سال گذشته اواخر ماه آوریل و در آستانهٔ سومین سالگرد درگذشت غم‌انگیز زنده‌یاد امیر صدقی، حجم قابل‌توجهی از مطالب شمارهٔ ۱۵۸ نشریه را به موضوع «قانون مرگ به‌دلیل قصور» در استان بریتیش کلمبیا (BC Wrongful Death Law) اختصاص دادیم. قانونی که بسیاری از بریتیش کلمبیایی‌ها از آن آگاهی ندارند، و بر اساس آن اگر فردی در استان ما به‌دلیل قصورِ دیگری، جان خود را از دست بدهد، چنانچه فرد جانباخته نان‌آور خانواده نباشد، خانوادهٔ او نه حق شکایت از فرد یا سازمان خاطی را دارد، نه مشمول دریافت غرامت می‌شود.

زنده‌یاد امیر صدقی، جوان ۲۶ سالهٔ بااستعداد، هنرمند و انسان‌دوستی بود که در اوج شکوفایی و با آینده‌ای درخشان پیشِ رویش، در تاریخ ۴ مهٔ ۲۰۱۹ بر اثر سقوط هواپیما حوالی اسمیترِ بریتیش کلمبیا، حین انجام مأموریت کاری بر فراز جنگل‌های شمال بی‌سی، جان خود را از دست داد. پُرواضح است که هیچ چیزی نمی‌تواند چنین ضایعه‌ای را جبران کند، اما زمانی‌که خانواده درمی‌یابد نه حق شکایت از شرکت اجاره‌دهندهٔ هواپیما را دارد – که مشکلات فنی‌اش طبق گزارش هیئت ایمنی ترابری کانادا ثابت شده بوده – و نه غرامتی می‌تواند دریافت کند تا بلکه کمی، فقط کمی آسایش خیال برای اعضای خانواده فراهم شود، و به‌واقع برای فرزند آنان ارزشی برابر با دیگر جانباختگان این سانحه لحاظ نمی‌شود، این داغ هرچه جانگدازتر می‌شود. 

پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته یعنی ۴ مهٔ ۲۰۲۳ و در چهارمین سالگرد پرواز زنده‌یاد امیر صدقی، تعدادی از اعضای خانواده و دوستان و آشنایان بر سر مزار او گرد هم آمدند و علاوه بر گرامیداشت یاد و خاطرهٔ او، بار دیگر، مرضیه بیهقی و عباس صدقی، مادر و پدر زنده‌یاد امیر موضوع قانون بسیار قدیمی «مرگ به‌دلیل قصور» در استان بی‌سی را به همگان یادآور شدند و بر ضرورت تلاش برای اصلاح و تغییر آن تأکید کردند. 

خانواده‌هایی همچون خانوادهٔ امیر صدقی سال‌هاست که در کارزاری با عنوان In Their Name کوشش می‌کنند تا این قانون بسیار قدیمی که در اغلب استان‌های کانادا تغییر کرده، اصلاح شود، اما متأسفانه هنوز فعالیت‌ها و پیگیری‌های مداوم آن‌ها به هیچ نتیجه‌ای نرسیده است. طی دو دههٔ‌ اخیر، دولت استان بریتیش کلمبیا، فارغ از آنکه چه حزبی در رأس کار بوده، علی‌رغم فعالیت‌های انجمن «اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در استان بی‌سی» و کارزار In Their Name که پتیشنشان را بیش از ۱۸٬۰۰۰ نفر امضا کرده‌اند و همچنین با وجود حمایت‌های برخی سیاستمداران از این کارزار، هنوز هیچ اقدامی در راه تغییر این قانون نکرده است.

در شمارهٔ ویژه‌ای که اشاره شد، ما علاوه بر مرضیه بیهقی و عباس صدقی، با اعضای فعال انجمن «اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در استان بی‌سی» و سه تن از سیاستمداران استان ازجمله دادستان کل وقت و نخست‌وزیر فعلی استان، دیوید ایبی، منتقد وی در حزب بی‌سی لیبرال (که در حال حاضر به بی‌سی یونایتد تغییر نام داده است)، اپوزیسیون رسمی استان، مایک دی‌ یانگ، و رهبر حزب سبز بی‌سی، سونیا فرستِنو، گفت‌وگو کردیم و به چون‌وچراها و دلایل مقاومت دولت استان بی‌سی در برابر این تغییر پرداختیم. شایان ذکر است در آن گفت‌وگو دیوید ایبی قول داد تا پایان دورهٔ دولت استانی، که البته مدت زیادی به آن باقی نمانده، این قانون اصلاح خواهد شد، قولی که خانواده‌های انجمن «اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در استان بی‌سی» با تردید به آن نگاه می‌کنند. در صورت تمایل برای آگاهی بیشتر دربارهٔ این موضوع، می‌توانید این مطلب را که به‌عنوان یکی از سه نامزد جایزهٔ «بهترین گزارشگری به زبانی به‌جز انگلیسی» به مرحلهٔ نهایی سی و ششمین دورهٔ جوایز روزنامه‌نگاری جک وبستر راه یافت، در اینجا بخوانید.

همچنین اوایل ماه مهٔ سال گذشته، برای اولین بار تجمعی با حضور تعدادی از خانواده‌های آسیب‌دیده از قانون «مرگ به‌دلیل قصور» در استان بی‌سی، به‌مناسبت روز مادر در پارک مک‌براید در ونکوور برگزار شد. در آن تجمع تعدادی از بازماندگان قربانیان دربارهٔ عزیزانشان و مشکلاتی که برای پیگیری قانونی متخلفان داشته‌اند، سخنانی ایراد کردند و خواستار تغییر این قانون شدند. سپس تجمع‌کنندگان با پلاکاردهایی حاوی عکس قربانیان و درخواست‌هایشان برای تغییر قانون «مرگ به‌دلیل قصور»، فاصلهٔ بین این پارک تا دفتر دیوید ایبی، دادستان کل وقت استان، را پیاده پیمودند و در مقابل دفتر ایشان که البته تعطیل بود، تجمع کردند. آن‌ها عکس‌های عزیزانشان و درخواست‌هایشان برای تغییر قانون را روی شیشهٔ دفتر دیوید ایبی چسباندند.

امسال نیز بار دیگر به‌مناسبت روز مادر، انجمن «اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در استان بی‌سی» از عموم مردم دعوت کرده است که برای این پیاده‌روی (Mothers for Justice Memorial Walk) روز شنبه، ۱۳ مهٔ ۲۰۲۳ ساعت یک بعدازظهر در پارک مک‌براید در آدرس زیر تجمع کنند:

McBride Park, 3350 West 4th Avenue, Vancouver

در این تجمع تعدادی از خانواده‌ها ازجمله اعضای خانوادهٔ زنده‌یاد امیر صدقی و نیز تعدادی از اعضای انجمن یادشده صحبت خواهند کرد. سپس این جمع به‌سمت دفتر نخست‌وزیر استان، دیوید ایبی، پیاده‌روی خواهند کرد و مانند سال گذشته عکس عزیزانی را که به‌دلیل قصور دیگران کشته شده‌اند و عدالت برایشان اجرا نشده است، همراه با شاخه‌گل رُزی در مقابل دفتر نخست‌وزیر خواهند گذاشت تا صدایشان شنیده شود. در متن دعوت‌نامهٔ انجمن «اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در استان بی‌سی» آمده است که دیوید ایبی به‌عنوان نخست‌وزیر استان، سیاستمداری است که مسئول این قانون است.

امید است اعضای جامعهٔ ایرانی نیز با شرکت در این تجمع و پیاده‌روی، به شنیده‌شدن صدای دادخواهی این خانواده‌ها کمک کنند.

برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ این برنامه از این صفحه دیدن کنید.

نوشته لزوم حمایت از خانواده‌های آسیب‌دیده از «قانون مرگ به‌دلیل قصور» در بریتیش کلمبیا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

این مطلب به‌عنوان یکی از سه نامزد جایزهٔ «بهترین گزارشگری به زبانی به‌جز انگلیسی» به مرحلهٔ نهایی سی و ششمین دورهٔ جوایز روزنامه‌نگاری جک وبستر راه یافت. اطلاعات بیشتر

سیما غفارزاده و هومن کبیری پرویزی – ونکوور

نظام قوانین در کانادا بر مبنای نظام قوانین بریتانیا و فرانسه است. کاشفان و استعمارگران، این نظام‌های قانونی را در سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی با خود به کانادا آوردند. هرچند در طول سده‌های بعدی بسیاری از این قوانین به مقتضای نیازهای زمانه تغییر یافتند، ولی هنوز هم در برخی از این قوانین یا تغییر اندکی انجام شده، یا اصلاً هیچ تغییری در آن‌ها داده نشده است.

