروری بر واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران در هفته‌های سیزدهم و چهاردهم از زمان شروع اعتراضات اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در ادامهٔ یادداشت‌های چند هفتهٔ گذشته، در این مطلب مروری خواهیم داشت بر واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران از زمان نگارش یادداشت شمارهٔ پیش تاکنون.

ملانی جولی (Mélanie Joly)، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در توییتی در تاریخ ۲۳ نوامبر اعلام کرد: «کانادا به‌شدت نگران گزارش‌های مداوم خشونت و سوءاستفادهٔ جنسی علیه معترضان ایرانی ازجمله زنان و جوانان است. ما از رژیم ایران می‌خواهیم که به نقض شنیع حقوق بشر پایان دهد و تمام اعمال خشونت‌آمیز علیه شهروندانش را متوقف کند.»

در تاریخ ۲۴ نوامبر، سازمان ملل متحد سی و پنجمین اجلاس ویژهٔ شورای حقوق بشر خود را با تمرکز بر «وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، خصوصاً نسبت به زنان و کودکان» برگزار کرد. در این اجلاس ویژه، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد با اکثریت آرا تصمیم گرفت یک هیئت حقیقت‌یاب جدید برای بررسی «نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران مرتبط با اعتراضات آغازشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲» ایجاد کند. شایان ذکر است کشورهایی که به این تصمیم رأی منفی دادند،‌ عبارت بودند از: ارمنستان، چین، کوبا، اریتره، پاکستان و ونزوئلا. 

به‌دنبال این تصمیم، ملانی جولی در توییتی اظهار کرد: «کانادا از قطعنامهٔ شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در مورد ایران، که از طریق ایجاد یک هیئت حقیقت‌یاب در مورد نقض مداوم حقوق بشر، به‌ویژه علیه زنان و دختران، پاسخگویی بیشتری را [از رژیم] به همراه خواهد داشت، استقبال می‌کند.» در این توییت همچنین به بیانیهٔ دولت کانادا در این زمینه اشاره شده است. در این بیانیه آمده است: 

«کانادا از وضعیت حقوق بشر در ایران که به‌سرعت رو به وخامت دارد، به‌شدت نگران است. ما از قطعنامهٔ ارائه‌شده توسط آلمان و ایسلند برای ایجاد یک هیئت حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل، برای تکمیل کار گزارشگر ویژه در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران و پیشبرد عدالت، پاسخگویی و جبران خسارت برای بسیاری از قربانیان و بازماندگان نقض حقوق بشر در ایران، استقبال می‌کنیم. 

بی‌هیچ تردیدی همهٔ زنان و دختران باید آزاد باشند تا از حقوق انسانی خود لذت ببرند. با این‌حال، صرف وجود قانون حجاب و عفاف و اجرای خشونت‌آمیز آن توسط مقامات ایرانی، بر سرکوب مداوم و سیستماتیک رژیم علیه زنان و دختران تأکید می‌کند.

بازداشت خودسرانه و کشته‌شدن مهسا امینی در بازداشت پلیسِ موسوم به اخلاق ایران، جرقهٔ جنبشی در ایران شد. ایرانیان شجاعانه در اعتراض توده‌ای به خیابان‌ها ریخته‌اند، خود و عزیزانشان را در معرض خطر بزرگی قرار داده‌اند و خواستار عدالت، پاسخگویی و احترام کامل به حقوق بشر خود هستند.

ما از ایران می‌خواهیم: به تمام خشونت‌ها پایان دهد؛ از متهم‌کردن شرکت‌کنندگان در اعتراضات مسالمت‌آمیز با اتهاماتی که مجازات اعدام دارد، خودداری کند؛ تمام [جنبه‌های] حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، ازجمله حقوق آزادی بیان و آزادی مذهب یا عقیده، را به رسمیت بشناسد؛ و تحقیقات معتبر در مورد تمامی موارد نقض حقوق بشر را تضمین کند.»

در پایان این بیانیه، خطاب به ریاست این شورا آمده است: «این شورا موظف است به درخواست‌های ایرانیان گوش فرا دهد و اقدامات مشخصی برای حمایت از مردم ایران انجام دهد. بنابراین کانادا از ایجاد یک هیئت حقیقت‌یاب حمایت می‌کند.»

صبح ۲۲ نوامبر در مجلس فدرال کانادا با حضور مجازی مریم رجوی، رهبر سازمان مجاهدین خلق، جلسه‌ای دربارهٔ اعتراضات اخیر در ایران برگزار شد. جودی سگرو (Judy Sgro)، نمایندهٔ حزب لیبرال در مجلس فدرال از حوزهٔ هامبر ریوِر – بِلَک کریک، ریاست این جلسه را بر عهده داشت. حضور مریم رجوی در این جلسه انتقاداتی را برانگیخت، ازجمله انجمن خانواده‌های قربانیان پرواز پی‌اس۷۵۲ که با بازنشر توییتی از مریم رجوی از جودی سگرو توضیح خواست: «خانم جودی سگرو، یک گروه اقلیت در آلبانی (مجاهدین خلق) خود بخشی از مشکل است، نه منبع اطلاعاتی مشروعی دربارهٔ رنج مردم ایران. کانادا سزاوار اقدامات بهتری‌ است. شما باید برای انتخاب‌های خود به جامعهٔ ما توضیح دهید.»

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته ۲۸ نوامبر، شبکهٔ خبری گلوبال نیوز گزارش کرد که یک قاضی حکم داده است که سپاه پاسداران طبق قوانین کانادا یک «نهاد تروریستی» است. به‌واقع دادگاه عالی انتاریو دریافته است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی فهرست‌شده است، چرا که یکی از شاخه‌های آن، یعنی نیروی قدس، پیش از این توسط کانادا به‌عنوان نهادی تروریستی اعلام شده بود.

این حکم وقتی صادر شد که پروندهٔ بدهی یک وکیل فقید کانادایی در دست بررسی بود و اینکه باید حدود یک میلیون دلار از دارایی وی به یک شرکت هواپیمایی ایرانی مربوط به سپاه پاسداران، پرداخت می‌شد. قاضی، پروندهٔ‌ مذکور را رد کرد چون مالک آن شرکت ایرانی، یعنی بابک زنجانی، متهم به سرمایه‌گذاری مالی در سپاه بود. دادگاه گفت که پرداخت این بدهی، قوانین ضدِتروریسم کانادا را نقض می‌کند.

به‌دنبال انتشار این خبر، ملیسا لنتسمن (Melissa Lantsman)، نمایندهٔ حزب محافظه‌کار در مجلس فدرال از حوزهٔ تورن‌هیل و معاون رهبر اپوزیسیون، در توییتی لیبرال‌ها را مورد سؤال قرار داد و اینکه آیا آن‌ها حکم دادگاه را خواهند پذیرفت و به تصمیم دادگاه احترام خواهند گذاشت. وی به‌شیوه‌ٔ رهبرش، پیِر پوئلیور، گفت سؤال این است: بله یا خیر؟ سؤالی که دولت به آن هیچ پاسخی نمی‌دهد.

