سیما غفارزاده و هومن کبیری پرویزی  – کوکئیتلام

روز شنبه ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ سالن هارد راک شو (The Hard Rock Show Theatre) در کازینو هارد راک واقع در شهر کوکئیتلام میزبان همشهریان ونکووری ما در کنسرت خیریهٔ گروه رستاک خواهد بود. کنسرتی که به‌ همت فرهاد صوفی، آزیتا صاحب‌جمع و رضا جهانشاهی، سه چهرهٔ نام‌آشنا و فعال در امور اجتماعی و فرهنگی شهرمان ونکوور، با هدف تأمین منابع مالی برای فعالیت‌های انسان‌دوستانه برگزار می‌شود. به‌همین مناسبت گفت‌وگویی داشتیم با این عزیزان تا بیشتر دربارهٔ انگیزه و اهدافشان در برگزاری این کنسرت برای خوانندگانمان بگویند که توجه شما را به آن جلب می‌کنیم.

* * *‌ * *

با سلام و سپاس از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید، البته جامعهٔ ایرانی ونکوور با شما عزیزان، به‌ویژه شما آقای صوفی و خانم صاحب‌جمع و فعالیت‌های ارزشمندتان در این جامعه آشنایند، ولی سپاسگزار می‌شویم خودتان را برای آن‌ دسته از خوانندگانی که کمتر شما را می‌شناسند، معرفی کنید.

فرهاد صوفی: من در سال ۱۹۷۲ از ایران خارج شدم و در سال ۱۹۷۳ واردِ کانادا شدم. وقتی از ایران خارج شدم و با اتوبوس به ترکیه نزد دوستان دانشجویم رفتم، بعد از توقفی چندهفته‌ای در ترکیه مقصدم رفتن به آلمان و تحصیل در آنجا بود. اینکه چه شد به کانادا آمدم که آن زمان برای جامعهٔ ایرانی کشوری ناشناخته بود و به‌جز جمع کوچکی دانشجو، ایرانی دیگری در این کشور زندگی نمی‌کرد، در این مجال نمی‌گنجد و امیدوارم در موقعیتی دیگر بتوانم آن را شرح بدهم. 

به‌هرحال، من ۵۲ سال پیش یعنی هفت سال پیش از انقلاب به کانادا مهاجرت کردم، بنابراین من نه در جریان انقلاب ایران بوده‌ام و نه جنگ هشت‌ساله؛ دو واقعهٔ مهمی که به‌باور من تأثیر بسیاری روی مردم و جامعهٔ ما گذاشته‌اند. من همواره به مسائل ایران و آنچه که در ایران می‌گذرد، بسیار علاقه‌مند بوده‌ و هستم و روزانه آن را دنبال می‌کنم. در عین‌حال، چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن، به هیچ گروه سیاسی ایرانی و هیچ ایدئولوژی خاصی وابسته نبوده‌ام. 

در سال ۱۹۷۳ که به کانادا رسیدم، به پیشنهاد یکی از دوستانم که خواهرش در شهر رجاینا در استان ساسکاچوان اقامت داشت، رفتم و آنجا ساکن شدم. من در این شهر دانشگاه را در رشتهٔ‌ اقتصاد شروع کردم و هم‌زمان در یک رستوران ایتالیایی کار گرفتم. دو سه سال بعد توانستم اولین رستوران خودم را باز کنم. مجموعاً ۳۰ سال در آنجا زندگی کردم و در سال ۲۰۰۱ به‌همراه همسرم که زادهٔ آن استان است و نیز دخترم به ونکوور مهاجرت کردیم و رستورانی ایتالیایی در شهر کوکئیتلام باز کردم که از ابتدا بسیار موفق بوده است. 

آزیتا صاحب‌جمع: با درود و مهر به خوانندگان نشریهٔ خوب رسانهٔ همیاری، سیما جان، هومن جان، بی‌نهایت برای فراهم‌کردن این‌ گفت‌وگو صمیمانه سپاسگزار و قدردانم.

من، آزیتا صاحب‌جمع، رهبر گروه بالهٔ ملی پارس ونکوور هستم. بیش از سی و سه سال است که در آموزش، اجرا، حفظ ‌و نگهداری رقص‌های ایرانی در ونکوور تلاش کرده‌ام‌ و با اجرای این رقص‌ها در صحنه‌های مختلف جهان در نگهداری این بخش از هنر مظلوم ایران کوشا بوده‌ام. رشتهٔ اصلی من بالهٔ کلاسیک است و از شاگردان عبدالله ناظمی بوده‌ام که بعدها با افتخار و اعتقاد به این روش آموزش با نام بالهٔ ملی پارس در کانادا ادامهٔ فعالیت داده‌ام. در این هنرسرا، آموزش بخش فولکلور همیشه در کنار یادگیری تکنیک باله مد نظر بود. از علاقه‌مندانی که می‌خواهند دربارهٔ بالهٔ ملی پارس ونکوور بیشتر بدانند، دعوت می‌کنم از وب‌سایت ما در آدرس www.vancouverpnb.ca و صفحهٔ اینستاگرام ما در آدرس ‎@vanpnb دیدن کنند.

رضا جهانشاهی: با درود بی‌پایان به خوانندگان و تشکر ویژه از گردانندگان نشریهٔ رسانهٔ همیاری، من رضا جهانشاهی، در سال ۱۹۷۳ در سن ۱۹ سالگی به آمریکا مهاجرت کردم و در دانشگاه ایالتی اوهایو در رشتهٔ راه‌وساختمان مشغول به تحصیل شدم. بعد از فارغ‌التحصیلی به ایران برگشتم و همان سال انقلاب شد و من مجبور شدم به آمریکا برگردم. در یک شرکت مهندسی مشغول به کار شدم. در آن شرکت با همسر وفادار خود آشنا شدم. من و همسرم مهرناز صاحب دو فرزند شدیم؛ یاسمن و آرمان. متأسفانه، در سال ۲۰۱۱ دخترم یاسمن را در سانحهٔ آتش‌سوزی از دست دادم و پس از آن «بنیاد ایمنی در برابر آتش‌سوزیِ یاسمن جهانشاهی» (Jasmine Fire Safety Foundation) را همراه با همسر فقیدم تأسیس کردیم، که اگر فرصت باشد بیشتر دربارهٔ آن صحبت خواهم کرد.

چه شد که به فکر برگزاری این کنسرت خیریه افتادید؟ درآمد حاصل از برگزاری این کنسرت صرف چه امور یا سازمان‌های خیریه‌ای خواهد شد؟

فرهاد صوفی: ازآنجایی‌که در میان جامعهٔ ایرانی برگزاری کنسرت موسیقی که منافع آن برای ایران فرستاده شود، خیلی رایج نبود، این فکر برایم ایجاد شد که با برگزاری کنسرتی می‌توان این کمک‌رسانی را انجام داد. درآمد حاصل از این کنسرت که پنجاه درصد آن به من مربوط می‌شود، تماماً برای کمک به جنبش «زن، زندگی، آزادی»، بلوچستان و برنامه‌های حقوق بشری سازمان عفو بین‌الملل در ارتباط با ایران، اختصاص پیدا خواهد کرد.

آزیتا صاحب‌جمع: گروه بالهٔ ملی پارس طی این سی و سه سال همواره برای سازمان‌های خیریه و ‌غیرانتفاعی برنامه‌هایی را اجرا کرده که درآمد حاصل از آن برای ساختن مدارس، کمک به آسیب‌دیدگان بلایای طبیعی مانند زلزله‌زدگان و سیل‌زدگان‌، و جمع‌آوری کمک‌های مالی برای پناه‌جویان صرف شده و می‌شود.

به‌اعتقاد من کمک و دست همیاری به یکدیگر دادن، حس خوب همبستگی را در ما قوی‌تر می‌کند و می‌تواند در روابط اجتماعی و کل جامعه بسیار مهم، مثبت و تأثیرگذار باشد. به‌عنوان کسی که در اقیانوس هنر همچنان شنا و تلاش می‌کند، می‌دانم که هنر روح جامعه را تلطیف و‌ انسان‌ها را به هم نزدیک می‌کند و موسیقی یکی از تأثیرگذارترینِ این هنرهاست که قدرت بزرگی برای تحریک احساسات دارد؛ قدرتی فراگیر برای انتقال پیام‌ها و ایجاد ارتباطی عمیق با مخاطبان. 

رضا جهانشاهی: نیمی از درآمد حاصل از این برنامه، صرفِ «بنیاد ایمنی در برابر آتش‌سوزی یاسمن جهانشاهی» و ساختن مدرسه در فقیرترین کشورهای دنیا با همکاری مؤسسهٔ جهانی buildOn خواهد شد.

چرا گروه رستاک را برای این برنامه انتخاب کردید؟

فرهاد صوفی: به‌نظر من ازآنجایی‌که برنامهٔ گروه رستاک و موسیقی آن‌ها دربرگیرندهٔ تمام قومیت‌ها و زبان‌ها و لهجه‌های ایران است، در این مقطع زمانی بیشتر می‌تواند مورد استقبال جامعهٔ ایرانی قرار بگیرد و همچنین باعث همبستگی بیشتر ایرانیان شود. 

آزیتا صاحب‌جمع: آشنایی من با گروه رستاک برمی‌گردد به ژوئیهٔ سال گذشته در تورنتو کانادا، جشنوارهٔ تموز ۲۰۲۲. گروه بالهٔ ملی پارس دو شب در این جشنواره برنامه داشت و برنامهٔ گروه رستاک در اولین شب گشایش این جشنواره بود. بعد از برنامهٔ رستاک من به دیدار گروه رفتم و‌ دعوتشان کردم برای دیدن برنامهٔ ما که آن‌ها هم لطف کردند و آمدند، و این شد پایهٔ یک دوستی ارزشمند و روحیهٔ همبستگی بر اساس اعتماد و احترام متقابل به کار یکدیگر. همیشه کارشان را دوست داشته‌ام و فرصت خوبی پیش آمد که آن‌ها از نزدیک با کار من و گروه آشنا شدند.

انتخاب گروه رستاک‌ بسیار ساده بود. گروهی موسیقی‌دان عاشق، پرتلاش و سازنده با توانایی‌های خاص و ارزشمند و کارهایی ارزنده که فضایی زیبا ‌‌و خاطره‌انگیزه را برای بیننده به وجود می‌آورند، به‌خصوص که‌‌ شخصاً کار فولکلور را دوست دارم و این علاقهٔ شخصی من در انتخاب این‌ گروه بی‌تأثیر نبود.

آقای جهانشاهی عزیز، لطفاً کمی برایمان دربارهٔ «بنیاد ایمنی در برابر آتش‌سوزیِ یاسمن جهانشاهی» بگویید. هرچند می‌دانیم یادآوری این خاطرات برایتان تلخ است، ولی لطفاً دربارهٔ انگیزهٔ راه‌اندازی این بنیاد برایمان بفرمایید و همچنین اهداف و مأموریت‌های آن را با خوانندگانمان به اشتراک بگذارید.

