یکشنبه ۱۰ دسامبر ۲۰۲۳، مقارن با ۷۵امین سالگرد انتشار اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر از سوی سازمان ملل متحد، سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ ترای‌سیتیز (گروه ۱۷۶) با همکاری گروه عدالت برای ایران برنامه‌ای را به‌منظور بزرگداشت و دادخواهی برای آنانی که طی بیش از ۴۳ سال به‌دست رژیم ایران کشته شده‌اند، در کتابخانهٔ کوکئیتلام، شعبهٔ مرکز شهر، برگزار کرد. در این برنامه حدود ۸۰ تن شرکت کردند.

گردانندگی این برنامه را هِیزل پُستما (Hazel Postma)، از اعضای قدیمی سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ ترای‌سیتیز، بر عهده داشت. او ابتدا از اِد هال (Ed Hall)، رئیس سابق اقوام بومی کوئیکُئِتلم (kʷikʷəƛ̓əm First Nation)، دعوت کرد تا سخنانی ایراد کند. هال پس از معرفی خود و اشارهٔ کوتاهی به زبان و فرهنگ بومی‌اش که مربوط به منطقهٔ کوکئیتلام است، اظهار خوشحالی کرد که به این برنامه که در ۷۵امین سالگرد اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر به موضوع ایران اختصاص داده شده، دعوت شده است. اِد هال، اظهار امیدواری کرد که با تلاش جمعی بتوان صدای آنچه را که در دنیا می‌گذرد به گوش دولت‌ها و سیاستمداران رساند. او افزود به‌عنوان یک بومی می‌تواند بگوید که حقوق بشر از حدود سال‌های ۱۸۰۰ مورد تضییع قرار گرفته است و باید کارهای بسیاری در این زمینه و برای احقاق حقوق بشر انجام شود، هرچند در این برنامهٔ خاص تمرکز روی مردم ایران است. 

سپس جوی سیلور (Joy Silver)، از دیگر اعضای قدیمی سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ ترای‌سیتیز، طی سخنان کوتاهی و روشن‌کردن شمع که در برنامه‌های سازمان عفو بین‌الملل مرسوم است، به‌‌معنای تاباندن نور به وضعیت زندگی آن‌هایی که ناعادلانه در بندند، گفت بیایید در هر جایی از این دنیا که می‌توانیم سفرهٔ عدالت را بگسترانیم.

پس از آن فرهاد صوفی، از فعالان سیاسی و اجتماعی جامعهٔ ایرانی و نیز از اعضای قدیمی سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ ترای‌سیتیز، سخنانی ایراد کرد. وی با اشاره به ۷۵امین سالگرد اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، به‌عنوان تعهدی جهانی برای تصدیق حقوق بنیادینی که هرکس به‌عنوان انسان سزاوار برخورداری از آن است، گفت حقوق بشر موضوعی جهانی‌ست و بسیار مهم است که به‌بهانهٔ چنین مناسبت‌هایی ما انسانیتی را که وجه اشتراکمان است، به یکدیگر یادآوری کنیم. او اشاره کرد که با توجه به اهمیت این موضوع، ۴۶ سال قبل به سازمان عفو بین‌الملل پیوسته و همچنان در این سازمان فعال است. فرهاد صوفی در ادامهٔ سخنانش ماجرای غم‌انگیز دستگیری، زندانی و شکنجه‌شدن برادرش زنده‌یاد فرامرز صوفی در سال ۱۹۸۶، و سپس اعدام‌شدن او دو سال بعد از آن تاریخ را شرح داد. وی سخنان خود را با اشاره به بخشی از آنچه در گزارش سازمان عفو بین‌الملل دربارهٔ ایران آمده پایان برد؛ اینکه عوامل اطلاعاتی و امنیتی رژیم چگونه تجاوز و دیگر خشونت‌های جنسی را برای شکنجه، تنبیه و ایجاد صدمات جسمی و روحی ماندگار در مقابله با معترضان ازجمله کودکانی که جوان‌ترینشان ۱۲ سال سن دارند، به‌کار می‌برد، و شهادت‌های دلخراشی که این سازمان جمع‌آوری کرده‌ است، نشان می‌دهد که خشونت جنسی به‌عنوان اسلحه‌ای کلیدی از سوی مقامات ایرانی در ابعاد وسیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پس از آن ویدیوی کوتاهی دربارهٔ نقش سازمان عفو بین‌الملل در ایران که مشخصاً برای این برنامه تهیه شده بود، پخش شد. 