در تاریخ ۳۰ نوامبر، فرانسوا-فیلیپ شمپین (François-Philippe Champagne)، وزیر نوآوری، علوم و صنعت کانادا، در توییتی نوشت: «بیایید با صدای بلند و شفاف بگوییم: کانادا نقض حقوق بشر در ایران را محکوم می‌کند. ما در کنار دانشجویان، زنان، دختران و همهٔ ایرانیانی هستیم که برای آزادی‌های ابتدایی خود علیه رژیم می‌جنگند. بیایید به اعتراض و ایستادن در کنار مردم ایران ادامه دهیم.» وی در ویدیوی کوتاهی که به‌همراه این توییت خود منتشر کرد، گفت که در کنار جنبش زن، زندگی، آزادی می‌ایستد و دانشجویان کانادا و سراسر دنیا را تشویق می‌کند که با استفاده از شبکه‌های اجتماعی فریاد اعتراض خود را علیه نقض حقوق بشر در ایران بلند کنند و به رژیم ایران بگویند که همین حالا باید این خشونت‌ها را متوقف کند.

جمعهٔ گذشته ۲ دسامبر، ششمین بستهٔ تحریم‌های کانادا علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. پیش از این، تحریم‌های دولت کانادا علیه این رژیم در پنج مرحله اعلام شده بود و به‌ترتیب در تاریخ‌های ۷ اکتبر، ۱۳ اکتبر، ۱۹ اکتبر، ۳۱ اکتبر و ۱۶ نوامبر اعلام شده بود.

پیرو تازه‌ترین دور تحریماتِ دولت کانادا، و بر اساس بیانیه‌‌ای که از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد، ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، اعلام کرد که این کشور تحریم‌های بیشتری را تحت آیین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations) علیه رژیم ایران در نظر گرفته است. در این بیانیه آمده است که علی‌رغم تشدید تلاش‌های رژیم ایران برای سرکوب وحشیانهٔ تظاهرات در سراسر کشور، مردم ایران همچنان برای دفاع از حقوق زنان و دختران ایرانی و آینده‌ای بهتر برای همهٔ ایرانیان ایستادگی می‌کنند. در این بیانیه همچنین اظهار شده است که «کانادا همچنان‌که نقض حقوق بشر رژیم علیه مردم ایران دامنه و شدت بیشتری می‌یابد، بیکار نخواهد نشست. به‌همین دلیل است که ما چهار شخصیت حقیقی و پنج نهاد ایرانی دیگر را به‌دلیل نقش آن‌ها در نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر و اقداماتی که صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند، تحریم می‌کنیم.» تعدادی از شخصیت‌های حقیقی و نهادهای فهرست‌شدهٔ جدید از این قرارند:

– مرتضی طلایی، سردار سرتیپ دوم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهٔ سابق نیروی انتظامی تهران که پیش از این عکسی از او در یک باشگاه ورزشی در تورنتو خبرساز شده بود.

– علی قناعت‌کار ماوردیانی، قاضی، دادستان و بازپرس ارشد نظام که پیش از انتصاب به ریاست دادسرای ناحیهٔ ۲۴ (مبارزه با مواد مخدر) تهران در دادسرای زندان اوین فعالیت می‌کرد.

– حسن کرمی، فرماندهٔ یگان ویژهٔ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی

– خدمات فرودگاه سفیران، شرکت هواپیمایی باربری و تجاری ایرانی که پروازهای نظامی روسیه بین ایران و روسیه را هماهنگ کرده است، که از طریق آن رژیم ایران هواپیماهای جنگندهٔ بدون سرنشین (پهپاد) ساخت ایران را به روسیه منتقل کرد.

– شرکت بهارستان کیش، زیرمجموعهٔ بنیاد تعاونی سپاه پاسداران که با نیروی مقاومت بسیج و سپاه برای ارائهٔ خدمات تحقیقاتی در حوزهٔ فناوری ازجمله توسعهٔ قطعات پهپاد سری شاهد قراردادهایی منعقد کرده است. 

– خبرگزاری جوان، رسانه‌ای زیر نظر بنیاد تعاونی بسیج که پیام‌های ضدِیهودی و تبلیغات سیاسی رژیم ایران را منتشر می‌کند.

در پایان این بیانیه به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «همچنان‌که رژیم ایران به سرکوب خشونت‌آمیز جامعهٔ ایران ادامه می‌دهد، ما همبستگی خود را با مردم ایران تصریح می‌کنیم؛ مردمی که شجاعانه نقض حقوق بشر رژیم، به‌ویژه نقض حقوق زنان و دختران، را فریاد زده‌اند. رژیم ایران همچنان به استفاده از ترس و خشونت در سرکوب حقوق و آزادی‌های همهٔ ایرانیان ادامه می‌دهد. امروز، ما بار دیگر روی حمایت خود از کسانی که دیگر تحمل این سرکوب را ندارند، تأکید می‌کنیم.»

پیرو خبری که ۱۸ نوامبر به‌نقل از سازمان اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) اعلام شد و اینکه این سازمان به‌طور فعال در حال بررسی چندین تهدید جانی از طرف جمهوری اسلامی ایران بر اساس اطلاعات معتبر است، جمعهٔ گذشته ۲ دسامبر خبری منتشر شد مبنی بر آنکه سی‌سیس به رامین سیدامامی، فرزند زنده‌یاد کاووس سیدامامی فعال محیط زیست که طی بازداشت در اوین درگذشت، هشدار داده که ممکن است در فهرست ایرانیانی باشد که تهدیدی برای رژیم محسوب می‌شوند. تابستان سال ۲۰۲۱ نیز از طرف این سازمان به خانهٔ رامین سیدامامی و مادرش، مریم مبینی، رفته و به آن‌ها هشدار داده بودند که رژیم ایران لیستی از ایرانیان خارج‌ازکشور را که تهدیدی برایش محسوب می‌شوند،‌ دارد اما بنا به‌گفتهٔ رامین سیدامامی، در آن زمان به او گفته نشده بود که ممکن است نامش در آن لیست باشد. افسر سی‌سیس به سیدامامی تأکید کرده است که باید اقدامات احتیاطی را در نظر بگیرد، ازجمله پرهیز از سفر به کشورهای نزدیک به ایران و احتیاط دربارهٔ تله‌های جنسی؛ یعنی زنان جذابی که می‌توانند افراد را به‌سمت عوامل ایرانی هدایت کنند.

دوشنبهٔ این هفته، ۵ دسامبر ۲۰۲۲، جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، نگرانی عمیق خود را در واکنش به انتشار گزارشی مبنی بر آنکه قطعات ساخت کانادا در پهپادهای ایرانی استفاده‌شده از سوی روسیه در جنگ با اوکراین یافت شده است، اظهار کرد. این گزارش که توسط سازمان غیرانتفاعی استِیت‌واچ (Statewatch) منتشر شده است، مشخص می‌کند آنتنی که در پهپاد جنگندهٔ شاهد-۱۳۶ به‌ کار رفته، ساخت شرکتی به‌نام Tallysman Wireless است که دفتر آن در اتاوا واقع است. شاهد-۱۳۶ توسط صنایع هوانوردی شاهد تولید می‌شود. صنایع هوانوردی شاهد، یکی از دو سازندهٔ هواپیماهای بدون سرنشین ایرانی است که ماه گذشته اتاوا به‌دلیل عرضهٔ پهپادهای جنگنده به روسیه تحریمش کرد. ایران پس از تکذیب گزارش‌ها مبنی بر تأمین تجهیزات مسکو، برای اولین بار در تاریخ ۵ نوامبر اذعان کرد که پهپادهای مذکور را قبل از شروع جنگ و در تاریخ ۲۴ فوریه به مسکو ارسال کرده است. ترودو در این رابطه گفت: «ما مجوزهای صادراتی سخت‌گیرانه‌ای برای فناوری‌های حساس داریم که به‌شدت اجرا می‌شوند، و به‌همین دلیل با این شرکت، که کاملاً با ما همکاری می‌کند، در حال پیگیری هستیم تا بفهمیم دقیقاً چگونه اقلامی که قرار نیست به دست کسی مانند دولت ایران برسد، رسیده است.»

