جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از بامداد ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ وارد مرحله‌ای شد که بسیاری آن را نقطه عطفی در تاریخ جمهوری اسلامی می‌دانند. در نخستین موج حملات، آمریکا و اسرائیل مراکز حساس نظامی و فرماندهی در تهران و دیگر نقاط ایران را هدف گرفتند؛ اما مهم‌ترین هدف، مجموعه‌ای بود که به بیت رهبری و حلقهٔ مرکزی قدرت در جمهوری اسلامی نسبت داده می‌شد. بنیامین نتانیاهو همان روز اعلام کرد نشانه‌های زیادی وجود دارد که علی خامنه‌ای دیگر زنده نیست. ساعاتی بعد، رسانه‌های دولتی ایران نیز مرگ او را تأیید کردند.

هم‌زمان، چند تن از بلندپایه‌ترین چهره‌های نظامی و امنیتی ایران نیز در همان حملات یا در موج‌های بعدی کشته شدند. بنا بر گزارش‌ها عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، محمد پاکپور، فرماندهٔ سپاه پاسداران، و نیز شماری دیگر از فرماندهان ارشد ازجمله علی شمخانی، عبدالرحیم موسوی و تعدادی از مسئولان عالی‌رتبهٔ امنیتی و ستادی در فهرست کشته‌شدگان بودند. این ضربه، عملاً ستون فقرات فرماندهی نظامی جمهوری اسلامی را در همان ساعات آغازین جنگ هدف گرفت و به فروپاشی نسبی زنجیرهٔ فرماندهی انجامید. 

مرگ علی خامنه‌ای آن هم در فاصلهٔ کمی از کشتار بی‌سابقهٔ دی‌ماه ۱۴۰۴ موجی از شادی را در داخل و خارج از ایران برانگیخت. در داخل ایران مردم با وجود شرایط جنگی و همچنین خطر سرکوب از سوی مأموران امنیتی، به خیابان‌ها آمدند یا از درون خانه‌ها شعار دادند و شادی کردند. در خارج از ایران نیز تجمع‌های شادمانی در اغلب شهرهای بزرگ اروپا و آمریکا برگزار شد.

پس از کشته‌شدن خامنه‌ای، مطابق اصل ۱۱۱ قانون اساسی ایران، ابتدا شورای موقت سه‌نفره شامل مسعود پزشکیان، غلامحسین محسنی اژه‌ای و علیرضا اعرافی شکل گرفت. اما این وضعیت موقت چندان دوام نیاورد و طبق گزارش‌ها، مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای، فرزند دوم علی خامنه‌ای، را به‌عنوان رهبر جدید معرفی کرد. 

جمهوری اسلامی به‌دنبال حملهٔ آمریکا و اسرائیل، اقدام به حملات تلافی‌جویانه به اسرائیل کرد، ولی خیلی زود دامنهٔ درگیری را فراتر از مرزهای ایران و اسرائیل برد. حملات موشکی و پهپادی به کشورهای عربی حاشیهٔ خلیج فارس، به‌ویژه علیه زیرساخت‌ها، فرودگاه‌ها و کشتیرانی، باعث شد دُبی، دوحه، منامه و دیگر شهرهای مهم منطقه در معرض تهدید مستقیم قرار گیرند. 

یکی از تاریک‌ترین فصل‌های این جنگ، حمله به دبستانی در میناب بود؛ حمله‌ای که به کشته‌شدن ۱۶۸ غیرنظامی که ۱۱۰ تن از آنان دانش‌آموزان دبستانی بودند، انجامید. دونالد ترامپ روز دوشنبه ۹ مارس ۲۰۲۶، در جریان یک کنفرانس خبری اعلام کرد بر اساس شواهدی که دیده، ایران مقصر حمله به مدرسه بوده است، اما گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی ازجمله نیویورک تایمز حاکی از آن است که نتایج بررسی مقدماتی وزارت جنگ آمریکا مشخص کرده است که این حمله به‌دلیل داده‌های هدف‌گیری قدیمی و با موشک آمریکایی رخ داده است. 