رضا جهانشاهی: دخترم یاسمن در طول دوران تحصیلی خود یکی از ممتازترین، پرشورترین و فعال‌ترین شاگردان بود و نه تنها در رشتهٔ تحصیلی خود بلکه در نواختن پیانو، رقص، نویسندگی، زبان فرانسه، و در ورزش اسکی مهارت فوق‌العاده‌ای داشت. او با افراد جامعه که در تنگنا قرار داشتند، بسیار دلسوز و همدل بود و از هیچ کاری برای کمک به آنان دریغ نمی‌کرد. شاید اگر او حالا در بین ما بود، با عزم راسخی که در وجودش داشت می‌توانست با دیدی بازتر به دهکدهٔ بزرگ جهانی، اهداف من و خودش را دنبال کند. 

یاسمن در کارهای اجتماعی پیشرو و در امور بین‌المللی و خیریه پیشقدم بود. او در آمریکا، هندوستان، آمریکای جنوبی و اروپا کارهای خیریهٔ زیادی انجام داده و دربارهٔ آن‌ها مقالات زیادی نوشته بود.

بعد از اتمام دورهٔ دبیرستان در فلوریدا، وارد دانشگاه برکلی شد و در رشتهٔ علوم سیاسی ادامهٔ تحصیل داد. علاقهٔ شدید یاسمن به علوم سیاسی بین‌المللی، او را روانهٔ پاریس کرد. او قصد داشت برای مدتی در مؤسسهٔ مطالعات سیاسی پاریس (دانشگاه سیانس پو) که یکی از مهم‌ترین دانشگاه‌های علوم سیاسی در اروپاست، تحصیل کند و به آمریکا برگردد.

یاسمن تقریباً در اواخر دورهٔ تحصیلی‌اش در پاریس، به گردهمایی دوستانه‌ای در یکی از مجتمع‌های مسکونی، که دانشجویان بسیاری از ملیت‌های مختلف در آن ساکن بودند، رفته بود. آن ساختمان دچار آتش‌سوزی خانمان‌سوزی شد و ازآنجاکه متأسفانه فاقد هرگونه وسیلهٔ ایمنی‌ای بود، منجر به ازدست‌دادن یاسمن ما و چهار دانشجوی دیگر شد که هریک از ملیت‌های مختلف بودند… 

در همان روزهای اول پس از ازدست‌دادن او، جمعی از دوستان یاسمن و خانوادهٔ من و همسرم بر آن شدیم تا .Jasmine Jahanshahi Fire Safety Foundation Inc را که بنیادی غیرانتفاعی است، در آمریکا تشکیل دهیم. اگر چه طی کمتر از هشت ماه پس از آن همسرم هم دنیای فانی را بدرود گفت، ولی اکنون مدت یازده سال است که این مؤسسه با فعالیت‌های چشمگیری به کار و فعالیتش ادامه داده است.

هدف اصلی این مؤسسه آن است که دربارهٔ پیشگیری از آتش‌سوزی اطلاع‌رسانی کند و در این زمینه با دانش‌پژوهان و استادانی که قصد مسافرت به خارج از آمریکا و کانادا را دارند، همکاری نماید. در تمام طول سال ما با دانشگاه‌هایی که به خارج دانشجو می‌فرستند، در تماسیم و در مورد این خطر که تعداد بسیاری از دانشجویان را تهدید می‌کند، گفت‌وگو می‌کنیم و سالیانه در چندین سمینار شرکت می‌کنیم، همچنین از طریق نشریات و نمایش فیلم به آن‌ها مسائل ایمنی را آموزش می‌دهیم. 

دانشجویانی که احتیاج به‌ هر نوع وسیلهٔ ایمنی دارند و قادر به تهیه‌اش نیستند، آن را به‌طور رایگان در اختیارشان قرار می‌دهیم.

جالب است بدانید در ارتباط با اعزام دانشجویان به کشورهای دیگر، در مورد ایمنی مثل دفاع شخصی، آب آشامیدنی آلوده، شنا و خطر غرق‌شدن، نوشیدن الکل و رانندگی توجه و صحبت و راهکارهایی برای پیشگیری انجام شده است، اما هرگز راجع به آتش‌سوزی اطلاعاتی داده نمی‌شد و نبود. بعد از فاجعهٔ کوی دانشجویان در پاریس در سال ۲۰۱۱، ما اولین مؤسسه‌ای بودیم که توجه مسئولان و دولتمردان را به این واقعهٔ مهم جلب کردیم و از آن‌ها خواستیم تا این مورد ایمنی را در چهارچوب برنامه‌هایشان بگنجانند تا از این طریق جان شهروندان در امان باشد.

این بنیاد تاکنون چه اقداماتی به‌منظور عملی‌کردن اهداف و مأموریت‌هایش انجام داده است و خودتان موفقیت آن را در رسیدن به اهداف یادشده چطور ارزیابی می‌کنید؟

رضا جهانشاهی: از فعالیت‌های چشمگیر سازمان ما ساختن چهار مدرسه در فقیرترین ‌و دورافتاده‌ترین مناطق جهان ازجمله کشورهای مالاوی و سنگال در آفریقا، نیکاراگوآ در آمریکای جنوبی و نپال در آسیا می‌باشد. 

چون یاسمن دانش‌آموز و موزیسینی چیره‌دست بود و برای هنر ارزش زیادی قائل بود، من و شریک زندگی امروزم، آزیتا صاحب‌جمع، فامیل و دوستان یاسمن پیوسته سعی‌مان بر آن است تا هرساله بتوانیم خلاقیت هنری خود را به کار بگیریم و از راه برگزاری کنسرت و دیگر برنامه‌های ارزندهٔ هنری با همکاری تیم منسجمی که داریم، بودجهٔ لازم را تهیه کنیم، و از دوستان و فامیل دخترم که در آمریکا و کانادا در مؤسسه‌های مختلف کار می‌کنند هم کمک مالی و فکری بگیریم، و بدین ترتیب از درآمد حاصله در پیشبرد اهداف این سازمان کوشا باشیم.

طبق آخرین آماری که ما داریم، سالیانه سیصد و پنجاه هزار نفر دانشجو از آمریکا و کانادا برای ادامهٔ تحصیل به نقاط مختلف دنیا سفر می‌کنند. کشورهای اروپایی و دیگر نقاط دنیا به‌دلیل ساختار قدیمی و کهنهٔ ساختمان‌ها و تراکم جمعیت یکی از جاهای پرخطر آتش‌سوزی، برای تازه‌واردان و مهاجران است. 

یکی از روش‌های پیشگیری از خطر جانی در موقع حریق، زندگی در طبقات پایین ساختمان است. معمولاً کمک‌رسانی به طبقات بالاتر دشوارتر است و زمان بیشتری لازم دارد. در مورد آتش‌سوزی زمان رهایی کوتاه و بسیار مهم و حیاتی است. 

نکتهٔ بعدی اینکه آگاهی به محیط اطراف و محل زندگی، و آشنایی با خروجی‌های متعدد بهترین روش برای جلوگیری از حوادث است. همراه داشتن یک portable smoke detector که با باتری ده‌ساله کار می‌کند و با مبلغ کمی می‌توان خرید و قابل‌حمل است، می‌تواند کمک بزرگی به ایمنی بکند و سیستم ابتدایی دفاع از حریق باشد.

بیشتر فعالیت ما در ۲۵ کشوری است که مرکز توجه دانشجویان برای تحصیل است. اگر در طول عمر خود بتوانیم جان یک انسان را از حریقی که قابل‌پیشگیری باشد نجات دهیم، به هدف اصلی خود رسیده‌ایم.

اعضای خیریهٔ یاسمن از همهٔ فرصت‌هایی که در اختیار دارند از گردهمایی‌های فرهنگی و هنری گرفته تا برنامه‌های پژوهشی و دانشگاهی برای آگاهی‌رساندن به مخاطبان کوتاهی نمی‌کنند.

یکی از مهم‌ترین انتظارات ما از هم‌وطنان و شهروندان این است که از سایت اینترنتی ما firesafetyfoundation.org دیدن‌ کنند و از اطلاعاتی که در اختیارشان گذاشته‌ایم برای ایمنی محل سکونت و محیط کار خود استفاده کنند، به امتحان‌کردن وسایل ایمنی آگاه باشند، و اگر کم و کسری وجود دارد آن را رفع کنند؛ این قطعاً یک وظیفهٔ انسانی است.

بدون شک این قدم‌هایی که ما از روزهای نخست برداشته‌ایم، تسلی‌بخش دردهای سنگین خود، دوستان و فامیل یاسمن بوده و خواهد بود.

از سال ۲۰۱۱ صدها مقاله و نشریات گوناگون و ویدئوهای مختلف در مورد این مؤسسه و یاسمن انتشار یافته و در سطح بین‌المللی در تلویزیون‌ها و رادیوها و فضای مجازی بحث و گفت‌وگوهایی شده، اما جا دارد که از طرف خودم و Jasmine Fire Safety Foundation از شما عزیزان صمیمانه تشکر کنم، چون باور دارم نشریهٔ پرمخاطب شما در رساندن پیغام ما اثر بسزایی خواهد داشت.

در انتها باید یادآور شوم که ما در اندوه عزیزان داغدیدهٔ وطن همراهیم و دردشان را با جان و دل حس می‌کنیم. من بر این باورم که هرگاه دردی چنان گران و طاقت‌فرسا به انسان وارد آید، مداوای آن تنها از راه خدمت به جامعه در معیاری مداوم و گسترده امکان‌پذیر است.

شما تاکنون چندین کنسرت خیریه در آمریکا برگزار کرده‌اید. استقبال مخاطبان از این برنامه‌ها چطور بوده و فکر می‌کنید چقدر توانسته‌اید از طریق این برنامه‌ها پیام «بنیاد ایمنی در برابر آتش‌سوزیِ یاسمین جهانشاهی» را به شرکت‌کنندگان در این برنامه‌ها برسانید؟

آزیتا صاحب‌جمع: من و همسرم، رضا جهانشاهی، تاکنون کنسرت‌های مختلفی برگزار کرده‌ایم ازجمله هنرمندانی مانند فرامرز اصلانی، بابک امینی، رعنا منصور و اردشیر فرح در میامی فلوریدا و فینکس آریزونا، گروه‌ پالِت، مامک‌ خادم، حامد نیک‌پی و تئاتر شاعر نقره‌ای به‌کارگردانی هوشنگ توزیع در ونکوور. ما بر این باوریم که برگزاری چنین رویدادهای هنری‌ای هم فرصت خوبی است برای هنرمندان تا توانایی‌ها و مهارت‌هایشان را در خدمت یک هدف خیریه بگذارند و هم برگزار‌کنندگان با انتخاب هنرمندان محبوب، معروف و توانا به اهدافشان که بی‌شک در راستای بشردوستی و نیکوکاری است، دست یابند.