استِیت‌واچ در گزارش خود اظهار کرده است که شاهد-۱۳۶ به‌جز موتور ساختِ ایرانش، کاملاً ترکیبی از قطعات خارجی است. در این گزارش همچنین به تلاش سازمان اطلاعات اوکراین برای شناسایی قطعات بیش از ۳۰ شرکت اروپایی و آمریکایی که بیشتر آن‌ها از ایالات متحده‌اند، اشاره شده است.

* * * * *

در حالی که نشریه زیر چاپ بود، متأسفانه خبر رسید که جمهوری اسلامی طی برگزاری دادگاهی شتاب‌زده، محسن شکاری، جوان ۲۳ ساله و از معترضان اخیر در تهران، را به اعدام محکوم کرد؛ حکمی که صبح پنجشنبه ۸ دسامبر به‌وقت ایران به اجرا درآمد. این در حالی است که ده‌ها تن از دیگر معترضان در معرض خطر اجرای حکم اعدام‌اند. در واکنش به اعدام محسن شکاری، روز پنجشنبه ۸ دسامبر، ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در توییتی نوشت: «رژیم ایران در تلاش برای ارعاب کسانی که برای حقوق خود می‌جنگند، محسن شکاری، جوان ۲۳ سالهٔ معترض به قتل مهسا امینی را اعدام کرد. رژیم ایران نمی‌تواند ارادهٔ آزاد مردم را خفه کند.»

همچنین روز جمعه ۹ دسامبر، امور روابط بین‌الملل کانادا با صدور بیانیه‌ای در آستانهٔ روز جهانی حقوق بشر و اعمال تحریم‌هایی علیه کشورهای رژیم‌های روسیه، ایران و میانمار، این تحریم‌های جدید را علیه رژیم ایران اعلام کرد:

«تحت آیین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations)، کانادا ۲۲ شخصیت حقیقی را که در نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر در ایران دست داشته‌اند، تحریم می‌کند. این شامل اعضای ارشد قوهٔ قضاییه، نظام زندان‌ها و نیروهای انتظامی ایران، و همچنین رهبران سیاسی، مانند دستیاران ارشد رهبر رژیم و شخصیت‌های ارشد در رسانه‌های دولتی می‌شود.»

علاوه بر آن همان روز، بیانیه‌ٔ مشترکی هم از طرف کشورهای کانادا و آمریکا در ارتباط با وضعیت حقوق بشر در ایران صادر شد. 

نوشته مروری بر واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران در هفته‌های یازدهم و دوازدهم از زمان شروع اعتراضات اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در ادامهٔ واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران، یکشنبه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، هارجیت ساجان، وزیر توسعهٔ بین‌المللی کانادا، در توئیتی نوشت: «با بلندترشدن فریاد درخواست‌ها برای برابری و عدالت، دولت ایران به سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات ادامه می‌دهد. من و دکتر شیرین عبادی در لندن بعدازظهر را صرف بحث در مورد چگونگی حمایت بیشتر جهان از مردم ایران و حفظ فشار بر دولت ایران کردیم.»

همچنین دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۱۴ نوامبر، پیرو اولین بستهٔ تحریم دولت کانادا که در ۷ اکتبر اعلام شد، دولت فدرال با اعلام یک عنوان جدید و به‌ندرت استفاده‌شده که به مأموران مرزی اجازه می‌دهد تا از دسترسی خارجی‌ها به کشور جلوگیری کنند، رسماً رده‌های بالای رژیم ایران را از ورود به کانادا ممنوع کرد. وزرای کابینه فدرال طی یک کنفرانس مطبوعاتی مجازی تأیید کردند که این اقدام که بیش از یک ماه پیش وعده داده شده بود، اکنون از طریق قانون حمایت از مهاجرت و پناهندگان اجرایی شده است. این قانون همچنین به مقامات کانادایی اجازه می‌دهد تا دربارهٔ مقامات ایرانی‌ای که در حال حاضر در کانادا هستند، تحقیق کنند. مارکو مندِچینو، وزیر امنیت عمومی کانادا، این حرکت را گام بزرگی در پاسخ‌گوکردن رژیم ایران در برابر اعمالش دانست. او گفت: «این بدان معناست که معماران ظلم و ستم ازجمله اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دیگر هرگز به کانادا پا نخواهند گذاشت.»

چهارشنبهٔ هفتهٔ گذشته ۱۶ نوامبر نیز، پنجمین بستهٔ تحریم‌های کانادا علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. پیش از این، تحریم‌های دولت کانادا علیه این رژیم در چهار مرحله اعلام شده بود. چهار بسته تحریم قبلی به‌ترتیب در تاریخ‌های ۷ اکتبر، ۱۳ اکتبر، ۱۹ اکتبر و ۳۱ اکتبر گذشته اعلام شده بود.

پیرو تازه‌ترین دورِ تحریماتِ دولت کانادا در هفتهٔ گذشته، و بر اساس بیانیه‌‌ای که از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد، ملانی جولی (Mélanie Joly)، وزیر امور خارجهٔ کانادا، اعلام کرد که این کشور تحریم‌های بیشتری را علیه رژیم ایران در نظر گرفته است؛ تحریم‌هایی تحت آئین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations) در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیکِ حقوق بشر و اقدامات مستمر در بی‌ثبات‌کردن امنیت منطقه. طبق این تحریم‌ها شش شخصیت حقیقی و دو نهاد به فهرست اضافه شده‌اند. این تحریم‌ها مقامات ارشد، حامیان برجستهٔ رژیم و نهادهایی را هدف قرار می‌دهد که در نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر در ایران، از جمله سرکوب وحشیانهٔ معترضان و فعالیت‌های شریرانهٔ رژیم در خارج‌ازکشور مشارکت داشته‌اند. دو نهاد فهرست‌شده، از نهادهای کلیدی رژیم‌اند برای فعالیت‌های مداومش با هدف بی‌ثبات‌کردن صلح و امنیت بین‌المللی، ازجمله فروش تسلیحات و تأمین پرسنل نظامی ایران برای آموزش و کمک به نیروهای روسی در استفاده از سلاح‌های ایرانی. دو نهاد و تعدادی از شخصیت‌های حقیقی فهرست‌شدهٔ جدید از این قرارند:

– صنایع هوانوردی شاهد، یک شرکت تحقیق، توسعه و ساخت تسلیحات وابسته به نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در تولید پهپادهای بدون سرنشین ایرانی شامل پهپاد مرگ‌بار شاهد-۱۳۶، فعالیت می‌کند. پهپاد شاهد-۱۳۶، همان پهباد جنگی‌ای است نیروهای مسلح روسیه از آن برای حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی در اوکراین استفاده کرده‌اند.