یکی از این قوانین در استان بریتیش کلمبیا، قانون «مرگ به‌دلیل قصور» (Wrongful Death) است. دان رنو (Don Renaud)، وکیل و یکی از پایه‌گذاران انجمن غیرانتفاعی اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در بی‌سی (BC Wrongful Death Law Reform Society)، دربارهٔ تاریخچهٔ این قانون در امپراتوری بریتانیا، به رسانهٔ همیاری گفت: «بر اساس قانون عرفی قدیمی انگلیسی، از نظر تاریخی، هیچ حقی برای شکایت در مورد مرگ وجود نداشت، زیرا بین حقوق پادشاه و حقوق شهروندانِ این کشور سردرگمی وجود داشت و معمولاً اولویت با قانون پادشاه بود. اگر پادشاه کاری مانند به‌دارآویختن کسی انجام می‌داد، اموال شخص به‌دارآویخته‌شده (مجرم) به پادشاهی می‌رسید. بنابراین قانون عرفی به‌نوعی بین آن اتفاقات و آنچه که در پرونده‌ای مدنی اتفاق می‌افتاد، سردرگم می‌شد. این‌ها مربوط به سدهٔ ۱۷۰۰ است. زمان زیادی طول کشید تا این مسئله به موضوعی سیاسی تبدیل شود و قانون در بریتانیا تغییر کند. آنچه که به این تغییر سرعت بخشید، انقلاب صنعتی بود. ناگهان مردم دیگر فقط سوار بر اسب و کالسکه نبودند، بلکه در قطار بودند و این قطارها از ریل خارج می‌شدند و عده‌ای از مردم کشته می‌شدند و اتفاقات دیگر. بنابراین در آن زمان قانونی که مترقی تلقی می‌شد، توسط فردی به نام لرد کمپبل در دههٔ ۱۸۴۰ ارائه شد و این نخستین قانون «مرگ به‌دلیل قصور» در سیستم قانونی کشورهای مشترک‌المنافع بود.

آنچه که اینجا اتفاق افتاده، این است که در کانادا و به‌ویژه بریتیش کلمبیا، آن قانونِ بریتانیا را وارد کرده‌اند، چیزی که اتفاق نیفتاده، این است که از زمانی که این قانون در دههٔ ۱۸۴۰ واردِ اینجا شده است، [هیچ‌یک از] دولت‌های بریتیش کلمبیا برای به‌روزکردن آن اقدامی نکرده‌اند. این در حالی است که در ایالات متحده هم آن‌ها در ابتدای تشکیل دولت خود، قوانین بریتانیا را وارد کردند و در واقع هر ایالت، تمایل به وارد‌کردن و اصلاح برخی از قوانین اصلی یا بخش‌هایی از قوانین بریتانیا را داشت، اما آن‌ها به این شکل عمل کردند که هر کدام از ۵۰ ایالت به‌صورت جداگانه آن قوانین را بررسی کردند و ذره‌ذره آن‌ها را اصلاح کردند، در حالی‌که این کار در کانادا بسیار کُند انجام شده است.»

دان رنو، وکیل و یکی از پایه‌گذاران انجمن غیرانتفاعی اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در بی‌سی

او افزود: «قوانین بهتری در برخی از استان‌های دیگر هست. این قوانین آرمانی نیستند. تا جایی که به مشکلات این قانون مربوط می‌شود، انتاریو به‌نسبت اینجا وضعیت بهتری دارد.»

این قانون چیست و چرا تا این حد به آن اعتراض می‌شود

قانون «جبران خسارت خانواده» (Family Compensation Act)، قانونِ مورد مناقشه است. این قانون فقط «خسارات مالی مستقیم» ناشی از مرگ را در نظر می‌گیرد. به‌همین دلیل اگر کسی که «به‌دلیل قصور» جان خود را از دست می‌دهد، «نان‌آور» خانواده نباشد و همسر و فرزندی نداشته باشد، بازماندگانش قانوناً حقی برای شکایت از خاطیان و همچنین دریافت غرامت از آن‌ها ندارند و تنها مبلغ اندکی بابت هزینه‌های تدفین به بازماندگان پرداخت می‌شود که در بسیاری از مواقع حتی برای این کار، یعنی مراسم یادبود و تدفین، هم کافی نیست. نکتهٔ مهم این است که فرد جانباخته باید هر دو شرط یعنی هم نان‌آوربودن و هم داشتنِ همسر (یا شریک زندگی) یا فرزند نابالغ، را داشته باشد تا بازماندگانش بتوانند علیه خاطیانی که بر اثر اشتباه یا سهل‌انگاری منجر به مرگ او شده‌اند، شکایت کنند یا درخواست غرامت نمایند. این بخش از قانون برای گروه‌های مختلفی از جامعه مشکل‌آفرین است، مانند بازماندگان معلولان و کسانی که به‌هر دلیلی امکان کارکردن و درآمدداشتن ندارند، کودکانی که هنوز به سن قانونی برای کارکردن نرسیده‌اند و طبعاً درآمدی ندارند، و افرادی که هنوز ازدواج نکرده‌اند یا شریک زندگی ندارند حتی اگر کار و درآمد خوبی داشته باشند، همچون زنده‌یاد امیر صدقی که در این شماره همراه با گفت‌وگویی که با مادر و پدر وی انجام دادیم، مروری داشتیم بر زندگی او و حادثه‌ای که منجر به درگذشتش شد. 

برای بسیاری از مردم وجود چنین قانونی در کشوری پیشرفته مانند کانادا و استانی زیبا و مترقی مانند بریتیش کلمبیا بهت‌آور است، و البته اغلب آن‌ها از وجود چنین قانونی بی‌اطلاع‌اند، چون تنها زمانی متوجه آن می‌شوند که عزیزی را از دست بدهند و او نان‌آور خانواده نبوده و همسر یا فرزندانی نداشته باشد. 

مرضیه بیهقی، مادر زنده‌یاد امیر صدقی، که فرزند ۲۶ ساله‌اش را در سقوط هواپیما در حین انجام کار از دست داده است، در گفت‌وگو با رسانهٔ همیاری گفت: «ما ابتدا تصور کردیم موضوع را اشتباه متوجه شده‌ایم. پس از وکیل اول، به وکیل بعدی مراجعه کردیم و سپس سومین و چهارمین ‌و پنجمین وکیل و هر بار بر عصبانیت ما از این قانون غیرمنصفانه در بریتیش کلمبیا افزوده شد.»

هواپیمای حامل امیر صدقی و سه سرنشین دیگر که برای انجام مأموریت کاری به‌منظور عکس‌برداری هوایی از جنگل‌های شمال بریتیش کلمبیا رفته بودند، در تاریخ ۴ مهٔ ۲۰۱۹ به‌دلیل نقص فنی سقوط کرد و سه سرنشین آن ازجمله امیر کشته شدند. هیئت ترابری کانادا (TSB) در گزارش فنی خود دربارهٔ دلیل سقوط این هواپیما چند عامل را، ازجمله خطرآفرین‌بودن نوع موتور هواپیما برای پرواز در شرایط جویِ زمان و مکان محل حادثه، نبودن اطلاعات باند فرود اضطراری نزدیک به محل سقوط در بانک اطلاعاتی دستگاه موقعیت‌یاب مکانی (GPS‌) هواپیما و تشکیل یخ در کاربراتور هواپیما و اینکه آیا امکان پیشگیری داشت یا نه، دلایل سقوط هواپیما اعلام کرد. 

عباس صدقی، پدر زنده‌یاد امیر صدقی، در گفت‌وگو با رسانهٔ همیاری گفت: «پس از این اتفاق هولناک سقوط هواپیما که منجر به ازدست‌دادن فرزند دلبندمان شد، برای پیگیری و وصول حق و حقوق انسانی و پیداکردن مقصر به وکلای حقوقی متعددی در ونکوور مراجعه کردیم. در اولین مراجعه مطلع شدیم که چون امیرمان مجرد بوده و همسر و فرزندی نداشته، ما بر طبق «قانون جبران خسارت خانوادهٔ بی‌سی» نمی‌توانیم از خاطی شکایت کنیم و‌ پیگیرِ حق و حقوق انسانی امیر باشیم. همچنین خسارت مالی، حقوقی و بیمه هم به بازماندگان تعلق نمی‌گیرد.»