در ادامه، هِیزل پُستما از محبوبه مجتهد دعوت کرد تا پنل گفت‌وگو را آغاز کند.

محبوبه مجتهد، از زندانیان سیاسی سابق و عضو گروه عدالت برای ایران، همراه با شش تن دیگر از اعضای جامعهٔ ایرانی ساکن کانادا در این پنل شرکت داشتند. هریک این هفت تن یکی از اعضای نزدیک خانواده یا اقوامشان را در زندان‌های جمهوری اسلامی، تحت شکنجه یا با اعدام، از دست داده‌اند. طی این پنل به‌ترتیب محبوبه مجتهد، نسترن صوفی سیاوش، هما جهانشاهی، افسانه چایچی، مصطفی صابر، تهمینه صادقی، و محمد پیام داستان پردرد ازدست‌دادن عزیزانشان را برای شرکت‌کنندگان در این نشست شرح دادند. 

در ادامهٔ این برنامه تنفس کوتاهی همراه با موسیقی اعلام شد. در این بخش فیروزه پیوندی به‌همراه کیوان چند ترانه اجرا کردند.

پس از آن هِیزل پُستما از بونیتا زاریلو، نمایندهٔ مجلس فدرال از منطقهٔ پورت موردی – کوکئیتلام، دعوت کرد تا سخنانی ایراد کند. زاریلو طی سخنان کوتاهش و با اشاره به موضوع بحث این برنامه که نقض حقوق بشر در ایران است، گفت که مایل است دربارهٔ موضوع قتل و گم‌شدن زنان و دختران بومی در کشورمان یادآوری کند؛ نسل‌کشی‌ای که در کانادا نسبت به بومیان در حال وقوع است، و گفت در این ارتباط از ۲۳۱ پرونده، تاکنون تنها سه پرونده به سرانجام رسیده است. او همچنین با اشاره به اینکه پیش از آمدن به این نشست، برنامهٔ اعطای جایزهٔ نوبل به خانوادهٔ نرگس محمدی را دنبال می‌کرده، مبارزات او در برابر سرکوب جنسیتی و نقض حقوق بشر را ستود. زاریلو همچنین در بخشی از سخنانش اشاره کرد که تعداد زیادی از ایرانیان منطقه‌اش نگرانی‌های خود را دربارهٔ حضور افراد وابسته به رژیم در کانادا با او در میان گذاشته‌اند، و او مایل است تأکید کند که حزب متبوعش ان‌دی‌پی صدای آن‌ها را شنیده است و نه‌تنها در زمینهٔ حفاظت شهروندان در برابر این دسته از افراد، بلکه در زمینهٔ موضوع پولشویی نیز فشارهای لازم را به دولت می‌آورد. 

در ادامه، ویدیوی صحبت‌های کتی نیوْیابندی (Ketty Nivyabandi)، دبیر کل سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ کانادا، به‌مناسبت ۷۵امین سالگرد اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر از سوی سازمان ملل و کمپین Write for Rights پخش شد.

پس از آن، به‌دنبال پخش ویدیوی کوتاهی دربارهٔ چند دهه فعالیت فرهاد صوفی در زمینهٔ حقوق بشر، با اعطای لوح تقدیر و سبد گلی از طرف جمعی از اعضای جامعهٔ ایرانیان از ایشان تقدیر شد. شایان ذکر است نقاشی مینیاتور و خطاطی این لوح کار بهروز وثوقی، هنرمند ساکن ونکوور، بود.