آقای صوفی عزیز، آن‌طور که اشاره شد درآمد حاصل از این کنسرت صرف پروژه‌های سازمان عفو بین‌الملل و همچنین «بنیاد ایمنی در برابر آتش‌سوزیِ یاسمین جهانشاهی» خواهد شد، آقای جهانشاهی دربارهٔ فعالیت‌های بنیادی که به‌یاد دخترشان پایه‌ گذاشته‌اند صحبت کردند، لطفاً شما هم دربارهٔ بخش مربوط به سازمان عفو بین‌الملل توضیح بدهید، چه مدت است با این سازمان همکاری می‌کنید و چرا؟ همکاری‌‌تان با این سازمان در چه سطحی بوده است؟ و لطفاً بفرمایید آیا کمک‌ مالی‌ای که از محل برگزاری این کنسرت به سازمان عفو بین‌الملل خواهید کرد، صرف پروژهٔ خاصی خواهد شد یا به صلاحدید آن سازمان در پروژه‌های مربوط به اهدافشان صرف خواهد شد؟

فرهاد صوفی: همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، من از سال ۱۹۷۳ که به کانادا مهاجرت کرده‌ام، و به‌خصوص در ۴۵ سال اخیر (یعنی حتی قبل از انقلاب ۵۷) با سازمان عفو بین‌الملل همکاری نزدیک داشته‌ام و اعتقاد راسخ دارم که یکی از وظایف همیشگی ما باید برداشتن گام‌های مؤثر برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی و اجتماعی باشد. فعالیت‌های من هم از بدو ورود به کانادا در همین زمینهٔ احیای حقوق بشر و آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی بوده، البته این مسئله‌ای است که در زمان قبل از انقلاب هم داشتیم. زمانی طولانی است که عضو فعال عفو بین‌الملل هستم و یکی از بنیان‌گذارانِ شعبهٔ ساسکاچوانِ این سازمان. در حال حاضر نیز در شعبهٔ ترای‌سیتیزِ این سازمان فعالم. 

ازآنجایی‌که سازمان عفو بین‌الملل همواره در این جهت فعالیت‌های مؤثری انجام می‌دهد، همان‌طور که اشاره کردم، بخشی از درآمد حاصل از این کنسرت را که به من مربوط است، برای فعالیت‌های حقوق بشری این سازمان اختصاص می‌دهم که به صلاحدید این سازمان در ارتباط با مسائل حقوق بشری در ایران صرف خواهد شد، و بخش دیگری را نیز در جهت پیشبرد و کمک به اهداف مبارزان «زن، زندگی، آزادی» به ایران خواهم فرستاد.

در اینجا مایلم اشاره کنم آخرین باری که به ایران سفر کردم، ۳۷ سال پیش بود، ولی متأسفانه به‌دلیل فعالیت‌های حقوق بشری‌ام که رژیم کنونی ایران موافق آن نیست، نمی‌توانم به ایران عزیز سفر کنم، چون رژیم می‌داند که من ایرانم را بسیار دوست دارم و به من لطف خواهد کرد و نخواهد گذاشت که به کانادا برگردم! 

لطفاً بفرمایید چه شد که سالن هارد راک شو در شهر کوکئیتلام را برای برگزاری این کنسرت انتخاب کردید؟

فرهاد صوفی: این سالن یکی از مدرن‌ترین و مجهزترین سالن‌ها در ونکوور بزرگ است که ظرفیتی بالغ بر ۱۰۰۰ نفر دارد ولی مکانی شناخته‌شده برای برگزاری برنامه‌های جامعهٔ ایرانی نیست. با توجه به رشد روزافزون جمعیت ایرانیان در ترای‌سیتیز، ایرانیان این منطقه می‌توانند از این سالن که با پارکینگ وسیع و رایگان در کوکئیتلام واقع شده و می‌تواند سالنی متنوع و جذاب برای برنامه‌های جامعهٔ ایرانی باشد، بیشتر استفاده کنند و پذیرای ساکنان ایرانیِ دیگر مناطق ونکوور بزرگ در برنامه‌هایشان باشند. به‌همین دلیل این سالن را انتخاب کردیم تا ایرانیان با امکانات و ظرفیت‌های آن بیشتر آشنا شوند.

همین‌جا من از همهٔ کسانی که می‌خواهند در این کنسرت شرکت کنند، درخواست می‌کنم حداقل یک‌ساعت زودتر در محل حاضر شوند، تا بتوانند با آرامش خاطر جای پارک پیدا کنند و در صورت تشکیل صف برای چک بلیت، از برنامه عقب نمانند. برنامه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

با سپاس از شما دوستان گروه رستاک برای وقتی که به ما دادید، هرچند اغلب خوانندگان ما گروه شما را می‌شناسند و با آهنگ‌هایتان خاطرات خوبی دارند، ولی سپاسگزار می‌شویم کمی دربارهٔ پیشینهٔ گروه برایمان بگویید و بفرمایید که چرا نام رستاک را برای گروه برگزیدید؟

سیامک سپهری (سرپرست گروه): ایدهٔ اولیهٔ گروه رستاک بین سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۵ شکل گرفت و بعد در سال ۱۳۷۶ به‌همراه چند نفر از دوستانمان که همگی دغدغه‌هایی برای حفظ و اشاعهٔ موسیقی فولکلور ایران داشتند، فعالیت خودمان را آغاز کردیم. ایدهٔ رستاک تنظیم ملودی‌ها و سوژه‌های فولکلور است که با استفاده از الما‌ن‌هایی از ژانرهای دیگر موسیقی، در فضایی تجربی و کارگاهی اتفاق می‌افتد. برای رسیدن به این هدف، اعضای گروه رستاک تحقیقات وسیعی را در حوزهٔ موسیقی نواحی ایران آغاز کردند تا بتوانند این‌گونه از موسیقی را با ابزارهای نوین و بازآفرینش‌های مردم‌‌پسندتر به شکلی که خدشه‌ای به اصل و ریشه آن وارد نشود، اجرا نمایند. این تحقیقات شامل سفر به مناطق مختلف ایران، مصاحبت با اساتید و صاحب‌نظران موسیقی نواحی و گردآوری و تجزیه و تحلیل این‌گونه از موسیقی بود.

طی این بیست و شش سال، نوازندگان و هنرمندان زیادی به‌شکل عضو ثابت یا هنرمند میهمان با رستاک همکاری کردند، با این‌حال اصلی‌ترین اعضای رستاک همواره ثابت بوده‌اند. شاید بشود گفت که از چالش‌ها و ماجراهای کاری گروهی که بعضاً در کشور و فرهنگ ما خیلی پیچیده‌تر نیز است، گروه رستاک به ثباتی رسیده‌ که نتیجه‌اش تیمی بسیار همدل و همراه است و اعضایش برای ادامهٔ کار گروه به‌شکلی پویا تلاش می‌کنند.

رستاک به‌معنای جوانه‌ای است که از بن درخت به‌سرعت شروع به رویش می‌کند. انتخاب نام رستاک برای گروه به‌خاطر نوع نگاهمان و آنچه که در فضای موسیقی آرزوی نزدیک‌شدن به آن را داشته‌ایم، بوده است و همچنان همین آرزو را داریم؛ حرکت به‌سمت افق‌های نو با تکیه بر ریشه‌ها و اصالت‌ها.

لطفاً کمی دربارهٔ پروژهٔ «در خانه، بی‌مرز» برایمان بگویید. آیا این پروژه هنوز هم ادامه دارد؟

بهزاد پورنقی (مدیر گروه): «در خانه، بی‌مرز» نام پروژه‌ای از رستاک است که در آن به موسیقی کشورهایی که با ایران فرهنگ مشترک دارند، پرداخته می‌شود. اساساً اینکه چرا «در خانه، بی‌مرز»، «پروژه» نام گرفته و آلبوم نیست، به‌دلیل تفاوت‌هایی است که با کارهای دیگر گروه دارد. این آثار قرار است در قالب آثار جداگانه‌ای منتشر شوند که به‌اعتقاد ما چیزی فراتر از یک آلبوم است. این پروژه در قالب عنوان کلی «در خانه، بی‌مرز» پیش روی مخاطبان قرار می‌گیرد. تمرکز این پروژه روی مخاطب غیرایرانی است و ابعاد مشخص‌شده‌ای دارد که می‌تواند برای مخاطبان ایرانی هم موردتوجه قرار گیرد.

خوشبختانه مخاطبان غیرایرانی رستاک واکنش‌های اغلب مثبتی به کارهای رستاک دارند و همین برخوردها باعث شد رفته‌رفته به‌سمت تولید قطعاتی برویم که اشتراکاتی میان مخاطبان ایران و مخاطبان غیرایرانی داشته باشد. بعد از بازخوردهایی که از مخاطبان غیر ایرانی گرفتیم، تصمیم داریم این پروژه را ادامه داده و تلاش کنیم آثاری را با محتوای موسیقی سایر کشورها تولید کنیم. خوشبختانه حضورمان در خارج از ایران و جشنواره‌های موسیقی بین‌المللی روند همکاری با موزیسین‌ها و هنرمندان غیر ایرانی را برایمان ساده‌تر کرده است و به‌زودی قطعات بیشتری از این پروژه را خواهید شنید.

شرایط کار در ایران را چطور ارزیابی می‌کنید و آیا برنامه‌ای برای برگزاری کنسرت در ایران دارید؟

سیامک سپهری (سرپرست گروه): فکر می‌کنم پاسخ به این سؤال یا لااقل حدس‌زدن در مورد زمان ایجاد تغییری برای اینکه گروهی مثل رستاک، با آزادی و با فرمت واقعی خودش بتواند در ایران اجرا برگزار کند بسیار دشوار است، چون مبارزه‌‌ای بسیار نابرابر بین نسلی جسور و آگاه با حاکمیتی که انگار به‌هیچ نحوی حاضر نیست از مواضع و منافع خودش دست بردارد، در جریان است و البته که در تحلیل نهایی این مردم‌اند که پیروزِ این نبرد به‌حق خواهند بود. بنابراین شاید بهتر باشد که بگوییم بزرگ‌ترین آرزوی ما مثل بسیاری دیگر از کسانی که شرایط ما را دارند، اجرای دوبارهٔ کنسرت در یک ایران‌ِ آزاد در نزدیک‌ترین زمان ممکن است.