این شگفتی فقط برای بازماندگان نیست. وکلای دادگستری هم با وجود اطلاع از این قوانین هر بار در مواجهه با کسانی که عزیزانشان را از دست داده‌اند، روندی فرسایشی را طی می‌کنند. دان رنو، وکیل صدمات شخصی، می‌گوید: «وقتی مردم به دفاتر ما (به‌عنوان وکیل) می‌آیند و ما قانون را برای آن‌ها توضیح می‌دهیم، طوری به ما نگاه می‌کنند که انگار از سیاره‌ای متفاوت آمده‌ایم و سپس به‌سراغ وکیل دیگری می‌روند و وکیل دیگر همان چیز را به آن‌ها می‌گوید و بعد باز وکیل بعدی همان چیز را می‌گوید و اینجاست که متوجه می‌شوند شاید همه‌چیز همان‌طور است که وکیل اول می‌گفت. چون [چنین چیزی] آن‌قدر عجیب‌و‌غریب است که واقعاً باورکردنی نیست.» او می‌افزاید: «من اغلب با افرادی سروکار دارم که از کشورهای دیگر به کانادا می‌آیند تا از چیزهای بد دور شوند… من موکلان آفریقایی زیادی دارم، موکلان کره‌ای، موکلان چینی، موکلان ایرانی بسیار و همین‌طور افغان. آن‌ها به کانادا می‌آیند و فکر می‌کنند اوه عالی است، حداقل اینجا کسی نمی‌تواند درِ خانه را بزند و من را یک‌شبه به زندان بیندازد یا چیزهایی از این قبیل، و این درست است. همهٔ این‌ها بسیار درست است، اما چیزی که آن‌ها درک نمی‌کنند، این است که وقتی یک شهروند، شهروند دیگری را آزار می‌دهد، قانون بدتر و بدتر می‌شود و در نوک این کوه یخ، «مرگ به‌دلیل قصور» است که باید سال‌ها پیش به آن رسیدگی می‌کردند، اما آن‌ها دائماً در مسیر اشتباه حرکت می‌کنند.»

در طول سالیان، خانواده‌هایی که به‌دلیل این قانون متضرر شده‌اند و حق پیگیری حقوقی برای ازدست‌دادن عزیزانشان را نداشته‌اند‌، دور هم جمع شدند و نهایتاً ۱۴ سال پیش انجمنی را با نام انجمن غیرانتفاعی اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در بی‌سی (BC Wrongful Death Law Reform Society) تشکیل دادند. این سازمان از آن زمان تاکنون فعالانه برای آگاهی‌رسانی به مردم بریتیش کلمبیا دربارهٔ این قانون اقدام کرده است. از آن‌جمله می‌توان به کارزاری برای درخواست از نمایندگان مجلس قانونگذاری بریتیش کلمبیا برای تغییر این قانون اشاره کرد که تاکنون بیش از ۱۶٬۰۰۰ امضا داشته است. برگزاری جلسات با سیاستمداران، بررسی قوانین استان‌های دیگر با کمک وکلای زبده به‌منظور ارائهٔ پیشنهاداتی برای اصلاح قوانین کنونی، برگزاری راهپیمایی، اطلاع‌رسانی در رسانه‌ها و ایجاد وبسایتی قوی حاوی اطلاعات کامل و جامع در این خصوص ازجمله داستان‌های تکان‌دهنده از خانواده‌هایی که عزیزانشان را از دست داده‌اند و این قانون حق دادرسی را از آن‌ها گرفته است، در آدرس intheirname.ca، از اقدامات این انجمن بوده است. 

نظر سیاستمداران احزاب استان بریتیش کلمبیا دربارهٔ این قانون چیست

دولت کنونی بریتیش کلمبیا که متشکل از نمایندگان حزب بی‌سی ان‌دی‌پی است، اشکال در قانون را پذیرفته و دیوید ایبی (David Eby)، دادستان کل استان، در چند نوبت از جمله در ۷ ژوئن سال ۲۰۲۱ در صحن علنی مجلس قانونگذاری استان وعدهٔ اصلاح این قانون را تا پایان دورهٔ دولت کنونی که کمی بیش از دو سال به پایان آن باقی مانده، داده است.

مایک دی‌ یانگ (Mike de Jong)، منتقد دادستان کل از حزب بی‌سی لیبرال، اپوزیسیون رسمی استان، دربارهٔ این قانون به رسانهٔ همیاری گفت: «ما قدیمی‌ترین قانون مرگ به‌دلیل قصور در کشور را داریم و این چیزی است که هیچ بریتیش کلمبیایی‌‌ای نباید حس خوبی دربارهٔ آن داشته باشد. تلاش‌های مکرر برای مدرنیزه‌کردن این قانون تاکنون ناموفق بوده است و اکنون زمان آن است که دولت با همکاری اپوزیسیون – چرا که ما مشتاق همکاری با دولت‌ایم – آن را عملی کند. به‌واقع زمان آن برای همهٔ ما فرا رسیده است تا به این مهم بپردازیم، چون هرچه این تأخیر طولانی‌تر می‌شود، تراژدی‌های بیشتری اتفاق می‌افتد که طی آن توهین و خواری به دردی که بسیاری از خانواده‌ها می‌کشند، اضافه می‌شود.»

سونیا فرستِنو (Sonia Furstenau)، رهبر حزب سبز بی‌سی، هم نظر مشابهی دارد. او در این خصوص به رسانهٔ همیاری گفت: «با همهٔ بریتیش کلمبیایی‌ها باید در برابر قانون عادلانه رفتار شود. به‌این معنا که فارغ از وضعیت اقتصادی، درآمد، وضعیت سلامت، سن و سال شما یا دیگر عوامل، دولت و سیستم شما باید برایتان ارزش قائل شود. وقتی موردی مانند تراژدیِ مرگ به‌دلیل قصور پیش می‌آید، همهٔ بریتیش کلمبیایی‌ها باید بتوانند برای عزیزانشان دادخواهی کنند. در حال حاضر، اعضای خانواده‌ تنها زمانی می‌توانند برای چنین خسرانی شکایت کنند که با مرگ عزیزشان دچار ضرر و زیان و مشکلات مالی شده باشند. عواملی مانند پتانسیل درآمد و وضعیت سلامت، تصمیم‌گیرندهٔ آن است که آن فرد چه میزان پول بدهکار است. بدان معنا که بچه‌ها، سالمندان، افراد کم‌توان، دانش‌آموزان و دانشجویان و غیره خارج از پتانسیل اقتصادی‌شان توسط دولت ارزش‌گذاری نمی‌شوند. این مسئله از پایه و اساس ایراد دارد. بی‌سی تنها استانی است که قانون مرگ به‌دلیل قصور را به‌روز نکرده است، و ما [در این زمینه] سال‌ها عقب‌ایم. در استانی که به عدالت و برابری باور دارد، ما خانواده‌های سوگوار را بدون امکان پیگیری دادخواهی تنها گذاشته‌ایم. افراد باید برای اشتباهاتشان پاسخگو باشند، و آن‌ها باید از تکرار چنان اعمالی بازداشته‌ شوند.»

چرا این قانون پس از گذشت بیش از یک‌ سده هنوز تغییری نکرده است

اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور در دوره‌های قبلی دولت و زمانی که احزاب دیگر بر سر کار بودند هم در دستور کار قرار داشت، ولی به نتیجهٔ معناداری برای خانواده‌های آسیب‌دیده منجر نشد.

دان رنو در این زمینه به رسانهٔ همیاری گفت: «فکر می‌کنم سال ۲۰۰۷ بود، دادستان کل در آن زمان والی اوپال (Wally Oppal) بود و گفت که حداقل این موضوع را بررسی خواهد کرد و بر همین اساس دولت مجوز تحقیق را صادر کرد. در آن زمان بسیاری از گروه‌های مختلف، مانند ادارهٔ بیمهٔ کانادا (Insurance Bureau of Canada)، انجمن وکلای دادگاهی بریتیش کلمبیا، انجمن حمایت پزشکی کانادا (Canadian Medical Protective Association) که همهٔ پزشکان را بیمه می‌کند، و آی‌سی‌بی‌سی گزارش‌های مفصلی را ارائه کردند. دولت هیچ‌گاه مطالبی را که توسط آی‌سی‌بی‌سی ارائه شده بود، برای عموم منتشر نکرد. آن‌ را گزارش داخلی کابینه قلمداد کردند و بنابراین ما نمی‌دانیم چه گفته شد. علی‌رغم پیگیری‌های انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور، پس از تقریباً یک‌دهه هنوز نمی‌دانیم آی‌سی‌بی‌سی چه گفته است، اما نوعی نیروی سیاسی در پس‌زمینه است. دیدن تصویر بزرگ‌تر این است که [این کار] از نظر افزایش حق بیمهٔ خودرو چقدر هزینه ایجاد می‌کند؟ بعد آی‌سی‌بی‌سی اعداد خود را بررسی می‌کند و مخفیانه چیزهایی را به دولت می‌گوید و سپس دولت مخفیانه دربارهٔ آن تصمیم می‌گیرد و نتیجه همین می‌شود که می‌بینید. آی‌سی‌بی‌سی در طول سالیان به یک گاو شیرده پول نقد برای دولت تبدیل شده است. این موجب بسیاری از مشکلات است – این شرکت قرار بود فقط یک شرکت بیمه باشد، اما حالا کارهای خیلی بیشتری را پوشش می‌دهد. منظورم این است که اگر می‌خواهید گواهینامهٔ رانندگی بگیرید، باید به آی‌سی‌بی‌سی بروید. اگر جریمهٔ رانندگی بگیرید، باید از طریق آی‌سی‌بی‌سی پرداخت کنید و موارد دیگر. بعد دولت این سود را به درآمد عمومی خود بازمی‌گرداند تا ظاهر بهتری داشته باشد.»