در خاتمهٔ این برنامه، رامین مهجوری، روزنامه‌نگار و هنرمند ساکن ونکوور، شعری سرودهٔ خود را به‌زبان انگلیسی و نیز شعری از احمد شاملو را به‌زبان فارسی برای شرکت‌کنندگان در این نشست خواند. 

شایان ذکر است که در این برنامه نقاشی‌هایی در زمینهٔ نقض حقوق بشر در ایران اثر رزیتا معینی شیرازی، هنرمند ساکن ونکوور، بر دیوار سالن نصب شده بود.

نوشته گزارشی از برنامهٔ سازمان عفو بین‌الملل شاخهٔ ترای‌سیتیز با همکاری گروه عدالت برای ایران در سالگرد انتشار اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر از سوی سازمان ملل متحد اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

«روز جهانی صلح» و «روز آشتی ملی با بومیان کانادا» هرساله به‌ترتیب در تاریخ‌های ۲۱ و ۳۰ سپتامبر گرامی داشته می‌شود. عصر شنبه ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۳، کانون زنان یاران، هم‌زمان برنامهٔ گرامیداشتی برای این دو مناسبت در سالن اجتماعات ران اندروز (Ron Andrews Community Recreation Centre) واقع در بخش نورث ونکوور برگزار کرد.

ابتدا آزاده حبیب‌الله که گردانندگی برنامه را بر عهده داشت، مختصراً دربارهٔ تاریخچهٔ تشکیل کانون زنان یاران و اهداف و فعالیت‌های آن برای حاضران در این جلسه گفت.

سپس مهرخ غفاری مهر، از اعضای هیئت‌مدیرهٔ این کانون، پیش از آغاز سخنانش از حاضران خواست تا لحظاتی را به یاد و با احترام به استاد محمد محمدعلی که حدود دو هفته پیش از برگزاری این مراسم در ونکوور درگذشت، سکوت کنند. او سپس سخنان خود با عنوان «در اندوه‌یادِ محمد محمدعلی» را برای حاضران ایراد کرد. متن اصلی این سخنان در یادنامهٔ زنده‌یاد استاد محمد محمدعلی که در واقع شمارهٔ گذشتهٔ رسانهٔ همیاری بود، منتشر شده بود. غفاری مهر در بخشی از سخنانش گفت: 

«امروز که کانون زنان یاران روز صلح و آشتی ملی را برگزار می‌کند، محمدعلی چشم خود را بر جهان گذران بسته و رفته تا بیاساید. در اندوه‌یادش، با نوای گریه در گلو، از خود می‌پرسیم، حالا چه کنیم؟ شهر ما پدر ادبی‌اش را از دست داد. هم او که بی‌وقفه تا لحظه‌های آخر در پی حفظ آبروی داستان بود و روایت و شعر و شعور. حالا چه کار کنیم؟ 

محمدعلی در آثارش زنده است و زنده خواهد ماند. در یادهای ما زنده است و زنده خواهد ماند. چه نوشته‌هایش را دوست داشته باشیم و چه نه، او مُهر و امضای خود را بر صفحهٔ ادبیات فارسی و کانون نویسندگان ایران گذاشت و رفت.»

پس از آن فرزین جماعت‌لو برای حاضران آواز خواند، و به‌دنبالش آزاده حبیب‌الله قطعه شعری از شاملو را خواند. 

سپس سهیلا طباطبایی، یکی دیگر از اعضای هیئت‌مدیرهٔ کانون زنان یاران، سخنانی دربارهٔ روز جهانی صلح، عملکرد سازمان ملل، روز ملی حقیقت و آشتی در کانادا و نیز موضوع خشونت نسبت به کودکان بومی کانادایی، ایراد کرد. او در بخشی از سخنانش گفت: 