در ماه‌های اخیر خیزش «زن، زندگی، آزادی» زندگی همهٔ ایرانیان در هر جای دنیا را تحت تأثیر قرار داده است، ازجمله زندگی هنرمندان در ایران را. این تأثیر، هم بر زندگی حرفه‌ای‌شان بوده و هم در آثار تولیدی‌شان دیده شده است. تأثیر این خیزش بر کار رستاک چه از بعد حرفه‌ای و چه از نظر تولید آثار چطور بوده است؟

سیامک سپهری (سرپرست گروه): در ارتباط و در راستای این جنبش، رستاک دو قطعه تولید کرده است. این دو اثر به‌طور مشخص از نظر محتوا و کلام و نوع ملودی و تنظیم، کاملاً گویای نگاه و جهت‌گیری رستاک است و اثری که جنبش «زن،‌ زندگی، آزادی» بر تک‌تک اعضای رستاک داشته، مشخص است. به‌اعتقاد من این آثار بازتابی‌اند از اتفاقات و خروشی که جامعهٔ ایران را به‌سمت تحولی منحصربه‌فرد در دنیا می‌برد. با این‌حال دوست دارم به این نکته اشاره کنم که حضور بانوان در رستاک از ابتدای شکل‌گیری این گروه حضور تعیین‌کننده‌ای داشته و نه صرفاً تأثیرگذار. قدرت و بزرگی این حضور، هم در بعد فنی و هنری حس می‌شود و هم در بعد تصمیم‌گیری در مورد فرمت اجراها. رستاک هیچ‌وقت و در هیچ شرایطی با وجود تمام فشارهایی که در بسیاری از مقاطع به آن وارد شده، نپذیرفته است که از حضور اعضای اصلی‌اش که خانم‌ها باشند چشم‌پوشی کند. البته که این تصمیم تبعات زیادی برایمان داشته و تعداد اجراها و مکان‌هایی را که می‌توانستیم در آن‌ها کنسرت برگزار کنیم، به‌شدت کم و محدود می‌کرد و صدالبته که بابت تمام آن تصمیمات به تک‌تک اعضای رستاک که همراه این تصمیمات بودند، افتخار می‌کنم. عقیده دارم که این اولین و شاید مهم‌ترین تلاش رستاک بوده که از سال‌ها قبل در راستای پیام زیبای «زن، زندگی، آزادی» بوده است؛ فکر می‌کنم حتی بیشتر از این دو اثر. 

کنسرت شما در شهر ونکوور قرار است کنسرتی خیریه باشد، آیا پیش از این هم تجربهٔ حضور در چنین کنسرت‌هایی را داشته‌اید؟

فرزاد مرادی (خواننده و نوازندهٔ گروه): بله، کنسرت‌های خیریه‌‌ای در ایران داشته‌ایم که عواید حاصل از فروش بلیتشان به مصرف خیریه رسیده که از مهم‌ترین آن‌ها اجرای کنسرت خیریهٔ گروه رستاک به‌نفع سیل‌زدگان سنندج است که تمام درآمدهای حاصل از فروش بلیت دو اجرا به سیل‌زدگان اختصاص یافت و دیگری در استانبول بود که تمام درآمد حاصل از فروش بلیت در آن اجرا به زلزله‌زدگان غرب ایران اعطا شد.

کنسرت‌های خارج از کشور را چطور ارزیابی می‌کنید. تفاوت اجراهایتان در داخل و خارج را در چه می‌بینید؟

بهزاد پورنقی (مدیر گروه): یکی از اهداف رستاک از ابتدا این بوده که موسیقی محلی ایران از مرزهای جغرافیایی خودش فراتر برود که در داخل ایران این اتفاق با موفقیت افتاد. یعنی اینکه موسیقی یک منطقه به گوش ساکنان مناطق دیگر رسید. البته ما از ابتدا متوجه شده بودیم که این موسیقی با مخاطب غیرایرانی هم ارتباط برقرار کرده چرا که ما طرفداران غیرایرانی و غیرهم‌زبان داریم. البته در سال‌های ابتدایی حرکت فعالانه‌ای در خصوص صادرکردن این موسیقی به خارج از ایران نکردیم، ولی در سال‌های اخیر فعالانه در راستای معرفی این موسیقی و فرهنگ به مخاطبان غیرایرانی، از طرق مختلف آنلاین مثل حضور فعال در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های پخش موسیقی دیجیتال و رادیوهای آنالوگ یا آفلاین مثل حضور در فستیوال‌های موسیقی بین‌المللی، فعالیت کرده‌ایم. فکر می‌کنم که نبودِ بسیاری از محدودیت‌ها در اجراهای خارج از کشور، این اجراها را هیجان‌انگیزتر و پرنشاط‌تر کرده است. 

از اجراهای قبلی‌تان در کانادا، در کدام شهر بیشتر راضی بوده‌اید؟ ونکوور و مخاطبانتان در این شهر را چطور دیدید؟

فرزاد مرادی (خواننده و نوازندهٔ گروه): تابه‌حال چندین بار در کانادا و در شهرهای تورنتو، ونکوور، مونترآل و کلگری اجرا داشته‌ایم و البته یک‌بار هم در سال ۲۰۲۲ در مراسم افتتاحیه و اختتامیهٔ Weengushk Indigenous International Film Festival در Manitoulin Island در استان انتاریو اجرا داشته‌ایم. البته که همیشه مورد استقبال طرفداران عزیزمان در ونکوور قرار گرفته‌ایم و خاطرات خوبی از اجراهای خودمان در کانادا داشته‌ایم.

شما در این کنسرت با گروه بالهٔ ملی پارس ونکوور اجرا خواهید داشت. لطفاً کمی دربارهٔ این همکاری برایمان بگویید؟

بهزاد پورنقی (مدیر گروه): خب آشنایی با گروه ملی بالهٔ پارس ونکوور در کانادا و سرکار خانم آزیتا صاحب‌جمع، رهبر این گروه، از پارسال شروع شد. البته که ما کارهای ایشان و گروه هنرمندشان را سال‌هاست دورادور دنبال می‌کنیم و این سعادتی شد که پارسال در جشنوارهٔ تموز اجرای زیبای این گروه را از نزدیک و روی صحنه شاهد باشیم. از همان پارسال با هم در تماس بودیم، قرار شد که در برنامه‌های آینده با هم همکاری‌هایی داشته باشیم و البته تمرینات برای این اجرا به‌طور جداگانه انجام شده و قبل از اجرای روز ۲۹ام ژوئیه هم دو گروه با هم تمریناتی خواهند داشت و مجموعهٔ رقص و موسیقی محلی کشور عزیزمان را در آن شب به روی صحنه خواهیم برد. خوشحالیم که فرصت همکاری با گروهی ایجاد شد که با آن‌ها دغدغه‌های مشترکی در رابطه با فرهنگ و هنر اصیل ایرانی داریم.

برای ونکوور چه برنامه‌ای تدارک دیده‌اید؟

فرزاد مرادی (خواننده و نوازندهٔ گروه): برای این برنامه قصد داریم که ترکیبی از قطعات جدید، که اولین بار به روی صحنه می‌بریم، و قطعاتی را که طرفداران عزیزمان با آن‌ها خاطره دارند، اجرا کنیم. البته که رقص هم بخشی از این اجرا خواهد بود. اجازه بدهید که در همین حد توضیح بدهم و بخشی از آن را نیز در کنسرت رونمایی کنیم. 

چه برنامه‌هایی برای آینده دارید؟

بهزاد پورنقی (مدیر گروه): در حوزهٔ اجراهای زنده و کنسرت، در حال برنامه‌ریزی نهایی تورهایی در اروپا و استرالیا هستیم و البته شرکت در چندین جشنوارهٔ موسیقی جهانی. در زمینهٔ تولید هم در مراحل ساخت آلبوم جدیدمان هستیم و امیدواریم که بتوانیم هرچه زودتر ضبط قطعات را شروع کنیم. البته آلبوم قبلی با نام Essentials به‌تازگی منتشر شده و در پلتفرم‌های پخش موسیقی دیجیتال قابل‌دسترسی است.

با سپاس از همهٔ شما عزیزان برای وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید.

نوشته تلفیق موسیقی و رقص فولکلورِ ایران با کنشگری اجتماعی اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

رسانهٔ همیاری – ونکوور

به‌تازگی و از طریق آقای فرهاد صوفی، فعال اجتماعی و حقوق بشر و عضو قدیمی عفو بین‌الملل کانادا، باخبر شدیم که در تازه‌ترین مجمع عمومی این سازمان، خانم الهه سجادی، فعال جوانِ ایرانی-کانادایی حقوق بشر ساکن تورنتو، به‌عنوان یکی از اعضای هیئت مدیرهٔ این سازمان برگزیده شده است. به‌همین مناسبت گفت‌وگویی با ایشان داشتیم تا از پیشینه و فعالیت‌هایشان و نیز دربارهٔ خود سازمان عفو بین‌الملل و شعبهٔ کانادای این سازمان برای خوانندگان بگویند که توجه شما را به این گفت‌وگو جلب می‌کنیم.

با سلام و تبریک به شما به‌مناسبت انتخابتان به‌عنوان یکی از اعضای هیئت‌مدیرهٔ عفو بین‌الملل کانادا، لطفاً برای آن‌دسته از خوانندگانی که شما را نمی‌شناسند، خودتان را معرفی کنید و از تحصیلات و سوابقتان بگویید و اینکه چه زمانی به کانادا آمدید؟

خیلی ممنون‌ام! انتخاب‌شدن از میان چنین نامزدهای فوق‌العاده‌ای، مایهٔ افتخار من است.

نام من الهه سجادی است، ۲۲ ساله هستم و در حال حاضر در تورنتو زندگی می‌کنم، که سرزمین سنتی بومیان میسیساگا، آنیشانابگ، چیپووا، هودونشونی و وندت است. من این امتیاز ویژه را دارم که بتوانم در اینجا زندگی کنم و تصدیق کنم که در زمین‌های ربوده‌شده از بومیان کانادا ساکن‌ام.

من در شش‌سالگی از اصفهان به تورنتو مهاجرت کردم. از آن زمان تا کنون مدرک کارشناسی با دو گرایش «حقوق بشر و چندگونگی انسان» و «جرم‌شناسی» را از دانشگاه ویلفرید لوریه دریافت کرده‌ام. در حال حاضر، در سازمان دیده‌بان حقوق بشر کار می‌کنم، جایی که از حمایت‌های جهانی حقوق بشر و جمع‌آوری کمک‌های مالی که در دپارتمان توسعه و روابط همگانی در حال انجام است، پشتیبانی به‌عمل می‌آورم.

من از سپتامبر امسال در دانشکدهٔ حقوق لینکلن الکساندر شرکت خواهم کرد و قصد دارم از مدرک حقوق خود برای حمایت بیشتر از مبارزات حقوق بشری در سطح بین‌المللی استفاده کنم.

از چه زمانی با عفو بین‌الملل کار می‌کنید، چرا به این سازمان پیوستید و در چه پروژه‌هایی از این سازمان مشارکت داشته‌اید؟

من کار داوطلبانه با عفو بین‌الملل را در سال ۲۰۱۴ وقتی در کلاس ۱۰ بودم، شروع کردم. به‌عنوان مهاجری از ایران، من با شنیدن صحبت‌های پدر و مادرم دربارهٔ نقض حقوق بشری که شاهد آن بوده‌اند، بزرگ شدم. من با شنیدن دربارهٔ تأثیر عفو بین‌الملل با هر طوماری که مادرم امضا می کرد و هر مقالهٔ خبری‌ای که پدرم به آن اشاره می کرد، بزرگ شدم.