مایک دی‌ یانگ، منتقد دادستان کل از حزب بی‌سی لیبرال، اپوزیسیون رسمی استان، دربارهٔ آن تحقیق می‌گوید: «با این شروع می‌کنم که به‌عنوان کسی که نهایتاً به سِمَت دادستان کل منتصب شد و هرچند ناموفق، بسیار تلاش کرد تا این قانون را به‌روز و مدرن کند، من تظاهر نمی‌کنم که این گزارش را که مربوط به ۱۵ سال پیش بوده، به‌دقت به‌یاد می‌آورم، اما تردید نمی‌کنم به شما بگویم که بخشی از مشکل وقتی که دولت می‌خواهد دربارهٔ مدرن‌کردن این قانون حرف بزند، به تردید، عدم تمایل و مخالفتی برمی‌گردد که از طرف بخش بیمه دریافت می‌کند. آن زمان این واقعیت داشت و مطمئن‌ام که حالا هم واقعیت دارد، ولی حالا زمانش است که بر آن چیره شویم. صراحتاً می‌گویم که معتقدم بخش بیمه تأثیرات چنین تغییری را بیش از آنچه هست تخمین می‌زند و نیز آن را بیش‌ازحد دراماتیک جلوه می‌دهد، و به‌همین دلیل است که من فکر می‌کنم زمان آن فرا رسیده که اصلاحات و مدرنیزه‌کردن این قانون انجام شود و من امیدوارم که این اتفاق بیفتد.»

نیکولاس هوپوِل (Nicholas Hopewell)، وکیل و استاد حقوق در دانشگاه کپیلانو نورث ونکوور، هم فکر می‌کند که اصلاح قانون هزینهٔ سنگینی را به کسی تحمیل نمی‌کند. او به رسانهٔ همیاری گفت: «این قانون باید اصلاح شود و نمی‌دانم چرا نمی‌شود. این مسئله‌ای اخلاقی است، زیرا هیچ‌کس به‌خاطر رفع این مشکل ورشکسته نخواهد شد. تنها کاری که قرار است [اصلاح این قانون] انجام دهد، این است که به برخی از خانواده‌ها کمک کند. [بازماندگان] افرادی واقعی‌اند، این‌ها اعداد نیستند، آمار نیستند، این‌ها خانواده‌های واقعی‌اند که نه‌تنها با ازدست‌دادن عزیزشان دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، بلکه وقتی به وکیل مراجعه می‌کنند، وکیل به آن‌ها می‌گوید ادعای شما هیچ ارزشی ندارد، چون جان عزیز شما بی‌ارزش است.به‌عنوان یک جامعه، فکر می‌کنم همه با هم متحد می‌شویم و می‌گوییم بسیار خوب، در صورت لزوم، از بخشی از دلارهای مالیاتی خود استفاده کنیم تا مطمئن شویم که آن خانواده چیزی برای کنارآمدن با  چنین وضعیتی که به‌معنای واقعی فقدانی باورنکردنی است، دارد.»

این در حالی است که دولت بی‌سی دلیل اصلاح‌نشدن این قانون را در دولت‌های پیشین، بالارفتن سرسام‌آور نرخ بیمهٔ خودروهای شخصی می‌داند. دیوید ایبی، دادستان کل استان، هفتم ژوئن ۲۰۲۱، در صحن علنی مجلس قانونگذاری استان، در پاسخ به پرسش مایک دی‌ یانگ، منتقد دادستان کل از اپوزیسیون رسمی استان، دربارهٔ موانع اصلاح قانون و نیز تلاش خودش در زمان تصدی سِمَت دادستانی کل برای اصلاح قانون، گفت: «من نمی‌دانم چرا آن نماینده [اشاره به مایک دی‌یانگ] در زمان خود در دولت علی‌رغم علاقه‌اش به این موضوع و با وجود خدمت در سِمَت دادستان کل نتوانست به این موضوع رسیدگی کند، اما گمان من این است که این همان مانعی بود که من هم دیده‌ام. و آن این است که بدون افزایش چشمگیر نرخ بیمهٔ خودرو مردم، پرداختن به این موضوع تقریباً غیرممکن است.» 

بریتیش کلمبیا یکی از چهار استانی است (در کنار ساسکاچوان، منیتوبا و کبک) که در آن بیمهٔ پایهٔ خودروهای شخصی در انحصار دولت استان است. از این‌رو افزایش نرخ بیمه مستقیماً می‌تواند روی نارضایتی رأی‌دهندگان از دولت تأثیر بگذارد و حتی منجر به انتخاب‌نشدن آن در انتخابات شود. شاید به‌همین دلیل باشد که هیچ دولتی از هیچ حزبی تاکنون به‌سراغ تغییر قانون مرگ به‌دلیل قصور نرفته است.

ولی حالا دولت بی‌سی ان‌دی‌پی بر این باور است که برای رفع این مانع یعنی بالارفتن نرخ بیمهٔ خودروهای بریتیش کلمبیایی‌ها، بالاخره چاره‌ای پیدا کرده است. دیوید ایبی، دادستان کل استان، در همان جلسهٔ مجلس با اشاره به اینکه تصادفات رانندگی بالاترین عامل مرگ به‌دلیل قصور در استان است، گفت در ماه مهٔ سال ۲۰۲۱ با تغییراتی که در قانون آی‌سی‌بی‌سی داده، توانسته اشکال قانون مرگ به‌دلیل قصور را در استان بدون هیچ افزایشی در نرخ بیمهٔ خودروهای شخصی، دست‌کم در مورد مرگ‌هایی که به‌دلیل تصادفات رانندگی رخ می‌دهند، مرتفع کند. او در این خصوص به رسانهٔ همیاری گفت: «ما اکنون [سیستم آی‌سی‌بی‌سی را] به سیستم دیگری تغییر داده‌ایم که خارج از سیستم دادگاه، خسارت را پرداخت می‌کند. وقتی شخصی به‌دلیل قصور در تصادف کشته می‌شود، هزینه‌های مترتب بر آن همه در سیستم موجود است و نرخ‌های موجود در آی‌سی‌بی‌سی به‌صورت داخلی اعمال می‌شود. بنابراین، این کار هیچ افزایشی در نرخ بیمهٔ خودرو به‌وجود نمی‌آورد.»

هرچند دولت بر این باور است که با تغییرات قانون آی‌سی‌بی‌سی توانسته است اشکال قانون مرگ به‌دلیل قصور را دست‌ِکم در تصادفات رانندگی برطرف کند، تعدادی از مهم‌ترین طرف‌های ذی‌نفع با این ادعا موافق نیستند.

مایکل-جیمز پنی (Michael-James Pennie)، رئیس انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور، دربارهٔ تغییرات قانون آی‌سی‌بی‌سی به رسانهٔ همیاری گفت: «به آی‌سی‌بی‌سی قدرت بوروکراتیک مطلق و نامحدودی برای کنترل بر افراد داده شده است. این قربانیان دیگر خسارتی برای درد و رنج دریافت نخواهند کرد، یا به عدالت دسترسی نخواهند داشت، هنگامی که آی‌سی‌بی‌سی به آن‌ها ظلم می‌کند، آن‌ها به مردم می‌گویند که آی‌سی‌بی‌سی را «اصلاح» کرده‌اند و آن‌ها اکنون «پوشش مراقبت پیشرفته» دریافت می‌کنند.» او با اشاره به تصادفی که سال گذشته و پس از اصلاح قانون آی‌سی‌بی‌سی منجر به کشته‌شدن اوشن جوینسن، کودک خردسال ۲۳ ماهه، شد و بر اساس قانون جدید به والدین کودک تنها مبلغ ۱۴٬۹۱۸دلار به‌عنوان غرامت پرداخت شد، گفت: «در همان زمان، سقف بالاترین حد خسارت برای هر عضو خانوادهٔ بازمانده به‌دلیل ازدست‌دادن همدمیِ فرد جانباخته در انتاریو ۱۲۵ هزار دلار بود، و حالا این رقم [در آن استان] به ۲۵۰ هزار دلار برای هر عضو بازماندهٔ خانواده رسیده است.» او می‌افزاید غرامت پرداختی به بازماندگان کسی که بر اثر مرگ به‌دلیل قصور در انتاریو کشته می‌شود، می‌تواند به بیش از یک میلیون دلار در قالب «خسارت» برسد. این در حالی است که در بریتیش کلمبیا برای موردی مشابه ۵۰ هزار دلار در قالب «مزایا» به بازماندگان پرداخت می‌شود.

