«شب هیچ‌گاه کامل نیست»

از مجموعه شعر «آخرین شعرهای عاشقانه»

شب هیچ‌گاه کامل نیست

همیشه آنجا – چرا که من می‌گویم،

چرا که من بدان تأکید می‌ورزم –

در انتهای اندوه، پنجره‌ای باز است

پنجره‌ای ‌روشن

همیشه آنجا رؤیایی بیدار مانده است

همیشه آنجا خواهشی هست برای برآوردن

عطشی برای سیراب شدن

قلبی بخشنده

دستی به‌پیش‌آمده، آغوشی گشوده

چشمانی دقیق و مراقب

و یک زندگی، زندگی‌ای برای با هم سهیم شدن…

«شب»

از مجموعه شعر «یک صدتایی عشق»

فکر کردم که مرده‌ام و سرما را در کنارم احساس کردم

از آنچه زیسته بودم تنها تو را ترک می‌گفتم

لبت روز و شب زمین‌ام بود

و پوستت سرزمین ساخته‌شده از بوسه‌های من

آن‌وقت در این لحظه کتاب‌ها پایان یافتند

رفاقت‌ها، ثروت‌های بی‌وقفه انباشته‌شده

خانهٔ شفاف و روشنی که ما دو تن ساخته بودیم:

همه از زیستن دست کشیدند، همه به‌جز چشم‌هایت

چرا که عشق، با اینکه در زندگی از آن در رنج‌ایم

چیزی نیست جز موجی بلند میان همهٔ امواج

اما دریغ که وقتی مرگ در را بکوبد

هیچ‌چیز جز نگاه تو برای مقابله با پوچی نیست

هیچ‌چیز جز درخشش تو در برابر نیستی نیست

و هیچ‌چیز جز عشق تو برای بستن دیگربارِ شب نیست

«داوریِ بر حق»

از مجموعه شعر  «قدرت سخن گفتن از همه‌چیز»

این آئین پرشور انسان‌هاست

از انگور شراب ساختن

از زغال آتش برافروختن

و از بوسه‌ها انسان پروردن…  

این آئین سخت انسان‌هاست

بکر و بی‌نقص ماندن

به‌رغم جنگ‌ها و تهیدستی

به‌رغم خطرات مرگ…  

این آئین دلپذیر انسان‌هاست

آب را به نور بدل ساختن

رؤیا را به واقعیت

و دشمنان را به یاران…

آئینی کهنه و نو

که با برآمدن و بالندگی‌اش

از ژرفایِ قلب کودک

تا مرز خرد و منطق متعالی

به پیش می‌رود…

نوشته چند شعر عاشقانه از پل الوار (Paul Éluard) اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

کلود بورژکس (Claude Bourgeyx)، نویسنده و نمایشنامه‌نویس فرانسوی است. او در سال ۱۹۴۳ در شهر بوردو به دنیا آمد. در سال ۱۹۸۴ اولین مجموعه داستان خود را به نام «دشنام‌های کوچک» منتشر کرد که در سال ۲۰۱۴ تئاتری با اقتباس از همین داستان‌ها به‌روی صحنه برده شد. از آثار این نویسنده می‌توان به چند مورد زیر اشاره کرد:

رمان‌ها:

– عشق در نگاه اول
– شاهکار
– خوشبختی مثل من
مجموعه داستان:

– ناسزاهای کوچک
– ریسمانی برای از نو تابیدن
نمایشنامه‌ها

– مردمانی این‌چنین
– فردا، همان مکان، همان ساعت
– دوشیزه ورنر

داستان «لوسی‌یَن» منتخبی از مجموعه داستان «دشنام‌های کوچک» است. قهرمان این داستان، زندگی خوب، آرام و بی‌دردسری دارد تا آنکه روزی همه‌چیز به‌هم می‌ریزد…

لوسی‌یَن گرم و نرم روی خودش مچاله شده بود. این، وضعیت و حالتِ دلخواه او بود. هرگز آن‌قدر در خود احساس راحتی نکرده بود. از زنده بودنش لذت می‌برد. تنش در آرامش کامل، سبک‌بار و مثل پری معلق در هوا بود. احساس شناور بودن می‌کرد.

حال آنکه برای رسیدن به این حس سعادت ازلی، هیچ مادهٔ مخدری را هم مصرف نکرده بود.

لوسی‌یَن آرام و عاری از تشویش بود و از درون احساس خوبی داشت؛ خلاصه، یک خوشبختی خودپرستانه. همان شب، مصیبت با دردهای هولناک به او هجوم آورد. داخل گیره‌ای گرفتار شده بود و داشت توسط آرواره‌های خرمن‌کوبی بی‌رحم و درنده له می‌شد. این چه مصیبتی بود که بر سرش آوار شده بود؟ و چرا او، و نه کسی دیگر؟ تقاص چه چیزی را داشت پس می‌داد؟ به خودش گفت: «آخرشه، دارم می‌میرم.» چشم‌ها را بست و خودش را به دست درد سپرد. قادر نبود در برابر این موجی که او را در خود فرو می برد و از سواحل خودی و آشنا دور می‌کرد، مقاومت کند. دیگر توانی برای مقاومت در او باقی نمانده بود. یوغی از سر تا پایش را به بند کشیده بود. احساس کرد دارد به سرزمینی کشیده می‌شود که از هم‌اکنون او را به وحشت می‌انداخت. فکر کرد صدای موسیقی آبیسال* را می‌شنود. مقاومتش کم شد. نیستی او را به‌سمت خود می‌کشید. حس بی‌کسی و تنهایی او را دربرگرفت. در این لحظات دشوار تنها بود. هیچ‌کس نبود که به او کمک کند. او باید این مرحله را به تنهایی طی می‌کرد.

راه دیگری وجود نداشت. دوباره با خود تکرار کرد : «آخرشه، دارم می‌میرم.»  درد آن‌قدر شدت یافت که نزدیک بود او را به جنون بکشد. و بعد، ناگهان انگار که دستان خدا او را چهار شقه کرد. نوری شدید بینایی را از او گرفت. شش‌هایش به سوزش افتاد و در همان‌حال که پاهایش را می‌کشیدند، ماما با صدای رعد‌آسایی گفت: «پسر است!»

لوسی‌یَن به دنیا آمد…

______________________________

* آنچه از اعماق بیاید.

نوشته لوسی‌یَن – داستان کوتاهی از کلود بورژکس اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

برگردان: غزال صحرائی – فرانسه

آنی سومون (Annie Saumont)‏ (۱۹۲۷ – ۲۰۱۷) نویسنده و مترجم زنِ فرانسوی است. او در خانواده‌ای متوسط پرورش یافت. مادرش آموزگار بود. از همان دوران کودکی به نوشتن داستان علاقه داشت. آنی سومون در رشتهٔ ادبیات مدرن تحصیل کرد و موفق به کسب مدرک کارشناسی ارشد زبان انگلیسی و اسپانیایی شد. در آغاز با ترجمه‌های درخشان از نویسندگان بزرگی همچون «جی. دی. سالینجر» (رمان مشهور ناتور دشت) و آثار «جان فاولز» وارد دنیای ادبیات شد. سپس وقت خود را وقف نوشتن داستان‌های کوتاه کرد. آنی سومون خالق بیش از ۳۰۰ داستان کوتاه است که در ۳۰ مجلد منتشر شده‌اند. از این رو، به او لقب ملکهٔ داستان‌های کوتاه را داده‌اند.