از آنجا که به بلوغ ذهنی کافی رسیده بودم که معنی حقوق بشر را دریابم و بتوانم به سهم خودم تأثیرگذار باشم، تمایل شدیدی داشتم تا من هم تأثیرگذار باشم. بنابراین، شروع به جستجوی فرصت‌هایی برای مشارکت در کار حقوق بشر کردم، اما هیچ‌ فرصت مناسبی برای گروه سنی من موجود نبود.

در سال ۲۰۱۴، پستی از شورای رهبری جوانان پیدا کردم؛ فراخوانی برای عضویت و حمایت از حقوق بشر به طریقی فراتر از جمع‌آوری کمک مالی. در آنجا سفر من با عفو بین‌الملل به‌عنوان یکی از اعضای اصلی برنامه‌ای که اکنون «برنامهٔ ملی سازماندهنده» نامیده می‌شود، آغاز شد.

از آن زمان، من تعداد بی‌شماری دادخواست امضا کرده‌ام، نامه نوشته‌ام، اعتراض کرده‌ام و رویدادهای کنشگری ترتیب داده‌ام. من گفت‌وگوها دربارهٔ استراتژی گذشته و آیندهٔ عفو بین‌الملل را تسهیل کرده‌ام و در زمان انتشار کمپین‌ها با بسیاری از گروه‌های عفو بین‌الملل کار کرده‌ام تا بلافاصله اقدامات لازم انجام شود. این‌ها اقداماتی است شامل سازماندهی داوطلبان به‌منظور دادخواست سریع در بازار کنزینگتون برای بیش از ۴۲ دانش‌آموز گمشده در ایوتناپا، مکزیک، سازماندهی رویداد «شهرهایی برای زندگی» به‌منظور پایان‌دادن به مجازات اعدام در سراسر جهان، حمایت از رویداد «نوشتن برای حقوق» (Write for Rights) در جایی که فعالان در نقاط مختلف جهان برای نوشتن نامه به‌منظور آزادی زندانیان عقیدتی مانند سعید ملک‌پور، نرگس محمدی یا نسيمة السادة، جمع می‌شوند.

من در «پارلمنت هیل» ایستادم و از دولت کانادا خواسته‌ام که پروتکل اختیاری کنوانسیون ضدشکنجه را تصویب کند. همچنین در مدارس به‌ جوانان قدرت کنشگری مردمی را آموزش داده‌ام. من شاهد این مسئله بوده‌ام که به‌دلیل بسیج اعضای ما، زندانیان عقیدتی آزاد شده‌اند و سیاست‌ها تغییر یافته‌اند.

به‌عنوان داوطلبی جوان، به‌دنبال فرصت‌های بیشتری برای اطمینان از دسترسی عادلانه به برنامه‌های داوطلبانه‌مان بوده‌ام و در نتیجه، یکی از اعضای اصلی «کمیتهٔ ملی اقدام و مشاورهٔ جوانان» شدم. در طول مدت حضورم در اینجا، توانسته‌ام با تیمی از جوانانی خارق‌العاده از سراسر کانادا کار کنم تا مشارکت جوانان در عفو بین‌الملل را بازنگری کنیم.

امروز، من در کنار سِمَتَم به‌عنوان یکی از سازماندهندگان ملی، یکی از اعضای هیئت مدیرهٔ عفو بین‌الملل کانادا (انگلیسی‌زبان) هستم. کمپین حمایتی‌ای که در حال حاضر بیشتر درگیر آن هستم، اقدام همبستگی با فلسطین است با درخواست از دولت کانادا برای قطع فروش اسلحه به اسرائیل و تحت فشارگذاشتن اسرائیل برای توقف اخراج اجباری و تخریب خانه‌ها در فلسطین و درخواست برای پایان‌دادن به نقض حقوق بشری که در آنجا رخ می‌دهد.

شما می‌توانید از طریق لینک http://bit.ly/AmnestyInternationalCA-SolidaritywithPalestine به این اقدام ملحق شوید.

لطفاً برای آن‌دسته از خوانندگان ما که کمتر با سازمان عفو بین‌الملل آشنا هستند، کمی از وظایف و فعالیت‌های این سازمان در سطح جهان و به‌ویژه دربارهٔ عفو بین‌الملل کانادا بگویید. 

عفو بین‌الملل، بزرگ‌ترین جنبش حقوق بشر در جهان است که بیش از ۱۰ میلیون نفر را برای دفاع از حقوق بشر دیگران در سراسر جهان بسیج کرده است. این سازمان کاملاً بی‌طرف و مستقل از هر دولت، دین و ایدئولوژی سیاسی است. این سازمان، سازمانی مردمی است، به این معنی که از قدرت مردم در سطح محلی برای ایجاد تغییر در سطح ملی و بین‌المللی بهره می‌گیرد.

این سازمان بر نقض حقوق بشر در سراسر جهان متمرکز است و کمپین‌هایی را اجرا می‌کند که می‌توانند در حمایت از حقوق بشر مؤثرترین باشند. این کمپین‌ها اغلب شامل اقداماتی مانند نامه‌نگاری به سیاستمداران برجسته، امضای دادخواست و حمایت عمومی از مسائل حقوق بشری خاص برای آموزش عمومی است.

از نظر تاریخی، عفو بین‌الملل روی پرونده‌های زندانیان عقیدتی تمرکز کرده است. این‌ها افرادی‌اند که به‌دلیل نژاد، گرایش جنسی، مذهب یا عقاید سیاسی خود غیرمنصفانه بازداشت شده‌اند.

عفو بین‌الملل حوزهٔ گذشته خود را گسترش داده است تا جایی که امروز، همچنان که بر موارد فردی متمرکز است، روی موضوعاتی با بن‌مایهٔ بزرگ‌تر، مانند سیاست و مسئول‌دانستن مقامات نیز متمرکز می‌شود.

عفو بین‌الملل کانادا مانند سایر شعب، تحت هدایت بین‌‌المللی کار می‌کند. هر شعبه، نقض حقوق بشر را با بیشترین تأثیرگذاری از طریق بستر ملی خود، هدف قرار می‌دهد.

شما می‌توانید لیستی از جدیدترین کمپین‌های عفو بین‌الملل کانادا، کشورهای دارای اولویت و داستان‌های موفقیت ما را در اینجا پیدا کنید: https://www.amnesty.ca/our-work

از دید سازمان عفو بین‌الملل، مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کشور کانادا چیست؟ و فکر می‌کنید چه راهکارهایی برای مواجهه با آن‌ها مؤثر است؟

برخی از موارد مهمی که کانادا در حال حاضر با آن روبروست، نقض حقوق بومیان، حقوق پناهندگان و نقض حقوق بشر شرکت‌ها است.

مردم بومی همچنان از حقوق اولیهٔ انسانی از جمله دسترسی به آب، مسکن، مراقبت‌های بهداشتی، زمین و سایر منابع ضروری محروم‌اند. آن‌ها همچنان از سوی سیستم‌های استعماری قدرت که در سیاست‌های این کشور نهادینه شده است، آسیب‌های سیستماتیک را تجربه می‌کنند.

مهاجران در سطح جهانی همچنان در کشورهایی که برای ارائهٔ حمایت‌های لازم تلاش کافی را انجام نمی‌دهند، نقض حقوق بشر را تجربه می‌کنند. ما اخیراً گزارشی را با مشارکت دیده‌بان حقوق بشر منتشر کردیم که در آن موارد نقض حقوق بشر در مورد این مهاجران در بازداشتگاه‌های مهاجرت، آمده است. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید این گزارش را بخوانید:

https://www.hrw.org/report/2021/06/17/i-didnt-feel-human-there/immigration-detention-canada-and-its-impact-mental

سرانجام، پاسخگویی شرکت‌های بزرگ ضروری است، زیرا شرکت‌های معدنی، نفت و گاز با صاحبان کانادایی بدون هیچ یا با کمترین عواقب، همچنان به سوءاستفاده از محیط زیست و نقض حقوق بشر در سطح جهانی ادامه می‌دهند.

شما می‌توانید اقدامات مختلفی را که دربارهٔ این تخطی‌ها انجام داده‌ایم، در وبسایت ما ببینید:

https://www.amnesty.ca/our-work/priority-countries/canada

کمک به شنیده‌شدن صدای ما بهترین راهی است که از طریق آن ما به‌عنوان یک جامعه می‌توانیم تأثیر زیادی بگذاریم. با نوشتن نامه به نمایندگان سیاسی، امضای دادخواست‌ها، ملاقات با نمایندگان مجلس برای حمایت از این موضوعات یا آموزش اعضای محله‌هایمان دربارهٔ شیوع آن‌ها در جامعه‌، می‌توانیم به‌طور مؤثری تأثیرگذار باشیم. گام‌هایی که با انجام این اقدامات برمی‌داریم‌، کار را در سطح سیاسی بسیار آسان‌تر می‌کند. 

آیا عفو بین‌الملل کانادا مسائلی مانند کشته‌شدن شهروندان کانادایی و افراد مقیم این کشور در سرنگونیِ هواپیمای مسافربری اوکراین در تهران را هم پیگیر است؟ و اگر پاسخ مثبت است، چه کارهایی در این زمینه انجام داده‌اید و به چه نتایجی دست یافته‌اید؟ برنامهٔ شما برای پیگیری حقوق خانواده‌های جانباختگان این پرواز چیست؟

بخشی از مأموریت عفو بین‌الملل تحقیق و افشای نقض حقوق بشر است. در زمان مرگ غم‌انگیز انسان‌هایی که در فاجعهٔ حملهٔ ایران به هواپیمای مسافربری اوکراین جان باختند، عفو بین‌الملل موارد نقض حقوق بشری را که رخ داده بود، بررسی، مستند و افشا کرد.

می‌توانید نتایج تحقیقات ما را در وبسایتمان ببینید:

https://www.amnesty.org/en/countries/middle-east-and-north-africa/iran/report-iran

این گزارش‌ها برای پاسخگوکردن ایران دربارهٔ موارد مختلف نقض حقوق بشر از جمله خشونت پلیس در برابر شرکت‌کنندگان در اعتراض‌های صلح‌آمیز پس از حمله به هواپیما، مورد استفاده قرار گرفته است. آن‌ها همچنین توسط سازمان‌های دیگر که مدافع حقوق قربانیان‌اند، استفاده می‌شوند.

عفو بین‌الملل همچنان به مبارزه با نقض حقوق بشر در ایران از هر لحاظ و شکل ادامه می‌دهد. برای دریافت اطلاعات به‌روز دربارهٔ کارهایی که عفو‌بین‌الملل در خصوص ایران انجام می‌هد، می‌توانید حساب توئیتر https://twitter.com/AmnestyIran را دنبال کنید. 