«هدف اصلی سازمان ملل متحد از ابتدای تأسیس در سال ۱۹۴۵، دستیابی به صلح و امنیت بین‌المللی بوده است. دو نگاه کلی به مقولهٔ صلح می‌توان داشت: نگاه کلاسیک از صلح به نبودِ جنگ اشاره دارد و جنگ و صلح را به‌عنوان دو امر متضاد کنار هم قرار می‌دهد، یعنی نبودِ جنگ باعث صلح ایجاد می‌شود. نگاه دوم صلح را به‌عنوان امری کلی‌تر در نظر می‌گیرد و به عناصر مختلفی در راستای رسیدن به صلح بین‌المللی توجه می‌کند، به‌عنوان مثال رعایت حقوق بشر٬ رعایت اصول دموکراسی٬ ثبات سیاسی و اقتصادی و عدالت. ضمن اینکه آرزوی همهٔ ما زندگی در جهانی است که هیچ جنگ خانمان‌براندازی در آن وجود نداشته باشد، اولین قدم در راستای فرهنگ صلح، آگاهی نسبت به ابعاد صلح از رهگذر آموزش٬ گفت‌وگو و آشنایی با فرهنگ‌های مختلف است.» 

وی در بخش دیگری از سخنانش ضمن اشاره به معضل آلودگی محیط زیست گفت: «یکی از معضلات عمدهٔ بشر امروزی برای دستیابی به صلح و عدالت غذایی، از یک‌طرف پایان‌دادن به جنگ‌هایی مانند جنگ اوکراین است و از طرف دیگر حل مسئلهٔ آلودگی محیط زیست و کنترل گازهای گلخانه‌ای. حفظ تعادل محیط زیست از دیگر اهداف مدافعین صلح جهانی است. فعالان محیط زیست بر این باورند که دولت‌های شرکت‌کننده همچنان با وعده‌های توخالی، تصمیم مؤثری برای خروج زمین از بحران و رسیدن به توسعهٔ پایدار نگرفته‌اند. آنتونیو گوتِرِش، دبیر کل سازمان ملل متحد، هشدار داده که جهان در حال حرکت به‌سمت «یک فاجعهٔ اقلیمی» است. بحران‌های محیط زیستی، جنگ، قحطی و گرسنگی باعث شده که انسان‌های زیادی از کشورهای خود مهاجرت کنند. این روند مهاجرت و پناهندگی مشکلات زیادی برای همهٔ کشورهای جهان ایجاد کرده است. صلح پایدار باید منافع این مهاجران و پناهندگان را نیز دربرگیرد. این انسان‌ها نباید به‌صورت یک تهدید برای دیگر کشورها در نظر گرفته شوند، بلکه مهاجرت این انسان‌ها را باید نتیجهٔ عواقب مخرب مثل جنگ، درگیری و بلایای طبیعی مرتبط با تغییرات آب‌وهوایی دانست.» 

طباطبایی در ارتباط با عملکرد سازمان ملل گفت: «هرچند تاکنون سازمان ملل متحد قدم‌های بسیار مثبتی در حفظ و امنیت صلح جهانی برداشته، اما عملکرد آن به‌خصوص عملکرد مدافعان صلح سازمان ملل در بسیاری موارد سؤال‌های زیادی را برانگیخته است. به‌قول مقاله‌ای از گاردین «وقتی نیروهای حافظ صلح، صلح را حفظ نمی‌کنند، چه فایده‌ای دارند؟» از رواندا تا بوسنی، هائیتی تا کنگو، ناکامی‌ها در عملکرد نیروهای حافظ صلح سازمان سؤال‌برانگیز است. در ۱۹۹۴، در رواندا در عرض چند ساعت ۲۰۰۰ نفر از شهروندان بی‌گناه در مدرسه‌‌ با اسلحه، نارنجک و چاقو به قتل رسیدند بدون اینکه نیروهای سازمان ملل واکنشی نشان دهند. نکتهٔ دیگر بروز موارد تجاوز و بهره‌کشی جنسی توسط نیروهای حافظ صلح سازمان ملل است. رفتار این سربازان که منادی صلح‌اند به این ترتیب، اعتماد به این سازمان را به‌ویژه در کشورهایی که سربازانش در آنجا مستقرند، بسیار ضعیف کرده است.»