در سال ۱۹۸۱، جایزهٔ معتبر ادبی گنکور را برای مجموعه داستان «بعضی وقت‌ها در مراسم رسمی» از آنِ خود ساخت. جوایز دیگری که به این نویسندهٔ پرکار تعلق گرفته است، عبارت‌اند از: جایزهٔ گرَند پری انجمن نویسندگانِ SGDL برای مجموعهٔ «من کامیون نیستم» (۱۹۸۹) و جایزهٔ رُنسانس نوول برای مجموعهٔ «و اینک آن‌ها، چه سعادتی » (۱۹۹۳) و بالاخره جایزهٔ ناشران (۲۰۰۲).

داستان «اهلی‌ام کن» از این نویسنده، پیش از این در رسانهٔ همیاری به چاپ رسیده است.

– داداش عزیزم، دستتو بده به من. آستینت رو تا کن که بتونم مچ دستتو بگیرم. نگران نباش. محکم می‌گیرم. رهات نمی‌کنم.

در حال قدم زدن‌اند.

مادر چند قدم عقب‌تر است، می‌پرسد: «چرا بازوت رو این شکلی می‌کنی؟» روکو می‌گوید: «چیزی نیست، دارم کمکش می‌کنم.»

– واقعاً؟ داری کمکش می‌کنی؟ کی رو داری کمک می‌کنی؟

روکو مردّد است. این پا آن پا می‌کند و زیر لب چیزی می‌گوید. این‌بار مادر می‌گوید: «اگه می‌خوای کمک کنی، بیا با هم سیب‌ها رو سوا کنیم.»

روکو همه‌کار می‌کند؛ از حمل پاکت‌های خرید گرفته، تا کشیدن آب از چاه و کندن علف‌های هرز باغچه و هر نوع کاری که حتی – آن‌طور که می‌گویند – مربوط به پسرها نمی‌شود. برای مثال، برداشتن یک دستمال گردگیری و افتادن به جان اسباب و اثاثیهٔ خانه. آن هم تنها با یک دست. چون دست دیگر آزاد نیست.

روکو می‌گوید: «خوبه که می‌تونم دست چپم رو بهش بدم. دست چپ یا راست براش فرقی نداره. تازه، شاید هم گرفتن دست چپم راحت‌تر باشه، چون به گمونم راست‌دسته. داداش کوچیکه‌ست، یا شایدم بزرگه. همیشه ازم می‌خواد دستش رو بگیرم.»

مادربزرگ روکو را صدا می‌زند. می‌خواهد با نخ کاموا کلافی بافتنی درست کند. روکو مقابل او می‌ایستد و بازوهایش را داخل کلاف فرو می‌کند.

– داداش عزیزم، آگه یه کم تحمل کنی، دوباره دستت رو می‌گیرم. قول می‌دم. الان مجبورم به حرف مادربزرگ گوش کنم. او به هیچ‌چیزی به‌غیر از این کار علاقه نداره؛ نه مرتب کردن کمد، نه درست کردن سرکه، نه کوتاه کردن شلوار و نه حتی تماشای تلویزیون. تنها سرگرمی‌اش درست کردن کلاف‌های بافتنی با نخ کامواست. توی گنجه پره از کلاف‌های بافتنی رنگ‌وارنگ. مادر نخ‌ها رو تو حراج تهیه می‌کنه. زمانی که مغازه‌دار دیگه به اندازهٔ کافی کلاف از هر رنگ برای بافتن شال و لباس نداشته باشه.

مادربزرگ شاکی است از اینکه از وقتی پدربزرگ از دنیا رفته، هیچ‌کس نیست که به او دستی برساند. البته به‌جز روکو، آن هم برای آنکه آخر سر صاحب یک کلاف بافتنی شود.

روکو می‌گوید: «داداش جونم، اگه بیشتر وقتا دستمو بلند می‌کنم، واسه اینه که دست تو رو بگیرم. اما مادرم از این کارِ من زلّه شده. مخصوصاً وقتی که یهویی بازوم وسط بازار راهش رو سد می‌کنه یا تو خونه موقع جارو کردن جلوی حرکت جارو دستی‌اش گرفته می‌شه یا وقتی که نمی‌تونم ظرفا رو دو دستی خشک کنم.»

مادر به پزشک می‌گوید: «دکتر، حال پسرم میزون نیست.» و بعد برمی‌گردد به‌سمت روکو و می‌گوید: «عادت عجیبت رو به دکتر نشون بده.» روکو به‌نظر معذب می‌آید، اما ناگهان بی‌هیچ اراده‌ای بازوی چپش فعال می‌شود. دستش باز شده و به‌نظر می‌رسد انگشت‌هایش دارند چیزی را نوازش می‌کنند.

مردی که روپوش سفید به تن کرده، می‌پرسد: «این کارو همیشه انجام می‌ده؟» مادر سرش را چندین مرتبه به حالت تأکید بالا و پائین می‌کند. مرد زمان درازی روکو را مورد بازخواست قرار می‌دهد. در پایان، بعد از تمام سؤال و جواب‌ها از او می‌پرسد دلیل این کارش چیست. روکو پاسخ نمی‌دهد. پزشک پافشاری می‌کند. روکو قوسی به کمرش می‌دهد و بازوش دوباره می‌افتد.

مرد به این نتیجه می رسد: «این پسر “تیک” داره.»

مادر از حرف دکتر سر در نمی‌آورد. از این اتفاق‌ها برای مادرها زیاد پیش می‌آید. به خیال خودشان آن مدرسه‌ای که با علاقه و اشتیاق رفته‌اند و در آن با نمره‌های خوب مدرک گرفته‌اند، همه‌چیز را برای زندگی به آن‌ها یاد داده است. البته به استثنای معنیِ «تیک». دستِ کم شاید پدرها معنی آن را بدانند.

روکو اما خودش در دفتر CDI۱ مدرسه گشت و معنی آن را پیدا کرد. آن‌هم در کتاب بامزه‌ای به‌نام «روانشناسی برای خنگ‌ها»:
اختلال وسواسی جبری

پزشک خواست که از منشی‌اش برای قرار بعدی وقت بگیرند.

برادرش به کمک او احتیاج دارد. روکو به او قول می‌دهد به‌محض آنکه کلاف به گلوله تبدیل شد، دست او را بگیرد. روکو بازوها را بالا می‌برد، کلاف سر جایش قرار گرفته است. مادربزرگ باز کردن کلاف را از سر می‌گیرد.
روکو آهسته می‌گوید: «تحمل کنی، پنج دقیقه دیگه تمومه.»

مادربزرگ از مادر می‌پرسد: «بالاخره دکتر چی تشخیص داد؟ هر چند که نمی‌شه به دکترا اطمینان کرد.»

– می‌گه تیک داره.

مادربزرگ شانه‌ها را بالا می‌اندازد [آخ، امان از دست این آرتروز لعنتی]: «تیک؟ نه، بیخود گفته. این بچه خیالبافه.»

اسم او روکو است. اسم زمختی دارد. بهتر بود اسمش را گابریل یا بی‌یَن‌اِمِه۲ می‌گذاشتند. یا میکل-آنژ. روکو میکل-آنژ را بیشتر می‌پسندد. میکل-آنژ نقاش و مجسمه‌ساز بزرگی بوده که سال‌ها پیش در ایتالیا زندگی می‌کرده است. روکو این چیزها را از مدرسه یاد گرفته است. سیکستین (معلم روکو) روی تابلو می‌نویسد: میکل-آنژ تصویر سیصد شخصیت مشهور را زیر طاق قوسی کلیسایی کوچک نقاشی کرده است. او به زبان ایتالیایی حرفی زده که معلم ترجمهٔ آن را روی تابلو می‌نویسد: «فرشته‌ای را دیدم درون سنگ مرمری گرفتار، آنقدر تلاش کردم تا سرانجام رهایش ساختم.»

– ارزشش رو داره که دست داداش رو ول کنم، دفتر چرکنویسم رو در بیارم و اون رو یادداشت کنم.