آیا پیگیری انتقال سرمایه‌های ناقضان حقوق بشر و پول‌های آلوده از کشورهای دیگر مانند ایران یا چین به کانادا هم در برنامه‌های عفو بین‌الملل کانادا هست؟

کار ما عمدتاً معطوف به هدف قراردادن دولت‌ها و شرکت‌هایی است که حقوق بشر را نقض می‌کنند و کمتر به افراد می‌پردازیم. تا آنجا که من می‌دانم، این موضوع برای ما حوزه‌ای نیست که رویش تمرکز زیادی بشود.

با این حال، ما با تلاش‌هایمان در زمینهٔ پاسخگو نگه‌داشتن شرکت‌ها و مقامات سیاسی که یکی از حوزه‌های اصلی کارمان است، می‌توانیم ارتباطات مالی مربوط به نقض حقوق بشر را کشف کنیم.

در گفت‌وگویی که در سال ۲۰۱۹ با الکس نیو، دبیرکل وقتِ عفو بین‌الملل کانادا، داشتیم، او چالش‌هایی مانند حقوق بومیان کانادا و نیز تشدید برخوردهای افراط‌گرایانه با مهاجران، برخوردهای برخی دولت‌های استانی مانند آلبرتا با فعالان محیط زیست و کمک‌های نظامی کانادا به کشورهای ناقض حقوق بشر مانند عربستان سعودی را از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کانادا اعلام کرد. به‌نظر شما الان شرایط چگونه است و برنامهٔ شما برای پیگیری این موارد چیست؟

من با الکس نیو، که به‌تازگی و پس از ۲۰ سالِ خارق‌العاده از سازمان بازنشسته شده است، موافق‌ام که این‌ها مواردی‌اند که کانادا همچنان از آن‌ها رنج می‌برد. در عین حالی که موفقیت‌هایی کسب کرده‌ایم، اما برای حقوق بومیان، مهاجران و محیط زیست به مبارزه ادامه می‌دهیم.

مبارزه برای حقوق بشر درازمدت است. سال‌ها طول می‌کشد تا تغییری ایجاد شود، اما ما باید در کار خود ثابت‌قدم باشیم و به دفاع از این موضوعات ادامه دهیم.

برنامهٔ شخص من برای ادامهٔ کار در این حوزه‌ها، افزایش کمک‌رسانی در سراسر کانادا و به‌کارگیری صداهای بیشتر برای افزودن به صدایمان است برای درخواست تغییر. این شامل مشارکت بیشتر با سازمان‌های محلی است که همچنان به کار در این زمینه ادامه می‌دهند و در خارج از مراکز اصلی شهرها برای جذب داوطلب به‌منظور حمایت از کمپین‌های حمایتی ما فعالیت می‌کنند.

به‌دنبال اعلام ابراهیم رئیسی به‌عنوان رئیس‌جمهور ایران، اگنس کالامار، دبیر کل سازمان عفو بین‌الملل خواستار آن شده است که ابراهیم رئیسی به‌دلیل «جنایات علیه بشریت» تحت تحقیقات کیفری قرار گیرد. نظر شما در این زمینه چیست؟ به‌نظر شما مکانیزم چنین اقدامی چگونه می‌تواند باشد و آیا عفو بین‌الملل کانادا اقدام خاصی در این زمینه انجام خواهد داد؟

من با اگنس کالامار موافق‌ام. عفو بین‌الملل این موضوع را که ابراهیم رئیسی مسئول موارد گسترده‌ای از نقض حقوق بشر است، به‌خوبی مستند کرده است. او به‌جای انتخاب‌شدن به‌عنوان رئیس‌جمهور باید به جرم جنایت علیه بشریت در ایران، مورد تحقیق قرار گیرد.

او یادآور پابرجابودن مصونیت سیستماتیک از مجازات در ایران است و به‌دلیل تبعیض‌آمیزبودن روند انتخابات و سرکوب رأی‌دهندگان، او و سایر مقامات به‌ظاهر منتخب قبلی نمایندهٔ ارادهٔ واقعی مردم ایران نیستند.

عفو بین‌الملل به حمایت از حقوق بشر در ایران و محکوم‌کردن ناقضان حقوق بشر، به‌ویژه هنگامی که در مسند قدرت‌اند، ادامه خواهد داد.

ما همچنین به تشویق شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و سایر نهادهای بین‌المللی برای تحقیق در مورد این موضوع تحت قوانین بین‌المللی حقوق بشر ادامه خواهیم داد.

از آنجا که این خبری کاملاً تازه است، من نمی‌توانم در مورد استراتژی‌ها، اقدامات یا کمپین‌های خاصی که از سوی عفو بین‌الملل یا عفو بین‌الملل کانادا اجرا خواهند شد، اطلاعات به‌روزی بدهم. با این حال، ما به کاری که در حال حاضر برای مبارزه با نقض حقوق بشر در ایران انجام می‌دهیم، ادامه خواهیم داد.

با سپاس فراوان از وقتی که در اختیار ما گذاشتید.

نوشته الهه سجادی: باید در مبارزه برای حقوق بشر ثابت‌قدم باشیم اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سیزدهمین دورهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران، جمعه ۱۸ ژوئن ۲۰۲۱ برابر با ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ برگزار شد و به‌دنبال آن سید ابراهیم رئیس‌الساداتی مشهور به سید ابراهیم رئیسی به‌عنوان رئیس‌جمهور جدید ایران معرفی شد. بنا بر اعلام وزارت کشور ایران، رئیسی با کسب نزدیک به ۶۳ درصد آرا، برندهٔ رقابتی شد که پایین‌ترین میزان مشارکتِ اعلام‌شده (۴۸٫۸٪) را میان تمام دوره‌های انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران داشته است. وی به‌عنوان هشتمین رئیس‌جمهور ایران جای حسن روحانی را در ماه اوت خواهد گرفت. 

ابراهیم رئیسی دوشنبهٔ این هفته، ۲۱ ژوئن، در کنفرانسی خبری در پاسخ به سؤالی دربارهٔ امکان بازگشت آمریکا به تفاهم هسته‌ای، هرگونه دیدار با پرزیدنت جو بایدن را منتفی دانست. او گفت که تحت هیچ شرایطی با بایدن ملاقات نخواهد کرد، حتی اگر طرفین به توافق برسند که تفاهم هسته‌ای ۲۰۱۵ را احیا کنند؛ تفاهمی که تحت آن ایران توافق کرده بود در مقابل حذف تحریم‌های فلج‌کنندهٔ آمریکا، غنی‌کردن اورانیوم را متوقف کند. البته مشخص نیست با وجود قرارداشتن ابراهیم رئیسی در لیست تحریم‌های بین‌المللی، اصولاً دیدارهای دیپلماتیک وی با مقامات غربی چگونه می‌تواند عملی باشد. 

وقتی در این کنفرانس خبری دربارهٔ نقش رئیسی در اعدام‌های سال ۱۹۸۸ از او سؤال شد، وی در پاسخ از کارنامهٔ خود به‌عنوان دادستان و قاضی دفاع کرد و گفت: «من همیشه از حقوق مردم دفاع کرده‌ام. حقوق بشر بنیادی‌ترین پایه‌ای بوده که من بر اساسش کار کرده‌ام.» وی همچنین اضافه کرد مفتخر است که طی سال‌های فعالیت حرفه‌ایش از حقوق بشر دفاع کرده است و این کار را به‌عنوان رئیس‌جمهور بعدی ایران ادامه خواهد داد.

یک روز پس از اعلام نام رئیسی به‌عنوان رئیس‌جمهور ایران، سازمان عفو بین‌الملل درخواست کرد که او باید برای اتهامات جنایت علیه بشریت در رابطه با اعدام‌های دسته‌جمعی مورد بازجویی و تحقیق قرار گیرد. دبیر کل سازمان عفو بین‌الملل، اگنس کالامار، در این ارتباط گفت: «اینکه ابراهیم رئیسی به‌جای مورد تحقیق و تفحص قرارگرفتن به‌دلیل جنایات علیه بشریت از نوع قتل، سربه‌نیست‌کردن و شکنجه، به سِمَت ریاست‌جمهوری ترقی مقام یافته، یادآورِ این واقعیت هولناک است که مقامات عالی در ایران مصونیت قضایی دارند. سال ۲۰۱۸، سازمان ما مستند کرده است که چطور ابراهیم رئیسی در سال ۱۹۸۸ یکی از اعضای «کمیتهٔ مرگ» بوده که در خفا هزاران مخالف سیاسی را در زندان‌های اوین و گوهردشت در نزدیکی تهران سربه‌نیست یا به‌طور غیرقانونی اعدام کرد. سرنوشت این قربانیان و اینکه پیکرهای آنان کجاست، تا به امروز، به‌طور سیستماتیک توسط مقامات ایرانی پنهان شده است که این خود به جنایات ادامه‌دار علیه بشریت می‌افزاید.» کالامار همچنین تأکید کرد که ابراهیم رئیسی، به‌عنوان رئیس قوهٔ قضائیهٔ ایران، هدایت سرکوب‌های خشونت‌آمیز و بازداشت صدها معترض، مدافعان حقوق بشر و اعضای گروه‌های اقلیت را بر عهده داشته است و تحت نظارت او، سیستم قضایی برای کشتار غیرقانونی صدها مرد و زن و کودک و دستگیری جمعیِ هزاران تظاهرکننده و حداقل صدها مورد سربه‌نیست‌شده و شکنجه و دیگر شکل‌های آزارواذیت طی تظاهرات سراسری نوامبر ۲۰۱۹ و پس از آن، مقامات دولتی و نیروهای امنیتی را مشمول مصونیت قضایی کرده است. کالامار تصریح کرد: «حال بیش از هر زمان دیگری ضروری است که اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد قدم‌های محکم‌تری بردارند تا بحران مصونیت سیستماتیک در ایران را مورد توجه قرار دهند، از جمله استقرار مکانیسمی بی‌طرف برای جمع‌آوری و تحلیل شواهد جدی‌ترین جنایات انجام‌شده در ایران تحت قانون بین‌المللی برای تسهیل اقدامات کیفری منصفانه و مستقل.» 

انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز PS752 نیز در بخشی از بیانه‌ای که در واکنش به اعلام نام ابراهیم رئیسی به‌عنوان رئیس‌جمهور آتی ایران منتشر کرد، آورده است: «فردی که به‌عنوان رئیس‌جمهور معرفی شده است، از عاملین و آمرین کشتار PS752 ست. او در شب هجدهم دی ماه از اعضای اصلی شورای عالی امنیت ملی بوده است که دستور به بازگذاشتن آسمان ایران دادند و همچنین، تحقیقاتِ مخفیانه و غیرمنصفانه در زیرمجموعهٔ او صورت گرفته است که هیچ‌کس از جزئیات آن باخبر نیست. بر ماست که نگذاریم این فرد از لیست تحریم‌های بین‌المللی خارج شود، بلکه به لیست افراد تحت تحریم کشور کانادا و کشورهای دیگر افزوده شود و روزی هم پاسخ‌گوی مسئولیتش در جنایت PS752 و جنایات دیگرش در چهار دههٔ گذشته در ایران باشد.»