– صنایع هوانوردی قدس، یک شرکت دولتی تولید پهپاد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آن را تأسیس کرده است و پهپادهای جنگی مورداستفادهٔ نیروهای مسلح رژیم و سازمان‌های تروریستی مشخصاً همسو با رژیم، مانند حزب‌الله، را طراحی و تولید می‌کند تا در انجام عملیات بی‌ثبات‌کنندهٔ منطقه‌ای مورد استفاده قرار گیرد. این شرکت همچنین در توسعهٔ پهپادهای مرگ‌بار صادرشده به روسیه برای استفاده در حملهٔ غیرقانونی روسیه به اوکراین، مشارکت دارد.

– سید یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی مقام رهبری در امور نظامی و فرماندهٔ سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۹۹۷ تا ۲۰۰۷)

– سید حجت‌الله قریشی، سردار سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و جانشین معاونت امور تأمین، تحقیقات و صنایع وزارت دفاع ایران؛

– سعید آقاجانی، سردار سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهٔ فرماندهی پهپاد نیروی هوافضای سپاه

– علی آزادی، فرماندهٔ نیروی انتظامی استان کردستان ایران

این اقدامات جدید، معامله با افراد و نهادهای فهرست‌شده را ممنوع می‌کند و در واقع هرگونه دارایی‌ای را که ممکن است در کانادا داشته باشند، مسدود می‌کند. همچنین افراد فهرست‌شده در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر، تحت قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان به کانادا ممنوع‌الورودند.

در این بیانیه آمده است که «بیش از یک ماه و نیم از کشته‌شدن مهسا امینی به‌دست پلیسِ به‌اصطلاح اخلاق رژیم ایران می‌گذرد. کانادا به‌شدت از کوتاهی رژیم در رسیدگی به دغدغه‌های مشروع مردم ایران نگران است.» و در ادامه افزوده شده است: «کانادا، با همهٔ اقشار جامعهٔ خود، در کنار مردم ایران همچنان‌که آن‌ها به مبارزه برای حقوق بشر خود در مواجهه با سرکوب‌های خشونت‌آمیز و سرکوبگرانهٔ روبه‌افزایش رژیم ایران ادامه می‌دهند، می‌ایستد. ما به نظارت بر نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر از سوی رژیم، ادامه داده و با هماهنگی با متحدان خود، برای واکنش از طریق تمامی ابزارهای دیپلماتیکی که در اختیار داریم، اقدام سریع انجام خواهیم داد.»

در پایان این بیانیه به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «کانادا متعهد است در کنار مردم ایران که شجاعانه برای حقوق بشر خود مبارزه می‌کنند، بایستد. روزبه‌روز، وضعیت در ایران بدتر می‌شود، و رژیم ایران به سرکوب‌های خود در بی‌اعتنایی به درخواست‌های شهروندانش و جامعهٔ بین‌المللی ادامه می‌دهد. کانادا برای پاسخ به تجاوزات رژیم ایران چه در ایران و چه در خارج‌ازکشور، در استفاده از تمامی ابزارهای دیپلماتیکی که در اختیار دارد، درنگ نخواهد کرد.»

همچنین ملانی جولی، پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته ۱۷ نوامبر، در توئیتی نوشت: «با ۵۰ حامی مشترک، قطعنامهٔ مجمع عمومی سازمان ملل دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران، به رهبری کانادا، دیروز به تصویب رسید. ما از رژیم ایران می‌خواهیم که حقوق بشر به‌تمامی، ازجمله حقوق زنان و دختران را رعایت کند.»

جمعهٔ گذشته ۱۸ نوامبر، شبکهٔ خبری سی‌بی‌سی به‌نقل از سازمان اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) اعلام کرد که این سازمان فعالانه در حال بررسی چندین تهدید مرگ «موثق» است که اشخاصی در کانادا از سوی رژیم ایران دریافت کرده‌اند. اریک بالسم، سخنگوی سازمان اطلاعات امنیت کانادا، گفت: «سی‌سیس به‌طور فعال در حال بررسی چندین تهدید جانی از طرف جمهوری اسلامی ایران بر اساس اطلاعات معتبر است. در نهایت، این فعالیت‌های خصمانه و مداخلات خارجی، امنیت کانادا و کانادایی‌ها و همچنین ارزش‌های دموکراتیک و حاکمیت ما را تضعیف می‌کند.» این اولین بار است که این سازمان تحقیقات مستمر را در مورد «تهدیدهای مرگ‌بار علیه کانادایی‌ها و افراد مستقر در کانادا که از ایران سرچشمه می‌گیرد»، تأیید می‌کند. 

جمعهٔ گذشته ۱۸ نوامبر، نشست بین‌المللی امنیت در شهر هالیفاکس کانادا آغاز به کار کرد. در این نشست سه‌روزه، شخصیت‌هایی چون نازنین افشین‌جم، هنرمند و فعال حقوق بشر، علی احساسی، نمایندهٔ مجلس فدرال کانادا از حوزهٔ ویلودِیل، حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانواده‌های پرواز پی‌اس۷۵۲، و مسیح علی‌نژاد، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر، شرکت داشتند. حامد اسماعیلیون، در بخشی از سخنان خود گفت: «این روزها امید بزرگ‌تری هم دارم و آن این است که بتوانیم به‌زودی در یک ایرانِ آزاد محاکمهٔ مسببان سرنگونی هواپیما را ببینیم.» او همچنین گفت: «تفاوت اعتراضات جاری با جنبش‌های قبلی این است که بر مبنای ایدئولوژی نیست و با شعار زن، زندگی، آزادی که در خاورمیانه بسیار پیشرو است؛ فکر می‌کنم این بار به سرانجام می‌رسد. بسیاری از مردم به این انقلاب امیدوارند و به‌زودی پایان جمهوری اسلامی فرا می‌رسد. تقاضای اصلی ما از دولت‌های غربی این است که مانع این راه نشوند.» در این نشست، همچنین در رابطه با درخواست اخراج سفیران ایران از کشورهای غربی، نازنین افشین‌جم گفت این خواستهٔ مردم داخل ایران است. وی همچنین با اشاره به اینکه اوباما اعتراف کرده است که در زمان خود از اعتراضات مردم ایران حمایت نکرده‌ است، تأکید کرد که پرزیدنت بایدن هم حالا همان دیدگاه را دارد و حرف‌های نایاک را به گوش می‌گیرد و حمایتی نشان نمی‌دهد. حامد اسماعیلیون در این رابطه گفت: «حال، من از شما سؤالی می‌پرسم؛ الان که سفارتخانه‌ها همه بازند و همهٔ سفیران سرِ جای خود هستند، شما چه تغییری می بینید؟ دو روز قبل پسر ده‌ساله‌ای را در جنوب ایران کشتند. سه سال پیش ۲۹ کودک را در پرواز هواپیمای اوکراینی کشتند. طی پنجاه و چند روز پیش، سی و چند کودک را کشتند. آیا شما هیچ تغییر رفتاری می‌بینید؟ از چه نوع فشاری صحبت می‌کنید؟ از چه مذاکراتی دارید صحبت می‌کنید؟ آن‌ها زبان دیپلماسی را نمی‌فهمند، آن‌ها بازیگران نرمال در عرصهٔ دیپلماسی نیستند، یک مافیا هست که دارد کشور را اداره می‌کند و شما باید این را باور کنید.»