اگر اسم روکو این‌قدر بی‌قواره نبود، شاید برای درست رفتار کردن دردسر کمتری داشت. اما، در مجموع هم رفتارش بد نیست. او به همه کمک می‌کند. انگشت‌های روکو برای گرفتن هیچ به‌هم فشرده می‌شوند. مادر فریاد می‌زند: «بس کن دیگه روکو، تا کِی می‌خوای به این اداهات ادامه بدی؟ دیگه داری کفرمو درمیاری.»

یک روز صبح روکو (و برادرش) در آشپزخانه بودند. مادر هنوز در اتاقش بود. دل‌درد عجیبی داشت. شیر روی اجاق گاز سر رفت. نان توی توستر جزغاله شد. روکو به مادرش که همچنان در رختخواب بود، گفت: «می‌رم برات یه فنجون قهوه میارم.»

کار راحتی نبود. چون فقط یک دستش آزاد بود. تمام قهوه برگشت روی متکا. صدای اعتراض مادر بلند شد: «ای دست و پا چلفتی! برو برای مدرسه خودت رو آماده کن. مدادهات یادت نره.»

فردای آن روز که یکشنبه‌روزی بود، موقع بردن مادر به بیمارستان، روکو هم داخل آمبولانس او را همراهی کرد. مادر نخواست روکو در خانه تنها بماند.

پزشک جراح تصمیمش را گرفته بود: «روکو، حال مادرت خوب می‌شه. چیز مهمی‌ نیست. اما طول می‌کشه تا خوبِ خوب بشه.»

مددکار اجتماعی از روکو می‌خواهد که با مادربزرگش زندگی کند. او می‌گوید: «روکو، به‌زودی دوازده سالت می‌شه و عاقل‌تر می‌شی. اون‌وقت می‌تونی به مادرت کمک کنی.»

روکو مخالفتی ندارد که به مادربزرگش کمک کند. اما تکلیف برادرش چه می‌شود؟ او بدون روکو چه کند؟ روکو به مادربزرگش اقرار می‌کند که برادری دارد؛ برادری که در دنیای داداش‌کوچولو‌های نامرئی نمی‌تواند راه خودش را پیدا کند و این گرفتاری او از خیلی وقت پیش شروع شده است. از زمانی که فهمید انگشت‌هایش با انگشت‌های دست برادرش در تماس‌اند.

– دکتر می‌گه تیکم از این میاد.

ناگهان مادربزرگ موضوع پسربچهٔ دیگری را پیش می‌کشد. پسربچه‌ای که زمانی مادرش او را داشته است؛ زمان جنگ، پسری از مردی پناهنده.

– مادرت خیلی جوان بود. پدر بچه در اثر حادثه‌ای در کوه کشته شد. زمین دهان باز کرد و مرد رو فرستاد ته پرتگاه. بچه سه هفته بعد از اون اتفاق به دنیا آمد.

روکو می‌پرسد: «پس من چی؟»

– تو بچهٔ شوهر دومش‌ای. انتخابی از سر هوا و هوس. شوهره مدتی بعد ترکش کرد. مادرت از رفتنش اصلاً ناراحت نشد. چون دوستش نداشت. او هنوز شوهر اولش رو دوست داشت. بچه فقط یک سال عمر کرد… بعدش رفت. پر کشید به آسمون. روکو پرسید: «پس من چی؟»

– تو رو به‌جای اون بچه دوست داشت.

روکو مردد و نگران است، انگار که بخواهد موضوعی را روشن کند، می‌گوید: «من فقط دستش رو می‌گیرم و ازش مراقبت می‌کنم. ولی من اون نیستم. من خودمم. من روکو هستم. مطمئنم که روکواَم.»

مادر بیمارستان است. چیزهایی می‌گوید که بیشتر به هذیان شبیه‌اند. او می‌گوید: «طفل من. عزیز من. ما به‌زودی همدیگر را خواهیم دید.»

روکو دهانش آب افتاده است. آن را قورت می‌دهد. قادر به حرف زدن نیست. دست طفل را که می‌گیرد، کلمات خارج می‌شوند.

او در اتاق سراسر سفید با صدای رسا طوری که مادر بشنود، آن را اعلام می‌کند. در حالی آن را اعلام می‌کند که دست راستش بلند ‌شده و دست مادر را لمس می‌کند.

او می‌گوید: «مادر… طفل تو من‌ام.»

در این لحظه، مادر لبخند کم‌رنگی می‌زند.

___________________________________________________

۱- مرکز اسناد و اطلاعات
۲- دوست‌داشتنی

نوشته دستت را می‌گیرم – داستان کوتاهی از آنی سومون اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

آنی سومون (Annie Saumont)‏ (۱۹۲۷ – ۲۰۱۷) نویسنده و مترجم زنِ فرانسوی است. او در خانواده‌ای متوسط پرورش یافت. مادرش آموزگار بود. از همان دوران کودکی به نوشتن داستان علاقه داشت. آنی سومون در رشتهٔ ادبیات مدرن تحصیل کرد و موفق به کسب مدرک کارشناسی ارشد زبان انگلیسی و اسپانیائی شد. در آغاز با ترجمه‌های درخشان از نویسندگان بزرگی همچون «جی. دی. سالینجر» (رمان مشهور ناتور دشت) و آثار «جان فاولز» وارد دنیای ادبیات شد. سپس وقت خود را وقف نوشتن داستان‌های کوتاه کرد. آنی سومون خالق بیش از ۳۰۰ داستان کوتاه است که در ۳۰ مجلد منتشر شده‌اند. از این رو، به او لقب ملکهٔ داستان‌های کوتاه را داده‌اند.

در سال ۱۹۸۱، جایزهٔ معتبر ادبی گنکور را برای مجموعه داستان «بعضی وقت‌ها در مراسم رسمی» از آنِ خود ساخت. جوایز دیگری که به این نویسندهٔ پرکار تعلق گرفته است، عبارت‌اند از: جایزهٔ گرَند پری انجمن نویسندگانِ SGDL برای مجموعهٔ «من کامیون نیستم» (۱۹۸۹) و جایزهٔ رُنسانس نوول برای مجموعهٔ «و اینک آن‌ها، چه سعادتی » (۱۹۹۳) و بالاخره جایزهٔ ناشران (۲۰۰۲).

داستان «اهلی‌ام کن» از مجموعه داستانی تحت عنوان «فرش سالن» انتخاب شده است.

سوسک سرگین غلتان داخل لیوان است. لیوان خالی ویسکی. سوسک به‌زحمت از ارتفاع لیوان بالا می‌رود. و می‌افتد. مردی که آن را زیر نظر گرفته – گرچه به‌نظر نمی‌رسد به سوسک توجهی داشته باشد، گویی علی‌رغم میلش، تصویری ثبت‌شده به شبکیهٔ چشم او تحمیل شده است – در همان وضعیت لحظه‌ای بی‌حرکت می‌ماند.

سوسک به پشت افتاده است و دست و پا می‌زند. مرد با حرکتی غیرارادی و ماشین‌وار، در دَم انگشتش را توی لیوان فرو می‌برد و حشره را برمی‌گرداند. حشره پس از کمی‌ مکث و این پا و آن پا کردن، برای بالا رفتن از لیوان دوباره به تقلا می‌افتد.

زنگ تلفن به صدا در می‌آید. مرد گوشی را بر نمی‌دارد. صدای زنگ قطع می‌شود. دوباره به صدا در می‌آید. این‌بار مرد گوشی را بر می‌دارد. تلفن به بلندگو وصل است. صدا می‌گوید :«اَلو،خودم‌ام.»

مرد یاد‌آوری می‌کند :«چند بار بگم، “خودم‌ام” هیچ معنی‌ای نمی‌ده. تو این شهر لعنتی پانصد هزار مرد می‌تونن مثل تو همینو بگن. چیزی دستگیر آدم نمی‌شه.»