تنها کمتر از یک هفته از اعلام نام ابراهیم رئیسی به‌عنوان هشتمین رئیس‌جمهور ایران که در ماه اوت کار خود را آغاز خواهد کرد، می‌گذرد ولی دنیا شاهد واکنش‌های بین‌المللی چشمگیری که نشان از نگرانی و دغدغهٔ پیشینهٔ رئیس‌جمهور جدید دارد، بوده است. حال باید دید هفته‌ها و ماه‌های آتی آبستن چه خبرهای جدیدتری در این زمینه خواهد بود.

نوشته یادداشت سردبیر: نگرانی جامعهٔ جهانی از پیشینهٔ رئیس‌جمهور جدید ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سیما غفارزاده – کوکئیتلام

در پی افزایش ناگهانی بهای بنزین در ایران در اواسط ماه نوامبر و اعتراضات گستردهٔ مردم در بسیاری از شهرها و مناطق این کشور، چند صد نفر کشته و مجروح و تعداد بسیار بیشتری نیز بازداشت شدند. این در حالی بود که اینترنت و در واقع ارتباط میان داخل و خارج از ایران قطع بود. از آنجا که الکس نیو، دبیر کل عفو بین‌الملل کانادا، هفتهٔ گذشته در استان بی‌سی حضور داشت، در روز ۲۰ نوامبر ۲۰۱۹، گفت‌وگویی در رابطه با حوادث و ناآرامی‌های اخیر در ایران با او انجام دادیم که توجه شما را به مطالعهٔ آن جلب می‌کنیم.

با سلام و سپاس از وقتی که به ما دادید، لطفاً خودتان را برای آن دسته از خوانندگان ما که کمتر شما را می‌شناسند، معرفی کنید و بگویید که چه مدت است دبیر کلی نمایندگی سازمان عفو بین‌الملل در کانادا را بر عهده دارید؟

حتماً، نام من الکس نیو است، دبیر کل عفو بین‌الملل کانادا هستم و مدت ۲۰ سال است که این سمت را در عفو بین‌الملل بر عهده داشته‌ام. همان‌طور که بسیاری از خوانندگانتان احتمالاً می‌دانند، اما برخی نیز ممکن است ندانند، عفو بین‌الملل سازمانی جهانی و فعال در زمینهٔ حقوق بشر و جنبش‌های حقوق بشری است که از سال ۱۹۶۱ فعالیت داشته است و در حال حاضر، من هدایت بخش کانادای آن را بر عهده دارم.

ما ۴۰۰٬۰۰۰ پشتیبان عفو بین‌الملل از سرتاسر کشور داریم و من در سمت دبیر کلی این سازمان این فرصت را داشته‌ام تا با کانادایی‌ها دربارهٔ نگرانی‌های جدی در زمینهٔ حقوق بشر تعامل کنم، چه با دفاع سیاسی‌ای که در اتاوا انجام می‌دهم چه با فرصت‌های سخنرانی در سراسر کشور برای حصول اطمینان از ایجاد آگاهی سراسری دربارهٔ مشکلات جدی حقوق بشری، چه در کشورمان یا نقاط دیگر دنیا به دست می‌آورم و البته نهایتاً به‌منظور فشار آوردن برای اجرای اقداماتی که به پایان دادن موارد سوءاستفاده و بهبود حفظ حقوق بشر می‌انجامد، تلاش می‌کنم.

از دید سازمان عفو بین‌الملل مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کشور کانادا چیست؟ و فکر می‌کنید چه راهکارهایی برای مواجهه با آن‌ها مؤثر است؟

ما در کانادا نگرانی‌هایی جدی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر داریم. فکر می‌کنم کانادایی‌ها اغلب این موارد را نادیده می‌گیرند و به اینکه کانادا کشوری است که قویاً موازین حقوق بشری را رعایت می‌کند، که آشکارا همین‌طور هم است، افتخار می‌کنند. ولی این بدان معنا نیست که مسائل بسیاری وجود ندارد که نیازمند بهبود جدی باشد. مهم‌ترین آن‌ها شرایط اقوام اولیه در کاناداست؛ نقض بسیار جدی، دیرپا، پیوسته، فراگیر و سیستماتیک حقوق اقوام اولیه در سرتاسر کشور که مسلماً به چندین دهه قبل بازمی‌گردد. فکر می‌کنم الان می‌توانیم بگوییم که بالاخره در سطح کشور؛ در سطح دولت فدرال و همچنین چند دولت استانی دربارهٔ اینکه چقدر این موضوع اضطراری است و چقدر مسئولیت آن‌ها در این زمینه جدی است، به آگاهی دست یافته‌ایم و به‌همین دلیل است که چالش‌های مصاله‌جویی و تجدید روابط با اقوام اولیهٔ کانادا و بهبود احترام به حقوق آن‌ها افزایش یافته است، ولی هنوز راه درازی در پیش داریم. 

نگرانی‌های دیگر که البته منحصر به کانادا نیست و همهٔ کشورهای جهان را در بر می‌گیرد، اقدام برای رسیدگی به وضعیت تغییرات اقلیمی است که نه‌تنها نگرانی‌ای زیست‌محیطی، بلکه یک چالش بسیار جدی حقوق بشری است. همان‌طور که دبیر کل جهانی سازمان عفو بین‌الملل اغلب می‌گوید، روی سیارهٔ مرده چیزی به نام حقوق بشر وجود ندارد. به‌همین دلیل است که ما توجهی جدی به این چالش معطوف می‌کنیم که کانادا در آن می‌تواند نقشی کلیدی داشته باشد. کانادا اقتصاد هیدروکربنی بسیار قوی‌ای دارد. ما می‌دانیم که هیدروکربن‌ها منشأ اصلی آلودگی‌های کربنی‌اند و ما برای رسیدگی به این امر، نیاز به کار بسیار بیشتری در کانادا داریم.

این روزها و به‌دنبال اعتراضات اخیر در ایران و قطع ارتباط اینترنتی ایران با خارج از این کشور نگرانی‌های زیادی در این زمینه به وجود آمده است، چقدر این تحولات را دنبال می‌کنید و فکر می‌کنید جامعهٔ جهانی چه کمکی می‌تواند به بهبود شرایط کنونی بکند؟

عفو بین‌الملل شرایط فعلی ایران را از نزدیک دنبال می‌کند چرا که جای هیچ پرسشی نیست که بحران نقض حقوق بشر به‌طور گسترده در آن صورت می‌گیرد. جرقهٔ همهٔ این اعتراضات در ایران و در بیش از صد شهر در هفتهٔ گذشته در اعتراض به افزایش قیمت سوخت بود و می‌دانید که این واقعیتی فراموش‌شده در سراسر جهان است که می‌بینیم وقتی جهشی در قیمت‌های غذا یا سوخت یا حمل‌ونقل ایجاد می‌شود، مردم عادی که با مشکلات بسیار سختی برای جان به در بردن از شرایط دشوار اقتصادی مواجه‌اند، تاب تحمل را از دست می‌دهند و اغلب به‌صورت مسالمت‌آمیز به خیابان‌ها می‌آیند و تجمعاتی با تعداد زیاد برگزار می‌کنند و دولت‌ها بسیار به چالش کشیده می‌شوند و فکر می‌کنم دولت‌ها از چیزی که در این تجمعات انبوه می‌بینند، می‌ترسند. در ایران هم حالا همین موضوع را با به‌وجود آمدن تجمعات اعتراضی گسترده در سرتاسر کشور می‌بینیم. و مسلماً چیزی که نگرانی و استیصال بسیار زیادی را برمی‌انگیزد، واکنش بی‌رحمانه‌ای است که از دولت ایران می‌بینیم. هنوز دانستن اینکه دقیقاً چند نفر کشته شده‌اند، غیر ممکن است. تعداد حداقل کشته‌شدگان به ما گفته شده است؛ بر اساس استانداردهای بسیار بالای تحقیقاتی‌ ما، کشته شدن ۱۰۶* نفر محرز شده است. در عین حال می‌دانیم که گزارش‌هایی حاکی از آن است که تعداد کشته‌شدگان بسیار بیشتر از این است. ما به تحقیقاتمان ادامه می‌دهیم و این اطلاعات را به‌روز خواهیم کرد. 

بنابراین می‌دانیم که این حداقل تلفات انسانی این اعتراضات بوده است. البته مقامات مسئول تأکید می‌کنند که تعداد کمی کشته شده‌اند که این برخلاف همهٔ شواهد موجود است. چیزی که ما مشخصاً نگران آن هستیم، این است که بی‌تردید این اتفاقات به این دلیل رخ داده است که نیروهای امنیتی عامدانه برای استفاده از قوهٔ قهریه در برابر تجمعات مسالمت‌آمیز آزاد گذاشته شده‌اند. 

چیزهای وحشتناکی توسط رهبران سیاسی گفته شده است دربارهٔ اینکه نیروهای امنیتی دیگر خویشتن‌داری نخواهند کرد. بیانیه‌هایی که معترضان را اشرار خطاب کرده است. این از آن دست پیام‌هایی از سوی رهبران است که اجازهٔ این نوع واکنش‌های بی‌رحمانه را می‌دهد. و هم‌زمان ارتباط اینترنتی تقریباً به‌طور کامل قطع می‌شود. من برآوردهایی را دیده‌ام که نشان می‌دهد، ارتباط اینترنتی ایران با جهان به تنها ۴ درصدِ آنچه که پیش از این اعتراضات بود، رسیده است. این کمترین میزان ممکن است و عدد باورنکردنی ۴ درصد در مقایسه با یک هفتهٔ قبل، آشکارا به نگرانی‌هایی که دربارهٔ ماهیت و شدت اتفاقاتی که در این کشور رخ می‌دهد، افزوده است. این واقعیت است که دستیابی به اطلاعات واضح بسیار دشوار شده است، آن هم در شرایطی که مردم خارج از ایران می‌خواهند با عزیزانشان ارتباط برقرار کنند و از سلامتی‌ آن‌ها باخبر شوند، ولی نمی‌توانند. بنابراین باید بگویم بله، این نیاز وجود دارد که جامعهٔ جهانی به این اتفاقات واکنش نشان دهد چون این شکافی عمیق و غیر قابل پذیرش در حقوق بشر است. آن‌ها آسیبی هولناک به زندگی انسان‌ها زده‌اند که نقض کامل حقوق بشر است از نقض حق آزادی بیان گرفته تا سایر حقوق آن‌ها و جهان باید این را برای ایران کاملاً روشن کند که آن‌ها باید همین الان به این اقدامات خاتمه دهند.