دان رنو دربارهٔ به‌کارگیری سیستم بدون تقصیر می‌گوید: «شیوه‌ای که وکلا را از سیستم خارج می‌کند، این است که دولت ابزارهای ما را از ما می‌گیرد. قانون، جعبهٔ ابزاری است که ما از آن برای قراردادن افرادی که قدرتی ندارند با کسانی که قدرت دارند در جایگاهی برابر استفاده می‌کنیم. آن‌ها به‌طور مؤثر آن ابزارها را حذف می‌کنند زیرا بر توانایی‌شان برای انجام کارها به دلخواهشان تأثیر می‌گذارد. آن‌ها دوست ندارند در دادگاه خجالت‌زده شوند. این غم و اندوه وحشتناکی است، اما بعد بی‌عدالتی هم به آن افزوده می‌شود – و بی‌عدالتی همان احساسی است که ما در سینه‌مان احساس می کنیم. این اشتباه است، این خیلی اشتباه است و دلیل اینکه این پرونده‌ها به دادگاه می‌روند، این است که بازماندگان بتوانند آن اشتباه را اصلاح کنند، زیرا این بر دوش آن‌ها سنگینی می‌کند و این یکی از مواردی است که اعضای انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور با آن دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. آن‌ها قرار است فقط سوگواری کنند و به زندگی ادامه دهند، اما نمی‌توانند، زیرا بی‌عدالتی وجود دارد.»

مایک دی‌ یانگ، منتقد دادستان کل در مجلس استان، هم بر این باور است که تغییر سیستم آی‌سی‌بی‌سی به سیستم «بی‌تقصیر» (no-fault) به مسائل اساسی مربوط به مرگ به‌دلیل قصور حتی نزدیک نشده است و دادستان کل، دیوید ایبی، از این موضوع به‌خوبی آگاه است. او همچنین وعده داد در جریان جلسات بررسی بودجهٔ دولت استان در مجلس که در چند هفتهٔ آتی برگزار خواهد شد، موضوع اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور را از دادستان کل پیگیری خواهد کرد.

سونیا فرستِنو، رهبر حزب سبز بریتیش کلمبیا، هم دربارهٔ تغییرات قانون آی‌سی‌بی‌سی به رسانهٔ همیاری گفت: «سیستم جدید بیمهٔ آی‌سی‌بی‌سی، بر اساس مدل «بی‌تقصیر» است، به‌طوری‌که مردم نمی‌توانند برای خسارات وارده شکایت کنند. در عوض، خانواده‌ها از مزایایی که دولت از پیش و بر اساس نرخ‌های خود تعیین کرده است، به‌جای تصمیم‌گیری در دادگاه‌ها، برخوردار می‌شوند. در عین حالی که موجب صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌شود، این سیستم امکان دادخواهیِ [بازماندگان] را از آن‌هایی که موجب آسیب‌های قابل‌توجهی شده‌اند، سلب کرده است. برای شخصی که عزیزی را بر اثر مرگ به‌دلیل قصور از دست داده است، دادخواهی بخش مهمی از سوگواری است. این سیستم همچنین امکان پاسخگویی برای آن‌هایی را که آسیب وارد آورده‌اند، حذف نموده است – چگونه می‌شود اطمینان یافت که آن فرد همان اشتباه را تکرار نخواهد کرد و موجب آسیب به شخص دیگری نخواهد شد؟ بنابراین نه، اصلاحات انجام‌شده در آی‌سی‌بی‌سی پیشرفت معناداری در زمینهٔ مرگ به‌دلیل قصور به‌وجود نیاورده است.»

همان‌طور که سونیا فرستِنو هم اشاره کرد، به‌نظر می‌رسد استفاده از مدل «بی‌تقصیر» در سیستم آی‌سی‌بی‌سی نگرانی مهمی را که خانواده‌های آسیب‌دیده از قانون مرگ به‌دلیل قصور دارند، برطرف نمی‌کند؛ یعنی تنبیه خاطی یا خاطیان از طریق شکایت قانونی که می‌تواند منجر به کاهش مواردی از این دست شود.

مایک دی یانگ، منتقد رسمی دادستان کل در مجلس استان، در این زمینه به رسانهٔ همیاری گفت: «باید برای اعمال اشخاص تبعاتی وجود داشته باشد، و وقتی که آن عمل مرگ به‌دلیل قصور خوانده می‌شود، یقیناً باید برای آن تبعاتی در نظر گرفته شود، و اینکه آیا از طریق قانونِ جزایی باشد یا قانونِ مدنی، اغلب مردم فکر می‌کنند که به‌هر حال باید عواقب و تبعاتی لحاظ شود.» او افزود: «من فکر می‌کنم که همهٔ ما به‌عنوان اعضای جامعه، درنظرگرفتن عواقب برای اعمال هر شخص را جزء اساسی مسئولیت می‌دانیم، و سازوکارهای فعلی به‌نظر نمی‌رسد مسئولیت کافی روی دوش مردم بگذارد. و شما خودتان خوانیده‌اید و دیده‌اید و با خانواده‌هایی صحبت کرده‌اید که با این تراژدی‌ها مواجه شده‌اند و کلامی برای میزان ناامیدی‌ای که آن‌ها از بابت کلافگی و عدم وجود عواقب [برای خاطیان] حس می‌کنند، یافت نمی‌شود.»

دیوید ایبی در پاسخ به این پرسش رسانهٔ همیاری که در سیستم جدید آی‌سی‌بی‌سی جنبهٔ تنبیهی برای خاطیان چطور دیده شده است، گفت: «شخصی که باعث تصادف رانندگی می‌شود، ناچار است به‌طور چشمگیری برای بیمهٔ خودرو هزینهٔ بیشتری بپردازد و چون موجب ایجاد خطر بیشتری در جاده می‌شود، در برخی موارد محدود ممکن است پوشش خود را برای خسارات ناشی از تصادف از دست بدهد، بنابراین آی‌سی‌بی‌سی می‌تواند از پرداخت خسارات وارده توسط شخص در صورت انجام رفتار مجرمانهٔ منجر به مرگ، امتناع ورزد. بدیهی است که لایهٔ کاملاً متمایز دیگری برای شخصی که باعث مرگ به‌دلیل قصور می‌شود، وجود دارد، به‌خصوص در تصادفات رانندگی که امکان محکومیت کیفری برای بی‌احتیاطی در رانندگی وجود دارد ازجمله از‌دست‌دادن گواهینامهٔ رانندگی خاطیانی که با تکرار بی‌احتیاطی خسارت به‌بار می‌آورند.»

چشم‌انداز تغییر قانون مرگ به‌دلیل قصور

دولت بی‌سی ان‌دی‌پی وعده داده است که قانون مرگ به‌دلیل قصور را تا پایان این دورهٔ دولت یعنی تا اکتبر سال ۲۰۲۴ اصلاح خواهد کرد. هرچند زمان‌بندی دقیقی برای این کار ارائه نداده و علی‌رغم انتقادات احزاب مخالف و انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور، مدعی است که با تغییر قانون آی‌سی‌بی‌سی مشکل عامل شمارهٔ یک مرگ‌های به‌دلیل قصور، یعنی تصادفات رانندگی، را بدون هیچ هزینهٔ اضافه‌ای برای بریتیش کلمبیایی‌ها مرتفع کرده و در زمان باقیمانده، به بقیهٔ عوامل مرگ به‌دلیل قصور از جمله خطاهای پزشکی یا سوانح در محل کار خواهد پرداخت. دادستان کل همچنین در پاسخ به این پرسش رسانهٔ همیاری دربارهٔ اینکه آیا اصلاح این قانون برای عوامل دیگر مانند خطاهای پزشکی هزینه‌های دیگری برای دولت یا مردم دارد، گفت: «بله، این امکان وجود دارد که اصلاحات در این قانون هزینه‌های اضافه‌ای را بر دولت‌های فدرال، استانی و شهری تحمیل کند و مطمئناً بر نرخ‌های بیمه، نرخ‌های بیمهٔ مسئولیت برای افرادی که بیمهٔ مسئولیت می‌خرند، یعنی صاحبان کسب‌وکار، فشار وارد می‌کند. بنابراین، این اصلاحاتی است که باید با دقت و مسئولانه انجام شود تا این هزینه‌ها برای بریتیش کلمبیایی‌ها به حداقل برسد. ما می‌دانیم که در حال حاضر از پس هزینه‌های زندگی برآمدن مسئله‌ای بزرگ برای بریتیش کلمبیایی‌هاست، اما همچنین می‌دانیم که اصلاحات در این بخش از قانون بسیار مهم است، به‌همین دلیل است که متعهد شده‌ایم پیش از پایان دورهٔ دولت، اصلاحاتی را برای رسیدگی به این موضوع انجام دهیم.»