و در پایان، امور روابط بین‌الملل کانادا نیز چهارشنبه‌ٔ همین هفته ۲۳ نوامبر، در توئیتی نوشت: «کانادا به‌دلیل دریافت گزارش‌های مستمر دربارهٔ اعمال خشونت و آزارواذیت جنسی علیه معترضان ایرانی، ازجمله زنان و جوانان، عمیقاً نگران است. ما از رژیم ایران می‌خواهیم که از نقض شنیعِ حقوق بشر دست بردارد و تمام اعمال خشونت‌آمیز علیه شهروندانش را متوقف کند.»

نوشته مروری بر واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم ایران در هفته‌های نهم و دهم از زمان شروع اعتراضات اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، چهارمین بستهٔ تحریم‌های کانادا علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. پیش از این، تحریم‌های دولت کانادا علیه این رژیم در سه مرحله اعلام شده بود. 

اولین بار در تاریخ هفتم اکتبر بود که جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، با اعلام تحریم‌های بسیار شدیدی روی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بیش از ۱۰٬۰۰۰ نفر از مقامات رده‌بالای این سازمان را از ورود به خاک کانادا به‌طور مادام‌العمر محروم کرد. هم‌زمان اعلام شد که دولت کانادا ۷۶ میلیون دلار بودجه برای ضبط و بلوکه‌‌کردن دارایی‌های این اشخاص حقیقی و حقوقیِ تحریم‌شده و نیز ایجاد ادارهٔ جدیدی با عنوان ادارهٔ تحریم‌ها در دپارتمان امور بین‌المللی کانادا، اختصاص داده است. 

دومین بستهٔ تحریم‌ها در تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۲۲ اعلام شد که پیرو آن ۱۷ شخصیت حقیقی و سه نهاد که در نقض فاحش حقوق بشر، ازجمله علیه زنان ایرانی، و تداوم پخش اطلاعات گمراه‌کننده برای توجیه سرکوب و آزار و اذیت مردم ایران از سوی رژیم مشارکت داشته‌اند، به فهرست تحریم افزوده شدند. 

در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، سومین بستهٔ تحریم‌های کانادا علیه رژیم ایران اعلام شد. طبق تحریم‌های این مرحله، شش شخصیت حقیقی و چهار نهاد دیگر به فهرست اضافه شدند. در توصیف این شخصیت‌های حقیقی و نهادها آمده بود که آن‌ها از بدترین مجرمانی‌اند که در نقض فاحش حقوق بشر، ازجمله علیه زنان ایرانی، مشارکت داشته یا موجبات آن را فراهم آورده‌اند، و همچنین دست به تبلیغات سیاسی برای توجیه سرکوب و آزار و اذیت شهروندان از سوی رژیم ایران، زده‌اند.

پیرو تازه‌ترین دورِ تحریماتِ دولت کانادا در هفتهٔ گذشته، و بر اساس بیانیه‌‌ای که از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد، ملانی جولی (Mélanie Joly)، وزیر امور خارجهٔ کانادا، اعلام کرد که این کشور تحریم‌های بیشتری را علیه رژیم ایران در نظر گرفته است؛ تحریم‌هایی تحت آئین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations) در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیکِ حقوق بشر و اقدامات مستمر در بی‌ثبات‌کردن امنیت منطقه. طبق این تحریم‌ها چهار شخصیت حقیقی و دو نهاد به فهرست اضافه شده‌اند که شامل مقامات ارشد و حامیان برجستهٔ رژیم می‌شود. کانادا دلایلی برای این باور دارد که این افراد و نهادها در نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر، چه در ایران و چه در فعالیت‌های شریرانهٔ رژیم در خارج‌ از کشور، ازجمله حمله به سایر کشورها، مشارکت داشته‌اند. سه نفر از افراد فهرست‌شده مستقیماً در آزار و اذیت‌های سیستماتیک رژیم ایران علیه اقلیت‌های مذهبی بهایی ایران شرکت داشته‌اند. این لیست شامل افراد و نهادهای زیر است:

– فرماندهی نیروی انتظامی، نیروی پلیس رژیم، نهادی که در سرکوب مرگ‌بار و دستگیری خودسرانهٔ معترضان غیرمسلح ایرانی، به‌ویژه از طریق تیپ‌های یگان ویژهٔ خود، مشارکت داشته است.

– جامعة‌ المصطفی العالمیه، نهادی که ایدئولوژی رژیم را در خارج‌ از کشور از طریق شعب جهانی‌اش گسترش می‌دهد. شاگردان المصطفی مرتباً در نیروهای مسلح خارجی نیروی قدس که شاخهٔ عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، جذب می‌شوند. نیروهای مسلح خارجی برای حمایت از رژیم اسد و اجرای سیاست خارجی رژیم ایران برای بی‌ثباتی منطقه، به سوریه اعزام شده‌اند.

– حسین رحیمی، فرماندهٔ نیروی انتظامی تهران

– احمد فاضلیان، معاون دادستان کل کشور

– اسدالله جعفری، رئیس کل دادگستری استان خراسان شمالی

– سید مرتضی موسوی، معاون کل دادگستری استان مازندران

شایان ذکر است که «جامعة المصطفی العالمیه» یکی از مراکز آموزشی مذهبی در قم و یکی از سازمان‌های مهم ایران برای اشاعهٔ اسلام شیعه در سایر کشورها است که در سال ۱۳۸۷ شمسی از ادغام دو مجموعهٔ «سازمان مدارس و حوزه‌های علمیهٔ خارج‌ازکشور» و «مرکز جهانی علوم اسلامی» با دستور سیدعلی خامنه‌ای تشکیل شد. مرکز اصلی این نهاد در شهر قم واقع شده و در ۶۰ کشور جهان شعبه‌های خود را دایر کرده‌ است. طبق آماری که در سایت جامعة المصطفی اعلام شده، این سازمان تاکنون بیش از ۵۰۰۰۰ مرد و زن را از ۱۲۲ ملیت، تحت تعلیم و تربیت خود داشته است، و هرساله از ملیت‌های مختلف طلبه جذب می‌کند تا در ۲٬۵۰۰ موضوعی که در آن تدریس می‌شود، درس مذهبی بخوانند. این مرکز تسهیلات قابل‌توجهی برای طلبه‌های خارجی در نظر می‌گیرد. مخاطب اصلی‌ این سازمان طلاب غیرایرانی‌اند و براساس مصوبهٔ شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی تا ۱۰ درصد هم امکان تحصیل طلاب ایرانی وجود دارد. جامعة المصطفی همچنین به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای جمع‌آوری اطلاعات و جذب نیرو جهت عضویت در گروه‌های شبه‌نظامی کمک می‌کند. بودجهٔ مصوب این مرکز در سال ۱۳۹۶ حدود ۲۷۸ میلیارد تومان بوده، در حالی‌که این مبلغ در سال ۱۴۰۱ به ۷۷۱ میلیارد تومان افزایش یافته است. در انتقاد به بودجهٔ حوزه‌های عملیه، محسن صفایی فراهانی، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت در سال ۹۷ گفته بود: «چرا باید بودجهٔ سازمان دارو و غذا ۳۳ میلیارد تومان و بودجهٔ نوسازی مدارس با این‌همه مشکلات ۱۱ میلیارد تومان باشد، اما بودجهٔ مرکز خدمات حوزه ۶۰۰ میلیارد تومان، جامعة المصطفی ۳۰۰ میلیارد تومان و حق بیمهٔ طلاب غیرشاغل ۲۹۰ میلیارد تومان باشد؟» 