در مورد تلفات جنگ تاکنون، آمارها همچنان متغیر و محل اختلاف‌اند. نمایندهٔ ایران در سازمان ملل گفته بود تا ۶ مارس دست‌کم ۱٬۳۳۲ غیرنظامی در جنگ کشته شده‌اند. هم‌زمان، هرانا در گزارش روز دوازدهم جنگ از ادامهٔ ثبت کشته و زخمی شدن غیرنظامیان، ازجمله کودکان، خبر داد و در روزهای قبل نیز از تمرکز حملات بر مناطق شهری، مدارس و بناهای غیرنظامی گزارش کرد. هه‌نگاو نیز در گزارش ده‌روزهٔ خود از دست‌کم ۴٬۳۰۰ کشته خبر داد که ۳۹۰ نفرشان غیرنظامی بودند؛ آماری که نشان می‌دهد بخش بزرگی از کشته‌شدگان را نیروهای حکومتی تشکیل می‌دادند، اما هزینهٔ انسانی جنگ برای غیرنظامیان هم بسیار سنگین بوده است. گزارش‌ها از تخریب منازل، مدارس، مراکز درمانی و زیرساخت‌های شهری حکایت دارند؛ هدف‌قرارگرفتن انبارهای نفت در تهران، نگرانی‌هایی جدی دربارهٔ خطرات آسیب‌های زیست‌محیطی به شهر و شهروندان را دامن زده است.

اما در این میان اظهارنظرهای مبهم و در مواردی متناقض دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و وزرای او، آیندهٔ جنگ را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. ترامپ که از ابتدا با وعدهٔ تضعیف حکومت جمهوری اسلامی و ایجاد فرصت برای مردم معترض به منظور دردست‌گرفتن قدرت در ایران، وارد این جنگ شد، با اظهارات دیگری مانند اینکه بهتر است کسی از داخل ایران رهبری را به دست بگیرد، اشاره به اقدامات آمریکا در ونزوئلا به‌عنوان الگویی موفق، ابراز تردید در بی‌تغییرماندن نقشهٔ ایران پس از جنگ که از سوی عدهٔ زیادی به عدم تعهد او به تمامیت ارضی ایران تفسیر شد، تهدید به حملات گستره‌تر به ایران در صورت ناامن‌کردن تنگهٔ هرمز و موارد دیگری از این دست، نگرانی‌ها دربارهٔ اهداف او پس از جنگ، به‌ویژه بقای حکومت جمهوری اسلامی، را افزایش داده است، چرا که اگر چنین اتفاقی بیفتد، جمهوری اسلامیِ تحقیرشده و زخم‌خورده، که توان گرفتن انتقام از آمریکا و اسرائیل را ندارد و از سویی نگران خیزش مردمی‌ست، انتقامش را از مردم بی‌سلاح و بی‌دفاع ایران خواهد گرفت و کشتار و سرکوبی بی‌سابقه‌تر از قبل را رقم خواهد زد…

با این‌همه، هیچ زمستانی برای همیشه دوام نمی‌آورد. این سرزمین در طول قرن‌ها از میان جنگ‌ها، شکست‌ها و حکومت‌های استبدادی گذشته و هر بار، دیر یا زود، دوباره راهی برای برخاستن یافته است. اکنون نیز درحالی‌که بهار در راه است، شاید از دل همین روزهای تلخ و پراضطراب، آینده‌ای بهتر در حال جوانه‌زدن باشد؛ امیدی که هنوز در دل بسیاری از ایرانیان زنده است. به‌امید آن روز!

نوشته بقای جمهوری اسلامی، هولناک‌ترین سناریوی پساجنگ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

مسعود سخایی‌پور، LJI Reporter – ونکوور

جیمز نِیسمیت (James Naismith) در ۶ نوامبر ۱۸۶۱ در المونت، در استان انتاریوی کانادا از پدر و مادری اسکاتلندی متولد شد. او پزشک، معلم تربیت‌بدنی، کشیش، مربی ورزش و مخترع بود. او بود که در سال ۱۸۹۱ برای اولین بار ورزش بسکتبال را ابداع کرد و سپس به‌تنهایی اولین کتاب قوانین بسکتبال را به رشتهٔ تحریر درآورد و برنامهٔ بسکتبال دانشگاه کانزاس را پایه‌گذاری کرد. نِیسمیت به‌اندازهٔ کافی خوش‌اقبال بود که شاهد جهانی‌شدن این رشتهٔ ورزشی و حضور آن در المپیک تابستانی ۱۹۳۶ برلین، و تولد رقابت‌های ملی بسکتبال دانشگاهی و البته لیگ قهرمانی بسکتبال مردان در سال ۱۹۳۹ باشد.