صدای آه از بلندگو شنیده می‌شود و بعد :«تو صدای شارلی پیرت رو نشناختی؟»

مرد می‌گوید: «اسمت رو پشت تلفن نگو. بهتره از یه اسم مستعار استفاده کنی.»

صدای ریسهٔ خنده همراه با سوتی گوش‌خراش از بلندگو شنیده می‌شود: «اگه دوست داری که نقش مأمور مخفی‌ها رو بازی کنیم، حرفی نیست.»
مرد، در حالی‌که با بی‌حوصلگی و عصبانیت به کنسول چوبی زیر دستش با انگشت ضربه می‌زند، می‌گوید: «گوش کن، تو این مخمصه‌ای که توش گیر افتادم…»

مرد فوراً حرف او را قطع می‌کند: «کدوم مخمصه؟ [صدای سوت تلفن شنیده می‌شود] چرا این‌قد موضوع رو گنده‌اش می‌کنی؟ این دختربچه که بی‌آزاره.»

– پنج دقیقه بازی می‌کنه و بعد وراجی کردنش شروع مي‌شه. چرا این‌جوری، چرا اونجوری. وقتو تلف نکن. رضایت زنت رو گرفتی؟

بلندگو به خرخر افتاده است، صدا می‌گوید: «قشقرق به پا کرد. تا حالا بی‌بچه نمونده که گرفتار یه بچه شاشوی زِرزِرو بشه.»

فریاد مرد بلند می‌شود: «ببین، فقط دو یا سه روز، نهایت یه هفته بهت مهلت می‌دم. آخه یه تکونی به خودت بده لامصب، این بچه داره منو دیوونه می‌کنه.» تلفن را محکم روی پایه‌اش می‌کوبد.

دختربچه: «اسمت چیه؟»

– بهم می‌گن ژِو.

سوسک، روی جدارهٔ لیوان مردد و لرزان مانده است. ژِو به‌طرف میز بار کنار دستشوئی می‌رود. کشو میز را به‌سمت خودش می‌کشد. بطری زرد کهربائی را بیرون می‌آورد. دهانهٔ آن را باز می‌کند و یکراست سر می‌کشد.

در هتل بندر هستیم، اتاق شمارهٔ ۳۷، دو نفر در اتاق‌اند؛ ژِو و بچه. دختربچه‌ای موقرمز با رنگ پوست روشن و زیبا. دختربچه سرش را از روی پازل بر می‌دارد و می‌گوید :«این پازل مبارزهٔ شوالیه‌های قرون وسطی توی محوطه یه قلعه رو نشون می‌ده. برنده حتماً شاهزاده است. اینو می‌شه از حالتی که شمشیرو تو دستش گرفته، حدس زد. دیگه کم کم داره کامل می‌شه. بعدش یه پازل دیگه بهم می‌دی؟»

ژِو از جایش جم نمی‌خورد. بچه ادامه می‌دهد: «خب، اگه دیگه از این پازلا نداری، من برمی‌گردم مدرسه. امروز برنامهٔ استخر داریم. من شنا بلدم. تو چی؟»

– چقدر حرف می‌زنی بچه! اگه ادامه بدی، دهنت رو با روسری می‌بندم. حالی‌ت شد؟
– تو مدرسه، فاطیمای الجزایری هم روسری می‌بنده. البته نه روی دهنش، روی سرش.
– با این داستان‌هات حوصله‌مو سر می‌بری.

همچنان در هتل بندر، اتاق شمارهٔ ۳۷ هستیم، سوسک سرگین غلتان درون لیوان است. حشره باز هم تعادلش را از دست می‌دهد. مرد دوباره به‌طرف میز بار می‌رود. در آن را باز می‌کند و بطری دیگری را بیرون می‌آورد. لیوان را بر می‌دارد، لیوان روی میز بر می‌گردد. سوسک روی پاهایش است. مرد به‌سمت دستشوئی می‌رود. لیوان را آب می‌کشد. آن را از مایع داخل بطری پر می‌کند. روی برچسب بطری اسم «ودکا» به‌چشم می‌خورد. سوسک، روی لبهٔ رومیزی قرار دارد و حرکت نمی‌کند.

دختربچهٔ موقرمزی آخرین قطعهٔ پازل که گوشه‌ای از یک درفش با پس‌زمینهٔ آبی آسمانی را جاسازی می‌کند و می‌گوید: «تموم شد، حالا گرسنه‌مه.»

ژِو به حرف می‌آید: «دیگه داری شورشو در می‌آری. همین صبحی کورن فلکس با شیر خوردی. تازه، نون تست‌شده و کره و عسل هم بهت دادم.»

بچه می‌گوید: « اووه، از صبح که خیلی گذشته.»

ژِو می‌گوید: « بذار کمی‌ بگذره، یه چیزی برای خوردن سفارش می‌دم. شاید یه پیتزا. فعلاً اگه حوصله‌ات سر رفته، می‌تونی روی تخت دراز بکشی و کمی‌ استراحت کنی.»

بچه می‌گوید: «دلم نمی‌خواد بخوابم. چرا امروز مدرسه نمی‌رم؟ بابام دوست نداره از درسام عقب بیافتم. اگه بفهمه که مالو امروز منو ول کرده و خودش تنها رفته، حسابی دعواش می‌کنه.»

و ادامه می‌دهد: «اگه مالویِ پرستار با من بود، تو منو به‌زور تو ماشینت نمی‌انداختی. مالویِ بوگندویِ خرف.»

دختربچه به ژِو نزدیک می‌شود. تنش به بازوی ژو برخورد می‌کند: «من بوی خوبی می‌دم، نه؟ می‌خوابم، ولی به‌شرطی که تو هم بیای کنارم روی کاناپه بخوابی. باشه؟»

ژِو با تشر می‌گوید: «چرند نگو. منتظر تلفنم. عادت دارم که انتظار بکشم. همیشه تو زندگی‌م منتظر بوده‌م. بچه روی صورت اصلاح‌نشدهٔ مرد خم می‌شود و می‌پرسد: «منتظر چی هستی؟»

– منتظر دستورم. منتظرم که بهم امر کنند و من اطاعت کنم.

دختربچه با خنده می‌گوید: «حتی وقتی بچه بودی؟ من بیشتر وقتا گوش به حرف نمی‌دم. کار خودمو می‌کنم. باید همیشه کاری رو انجام بدیم که دوست داریم. من بهت یاد می‌دم.»

ژو به‌سمت کمد جالباسی می‌رود و می‌پرسد: «تو هیچ‌وقت توی یه کمد زندانی شدی؟»

دختربچهٔ موقرمزی خودش را به نشنیدن می‌زند. تکه‌های پازل را به‌هم می‌ریزد و از نو سرگرم چیدن تصویر شوالیهٔ جسور می‌شود و زیر لب می‌گوید: فقط یادت باشه که بدجور گشنمه. به یه تیکه نون با کره و ژامبون و گوجه‌فرنگی هم راضی‌ام.

ژِو مضطرب و عصبی در اتاق بالا و پایین می‌رود. از پنجره به میز بار، از میز بار به مبل راحتی، از مبل راحتی به کنسول چوبی. تلفن روی پایه‌اش قرار دارد. گوشی را بر می‌دارد و دوباره سر جایش می‌گذارد. در باز می‌شود. سوسک سرگین غلتان از قفسه بالا می‌رود. و دوباره می‌افتد. چیزی نمانده بود که زیر لنگه کفشی بزرگ له شود. پای داخل لنگه کفش متعلق به شارلی است.