در این بیانیهٔ جدید آمده‌ است که این تحریم‌ها معامله با افراد و نهادهای فهرست‌شده را ممنوع می‌کند و در واقع هرگونه دارایی‌ای را که ممکن است در کانادا داشته باشند، مسدود می‌کند. افراد فهرست‌شده همچنین در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر، تحت قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان نمی‌توانند وارد خاک کانادا شوند. 

همچنین در این بیانیه، ضمن اشاره به اینکه رژیم ایران با تداوم سرکوب وحشیانهٔ معترضان، و به‌ویژه زنان، همچنان به نقض حقوق بشر مردم ایران ادامه می‌دهد و منجر به کشته و زخمی شدن بسیاری از ایرانیان ازجمله کودکان در فضاهای به‌ظاهر امن مانند مدارس شده است، تأکید شده است که کانادا در برابر این تجاوزات بی‌تفاوت نخواهد ماند، و دارد گام‌های محکمی برای مقابله با اقدامات موحش و بی‌ثبات‌کنندهٔ رژیم در ایران و خارج‌ از‌ کشور برمی‌دارد. در ادامه آمده است که کانادا همچنین از حمایت فعال ایران از جنایات روسیه در اوکراین از طریق فروش تسلیحات و فراهم‌نمودن پرسنل نظامی ایرانی برای آموزش و کمک به نیروهای روسی در استفاده از تسلیحات ایرانی، آگاه است، و این رفتار را به‌شدت محکوم می‌کند و از تمامی ابزارهای دیپلماتیکی که در اختیار دارد برای پاسخ به این اقدامات وحشیانه و غیرقابل‌قبول رژیم ایران استفاده خواهد کرد.

در پایان این بیانیه به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «مردم ایران، اعم از زنان و جوانان، جان خود را به خطر می‌اندازند، زیرا رژیمی را که انسانیت آن‌ها را سرکوب و حقوقشان را نقض کرده است، برای مدتی طولانی تحمل کرده‌اند. آن‌ها خواستار رعایت حقوق انسانی خود هستند، و وظیفهٔ ماست که صدایشان را منعکس و تقویت کنیم. کانادا به حمایت از مردم ایران، همچنان‌که آن‌ها شجاعانه خواستار آینده‌ای بهترند، ادامه خواهد داد.»

علاوه بر اعلام دور جدید تحریم‌های کانادا علیه جمهوری اسلامی، طی دو هفتهٔ گذشته مقامات دولت کانادا در سطوح مختلف به‌شکل‌های گوناگون به ادامهٔ سرکوب و کشتار مردم ایران از سوی رژیم ایران واکنش نشان دادند. 

جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، در زنجیرهٔ انسانیِ‌ شنبه ۲۹ اکتبر ۲۰۲۲ که در اغلب شهرهای بزرگ در سراسر دنیا با فراخوان انجمن خانواده‌های پرواز پی‌اس‌۷۵۲ برگزار شد، شرکت کرد و در بخشی از سخنانش در زنجیرهٔ انسانی اتاوا گفت: «ما می‌ایستیم، ما به‌عنوان کانادایی و به‌عنوان شهروند این جهان می‌ایستیم تا بگوییم دیگر بس است، این روند باید متوقف شود. ما می‌دانیم که رژیم ایران با استیصال می‌خواهد که ما پی کار خودمان برویم و فراموش کنیم، که شانه بالا بیندازیم و بگوییم اوه، ایران همیشه خیلی پیچیده بوده است و به زندگی خودمان بپردازیم، اما ما اینجاییم و به‌عنوان یک کانادایی هر هفته بیرون آمده و می‌آییم، امروز، هفتهٔ بعد، هفتهٔ بعدترش، ماه بعد… تا بگوییم ما آرام نخواهیم گرفت.» وی همچنین پس از این تظاهرات، در توئیتی نوشت: «ما متحد ایستاده‌ایم – متحد در حمایت از زنان ایرانی، متحد در برابر رفتار شنیع ایران، و متحد در عزم خود برای پاسخ‌گو‌کردنِ این رژیم ستمگر. امروز، این اتحاد در اتاوا به نمایش گذاشته شد.» 

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، طرح پیشنهادیِ ملیسا لنتسمن (Melissa Lantsman)، نمایندهٔ مجلس فدرال از حوزهٔ تورن‌هیل و معاون رهبر اپوزیسیون، مبنی بر حذف ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد مورد تصویب مجلس قرار گرفت. 

همچنین پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۳ نوامبر ۲۰۲۲، رتنا امیدوار، سناتور مستقل در مجلس سنای کانادا از انتاریو، در مجلس به پا خاست و با خطاب‌قراردادن همکاران خود، گفت مایل است تا صدای مردم شجاع ایران باشد که با رژیمی ستمگر مواجه‌اند، و برای این‌ کار چه راهی بهتر از استفاده از کلمات خود آن‌ها. وی پس از معرفی شروین حاجی‌پور، هنرمند ۲۵ سالهٔ ایرانی، و دستگیری‌اش بعد از انتشار ترانهٔ «برای»، گفت گرچه دستگیری او موجب شد که ساکتش کنند، اما ترانه‌اش در کل دنیا مورد توجه فراوان قرار گرفت. سپس او متن ترانه را به انگلیسی خواند. 

جمعهٔ گذشته، ۴ نوامبر ۲۰۲۲، ملانی جولی در توئیتی نوشت: «در نشست جی۷ در آلمان و در جلسه‌ای کاری که دربارهٔ ایران بود، من روی حمایت کانادا از زنان شجاعی که در ایران برای حقوق خود تظاهرات مسالمت‌آمیز می‌کنند، تأکید کردم. ما به محکوم‌کردن رژیم به‌خاطر نقض حقوق بشر و فراهم‌نمودن تسلیحات برای روسیه در حمایت از حملهٔ غیرقانونی به اوکراین، ادامه خواهیم داد.»