ولی انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور، به این تغییرات چندان خوشبین نیست. مایکل-جیمز پنی، رئیس انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور، دربارهٔ چشم‌انداز تغییر این قانون در بی‌سی به رسانهٔ همیاری گفت: «من معتقدم دادستان کل، دیوید ایبی، در طول مدت مسئولیت خود بالاخره یک «کاری» برای اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور انجام خواهد داد. هرچند، همان‌طور که دیدیم آن‌ها با سیستم «بی‌تقصیر» در آی‌سی‌بی‌سی چه کرده‌اند، گمان نمی‌کنم که دولت استانی توصیه‌های انجمن ما را دنبال کند.» اشارهٔ او به دیداری است که دادستان کل در سال ۲۰۱۹ با نمایندگان انجمن اصلاح قانون مرگ به‌دلیل قصور داشت و در آن دیدار، پیشنهادات آن‌ها را که با کمک وکلای زبده و با مقایسهٔ قوانین استان‌ها و کشورهای دیگر در این زمینه تهیه شده بود، به دادستان کل و همکارانش ارائه شد.

پنی با انتقاد از اینکه جلسهٔ دیگری برای پیگیری خواسته‌های انجمن با دادستان کل ترتیب داده نشده است، گفت شیوه‌ای که دولت استان برای اصلاح این قانون پیش گرفته است، هیچ معیاری برای عدالت یا پاسخگویی به متخلفان نخواهد داشت. این شیوه جاده‌ها، بیمارستان‌ها، شرکت‌ها و سایر مؤسسات ما را ایمن‌تر نخواهد کرد. این فقط سیلی دیگری بر صورت قربانیان و خانواده‌های آن‌ها خواهد بود و جامعهٔ ما باید به مبارزه برای این موضوع ادامه دهد.

مایک‌ دی‌ یانگ، منتقد دادستان کل در مجلس استان، دربارهٔ چشم‌انداز اصلاح این قانون در بی‌سی توسط دولت کنونی گفت: «دلمان می‌خواهد باور کنیم که دولت برای رسیدگی به این موضوع جدی است، اما آن‌ها به نیمه‌های دورهٔ خود نزدیک شده‌اند و ما هنوز هیچ اقدام واقعی‌ای در این زمینه ندیده‌ایم.»

سونیا فرستِنو، رهبر حزب سبز بی‌سی، هم در این زمینه گفت: «مایل‌ام امیدوار باشم که بی‌سی بالاخره قانون مرگ به‌دلیل قصور خودش را خواهد داشت. حزب بی‌سی ان‌دی‌پی اکثریت را در مجلس دارد، و این بدان معناست که آن‌ها نهایتاً می‌توانند هر آنچه را که بخواهند تصویب کنند. اگر آن‌ها دربارهٔ این تعهد جدی باشند، هم‌اکنون فرصت آن است که انجامش دهند.»

دان رنو نیز گفت: «امید به امکان اصلاح چیزی مانند قانون مرگ به‌دلیل قصور کم‌ و کمتر می‌شود، زیرا می‌بینیم که دولت در مسیر اشتباهی حرکت می‌کند.»

نیکولاس هوپوِل، وکیل و استاد حقوق در دانشگاه کپیلانو در نورث ونکوور، در این زمینه می‌گوید: «اوضاع بدتر می‌شود، آیا به رفع مشکلات قانون مرگ به‌دلیل قصور خوشبین‌ایم؟ اگر بخواهیم بر اساس اتفاقاتی که در حال حاضر رخ می‌دهد بگوییم، پاسخ منفی است. اما اگر دولت فکر کند که اصلاح این قانون برایش بُرد خوبی است و تأثیر مثبتی بر افکار عمومی می‌گذارد، می‌تواند مدلی مبتنی بر شیوهٔ «بی‌تقصیر» را دنبال کند، سقفی برای پرداخت خسارت بگذارد و اندکی پول را جلوی خانواده‌هایی که ممکن است یکی از عزیزانشان را از دست بدهند، بیندازد. آیا اوضاع خوب خواهد شد؟ آیا به شرایط ایدئال می‌رسیم؟ نه، خیلی دور از ایدئال خواهیم بود. هرچند ممکن است دولت بخواهد آن را به‌عنوان ایدئال بفروشد و همه را متقاعد کند که این بهترین چیز ممکن است.»

در هر حال به‌نظر می‌رسد نخستین اصلاح جدی قانون مرگ به‌دلیل قصور در تاریخ استان بریتیش کلمبیا تا پیش از پایان دورهٔ دولت کنونی انجام شود؛ دستِ‌کم این چیزی است که دادستان کل ادعایش را دارد. هرچند اصلاح بخش تصادفات رانندگی، که عامل شمارهٔ یک موارد مرگ به‌دلیل قصور شناخته می‌شود، از طریق تغییر شیوهٔ رسیدگی به این تصادفات به شیوهٔ «بی‌تقصیر» توسط دولت، نگرانی‌های جدی‌ای را برای احزاب دیگر و از همه‌مهم‌تر خانواده‌هایی که بیشترین آسیب را از این قانون در طول سالیان متمادی دیده‌اند، به‌وجود آورده است. باید دید آیا در پایانِ بازنگری دولت روی این قانون، به این نگرانی‌ها پاسخ درخوری داده خواهد شد یا نه.

نوشته چشم‌انداز تغییر قانون «مرگ به‌دلیل قصور» در بی‌سی پس از بیش از یک سده؛ بیم‌ها و امیدها اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سیما غفارزاده و هومن کبیری پرویزی – ونکوور

چهارم ماه مه، سالگرد درگذشت زنده‌یاد امیر صدقی است که در اوج شکوفایی و در سن ۲۶ سالگی بر اثر سانحهٔ سقوط هواپیما حین مأموریت کاری بر فراز جنگل‌های شمال بریتیش کلمبیا درگذشت. با گذشت سه سال از این سانحهٔ هولناک و به‌دلیل قانون «مرگ به‌دلیل قصور» در استان بریتیش کلمبیا (BC Wrongful Death Law)، پیگیری‌های خانوادهٔ او برای یافتن مقصران این حادثه و مجازات آن‌ها به جایی نرسیده است. در این شماره گفت‌‌وگویی با مادر و پدر زنده‌یاد امیر صدقی داشته‌ایم تا هم از فرزندشان برایمان بگویند و هم دربارهٔ موانع قانونی‌ای که تاکنون اجازهٔ پیگیری پروندهٔ او را نداده است، صحبت کنند که توجه شما را به این گفت‌وگو جلب می‌کنیم.

درود بر شما خانم بیهقی و آقای صدقی گرامی، با سپاس از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید و همچنین با گرامیداشت یاد زنده‌یاد امیر صدقی، فرزند دلبندتان که به سومین سالگرد درگذشت او نزدیک می‌شویم، سپاسگزار خواهیم شد اگر پیش از هرچیز لطف کنید و کمی دربارهٔ ایشان برای خوانندگانمان بگویید. از چه زمانی به کانادا آمدند، در چه رشته‌ای تحصیل کردند؟ به چه چیزهایی علاقه داشتند؟ 

مرضیه بیهقی: در ابتدا لازم می‌دانم از شما و همکارانتان در دوهفته‌نامهٔ رسانهٔ همیاری برای نقشی که در اطلاع‌رسانی و روشنگری در جامعهٔ مهاجران فارسی‌زبان ایفا نموده‌اید، سپاسگزاری کنیم. 

با درود به خوانندگان محترم و سپاس مجدد از دعوت شما برای انجام این مصاحبه، که قطعاً برای ساکنان استان بریتیش کلمبیا به‌ویژه فارسی‌زبانان آگاه‌کننده خواهد بود، در پاسخ به سؤال شما، باید بگویم که عزیزمان، زنده‌یاد امیر صدقی، متولد تهران بود. او پس از پایان دورهٔ ابتدایی و راهنمایی در تهران در سال ۲۰۰۷ به‌اتفاق خانواده به کانادا مهاجرت کرد و در شهر هالیفاکس استان نوا اسکوشیا تحصیلات دورهٔ دبیرستان را به‌اتمام رساند. ‌برای ادامهٔ تحصیلات وارد دانشگاه کپیلانو در نورث ونکوور شد و تحصیلات خود را در رشتهٔ تجارت بین‌الملل ادامه داد و فارغ‌التحصیل شد. 