[ده سال بعد]

زن موقرمز از خواب بیدار می‌شود. کش و قوسی به تنش می‌دهد و می‌گوید: «چقدر خوبه که با هم‌ایم. از این به بعد با هم خواهیم بود.»
ژِو حرفی نمی‌زند. زن ادامه می‌دهد: «درباره‌اش فکر کن.»

و بعد روی لبهٔ تخت می‌نشیند و با خنده سرش را تکان می‌دهد. موهایش به زبانه‌های آتش می‌مانند. زن به‌طرف حمام می‌رود؛ داخل می‌شود و در را پشت سرش می‌بندد. مرد هم به نوبهٔ خود بلند می‌شود. شورت و تی‌شرتش را می‌پوشد و به‌سمت در راهرو به‌راه می‌افتد. و از آنجا وارد آشپزخانه می‌شود. از یخچال بطری آب پرتقال را بر می‌دارد. لیوانی را از آن پر می‌کند و تا آخرسر می‌کشد.

زن و مرد بالاخره سر میز مقابل فنجان‌های شیر قهوه که از آن‌ها بخار بلند شده است، می‌نشینند.

ژِو می‌گوید: «شبیه موهای تو رو فقط یه بار تو عمرم دیدم. موهای یه دختربچه. باهاش توی یه اتاق بودم. زمانی بود که زیاد مشروب مصرف می‌کردم.»

– اون توی اتاق تو بود؟ چرا؟

– ازم خواسته بودن که نگهش دارم. یه چیزی مثل پرستاری بچه.

– چطور گذشت؟

– خوب، البته تا موقعی که هنوز چشمش نخورده بود به یه سرگین غلتان که داشت از روی قفسه بالا می‌رفت. کاش بودی و می‌دیدی که چه فیلمی‌ بازی کرد. چنان بلوایی به پا کرد که مجبور شدم اونجا رو ترک کنم و تو هتل تنهاش بذارم. به پدر و مادرش تلفن کردم و تا بخوان سر برسن، من فلنگو بسته بودم. حال اون آدم‌ربا رو هم جا آوردم؛ تا می‌خورد، زدمش. از ترس افتادن تو هُلفدونی، مجبور شد کشور رو ترک کنه. دیگه با خودم عهد بستم که دنبال دردسر نرم. شغل قبلی‌مو از سر گرفتم. حالا هم که تو رو پیدا کردم.

ژِو (ژان -ایوِ کنونی) ناشیانه دستی به موهای زن می‌کشد.

زن لبخند می‌زند و در حالی‌که تای دستمال سفره‌ای را باز می‌کند می‌گوید: «دختربچه‌هایی هم هستند که ندانسته و ناخواسته باعث می‌شن مردی تو مسیر درست بیافته.»

و اضافه می‌کند: «اون حشره، بچه ازش می‌ترسید؟»

– نه، می‌خواست اهلی‌ش کنه.

نوشته اهلی‌ام کن -داستان کوتاهی از آنی سومون اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

با عشاق نیمه‌راه هم‌نشینی نکن

با دوستان نیمه‌راه دوستی نکن

نویسندگان نیمه‌الهام‌گرفته را نخوان

زندگی را به نیمه نزی

به نیمه نمیر

نیمه‌کاره به امیدی دل نبد

اگر ساکتی، سکوتت را تا پایان حفظ کن، و اگر می‌گویی، حرفت را تا آخر بزن

سکوت را برای گفتن، و گفتن را برای خاموشی برنگزین

اگر راضی هستی، رضایتت را نه به‌شکلی ناقص، که به تمامی‌ ابراز کن

اگر رد می‌کنی، امتناعت را به تمامی‌ بیان کن،

زیرا رد کردنِ نیمه‌کاره یعنی پذیرفتن

خندیدن نیمه‌کاره، یعنی خنده را به تعویق انداختن

دوست داشتن نیمه‌کاره، یعنی به عشق خود نرسیدن

دوستی نیمه‌کاره، یعنی نشناختن دوستی

زیستن نیمه‌کاره، یعنی آنچه تو را بیگانه کند با آن‌ها که به تو نزدیکترین‌اند، یعنی غریبه کردن آن‌ها با تو

نیمه‌ای از هر چیز، یعنی رسیدن و نرسیدن، یعنی فائق شدن و نشدن، یعنی کار کردن و کار نکردن، یعنی حاضر بودن و… غایب بودن

کارها را به تمامی‌ به سرانجام نرساندن، یعنی تو، زمانی که خودت نیستی، یعنی ندانی که، که هستی

کسی را که دوست می‌داری نیمهٔ تو نیست، خودتی، در همان لحظه، و در جایی دیگر

نوشیدن نیمه‌کاره عطشت را فرو نمی‌نشاند

خوردن نیمه‌کاره سیرت نمی‌سازد

راهی که به‌تمامی‌ پیموده نشود، ما را به جایی نخواهد رساند

عقیده‌ای که به‌طور ناقص بیان شود، هیچ نتیجه‌ای به‌بار نخواهد آورد

زیستن نیمه‌کاره، یعنی در ناتوانی زیستن، و تو اصلاً ناتوان نیستی

چرا که تو انسانی کاملی و نه نیمه‌ای از چیزی

تو زاده شدی برای به تمامی‌ زیستن، و نه زیستنی ناقص و ناتمام

نوشته به نیمه زیستن – شعری از خلیل جبران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

صد سال می‌شود

که سیمای تو را ندیده‌ام

که بازوانم را به گرد کمرت حلقه نکرده‌ام

که چهره‌ام را دیگر در چشم‌های تو ندیده‌ام

صد سال می‌شود

که دیگر از روشنای روح تو پرسش نمی‌کنم

که از لمس گرمای تنت محروم‌ام

صد سال می‌شود

که زنی در شهری مرا انتظار می‌کشد

ما به روی همان شاخه خم شده بودیم

و از روی همان شاخه

فرو افتادیم، یکدیگر را ترک گفتیم

میان ما قرنی فاصله

در زمان و در فضا

صد سال می‌شود

که در سایه روشن‌ها در پی تو دوان‌ام

تو مستیِ من هستی

من از تو هرگز هوشیار نمی‌شوم

نمی‌توانم که هوشیار شوم

نمی‌خواهم که هرگز هوشیار شوم

سرم سنگین است

زانوانم خراش خورده

لباس‌هایم کثیف و آلوده

تلوتلوخوران، افتان و خیزان

به جانب روشنای تو می‌آیم

که می‌درخشد و از فروغ می‌افتد…

نوشته نوستالژی – شعری از ناظم حکمت اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

برگردان از فرانسه: غزال صحرائی – فرانسه

با احساس فراغت و سبک‌باریِ شگفت‌انگیزی از خواب بیدار شد. تابش گرم و ملایم خورشید درهوای بهاری لذت‌بخش بود. بی‌هیچ جنبشی، روی نیمکت پارک لم داد. نیم ساعتی چُرت زده بود…

پارک از سرسبزی بهار درخششی خاص داشت؛ روز فوق‌العاده‌ای بود و او جوانی دلباخته.

به طرزی باورنکردنی دلباخته، آن‌قدرعاشق و دلباخته که از شدت دلدادگی سرش به دَوَران می‌افتاد.

و عاشقی خوش‌اقبال:

در مهمانی شب گذشته احساس خود را با او در میان گذاشته بود و او هم پاسخ مثبت داده بود.

دقیق‌تر بگویم؛ به او بله را نگفت، اما از او دعوت کرد که امروز یکشنبه طرف‌های عصر برای آشنایی با پدر و مادرش به منزلشان برود. او گفته بود: «امیدوارم که از آن‌ها خوشتان بیاید و آن‌ها هم شما را بپسندند… ای‌کاش آن‌قدر که به دل من نشسته‌اید، آن‌ها هم شما را پذیرا باشند.»