و بالاخره سه‌شنبهٔ این هفته، ۸ نوامبر ۲۰۲۲، ملانی جولی در تازه‌ترین واکنش خود به اقدامات جمهوری اسلامی در توئیتی نوشت: «کانادا تصمیم رژیم ایران را دربارهٔ اعمال مجازات اعدام برای برخی از معترضانی که خودسرانه بازداشت‌ شده‌اند، به‌شدت محکوم می‌کند. ما از رژیم می‌خواهیم که مسیر خود را تغییر دهد. این محاکمه‌ها و احکام به‌وضوح برای ارعاب ایرانیان، در حالی‌که برای حقوق بشر خود مبارزه می‌کنند، طراحی شده است. کانادا به‌همان اندازه دربارهٔ درخواست نمایندگان مجلس جمهوری اسلامی ایران برای اعمال مجازات اعدام برای معترضان بیشتر، نگران است. ما از رژیم ایران می‌خواهیم که به دغدغه‌های مشروع ایرانیان رسیدگی کند و از حق اعتراض آن‌ها محافظت کند. کانادا در کنار مردم ایران ایستاده است.»

نوشته مروری بر بستهٔ چهارم تحریم علیه جمهوری اسلامی و واکنش مقامات کانادایی به اعتراضات ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در تاریخ هفتم اکتبر، جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، اعلام کرد که کانادا تحریم‌های بسیار شدیدی روی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی اعمال کرده است، و بر اساس آن بیش از ۱۰٬۰۰۰ نفر از مقامات رده‌بالای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی از ورود به خاک کانادا به‌طور مادام‌العمر محروم شده‌اند. وی همچنین اعلام کرد که دولت کانادا ۷۶ میلیون دلار بودجه اختصاص داده است تا دارایی‌های این اشخاص حقیقی و حقوقیِ تحریم‌شده ضبط و بلوکه‌ شود و نیز ادارهٔ جدیدی با عنوان ادارهٔ تحریم‌ها در دپارتمان امور بین‌المللی کانادا ایجاد شود. 

پیرو این تصمیمات، در تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۲۲، بیانیه‌ای از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد مبنی بر آنکه ملانی جولی (Mélanie Joly)، وزیر امور خارجهٔ کانادا، اعلام کرده است که این کشور تحریم‌هایی را علیه رژیم ایران، علاوه بر آنچه که پیش‌ از این اعلام شده، در نظر گرفته است؛ تحریم‌هایی تحت آئین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) (Special Economic Measures (Iran) Regulations) در پاسخ به نقض حقوق بشر و اقدامات مستمر در بی‌ثبات‌کردن امنیت منطقه. در این بیانیه آمده است که «تداوم رژیم در نقض شدید و مداوم قوانین بین‌الملل، ازجمله بی‌اعتنایی آشکار به جان انسان‌ها، به‌خوبی معلوم و مستند است. کانادا همیشه در کنار ایرانیان و قربانیان این رژیم، ازجمله در کنار خانواده‌ها و عزیزان قربانیان سرنگونی پرواز پی‌اس۷۵۲ خواهد بود.» در اعلام مورخ ۱۳ اکتبر، ۱۷ شخصیت حقیقی و سه نهاد که در نقض فاحش حقوق بشر، ازجمله علیه زنان ایرانی، و تداوم پخش اطلاعات گمراه‌کننده برای توجیه سرکوب و آزار و اذیت مردم ایران از سوی رژیم مشارکت داشته‌اند، به فهرست تحریم افزوده شدند. افرادی چون سعید مرتضوی، حسین شریعتمداری، علی لاریجانی و محمدجواد ظریف از جملهٔ این ۱۷ شخصیت حقیقی‌اند. 

پیرو این تصمیم، هرگونه معاملات مربوط به افراد و نهادهای فهرست‌شده ممنوع است و در واقع هرگونه دارایی‌ای که ممکن است در کانادا داشته باشند، مسدود می‌شود. همچنین افراد فهرست‌شده در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر تحت قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان به کانادا ممنوع‌الورودند. در این بیانیه آمده است که «کانادا به دفاع از حقوق بشر و اقدام علیه کسانی که آن را نقض می‌کنند، متعهد است. این شامل حصول اطمینان از این مسئله است که اعضای ارشد رژیم ایران و نمایندگان آن از هیچ‌گونه حمایت اقتصادی یا اجتماعی از کانادا یا شهروندان آن بهره‌مند نمی‌شوند.»

در پایان این بیانیه به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «اقدامات رژیم ایران نیازی به توضیح ندارد و روشن است – جهان سال‌هاست نظاره‌گر آن است که این رژیم به‌دنبال دستور کارِ خشونت، ترس و تبلیغات سیاسی خود بوده است. کانادا به دفاع از حقوق بشر ادامه خواهد داد و ما در همبستگی با مردم ایران، ازجمله زنان و جوانان، که شجاعانه خواستار آینده‌ای‌اند که در آن حقوق بشر آن‌ها به‌طور کامل رعایت شود، کنارشان خواهیم ایستاد.»

شش روز بعد، یعنی در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، بیانیهٔ دیگری از طرف امور روابط بین‌الملل کانادا منتشر شد مبنی بر آنکه ملانی جولی سومین بستهٔ تحریم کانادا علیه رژیم ایران تحت آئین‌نامهٔ اقدامات ویژهٔ اقتصادی (ایران) را به‌دلیل نقض مداوم و سیستماتیک حقوق بشر و اقدامات مستمر برای بی‌ثبات‌کردن صلح و امنیت منطقه‌ای، اعلام کرده است. در این بیانیه آمده است که تحریم‌های جدید، شش فرد و چهار نهاد را به فهرست اضافه کرده است؛ این‌ها از بدترین مجرمانی‌اند که در نقض فاحش حقوق بشر، ازجمله علیه زنان ایرانی، مشارکت داشته یا موجبات آن را فراهم آورده‌اند، و همچنین دست به تبلیغات سیاسی برای توجیه سرکوب و آزار و اذیت شهروندان از سوی رژیم ایران، زده‌اند. افرادی چون محمد کرمی و عزت‌الله ضرغامی و نهادهایی مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام در این فهرست جدید قرار دارند، و مانند آنچه در بیانیهٔ قبلی آمده، هرگونه معاملات مربوط به این افراد و نهادها ممنوع است و هرگونه دارایی‌ای که ممکن است در کانادا داشته باشند، مسدود می‌شود و نیز در پاسخ به نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر تحت قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان نمی‌توانند وارد خاک کانادا شوند. در این بیانیه آمده است: «حمایت و ترویج حقوق بشر بخشی جدایی‌ناپذیر از تاریخ، سیاست و تعامل سازندهٔ کانادا در جهان است. رژیم ایران از طریق اقدامات مستمر خود بی‌توجهی آشکار به زندگی انسان‌ها و حقوق بشر نشان داده است. برای مثال، زندان اوین ایران، جایی که رژیم مدت‌هاست در آن زندانیان سیاسی، مدافعان حقوق بشر، زنان و اقلیت‌های قومی را زندانی و شکنجه می‌کند، که بسیاری از آن‌ها خودسرانه بازداشت شده یا به‌عنوان گروگان نگهداری می‌شوند، در ۳ اکتبر ۲۰۲۲ توسط کانادا تحریم شد. همچنین کانادا در همان روز، غلامرضا ضیایی، مدیر سابق آن را تحریم کرد.»