در طول دوران کودکی، نِیسمیت در مدرسه با مشکلات زیادی روبه‌رو بود، اما به کار در مزرعه عشق می‌ورزید و بیشتر اوقات روز را در کنار دوستان با بازی‌های محلی و دسته‌جمعی سپری می‌کرد. در یکی از این بازی‌ها که ریشه در قرون‌ وسطی داشت، بازیکنان در تیم‌های رقیب سعی می‌کردند سنگ‌های چیده‌شده روی هم را با پرتاب سنگ‌های کوچک‌تر فروریزند. پس از مدت کوتاهی نِیسمیت متوجه شد که پرتاب قوس‌دار و نرم می‌تواند بسیار دقیق‌تر و مؤثرتر از پرتاب محکم و مستقیم باشد؛ همین تجربه در نهایت یکی از کلیدی‌ترین دلایل اختراع بازی بسکتبال بود. مدت زیادی نگذشت که نِیسمیت نوجوان، پدر و مادرش را از دست داد و چندین سال در منزل خاله و شوهرخاله‌اش زندگی کرد. پس از آن در دبیرستان المونت انتاریو ثبت‌نام کرد و در سال ۱۸۸۳ فارغ‌التحصیل شد.

نِیسمیت در همان سال، وارد دانشگاه مک‌گیل در مونترآل شد. اگرچه با ۱۷۸ سانتی‌متر قد و ۷۶ کیلوگرم وزن، جثه‌ای نسبتاً کوچک داشت، اما ورزشکاری بسیار بااستعداد و زیرک بود و در رشته‌های فوتبال آمریکایی، لاکراس، راگبی، فوتبال و ژیمناستیک به عضویت تیم دانشگاه درآمده بود. او برای تیم فوتبال دانشگاه در مرکز زمین‌ بازی می‌کرد و به‌خاطر نمایش‌های ژیمناستیک خیره‌کننده‌ای که داشت، برندهٔ چندین مدال استانی شده بود. نِیسمیت در سال ۱۸۸۸ مدرک لیسانس خود را در رشتهٔ تربیت‌بدنی گرفت و دیپلم علوم دینی خود را نیز در سال ۱۸۹۰ از کالج پروتستان‌ها در مونترآل دریافت کرد. از سال ۱۸۹۱ کار تدریس در رشتهٔ تربیت‌بدنی را آغاز کرد و به اولین مدیر ورزشی مک‌گیل تبدیل شد، اما در ادامهٔ راه تصمیم گرفت مونترآل را ترک کند و برای تدریس در رشتهٔ تربیت‌بدنی به مدرسهٔ بین‌المللی YMCA در شهر اسپرینگ‌فیلد ایالت ماساچوست برود.

در این مرکز آموزشی، مسئولیت کلاس بسیار بی‌نظمی را به‌عهده گرفت و به‌دلیل سرمای سخت ناحیهٔ «نیوانگلند» مجبور بود در تمام طول زمستان کلاس‌ها را در داخل ساختمان برگزار کند. مشکلات عدیده‌ای که در طول سال برای این کلاس به‌وجود آمد، باعث شد مدیر مرکز برای «ایجاد نظم ورزشی» در میان دانشجویان، تنها ۱۴ روز به نِیسمیت فرصت بدهد تا یک بازی داخل سالن ابداع کند. مدیر دانشکده از نِیسمیت خواست تا بازی ابداعی احتیاج به فضای زیادی نداشته باشد، دانشجویان برای حفظ سلامت در آن دوندگی زیادی داشته باشند، و البته بیش از هر چیز برای همه عادلانه و از خشونت نیز به‌دور باشد.