او در بخش دیگری از سخنانش دربارهٔ نقش زنان در ایجاد صلح گفت: «زنان مدافع صلح هم‌زمان برای ایجاد فرهنگ صلح، کسب عدالت اقلیم، عدالت برای پناهندگان و مهاجران، احقاق حقوق بومیان، کسب برابری جنسیتی و حق تحصیل برای دختران، و محافظت از محیط زیست در جهت رسیدن به یک صلح پایدار مبارزه می‌کنند. زنان برای عدالت، صلح و امنیت کارهای نوآورانه انجام می‌دهند. با این‌حال، آن‌ها همچنان در فرآیندهای رسمی صلح کنار گذاشته می‌شوند. حتی زمانی که زنان نقش مهمی در ایجاد و حفظ صلح ایفا می‌کنند، ما به‌اندازهٔ کافی در مورد مشارکت آن‌ها نمی‌شنویم. اغلب، روایت‌های رسانه‌ای، زنان را به‌عنوان قربانیان آسیب‌پذیر نشان می‌دهند که از اصلاح جوامع خود ناتوان‌اند.»

طباطبایی در رابطه با روز ملی حقیقت و آشتی در کانادا گفت: «یکی از ضرورت‌های مهم برای به‌وجودآمدن صلح پایدار، ایجاد اعتماد و آشتی با بومیان کشورهای مختلف جهان است. در حالی‌که ما امروز «روز ملی حقیقت و آشتی» را برای گرامیداشت یاد کودکان بومی قربانی و بازماندگان مدارس شبانه‌روزی، گرامی می‌داریم، مردم بومی نسبت به این روز احساسات متناقضی را تجربه می‌کنند. این روز، یعنی ۳۰ سپتامبر، مصادف با روز «پیراهن نارنجی» هم است. در این روز کانادایی‌ها فرصتی برای تأمل دربارهٔ اتفاقات مدارس شبانه‌روزی، سیاست‌های استعماری و نابودسازی فرهنگی مردمان بومی کانادا، پیدا می‌کنند.» و در ادامه دربارهٔ خشونتی که طی دهه‌ها به کودکان بومی روا داشته شده، گفت: «تخمین زده می‌شود که ۱۵۰٬۰۰۰ کودک از بومیان، اینوئیت و مِی‌تیس بین سال‌های ۱۸۶۰ تا ۱۹۹۶ در مدارس شبانه‌روزی به‌زور در این مدارس نگهداری شدند. کمیسیون حقیقت و آشتی داستان‌های بازماندگان و خانواده‌ها را ثبت کرده و به‌صورت رسمی اعلام کرده است رفتار دولت‌‌های متوالی کانادا با همدستی کلیسا با کودکان بومیان، «نسل‌کشی فرهنگی» بوده است. مدارس شبانه‌روزی از سال ۱۸۶۷ در کانادا آغاز به کار کردند، تا سال ۱۹۶۹ تحت کنترل کلیسای کاتولیک قرار داشتند و در دههٔ ۷۰ قرن ۲۰، به‌مرور به دولت فدرال تحویل داده شدند. علاوه بر تلاش برای نابود‌کردن زبان و فرهنگ بومیان در این مدارس، کودکان از نظر جسمی و و روحی نیز مورد آزار و اذیت قرار می‌گرفتند. بازماندگان این مدارس از آزارهای مختلف ازجمله خشونت فیزیکی و روانی، تجاوز و تعرض جنسی، سوءتغذیه و شرایط بهداشتی نامناسب نام برده‌اند. میزان مرگ‌ومیر کودکان بومی به‌دلیل مشکلات این صد سال بین ۳۵ تا ۶۰ درصد تخمین زده شده است. اما علت مرگ در بسیاری از گزارش‌ها بیماری سل ذکر شده است.»