اگر این حرف با یک «بله» برابری نمی‌کرد، پس به آن چه می‌شد گفت؟

آه، سوزان تحسین‌برانگیز، با آن موهای مشکی صاف، با آن کک‌ومک‌های کم‌رنگ صورتش، با آن چشم‌های درشت و سیاه و دلفریبش…

برگردیم به آن روز و آن وعدهٔ ملاقات. از روی نیمکت بلند شد و تنش را که از چُرت بعد از ظهر کوفته شده بود، با لذت کش و قوس داد. سپس، به‌سمت خانه که چندصد متری با آن فاصله داشت، به‌ راه افتاد. گردشی دلپذیر زیر پرتو آفتابی فروزان، در یک روز زیبای بهاری…

پله‌های جلوی خانه را بالا رفت و در زد. در باز شد و در کسری از ثانیه، گمان کرد خود سوزان مقابل او ایستاده است. اما دختر جوان، تنها شبیه سوزان بود. بی‌شک باید خواهر او باشد. چون دیشب میان حرف‌ها از خواهری که یک سال از او بزرگ‌تر بود، حرف زده بود.

به حالت تعظیم خم شد، خودش را معرفی کرد و خواست که سوزان را ببیند. احساس کرد که دختر جوان با حالت عجیب و غریبی به او نگاه می‌کند.

اما دختر در نهایت خودش را مجاب می‌کند و به او می‌گوید:
«بفرمایید، تمنا می‌کنم. سوزان در حال حاضر خانه نیست، اما اگر مایل باشید، می‌توانید آنجا، در سالن منتظر او بمانید…»

وارد سالن شد، نشست و منتظر ماند. به‌نظرش این غیبت سوزان، حتی برای مدتی کوتاه، عجیب می‌آمد. در همین حین، صدای دختر جوان شنیده شد. همان دختری که در را باز کرده بود.

دختر در راهرو مشغول حرف زدن بود، نوعی کنجکاوی غیرقابل وصف او را واداشت که بلند شود و برود و از پشت در گوش بدهد. به‌نظر می‌رسید که داشت تلفنی صحبت می‌کرد.

«هری؟ خواهش می‌کنم، فوراً برگرد خونه. دکتر رو هم خبر کن! بله، برای پدربزرگ… نه، این‌بار موضوع مربوط به قلبش نیست… نه، درست مثل دفعهٔ پیش شده که دچار فراموشی شده بود و فکر می‌کرد که مادربزرگ هنوز هم…
نه، عقلش طوریش نیست، هری. این‌بار برگشته به پنجاه سال پیش… برگشته به دورانی که هنوز با مادربزرگ ازدواج نکرده بود.»

به آنی پیر شد، ظرف پنجاه ثانیه به اندازهٔ پنجاه سال پیرشد… پدربزرگ، در حالی‌که به پشت در تکیه داده بود، بی‌صدا هق‌هق می‌کرد…

________________________________________

۱- فردریک براون (۱۹۷۲-۱۹۰۶) نویسنده‌ای آمریکایی است، و خالق داستان‌های کوتاه پلیسی و علمی‌-تخیلی. در سال ۱۹۶۳، کتاب «Fantômes et Fanfatouilles» از او منتشر شد، که شامل ۴۲ داستان در ژانرهای پلیسی، فانتزی و علمی‌-تخیلی‌اند. از جملهٔ این داستان‌ها می‌توان به کابوس زرد، کابوس سفید و کابوس خاکستری اشاره کرد.

نوشته کابوس ِخاکستری – داستان کوتاهی از فردریک براون اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

با تو خوابیدم

تمام شب

حال آنکه زمین

به گِرد شبش می‌چرخید

با زندگانش و مردگانش

و هنگامی که برخاستم ازخواب

به ناگاه،

ازسیاهیِ حاکم بر اطراف

بازویم را به دورِ کمرت حلقه کردم

نه شب و نه خواب

نتوانستند ما را از هم جدا سازند

نوشته نه شب و نه خواب… – شعری از پابلو نرودا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

تردیدی نیست که در تمام این سال‌ها همه‌چیز آن‌طور که او می‌خواست پیش نرفته بود؛ با این وجود، بودن در آنجا، تنها، نشسته بر سرِ میز بزرگِ چوبی، در نظرش عجیب می‌آمد. در حالی‌که بارها و بارها از این و آن شنیده بود که لحظهٔ بازگشت از مراسم خاک‌سپاری، از دشوارترین لحظه‌ها است. مراسم به‌خوبی برگزار شده بود، هر چند که مراسم خاک‌سپاری، همیشه به‌خوبی برگزار می‌شود. کلیسا مملوّ از جمعیت بود. سرِ مزار به اجبار اجازه داده بود که همهٔ اهالیِ روستا او را ببوسند. حتی تیبولتِ پیر که دست کم یک سال می‌شد ـ از روزِ خاک‌سپاری امیلی مارتن ـ کسی او را ندیده بود. شاید هم اشتباه می‌کرد. یعنی بعد از آن روز دیگر در هیچ مراسمی‌ شرکت نکرده بود؟ هر چه سعی کرد، به‌یاد نیاورد.

در عوض می‌توانست نام تک‌تکِ شرکت‌کنندگان در مراسم را به‌خاطر بیاورد. برای مثال، آندره، که در مجلس رقصی، بیش از چهل سال پیش، عقل از سرش ربوده بود. البته پیش از آنکه سر و کلهٔ باتیست پیدا بشود… باتیست با آن چشم‌های آبی‌اش، باتیست با آن پیراهن‌های گلدارش، و آن پیپ قدیمی‌ که می‌گفت از پدرش به او رسیده است، که خودش…

بدترین اتفاقِ امروز، رودررو شدن با ژرمن ریچارد موقع بیرون آمدن از گورستان بود. زنی شصت سال به بالا، با سر و وضعی که همیشه شباهت به روسپی‌ها داشت؛ که در اصل هم بود.

آنژل بلند شد. حالا دیگر همه‌چیز تمام شده بود. باید مرگ این خانه را ترک می‌کرد. اول از همه، شمع‌ها را جمع کرد، و بعد صندلی‌هایی که به ردیف، بغل هم به درازای تخت قرار گرفته بودند. سپس، با عبور از باغچه به یاد جارودستی افتاد. او دیگر آنجا نبود تا برای سومین بار در روز، روی بذرهایی که کاشته بود خم شود، آن‌ها را وارسی کند و ببیند آیا سر از خاک درآورده‌اند یا نه.

او دیگر آنجا نبود، نه زیر درختان بید، و نه حتی زیر درخت سیب، مشغول پر کردن سبد میوه. به‌راستی که همه‌چیز به‌سرعت باد اتفاق افتاده بود. از همان روز که موقع بیدارشدن از خواب، به او گفته بود که زخم معده‌اش باز هم دارد او را اذیت می‌کند. با آنکه سال‌ها بود که با آن درد زندگی می‌کرد و به آن عادت داشت، اما آن روز پزشک را خبر کرد. پزشکش آن‌قدر از وضعیت او آگاه بود که از آن موضوع نگران نشود. از طرفی باتیست ظاهراً کمی‌ حالش بهتر شده بود… سه هفته بعد، از آنژل قول گرفت که به آن‌ها اجازه ندهد او را در بیمارستان بستری کنند. پزشک دوباره آمد. سر در نمی‌آورد. کاری نمی‌شد کرد، باتیست توی تختش از درد به خود می‌پیچید، با این‌حال اصرار داشت نشان بدهد حالش بهتر شده است، که موضوع چندان مهمی نیست، که فردا حتماً کل ماجرا به دست فراموشی سپرده شده است. اما، وقتی با او تنها می‌شد، می‌گفت نمی‌خواهد در بیمارستان بمیرد. می‌داند که پایان کار است، و دیگر انتظاری ندارد. او مراسم امسالِ «سَن ژان» را ندید. پدر روحانی شب رسیده بود، و مرگ، باتیست را صبح با خود برده بود. بالاخره دردی که مثل ارّه تنش را به دو نیم می‌کرد، بر او فائق شده بود.