در مسیر ابداع این بازی جدید، سه ایدهٔ اصلی نِیسمیت را هدایت می‌کردند. اول اینکه با بررسی بازی‌های تیمی محبوب در آن دوران (هاکی، راگبی، لاکراس، فوتبال و بیس‌بال)، نِیسمیت متوجه خطر استفاده از توپ شد و تصمیم گرفت از نرم‌ترین و ایمن‌ترین توپ ممکن، یعنی توپ فوتبال استفاده کند. در قدم دوم متوجه شد بیشتر برخوردها در لحظهٔ دویدن با توپ و دریبل‌زدن اتفاق می‌افتد و برای کاهش برخوردها تصمیم گرفت پاس‌دادن را اجباری کند. و در پایان، تصمیم گرفت دفاع از گل را غیرقانونی اعلام کند تا برخوردها به حداقل برسد و هدف را در محلی بالاتر از سر بازیکنان قرار دهد. پس از آن نام بازی جدید را «بسکتبال» گذاشت و ۱۳ قانون پایه برایش تعریف کرد.

بالاخره اولین بازی تاریخ بسکتبال در ماه دسامبر سال ۱۸۹۱ انجام شد. برخلاف بسکتبال مدرن، در ابتدا هر تیم متشکل از ۹ بازیکن بود که یک توپ فوتبال در دست داشتند و به‌جای پرتاب به‌سمت حلقه، باید توپ را داخل سبدهای هلو می‌انداختند. او در یادداشتی شخصی، اولین بازی بسکتبال تاریخ را این‌گونه شرح می‌دهد: «آقای استابینز سبدهای هلو را به سالن آورد و من آن‌ها را روی لبه‌های دیوار که حدود ۳ متر از زمین فاصله داشتند در دو سوی سالن محکم کردم. بعد ۱۳ قانون را روی تخته‌ای پشت سر معلم نوشتم و در حالی که توپ فوتبال در دستم بود، منتظر ورود بچه‌های کلاس به سالن شدم… بچه‌ها خیلی هیجان‌زده نبودند، اما با دقت به توضیحاتم گوش دادند… بعد من توضیح دادم که چطور باید توپ را داخل سبد بیاندازند… بیشتر خطاها زمانی رخ می‌داد که بچه‌ها سعی می‌کردند توپ را به‌دست بگیرند و به‌سمت سبدها بدوند، البته هل‌دادن فرد صاحب توپ هم کم پیش نمی‌آمد.» برخلاف بسکتبال مدرن، در قوانین اولیه چیزی به‌نام دریبل وجود نداشت و تنها راه جلوبردن توپ در زمین، پاس‌دادن به هم‌تیمی‌های در حال دویدن و از بالای سر بازیکنان حریف بود. بعد از به‌ثمررسیدن هر گل، بازی دوباره با جامپ‌بال از وسط زمین شروع می‌شد.

در سال ۱۸۹۲ بسکتبال به‌قدری در میان دانشجویان محبوب شده بود که روزنامه‌ای محلی در مقاله‌ای تحت عنوان «یک بازی جدید» از همگان درخواست کرده بود به این بازی «نِیسمیت بال» بگویند، اما خود نِیسمیت این پیشنهاد را رد کرد. پس از آن نِیسمیت از اسپرینگ‌فیلد به دِنور رفت و پس از اتمام تحصیلاتش در رشتهٔ پزشکی به دانشگاه کانزاس پیوست، و برنامهٔ بسکتبال مردان دانشگاه کانزاس را به‌صورت رسمی پایه‌گذاری کرد. نِیسمیت در ابتدا به‌عنوان مربی بسکتبال شناخته نمی‌شد و بیشتر نقش مدیر و مربی تربیت‌بدنی را به‌عهده داشت؛ اما پس از مدتی هدایت تیم بسکتبال دانشگاه کانزاس را به عهده گرفت. حریفان اصلی تیم بسکتبال کانزاس در آن دوران عبارت بودند از تیم‌های YMCA، تیمی که با سفرهای خود به نواحی مختلف ایالات‌متحده نقش مهمی در تولد بسکتبال بازی کرد، دانشگاه «هاسکِ ایندین نِیشن» و دانشکدهٔ «جول ویلیام». دوران مربیگری نِیسمیت چندان درخشان نبود و حتی نتوانست تیمش را در نیمی از بازی‌ها به پیروزی برساند (۵۵ پیروزی در ۱۱۵ بازی).