در پایان این بیانیه به‌نقل از ملانی جولی آمده است: «طی چند هفتهٔ گذشته، ما شاهد شهامت زنان، جوانان و شهروندان ایرانی از همهٔ اقشار بوده‌ایم که جان خود را برای مطالبهٔ حقوق انسانی خود به خطر انداخته‌اند. کانادا برای پاسخ به نقض حقوق بشر توسط رژیم ایران و تهدیدات آن برای صلح و امنیت منطقه، با استفاده از تمام ابزارهایی که در اختیار دارد، به حمایت از آن‌ها ادامه خواهد داد.»

سپس یک روز بعد، یعنی ۲۰ اکتبر ۲۰۲۲، بیانیهٔ مشترکی از طرف امور بین‌الملل کانادا و وزارت امور خارجهٔ کانادا منتشر شد، که در آن اعضای ائتلاف آزادی آنلاین (Freedom Online Coalition)، نگرانی شدید خود را از اقدامات ایران برای محدودکردن دسترسی به اینترنت در پی اعتراضات سراسری به قتل غم‌انگیز مهسا امینی، اعلام داشتند و آن را به‌شدت محکوم کردند. در این بیانیه آمده است: «در ادامهٔ آنچه که به یک الگوی دیرینهٔ سانسور تبدیل شده است، رژیم ایران در مقیاس وسیعی اینترنت را برای اکثر ۸۴ میلیون شهروند خود در سراسر کشور با قطع اینترنت تلفن همراه، ایجاد اختلال در پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی پرطرفدار؛ قطع خدمات اینترنتی و مسدودکردن تک‌تک کاربران، سرویس‌های دی‌ان‌اس رمزگذاری‌شده، و پیامک‌های تلفنی… قطع کرده است.»

در این بیانیه، با اشاره به اینکه میلیون‌ها ایرانی برای ارتباط با یکدیگر و دنیای خارج به این ابزار و ابزارهای دیگر متکی‌اند، تأکید شده است که رژیم ایران با مسدودکردن، فیلترکردن یا خاموش‌کردن این سرویس‌ها، حق تجمع مسالمت‌آمیز و آزادی اجتماعات و آزادی بیان را سرکوب می‌کند. 

امضاکنندگان این بیانیه قاطعانه از مقامات ایران خواسته‌اند که به تعهدات بین‌المللی حقوق بشر احترام گذارند و فوراً محدودیت‌هایی را که به‌منظور ایجاد اختلال یا جلوگیری از دسترسی و انتشار اطلاعات آنلاین و برقراری ارتباط امن و ایمن شهروندانش برقرار کرده است، لغو کنند.

در ادامهٔ بیانیه‌های امور روابط بین‌الملل کانادا در رابطه با ایران، این نهاد با انتشار بیانیهٔ دیگری در تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۲ خبر داد که ملانی جولی، وزیر امور خارجهٔ کانادا، در بیستم اکتبر نشستی مجازی با همتاهای هم‌جنس خود از کشورهای آلبانی، آندورا، استرالیا، فرانسه، آلمان، ایسلند، کوزوو، لیبی، لیختن‌اشتاین، نیوزیلند و نروژ، دربارهٔ اتفاقات جاری در ایران برگزار کرد. در پی برگزاری این نشست، وزرای امور خارجهٔ کشورهای یادشده بیانیه‌ای صادر کردند که در بخشی از آن آمده است: 

«ما به‌عنوان وزیران امور خارجهٔ زن، در همبستگی با زنان شجاع ایرانی که به‌دنبال حق خود برای تجمع مسالمت‌آمیزند و خواهان حقوق انسانی خود هستند، گرد هم آمده‌ایم. ما می‌دانیم که زنان ایرانی همچنین برای آینده‌ای بهتر برای همهٔ ایرانیان مبارزه می‌کنند و ما به‌لحاظ اخلاقی خود را موظف می‌دانیم که از آن‌ها حمایت کنیم.

ما همچنین اقدامات خشونت‌آمیز گزارش‌شده را که منجر به مرگ دلخراش مهسا امینی شد، قاطعانه محکوم می‌کنیم. ما درخواست‌های کمیساریای عالی حقوق بشرِ سازمان ملل برای تحقیقات سریع، بی‌طرفانه و مستقل در مورد استفاده از زور توسط مقامات و متعاقب آن سرکوب تظاهرات، از‌جمله اجرای محدودیت‌های شدید اینترنت و مخابرات و استفاده بیش‌ازحد از زور علیه معترضان ازجمله دانشجویان، را تکرار می‌کنیم. ما همچنین از دولت ایران می‌خواهیم که به گزارشگر ویژهٔ وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، اجازهٔ ورود به ایران را بدهد.

ما به‌عنوان وزیران امور خارجهٔ زن، احساس مسئولیت می‌کنیم که صدای زنان ایرانی را بازتاب دهیم. ما اجرای خشونت‌آمیز قانون عفاف و سرکوب مداوم معترضانی در ایران که خواهان حق آزادی عقیده و آزادی بیان خود هستند، محکوم می‌کنیم.»

در پایان این بیانیه آمده است: «حقوق زنان حقوق بشر است. ما به شجاعت زنان ایرانی که در تظاهرات مسالمت‌آمیز شرکت می‌کنند، درود می‌فرستیم. ما صدای شما را می‌شنویم. ما با شما هستیم.»

در ادامهٔ واکنش‌ها به اعتراضات در ایران و سرکوب و کشتار مردم معترض، جاستین ترودو طی توئیت‌هایی حمایت خود را از مردم ایران نشان داد. او در توئیتی در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، نوشت: «بگذارید صریح بگویم: ما برای تأدیب رژیم ایران به‌دلیل رفتار شنیعش، به استفاده از تمام ابزارهایی که در اختیار داریم، ادامه خواهیم داد، و در کنار زنان ایرانی و دیگرانی که برای حقوق انسانی خود می‌جنگند، خواهیم ایستاد.» در ادامهٔ این توئیت، برای جزئیات بیشتر به وب‌سایت امور بین‌الملل کانادا و اطلاعاتی دربارهٔ تحریم‌های جدید ایران لینک داده شده است.

ترودو همچنین در توئیتی در تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۲ و مقارن با چهلم زنده‌یاد مهسا امینی، نوشت: «امروز چهل روز از درگذشت مهسا امینی می‌گذرد. همان‌طور که مردم ایران و دیگر مردم در سراسر جهان گرد هم می‌آیند، می‌خواهم به‌صراحت بگویم: ما در کنار شما هستیم. ما درخواست‌های شما برای اقدام‌کردن را می‌شنویم. و ما به پاسخ‌گو کردنِ رژیم ایران برای رفتار نفرت‌انگیز و شنیعش ادامه خواهیم داد.»

علاوه بر واکنش‌های فوق، دولت کانادا در وب‌سایت رسمی خود در بخش سفر و توریسم، به‌طور مرتب توصیه‌ها دربارهٔ سفر به ایران را به‌روز می‌کند. در حال حاضر و در زمان نگارش این یادداشت، توصیه می‌شود که از هرگونه سفر به ایران، به‌دلیل وضعیت نابسامان امنیتی، تهدید منطقه‌ای تروریسم و امکان بازداشت خودسرانه، اجتناب شود، چرا که توانایی دولت برای ارائهٔ خدمات کنسولی در ایران به‌شدت محدود است. 

نوشته ادامهٔ واکنش‌های دولت کانادا به سرکوب و کشتار مردم در ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.