او در پایان سخنانش، با اشاره به اینکه خشونت به کودکان بومی کانادایی همچنان ادامه دارد، گفت: «موضوع نقض حقوق کودکان بومی کانادایی مربوط به گذشته‌های دور نیست. در سپتامبر ۲۰۱۹، دادگاه حقوق بشر کانادا پرونده‌ای را که مربوط به سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ می‌شد، بررسی کرد که در آن، فعالان حقوق بومیان کانادا علیه دولت کانادا به این دادگاه تسلیم کرده بودند. در این جریان شاکیان دولت کانادا را متهم کرده بودند که دولت به‌شکل سیستمی علیه ۴۰ تا ۸۰ هزار کودک بومی رفتار تبعیض آمیز داشته و حق آن‌ها را برای دسترسی به خدمات اجتماعی و عمومی محدود کرده است. آن‌ها به دادگاه حقوق بشر کانادا ثابت کردند که برخی از این کودکان به‌مانند گذشته به‌زور قانون از خانواده‌هایشان جدا نگه داشته شدند و برخی دیگر بنا به این سیاست‌ها از خدمات عمومی‌ای که هر کودک دیگر کانادایی از آن بهره‌مند است، محروم بوده‌اند. دادگاه حقوق بشر کانادا در این پرونده دولت فدرال را محکوم کرد و دولت موظف شد به هر قربانی چهل هزار دلار غرامت بپردازد.» و اظهار امیدواری کرد که سازمان ملل متحد برای گسترش یک صلح پایدار در جهان، به اهمیت اعلامیهٔ خود برای ایجاد اعتماد و آشتی با بومیان کشورهای مختلف جهان وفادار بماند.

در ادامه، آزاده حبیب‌الله از مهمان ویژهٔ این برنامه، اِد هال (Ed Hall)، رئیس سابق اقوام بومی کوئیکُئِتلم (kʷikʷəƛ̓əm First Nation)، دعوت کرد تا سخنانی ایراد کند. او پس از معرفی خود، ابتدا مروری داشت به آنچه که طی دهه‌ها بر کودکان بومی گذشته است؛ کودکانی که از خانواده‌هایشان گرفته می‌شدند و به مدارس شبانه‌روزی سپرده می‌شدند؛ مدارسی که آخرین آن‌ها در سال ۱۹۹۶ تعطیل شد. او همچنین اشاره کرد که پدرش از دانش‌آموزان یکی از همین مدارس بوده است. او همچنین دربارهٔ زبان بومی خود و انواع لهجه‌هایی که دارند، توضیحاتی داد و سپس بار دیگر خود را معرفی کرد اما این‌بار به‌زبان بومی. وی همچنین با توضیح روندی که موجب شده چند نسل از کودکان بومی از زبان و فرهنگ خود دور شوند، گفت معتقد است که روند بازیابی و احیای این فرهنگ حتی بیش از آن تعدا نسل طول خواهد کشید، ولی اظهار امیدواری کرد که با آگاهی‌رسانی و ترویج آشتی بتوان به این مهم دست یافت.

پس از آن آواز فیروزه پیوندی به‌همراه نوای موسیقی فرزین جماعت‌لو فضای سالن را پر کرد، و در ادامه‌اش آیدا ایثاری دو رقص متفاوت را اجرا کرد.

پیش از پایان برنامه، فتحیه هنری، هنرمند شناخته‌شدهٔ ساکن ونکوور، ترانه‌هایی را برای حاضران در این برنامه خواند. 

و در پایان این برنامه، راشین مختاری، از دیگر اعضای هیئت‌مدیرهٔ کانون زنان یاران، طی سخنان کوتاهی ضمن تشکر و قدردانی از حضور شرکت‌کنندگان در این برنامه، توضیحات بیشتری دربارهٔ کانون زنان ایران و نحوهٔ همکاری و کمک به آن داد.

نوشته گزارشی از برنامهٔ کانون زنان یاران برای گرامیداشت «روز جهانی صلح» و «روز آشتی ملی با بومیان کانادا» اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.