با شروع قرن بیستم، تعداد دانشکده‌های شرق آمریکا به اندازه‌ای رسیده بود که بتوان اولین مسابقات قهرمانی بینِ‌دانشگاهی را سازمان‌دهی کرد. اگرچه این ورزش هر روز گسترش بیشتری پیدا می‌کرد، اما خود نِیسمیت دیگر علاقه‌ای به انجام آن نداشت و فقط قدری نسبت به آن کنجکاو بود و برای ورزش بیشتر ترجیح می‌داد به رشته‌های ژیمناستیک و کشتی بپردازد.

او در سال ۱۸۹۴ با «ماود اِوِلین شِرمان» ازدواج کرد که حاصلش سه دختر و دو پسر بود. نِیسمیت تا پایان عمر به‌عنوان یک کشیش پروتستان فعالیت‌های مذهبی خود را ادامه داد و در کنار آن عضو فراماسون هم بود. او در سال ۱۹۲۵ تابعیت ایالات‌متحده را پذیرفت و در نهایت ۱۴ سال بعد در سن ۷۸ سالگی در منزل خود در لورنس، کانزاس از دنیا رفت و جسدش در کنار همسر فقیدش در قبرستان پارک یادبود در شهر لورنس کانزاس به خاک سپرده شد.

تالار یادبود مشاهیر بسکتبال در اسپرینگفیلد ماساچوست به‌افتخار او «نِیسمیت» نام‌گذاری شده است و یادبودهایی از او، اولین‌هایی بود که در سال ۱۹۵۹ وارد این تالار شد؛ پس از آن، نام او به‌عنوان یکی از اعضای مهم وارد بسیاری از تالارهای مشاهیر بسکتبال در سراسر جهان، و به‌خصوص در آمریکای شمالی شد.

تندیس جیمز نای‌اسمیت در موزه و تالار مشاهیر بسکتبال در اسپرینگ‌فیلد، ماساچوست

اتحادیهٔ ملی ورزش دانشگاهی همه‌ساله جایزه‌ای را تحت عنوان «جایزهٔ نِیسمیت»، به بهترین بازیکنان و مربیان اهدا می‌کند. جام قهرمانی بسکتبال جهان به افتخار او، «جام جیمز نِیسمیت» نامیده می‌شود.

شهر زادگاه او، یعنی المونت در انتاریو به‌افتخار او هرساله شاهد رقابت بسکتبال سه‌نفره در تمام رده‌های سنی است.

شهر زادگاه او، یعنی المونت در انتاریو به‌افتخار او هرساله شاهد رقابت بسکتبال سه‌نفره در تمام رده‌های سنی است.

امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر دنیا بسکتبال بازی می‌کنند، و این ورزش به یکی از محبوب‌ترین ورزش‌های تیمی جهان تبدیل شده است. در آمریکای شمالی برخی از بزرگ‌ترین ورزشکاران قرن بیستم در این رشتهٔ ورزشی فعالیت داشته‌اند. بزرگ‌ترین بسکتبالیست تاریخ، یعنی مایکل جردن در رأی‌گیری صورت‌گرفته از سوی شبکهٔ ESPN و آسوشیتدپرس، به‌ترتیب اولین و دومین ورزشکار آمریکای شمالی در قرن بیستم لقب گرفت. دو بسکتبالیست دیگر یعنی ویلت چمبرلین و بیل راسل هم در میان ۲۰ ورزشکار برتر قرن قرار گرفتند.

در دسامبر سال ۲۰۱۰، اولین قوانین بسکتبال که توسط جیمز نِیسمیت در سال ۱۸۹۱ نوشته شده بود و سند تأسیس رشتهٔ بسکتبال در جهان محسوب می‌شد، در حراجی‌ای در نیویورک به مزایده گذاشته شد و در نهایت یک میلیاردر بانکدار به‌نام «دیوید جی‌ بوث» که فارغ‌التحصیل دانشگاه کانزاس بود، توانست آن را به مبلغ ۴،۳۳۸،۵۰۰ دلار بخرد تا این سند به گران‌قیمت‌ترین یادگار تاریخ ورزش در جهان بدل شود. دیوید بوث در نهایت این سند را به دانشگاه کانزاس اهدا کرد.

منبع: ویکی‌پدیا

نوشته دربارهٔ مبدع کانادایی بازی بسکتبال چه می‌دانید؟ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.