آنژِل متوجه ورود سِسیل نشد. سِسیل، لباسش را عوض کرده و آمده بود تا ببیند او به چیزی احتیاج ندارد. به چه چیز می‌توانست احتیاج داشته باشد؟

آنژل او را سرِ میز نشاند. گفت‌وگوها شروع شد. سِسیل حرف می‌زد، از مراسم ِخاک‌سپاری البته، از اشک‌های بعضی‌ها، از اندوه همه. آنژِل خیلی کم به او گوش می‌داد. باتیست و او هرگز از سنت کروا بیرون نرفته بودند و او از این بابت متأسف بود. خیلی دلش می‌خواست به لورد[۲] برود. به‌ناچارهمیشه به دیدن مراسم مذهبی از تلویزیون بسنده می‌کرد.

باتیست‌اش را دوست داشت. از همان ابتدا یا تقریباً سال‌های نخستِ ازدواجشان، با او به مزرعه می‌رفت و کمک‌اش می‌کرد. اما از خیلی وقت پیش دیگر توانی در خود نمی‌دید. در خانه منتظر او می‌ماند، حواسش بود که همیشه قهوهٔ گرم آماده باشد، البته قهوهٔ گرم و نه داغ. یاد گرفته بود که حتی موقع گل‌دوزی کردن مراقب او باشد. گاه سرش را کمی‌ از روی کار گل‌دوزی برمی‌داشت و گوشهٔ چشمی‌ به او می‌انداخت. نیازی به ساعت نداشت. می‌دانست چه وقت برود و به مرغ و خروس‌ها غذا بدهد و شام را آماده کند. می‌دانست که باتیست‌اش چه موقع به خانه برمی‌گردد.

اغلب اوقات سِسیل به او سر می‌زد. با خودش وسایل گل‌دوزی‌اش را می‌آورد و هم‌زمان همدیگر را از اتفاقات جدیدی که در روستا افتاده بود، باخبر می‌کردند. تا یک روز که سِسیل در حین گفت‌وگو به روال همان گفت‌وگوهای همیشگی‌شان، به او گفته بود حدس می‌زند ژرمن ریچارد و باتیست را در حال صحبت نزدیک تاکستان دیده است. طی ماه‌های بعدی، سِسیل چند بار با ملاحظه‌کاری به این موضوع اشاره کرد، و سپس دیگر از آن حرفی به‌میان نیاورد. از آن به بعد آنژِل می‌شنید و هیچ نمی‌گفت. دیگر به شنیدن آن عادت کرده بود. حتی به خودش اجازه نمی‌داد که به آن فکر کند. تصمیم گرفته بود که هرگز از آن با باتیست حرفی نزد. و نه با هیچ‌کس دیگر. به‌واقع به‌خاطرحفظ شأن و منزلت خودش.

این جریان تا زمان بیمارشدنِ باتیست ادامه داشت، بیماری‌ای که دیگر بهبودی به‌دنبال نداشت، که بیست سال طول کشید. گاهی وقت‌ها می‌گفت که تنها افسوس او در زندگی نداشتن فرزند است. راست می‌گفت و این خود باعث شده بود که از ژِرمَن ریچارد بیشتر نفرت داشته باشد. چون او یک پسر داشت. کمی‌ بعد از مرگِ پدرش به دنیا آمد؛ اِدموند ریچارد، مردی بلندبالا و تنومند بود، با چشم‌ها و موهای سیاه که با بیماری هولناکی ظرف چند هفته از دنیا رفت. از او کسی چیزی ندانست. ریچاردِ پسر را هم در سنت کروا کسی نمی‌شناخت. خاله‌اش که در شهر آنژه زندگی می‌کرد، او را بزرگ کرده بود. با این‌حال یک روز درست پیش از بیماری باتیست، به دیدن مادرش آمده بود. سِسیل هم مطابق معمول که هر کجا خبری است او هم هست، آنجا بوده. سِسیل گفت از ظاهر پسر با آن چشم‌های بی‌روح و رنگ‌باخته پیدا بوده که آدم کودن و‌ هالویی است.

به‌نظر می‌آمد که آنژِل از شنیدن آن کاملاً برآشفته و منقلب شده بود. حالا دیگر سِسیل رفته بود. شب شده بود. آنژِل ظرف‌ها را جابه‌جا کرد. فنجان‌ها و قهوه‌جوش کهنهٔ سفید را شست. از آن پس دیگر قهوه‌جوش فایده‌ای ندارد. آنژِل قهوه دوست نداشت، هیچ‌وقت هم ننوشیده بود. آن را توی گنجهٔ بالای بوفه جا می‌دهد. چند ظرف مربای خالی را از گنجهٔ زیر ظرفشویی برمی‌دارد. پختن مربا دیگر لزومی‌ ندارد. داخل بوفه پر است از این ظرف‌ها. چند دستمال و یک پاکت مرگ موش را که سه چهارم آن خالی شده است، برمی‌دارد و راه می‌افتد تا آن‌ها را توی زباله‌ها بیاندازد. بیست سالی می‌شد که در این خانه موشی دیده نشده بود.

_________________________

۱- پاسکال مِریژو متولد ۱۹۵۳ در شهرِ پری نیهٔ فرانسه است. روزنامه‌نگار، نویسنده و منتقد سینما است. او در آغاز کار با مجلات سینما همکاری داشت، سپس داستان‌های کوتاه خود را در مجلات Le Monde وLe Point منتشر می‌کرد. از جملهٔ رمان‌هایش می‌توان به «پلکان‌های مخفی» و«مَکس لانگ دیگر اینجا نیست» اشاره کرد.

۲- مکان زیارتی کاتولیک‌ها در منطقهٔ پیرنهٔ فرانسه

نوشته وقتی آنژِل تنها شد – داستان کوتاهی از پاسکال مِریژو اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

آندره شِدید (Andrée Chedid)، شاعر، نویسنده و نمایشنامه نویس فرانسوی‌زبان است. او در ۲۰ مارس ۱۹۲۰ در قاهره متولد شد.

آندره شِدید دوران تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدارس فرانسوی‌زبان گذراند. سپس وارد دانشگاه آمریکايی قاهره شد و در ۱۹۴۲ تحصیل در رشتهٔ خبرنگاری را با موفقیت به‌پایان رساند. در ۲۲ سالگی با پزشکی به نام لوئی سِلیم شِدید ازدواج کرد و به‌همراه او در ۱۹۴۲ مقیم لبنان شد. یک سال بعد، یعنی در ۱۹۴۳ اولین مجموعه شعر خود را به‌نام «در جاده‌های خیالی» به‌زبان انگلیسی منتشر کرد. ناآرامی‌ها در لبنان سبب شد که آن‌ها در سال ۱۹۴۶ آنجا را ترک کنند و برای همیشه در پاریس مستقر شوند. آندره شِدید نویسندهٔ پرکاری است. حاصل تلاش‌های ادبی او انتشار چندین مجموعه شعر، داستان‌های کوتاه، نمایشنامه‌ها، رمان‌ها، مقالات و نقدهای ادبی‌اند.

اشعار آندره شِدید پرسشی متناوب دربارهٔ اوضاع و احوال بشر و مناسبات او با جهان است. او در تمام آثارش ستایشگر زندگی است، گرچه به تزلزل و بی‌ثباتی آن وقوف کامل دارد. او انسان‌ها را تشویق می‌کند که تفاوت‌ها را بپذیرند و حرمت نهند.