در مورد علایق امیر و شخصیت اجتماعی او، باید به‌اطلاع برسانم که او شخصیتی بسیار مهربان و مستقل و دنیانگر داشت، در رشته‌های هنری فعالیت می‌کرد و به‌دلیل روحیهٔ پویا و هوش سرشاری که داشت، مدام در حال گسترش و ارتقای سطح دانش و مهارت‌هایش در زمینه‌های علمی، هنری، ورزشی و آموزشی بود. او در دورهٔ دبیرستان، تاریخ و اتفاقات جهان در سال‌های گذشته را مرور و دلایل آن‌ها را جستجو می‌کرد. با توجه به آشنایی‌اش با موسیقی که در هالیفاکس به‌عنوان یک درس انتخابی مورد مطالعه بود، توانست برای اولین بار گروه موسیقی ایرانی را تشکیل دهد و اولین کنسرت ایرانیان زیر ۱۶ سال را در جشن نوروز و در حضور مقامات محلی اجرا کند و مورد تشویق قرار گیرد. 

امیر به فوتبال علاقه‌مند و از ۱۴ سالگی عضو باشگاه ورزشی شده بود و در مسابقات استانی فوتبال موفق شد در تورنمنت دور کانادا به مونترآل برود و موفقیت تیمش را شکل دهد. 

امیر به مطالعهٔ فرهنگ و آداب و ‌رسوم ملت‌های جهان علاقه داشت و با آموزش و یادگیری پنج زبان دنیا شامل فارسی، انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی و آلمانی و تسلط در خواندن و نوشتن و مکالمه و با سفر به اکثر کشورهای اروپایی توانست از نزدیک با فرهنگ‌های مختلف تا حد زیادی آشنا شود. بعد از درگذشت او ما به دفترها و نوشته‌های خاطراتش به زبان‌های مختلف دسترسی پیدا کردیم که حکایت از آن داشت که در حال آموزش زبان ترکی استانبولی نیز بود. 

امیر به‌صورت کلاسیک موسیقی را می‌شناخت و ساز اصلی او گیتار بود، ولی با سه‌تار، تار و پیانو نیز اجرای برنامه داشت، ما بعد از درگذشت او توسط شرکت‌کنندگان در مراسم به ویدیوهایی دست یافتیم و فهمیدیم که برای خانواده‌های ایتالیایی در سال نو و گروه‌های افغانِ اردوزبان به‌رایگان موسیقی‌های خودشان را اجرا می‌کرد. در اواخر عمر پرتلاش خود، به یادگیری ردیف‌های آوازی ایرانی علاقه پیدا کرده بود و از اینکه با شهرام ناظری در سفرش به ونکوور آشنا شده بود، بسیار خوشحال بود و به هنرمندان به‌دیدهٔ احترام می‌نگریست. 

امیر، پسر عزیز ما برای یادگیری و مطالعه اشتیاقی بی‌نهایت داشت و بسیار تحقیق می‌کرد. او سعی می‌کرد با مطالعهٔ کتاب‌های شخصیت‌های مختلف و موفق دنیا و آشنایی با عقاید آن‌ها برای خود تجربیات ارزشمندی به‌دست آورد و جالب است که نتیجهٔ مطالعات خود را به‌طور خلاصه در دفترهای یادداشت خودش که به‌جا مانده، به زبان‌های نویسنده درج کرده است. 

ورزش برای امیرمان مفهومی ورای سرگرمی داشت. او سلامتی فکر و روان و جسم خود را در گرو ورزش می‌دانست و با انتخاب تغذیهٔ سالم، کنترل سلامتی تمام اعضای خانواده را تحت‌نظر داشت و به ما در این زمینه توصیه می‌کرد. 

امیر در اکثر سالن‌های ورزشی عضو بود و در این راه دوستان جدیدی برای خود پیدا می‌کرد. بعد از درگذشتش زمانی که به سالن ورزشی کپیلانو مال در نورث ونکوور رفتیم تا اگر بدهی‌ای دارد پرداخت کنیم، مسئول ذی‌ربط از خبر درگذشتش به‌شدت ناراحت شد و تعجب کرد که امیر چهار روز قبل از این پرواز با سالن ورزشی تسویه حساب کرده بود.

یعنی فکر می‌کنید پیش از این حادثه به ایشان الهام شده بود که قرار است برایشان در این پرواز اتفاقی رخ بدهد؟

عباس صدقی: واقعیتش این است که ما پیش از این به چنین مسائلی اعتقاد نداشتیم، ولی بعد به‌نظرمان آمد که نمی‌شود توضیحی برای برخی چیزها پیدا کرد. به‌طور مثال، امیر همان اواخر یک سری کفش و لباس نو برای خودش گرفته بود که اصلاً استفاده نکرده بود و آن‌ها را آورد داد به من که «بابا، این‌ها برای تو…» یا مثلاً او گاهی کمک‌هایی به خانواده می‌کرد و می‌گفت که دوست دارد در هزینه‌ها مشارکت داشته باشد و به‌همین منظور خودش مبلغی ماهانه به این امر اختصاص داده بود، ولی آن اواخر یک‌باره آمد و مبلغ زیادی به من داد و گفت که «بابا، این برای چند ماه یک‌جا!» همچنین یک‌سری آلبوم تمبر و پول ایرانی بود و یک دوربین که ما به او داده بودیم، ولی همان اواخر و کمی قبل از آن حادثه، همه را آورد و به ما برگرداند که «این‌ها مال خانواده است و بهتر است دست شما باشد… » موضوع دیگر، اتفاقی بود که چند ماه پس از رفتن امیر برای ماشین او افتاد؛ ماشینی که ما به یادگار از او نگه داشته بودیم و همیشه مقابل در خانه‌مان پارک بود. یک روز همسرم که از پنجره به بیرون نگاه می‌کرد، دید که یک ماشین فِد-اِکس که گویی از کنترل خارج شده در خیابان شیب‌دار مقابل خانهٔ ما راه افتاده و در حرکت است و نهایتاً به ماشین امیر خورد و آن را کاملاً از بین برد. خوشبختانه کسی آن حوالی نبود و اتفاق بدتری نیفتاد، ولی ماشین write-off شد و بعداً که از بیمه به ما مبلغی برای آن دادند، آن مبلغ که غیرِرُند هم بود، دقیقاً معادل مبلغی بود که او از ما کمک گرفته بود تا آن ماشین را بخرد! خب، این‌ها همه مواردی‌اند که توضیحی برایش نمی‌یابیم. در مورد همین تسویه حساب با سالن ورزشی هم برای ما عجیب بود که چنین کاری کرده بود، چرا که امیر بچه‌ای بود که به ورزش خیلی علاقه داشت و صبح‌های زود که من بیدار می‌شدم، می‌دیدم که بطری آب به‌دست دارد می‌رود برای ورزش، بنابراین اصلاً نمی‌دانیم چرا باید درست چند روز قبل از آن پرواز با آنجا تسویه حساب کرده باشد… 

لطفاً کمی دربارهٔ حادثه‌ای که به درگذشت فرزندتان انجامید، برایمان بگویید.

عباس صدقی: معمولاً نقشه‌برداری هوایی توسط دوربین‌های خاص و طی دوره‌های تخصصی و با تجربیات لازم صورت می‌پذیرد و عموماً توسط ارتش کشورها صورت می‌گیرد. 

در سال‌های گذشته کانادا اجازهٔ تأسیس شرکت‌های خصوصی نوپا (Startup) را برای نقشه‌برداری هوایی داده است و مأموریت این شرکت‌ها تأمین‌کنندهٔ اهداف زیست‌محیطی و برنامه‌ریزی برای توسعهٔ کشاورزی و به‌خصوص در مهار آتش‌سوزی جنگل‌هاست. 

آقای لورن بورگال یکی از مهندسان و مدیران باسابقهٔ کانادایی بود که در ساخت تأسیسات و تجهیزات منطقهٔ ورزشی ویسلر و توسعهٔ آن موفقیت داشت و به‌دلیل این موفقیت‌ها به ایشان اجازهٔ تأسیس و ایجاد شرکتی برای نقشه‌برداری هوایی مستقل کانادایی داده شد. 

این شرکت شروع به جذب جوانان و آموزش و به‌کارگیری افراد کرد و امیر ما پس از مصاحبه به‌استخدام این شرکت درآمد و بعد از گذراندن آموزش‌های لازم در سِمَت تحلیلگر رایانه، برداشت‌های دوربین‌ها را به نقشه‌های اجرایی تبدیل می‌کرد. او پس از یک‌سال به‌عنوان نفر دوم شرکت به کارش ادامه داد. آن‌ها در دو سال اول شروع کار توانستند در استان‌های دیگر هم موفقیت‌های قابل‌توجهی به‌دست آورند و در آغاز سال ۲۰۱۹ اولین قراردادشان را با سازمان خدمات [مهار] آتش‌سوزی‌های جنگل در بی‌سی (BC WildFire Service) در شمال بریتیش کلمبیا در منطقهٔ اسمیتر منعقد کردند. 