فکر می‌کنید رسانه‌های گروهی به‌اندازهٔ کافی این موضوع را پوشش داده‌اند؟

من فکر می‌کنم ما در رسانه‌های گروهی دربارهٔ اتفاقاتی که در حال حاضر در ایران می‌افتد، کمتر خبر می‌شنویم و امیدوارم این امر تغییر کند. به‌نظر من مشابه این اعتراضات تا حدی در کشورهای دیگر هم رخ داده که برخی از آن‌ها توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرده است، مانند اعتراضات هنگ کنگ و حتی وضعیت شیلی پوشش زیادی یافت که این خوب است، ولی پس از آن ایران و هائیتی را داریم و لبنان و دیگر شرایطی که همان میزان توجه بهشان نمی‌شود و ما باید این شرایط را تغییر بدهیم. 

همان‌طور که اشاره کردید، سازمان عفو بین‌الملل تخمینی از تعداد کشته‌شدگان و زخمی‌های اعتراضات اخیر ایران منتشر کرده است که برخی فعالان سیاسی آن را کمتر از میزان واقعی برآورد می‌کنند، فکر می‌کنید این آمارها چقدر با واقعیت منطبق است آن هم در شرایطی که امکان فعالیت خبرنگاران و رسانه‌های مستقل در ایران تقریباً وجود ندارد و ارتباط با خارج از ایران با شدیدترین محدودیت‌ها در چند دههٔ اخیر مواجه شده است.

به باور من، دلیل اینکه آمار عفو بین‌الملل این‌قدر توسط همهٔ مردم جهان مورد اعتماد است، این است که ما پیش از اینکه چیزی را اعلام کنیم، تحقیقات بسیار بسیار دقیقی انجام می‌دهیم و به‌نظر من مردم از اینکه ما تصدیق می‌کنیم که تاکنون ۱۰۶ نفر کشته شده‌اند، باید بسیار نگران بشوند. این رقم در این مدت کوتاه، تعدادی بسیار زیاد و باورنکردنی است و این تعداد با ادامهٔ تحقیقات ما و تأیید شدن گزارش‌های دیگر افزایش هم خواهد یافت. چیز دیگری که باید درباره‌اش صحبت کنیم، این است که فقط مردم کشته‌شده نیستند، تعداد بسیار زیادی از مردم دستگیر شده‌اند. ما می‌دانیم که دست‌کم هزار نفر و احتمالاً حتی بیشتر از آن رقم در جریان اعتراضات دستگیر شده‌اند که تعدادی از آن‌ها فعالان و مدافعان حقوق بشر بوده‌اند و این نگرانی بزرگی است چون گزارش‌های عفو بین‌الملل این را آشکار کرده است که وقتی افراد دستگیر می‌شوند، در چنین شرایط سیاسی‌ای در خطر شکنجه قرار می‌گیرند و مسلماً از دادگاه عادلانه برخوردار نمی‌شوند و این حوزهٔ دیگری است که جامعهٔ جهانی باید آن را تحت کنترل بگیرد.

فکر می‌کنید ایرانیان خارج از ایران و به‌ویژه ایرانیان ساکن کانادا چه کمکی می‌توانند به بهبود شرایط ایرانیان داخل ایران بکنند؟

فکر می‌کنم شیوه‌های مختلفی هست که به‌نظرم ایرانی-کانادایی‌ها احتمالاً پاسخ بسیار بهتری از من برایش دارند. چون آن‌ها هستند که ارتباط و شبکه‌هایی دارند که می توانند پشتیبانی کنند. روشن است که در حال حاضر نیاز به حمایت واقعی مالی و فیزیکی وجود دارد که امکان‌ فراهم کردنش هست. افرادی هستند که نیاز مبرمی به حمایت مالی دارند، کسانی که احتمالاً نیاز به پرداخت هزینه‌های سنگین پزشکی بابت جراحات جدی‌شان، و همچنین نیاز به استخدام وکیل دارند.

بنابراین، آن نوع از شیوه‌های حمایت‌ و کمک‌رسانی فوری در زمینه‌های مالی و لجستیکی، بسیار مهم خواهد بود. ولی به‌جز آن، مسلماً دفاع از آن‌هاست. جامعهٔ ایرانی در کانادا جامعه‌ای بزرگ است و فکر می‌کنم جامعه‌ای بوده که نشان داده می‌تواند خیلی خوب سازماندهی شود. ایرانی-کانادایی‌هایی در پارلمان حضور دارند و به‌نظر من الان وقتش است که آن‌ها این موضوع را برای دولت کانادا روشن کنند که مثلاً از این دولت انتظار دارند که هر کاری از دستش برمی‌آید انجام بدهد. مسلماً کانادا ارتباط نزدیکی با ایران ندارد، ولی این بدان معنا نیست که کانادا هیچ کاری نمی‌تواند بکند. کانادا باید با دیگر کشورها تعامل و بحث کند تا ببیند در سازمان ملل متحد چه کاری می‌توان انجام داد و چه گام‌هایی برای فرستادن پیامی قاطع به دولت ایران برداشت.

ممنون. اگر صحبت دیگری دارید، لطفاً بفرمایید.

به‌نظرم الان زمان مهمی برای همبستگی است. همهٔ ما باید حمایت کنیم، چه ایرانی-کانادایی باشیم یا کانادایی یا با هر پیشینه‌ای. مردم ایران با علم به اینکه اگر به خیابان‌ها بیایند، سرویس‌های امنیتی با بی‌رحمی واکنش نشان خواهند داد و دولت ایران توان چنین واکنشی را دارد، گامی شجاعانه برداشته‌اند و مسلماً از پیامدهای هولناکِ کاری که کرده‌اند، رنج می‌کشند. به‌نظر من همهٔ ما باید همهٔ راه‌های ممکن را بیابیم تا همبستگی واقعی‌مان را با مردم ایران نشان بدهیم.

سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید.

*همان‌طور که در مقدمه اشاره شد، این گفت‌وگو در تاریخ ۲۰ نوامبر انجام شده است. تا لحظهٔ درج این مطلب در وب‌سایت، عفو بین‌الملل تعداد کشته‌شدگان را دست‌کم ۲۰۸ نفر تخمین زده است.

نوشته عفو بین‌الملل شرایط فعلی ایران را از نزدیک دنبال می‌کند اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

رسانهٔ همیاری – ونکوور

رامین سیدامامی، با نام هنری کینگ رام، خواننده، نوازنده و آهنگ‌ساز ایرانی و فرزند کاووس سیدامامی، فعال فقید محیط زیست است که چندی پیش در زمان بازداشت در زندان اوین تهران درگذشت. او به‌دنبال مرگ مشکوک پدرش در زندان، به‌همراه برادرش ایران را ترک کرد، ولی مادرشان هنوز اجازهٔ خروج از ایران را نیافته است. به‌همین دلیل، رامین کمپینی را با عنوان ‎#bringmaryamhome برای اطلاع‌رسانی دربارهٔ وضعیت مادرش، مریم مُمبینی، و کمک به بازگرداندن او به کانادا به راه انداخته و به‌عنوان بخشی از این کمپین کنسرت‌هایی را در کانادا برگزار کرده است.

شنبهٔ گذشته، ۱۲ مهٔ ۲۰۱۸ کلاب ونیو (Venue) در خیابان گرنویل حال و هوای خاصی داشت. کمی زود به محل رسیدیم و فرصت خوبی بود تا بتوانیم این حال و هوا را درک کنیم.

از حدود ساعت ۷ شب، صفی جلوی در بسته شد. افراد آرام و مصمم در صف ایستاده بودند و می‌شد همدلی را در نگاهشان دید. به‌خوبی نمایان بود که همگی برای یک هدف آمده بودند: حضور در این کنسرت برای حمایت از حقوق یک انسان و اعلام همبستگی با بازماندگان کاووس سیدامامی، فعال فقید محیط زیست.

جلوی در، میزی از طرف سازمان عفو بین‌الملل (Amnesty International) گذاشته شده بود و فرهاد صوفی، کارآفرین و فعال اجتماعی، که از حامیان این کنسرت نیز بود، کارت پستال‌هایی را برای حمایت از اجازهٔ بازگشت همسرِ زنده‌یاد کاووس سیدامامی، به حاضران می‌داد و از آن‌ها درخواست می‌کرد که در صورت تمایل آن را امضا کنند.

این کارت پستال‌ها پس از امضا از طرف دفتر تورنتوی سازمان عفو بین‌الملل برای رئیس قوهٔ قضاییهٔ ایران فرستاده خواهد شد.

ساعت ۸ در باز شد و پس از کنترل کارت شناسایی، به‌آرامی صف داخل شد. چند نفر کارت شناسایی همراه نداشتند و نکتهٔ جالب این بود که آن‌ها تقریباً همگی توریست بودند ولی با این‌حال، حمایت از این کنسرت را نیز در برنامهٔ خود قرار داده بودند.

سالن کلاب مملو از ایرانیان بود. چند تایی هم مهمان غیرایرانی همراهشان آورده بودند. رامین سیدامامی یا همان «King Raam»، حالا با آهنگ‌های اعتراضی‌اش روی سن بود و کنسرت همراه با تصاویری که بر روی پردهٔ پشت سرش پخش می‌شد، آغاز شد. از هر سن و سالی در سالن بود. رامین یکی از آهنگ‌ها را برای پدرش ساخته بود که ترانهٔ آن را نیز خودش سروده بود. در هنگام اجرای این آهنگ، تصاویری از پدرش روی پردهٔ پشت سرش پخش می‌شد.

تعداد زیادی از شرکت‌کنندگان برای بار نخست بود که آهنگ‌های رامین را می‌شنیدند، ولی به‌نظر می‌آمد بیشتر از آنکه برای شنیدن موسیقی آمده باشند، برای همدلی و حمایت از آزادی مادر رامین آمده‌ بودند.

دولت کانادا ادامهٔ مذاکرات تجدید روابط با ایران را به اجازهٔ خروج همسر کاووس سیدامامی موکول کرده است

به‌دنبال برگزاری کنسرت کینگ رام در ونکوور، رسانهٔ همیاری در تماسی با وزارت امور خارجهٔ کانادا جویای آخرین وضعیت پیگیری مرگ کاووس سیدامامی در زندان و وضعیت خروج همسرش شد.

یک مقام آگاه در این وزارتخانه، در پاسخ به پرسش ما گفت: «دولت کانادا مجدّانه پیگیر دلیل درگذشت کاووس سیدامامی در زندان و اجازهٔ خروج همسرش برای بازگشت به کاناداست و کلیهٔ مذاکراتِ تجدید روابط با ایران را تا روشن‌شدن همهٔ ابعاد مرگ آقای کاووس سیدامامی و صدور مجوز خروج همسرش برای بازگشت به کانادا، به حالت تعلیق در آورده است.»

نوشته کنسرتی برای آزادی اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.