شیوهٔ نگارش او سیال و روان است. شِدید در نوشته‌هایش مشرق زمین را با شهوت و اروتیسمی‌ بی‌مانند به تصویر می‌کشد تا به این بهانه مشام خواننده را با عطرهای آن پر کند و او را مدهوش سازد. همچنین در کارهای او می‌توان پایبندی و علاقه‌اش را به شرح وقایعِ جنگِ لبنان به‌وضوح مشاهده کرد. او در سال ۱۹۷۹ برای مجموعه داستان «تن‌ها و زمان» جایزهٔ گنکور را از آنِ خود ساخت. و نیز چند سال بعد یعنی در سال ۲۰۰۲ جایزهٔ کنگورِ شعر به او تعلق گرفت.

دو فرزند او در زمینهٔ هنر موفق بوده‌اند. لوئی شِدید خواننده، آهنگ‌ساز و ترانه‌سرائی  به‌نام و صاحب سبک است و میشل شِدید‌ـ‌کولتز در دانشگاه سوربن درس خوانده و نقاشی را حرفهٔ خود ساخته است. اغلب نقاشی‌های او برگرفته از هنر اروپائی (L’Art Européen) هستند. همچنین نوهٔ وی، ماتیو شِدید، گیتاریست و خواننده‌ای شناخته‌شده و مطرح است.

از این نویسنده در مجموع ۶۳ کتاب و ۱۷۸ نقد ادبی انتشار یافته است که می‌توان از جملهٔ این آثار به نمونه‌های زیر اشاره کرد:

۱- مجموعه اشعار

– زمین و شعر، ۱۹۵۶

– قلب و زمان (اشعاری برای کودکان)، ۱۹۷۷

– حفره‌ها و خورشید‌ها، ۱۹۷۹

– آن‌سوی کلمات، ۱۹۹۵

– قلمروهای قدرت خلاقه، ۱۹۹۹

– ریتم‌ها، ۲۰۰۲

– قابلیتِ کیهان، ۲۰۱۰

۲- رمان‌ها و داستان‌های کوتاه

– خواب رهاشده، ۱۹۵۲ (رمان)

– جاناتان، ۱۹۵۵ (رمان)

– روزِ ششم، ۱۹۶۰ (رمان)، با اقتباس از این رمان فیلمی‌ به کارگردانی یوسف شاهین در سال ۱۹۸۶ ساخته شد.

– بازماندگان، ۱۹۶۳ (رمان)

– دیگری، ۱۹۶۹ (رمان)، در سال ۱۹۹۱ فیلمی‌ با همین نام و با اقتباس از این رمان توسط برنارد ژیرودو ساخته شد.

– شهر بارور، ۱۹۷۲ (رمان)

– خانهٔ بدون ریشه، ۱۹۸۵

– تا پای مرگ، ۱۹۹۲ (مجموعه داستان)

– زن سرخ پوش و داستان‌های کوتاه دیگر، ۱۹۹۴

– پیغام، ۲۰۰۰

– چهار کشتهٔ ژان دو دیو، ۲۰۱۰ (رمان)

۳- نمایشنامه‌ها

– بِنِریسِ مصر، ۱۹۶۸

– اعداد، ۱۹۶۸

– آخرین کاندیدا، ۱۹۹۸

– تعقیب‌ها، ۲۰۰۳

آندره شِدید در تاریخ ۶ فوریه ۲۰۱۱ چشم از جهان فروبست. بر سنگِ مزار او جملهٔ «جسم می‌رود و جان می‌ماند» از کرتین دو تروا به‌چشم می‌خورد. در ایران مجموعه داستانی از این نویسنده تحت همین عنوان توسط دکتر دادور، استاد دانشگاه تهران، منتشر شده است. مجموعه داستان دیگری نیز به‌نام «شام خانوادگی» با ترجمهٔ نیکو قاسمی‌ به‌چاپ رسیده است.

غنیمت‌شمردن

دانهٔ دقیقه‌ها را برچیدن

اخگر‌ها را در آغوش فشردن

چشم‌اندازی را از آنِ خود ساختن

زمستان را با لبخند تاب آوردن

گره‌های اندوه را گشودن

در چهره‌ای غرقه گشتن

بی‌های‌وهوی دِرَویدَن

با واژه‌ای دلپذیر گُر گرفتن

شهر را با عقب‌گردهایش پذیرفتن

آوای اقیانوس را در همه‌چیز گوش کردن

سیراهایِ* سکوت را شنیدن

از حافظهٔ مهرورزان نسخه برداشتن

شعری شورآفرین را دیگر بار خواندن

هر حلقه از رفاقت را مغتنم شمردن…

*واژه‌ای اسپانیائی که به رشته‌کوه‌های ممتد با قله‌های مرتفع و دندانه‌دار گفته می‌شود.

********************

گریز فصل‌ها

دوستت داشتم

در تلاطم و آشوب نیروی‌های حیات

دوستت دارم

در زیرِ سایبانِ درختِ سال‌ها

دوستت داشتم

در باغ‌های سپیده‌دمان

دوستت دارم

در زوال روز‌ها

دوستت داشتم

در ناشکیبایی آفتاب

دوستت دارم

در مهربانی و مدارایِ شب

دوستت داشتم

در نمود و تجلی روزها

دوستت دارم

در دلتایِ کلمات

دوستت داشتم

در هوسبازی بهاران

دوستت دارم

در گریزِ فصل‌ها

دوستت داشتم

درقلب و بطن زندگی

دوستت دارم

در آستانهٔ دروازه‌هایِ زمان…

********************

شگفتی

مبهوت و حیران باقی می‌مانم

از ترنم امواج آب

از چهچههٔ پرندگان،

این خوشبختی‌های زمین

مبهوت و حیران باقی می‌مانم

از عشقی

شکست‌ناپذیر

عشقی هماره حی و حاضر

مبهوت و حیران باقی می‌مانم

از این عشق پرشور

که هراسی به دل راه نمی‌دهد

نه از سیلاب زمان

نه از قتل‌عام‌های

روزهای انبوه، روزهای انباشته شده

در آینهٔ کدر و پژمرده‌ام

همچنان به روی خود لبخند می‌زنم

انگار که هیچ حادثه‌ای رخ نداده‌ست

عشق

یک‌بار برای همیشه

مقرر گردیده است

از این عشق پرشور، مبهوت و حیران باقی می‌مانم

********************

امیدواری

من امید را متصل گردانیدم

به ریشه‌هایِ زندگی

در مقابلِ تاریکی‌ها

روشنایی‌ها را برافروختم

در حاشیهٔ شب‌ها

مشعل‌ها را برپا ساختم

روشنایی‌هايی دائمی‌ و ماندگار

از مشعل‌هایی که می‌لغزند

میان سایه‌ها و توحش

روشنایی‌هایی که جانی تازه می‌گیرند

از مشعل‌هایی که افراشته می‌گردند

بی‌آنکه هرگز فروکش کنند

می‌گذارم که امید ریشه دَوانَد

درونِ خاکِ بارآور دل

من تمامیّتِ امید را

با طبیعتِ ناسازگار و یاغیِ آن

در اختیار می‌گیرم…

********************

گرداب

این‌همه غبار

که از اندوه‌هامان برمی‌خیزد

این‌همه هیاهو

که میان شقیقه‌هامان در جدال‌اند

این‌همه فریاد

که از خواندن منع‌مان می‌دارند

این‌همه هراس

که به پاهامان زنجیر می‌شوند

و این‌همه نور

که از این گرداب‌ها سر برمی‌آورند!

نوشته آندره شِدید، نویسنده و شاعر فرانسوی سوری–لبنانی‌تبار اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.