آقای لورن برای شروع نقشه‌برداری در این منطقه به تکنسین و متخصص دوربین‌ها از آمریکا نیاز داشت تا بتواند دوربین‌های نقشه‌برداری را در بدنهٔ هواپیمای چهارنفره نصب کند. این هواپیما در منطقهٔ شمال بی‌سی از شرکتی اجاره شده بود تا بتواند چهار نفر سرنشین را برای کار نقشه‌برداری به پرواز درآورد. 

شرکت اجاره‌دهندهٔ هواپیما با آگاهی از اینکه هواپیمای موردِاجاره دارای نواقصی بود، با شناختی که از خلبان خود داشت، اشکالات هواپیما را نادیده گرفت و نسبت به انعقاد قرارداد اقدام کرد. تکنسین دوربین‌ها که از آمریکا آمده بود، بدون اطلاع از نواقص ‌اظهارنشده توسط مالک هواپیما، نسبت به نصب دوربین‌ها اقدام کرد. 

هواپیما در روز سوم نقشه‌برداری به‌دلایل اشکالاتی که بعدها از سوی هیئت ایمنی ترابری کانادا ‎(Transport safety Board of Canada (TSB))‎ اعلام شد، سقوط کرد و تنها کسی که در این سقوط زنده ماند، تکنسین آمریکایی دوربین‌ها بود.

فقدان فرزندتان چه تأثیری روی زندگی شما و خانواده‌تان گذاشته است؟

مرضیه بیهقی: به‌عنوان مادر، در یک کلام، ما دیگر به آن شرایط مناسب روحی که همراه امیر داشتیم برنگشته‌ایم، ولی این واقعیت را پذیرفته‌ایم که دیگر بازگشتی نیست و او برنخواهد گشت، و تحولات روانی عمیقی در همهٔ افراد خانواده به‌وجود آمده که نگرش ما نسبت به زندگی دنیوی را عوض کرده است. درحالی‌که روح و روان و خاطرات امیرمان را در کنار خود احساس می‌کنیم، تلاش می‌کنیم اهداف و افکار انسان‌دوستانهٔ او را در کمک به انسان‌ها سرمشق زندگی‌مان قرار دهیم.

امیر خود را محدود به زمان و مکان خاصی نمی‌کرد. در فیس‌بوک و فضای مجازی ملیتش را Global Citizen که همان شهروند جهانی است، معرفی می‌کرد. 

من به‌عنوان مادر امیر برای تداوم راهش، راه آموختن و ترویج موسیقی را در پیش گرفته‌ام و در این زمینه فعالیت دارم. از آنجایی‌که از خانواده‌ای فرهنگی با پیشینهٔ مورخان بیهق‌ آمده‌ام، علاقهٔ فراوانی به ادبیات و تاریخ دارم که این درواقع یکی از علایق مشترک زیاد بین من با امیر بود. به‌همین دلیل، فعالیت‌های خود را در این زمینه ادامه داده‌ام و در این راستا کتابخانهٔ سیار بیهقی را راه‌اندازی کرده‌ام و به همهٔ عزیزانی که به مطالعه‌ علاقه‌مندند، کتاب‌های موجود را در اختیارشان قرار می‌دهم و سعی در گسترش این کتابخانهٔ سیار دارم. البته بنیاد خیریه‌ای هم به‌نام بنیاد خیریهٔ امیر صدقی تأسیس کرده‌ایم.

لطفاً کمی هم دربارهٔ بنیاد زنده‌یاد امیر صدقی برای خوانندگان ما بگویید. این بنیاد در چه زمینه‌هایی فعالیت می‌کند و تاکنون چه اقداماتی انجام داده است؟

مرضیه بیهقی: بنیاد خیریهٔ امیر صدقی اولین سازمان رسمی خانوادهٔ ما بعد از این واقعهٔ دردناک بود که به‌صورت رسمی در کانادا ثبت کردیم و در شرح وظایف آن به اهداف مهمی توجه شده است؛ اهدافی مانند کمک به دانشجویان رشته‌های موردعلاقهٔ امیر عزیزمان از جمله ورزش، موسیقی، تغذیه و حفظ محیط زیست. 

تصمیم ایجاد بنیاد امیر صدقی در راستای اطلاع‌رسانی و حفظ و ترویج اندیشه‌های امیر در کمک به انسان‌ها، حفظ ‌و نگهداری محیط زیست، آموزش و ترویج و شناسایی زبان و‌ موسیقی ملل، ورزش و تغذیهٔ سالم با کمک به دانشجویان و نیازمندان این دوره‌های تحصیلی بوده است. این بنیاد در آغاز راه با اندوخته‌های شخصی ایشان در عمر کاری کوتاهش و کمک دوستان و یاران ایشان تشکیل شد. از همان ابتدا تصمیم بر این بوده است که اگر به‌هر مقدار و از هر منبعی خسارت یا مبالغی دریافت شود، توسط این نهاد در جهت اهداف یادشده هزینه شود. در این رابطه وبسایتی راه‌اندازی شده است و اهداف زنده‌یاد امیر عزیز به‌اطلاع عموم رسانده می‌شود. 

به‌طور مثال، طی دو سال گذشته و در روز‌های آغازین سال تحصیلی، به کلیهٔ دانش‌آموزان مدارس منطقه‌ای محروم لوازم تحریر و نیازمندی‌های آموزشی‌شان ارسال شد. با بنیادهای موجود در کانادا برای ایجاد کپر و منازل مردم محروم منطقهٔ سیستان و بلوچستان مشارکت کردیم که البته این موارد اخیر با تأمین اعتبار از طرف خانوادهٔ زنده‌یاد امیر صدقی بوده است. 

کمک به دانشجویان رشته‌های موسیقی و محیط زیست در دستور کار است و در انتظار کمک‌های مردمی برای توسعهٔ خدمات انسانی این بنیاد هستیم. علاقه‌مندان به کمک به این بنیاد برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانند از وبسایت www.amirsedghifoundation.com دیدن کنند و کمک‌هایشان را هم از طریق آدرس ایمیل amirsedghifoundation@gmail.com بفرستند.

لازم است اینجا از دوستان عزیزی که تاکنون به این نهاد خیریه کمک کرده‌اند، سپاسگزاری کنیم. اقدامات این نهاد به‌طور مرتب به‌اطلاع آنان رسانده شده است و همان‌طور که اشاره شد، اگر در تداوم پیگیری‌های قانونی موفق به دریافت خسارتی شویم، آن را توسط این نهاد در اختیار واجدان شرایط قرار خواهیم داد. 

نزدیک به سه سال از این حادثهٔ دلخراش می‌گذرد. آیا دلیل سقوط این پرواز مشخص شده است؟

عباس صدقی: برای پاسخ به این سؤال ما قبل از همه‌گیری کرونا جلسات مختلفی با کارشناسان TSB در دفترشان، و بعد به‌صورت آنلاین داشته‌ایم. طبق اظهارات کارشناسان در روزهای اول پس از حادثه و پس از پایان تحقیقات میدانی در منطقهٔ سقوط هواپیما و بازسازی و بازمونتاژ قطعات هواپیما و با برگزاری جلسات مختلف، چند عامل اصلی در سقوط مؤثر بوده است: 

۱- هواپیما فاقد گرمکن سوخت بوده است و به‌دلیل سرما سوخت یخ زده و موتور از کار افتاده است.

۲- موتور هواپیما به‌شکل غیراستاندارد در مکزیک با موتور دست دوم تعمیری تعویض شده است.

۳- بانک اطلاعاتی (database) جی‌پی‌اس هواپیما به‌روز نبوده و لذا خلبان نمی‌توانسته است باند فرود اضطراری را پیدا کند و در فرصت کمی که داشته فرودی ایمن را به انجام رساند. 

و مواردی که به‌صورت مبسوط توسط کارشناسان در گزارش تهیه‌شده مندرج است. 

با توجه به اینکه در گزارش هیئت ایمنی حمل‌ونقل کانادا (TSB) به قصوراتی از سوی پیمانکاران اشاره شده، آیا شما توانسته‌اید این پرونده را در دادگاه پیگیری کنید؟

عباس صدقی: در اینجا باید به چند نکته اشاره کنم؛ اول اینکه فرودگاه و مالک هواپیما علی‌رغم آگاهی از مأموریتی که باید توسط این هواپیما انجام شود، اجازهٔ پرواز دادند. دوم از شرایط جوی، منطقه‌ای و ارتفاعی که می‌بایست پرواز کرد، مطلع بودند و اگر هواپیما برای این مأموریت مناسب نبوده، نمی‌بایست قرارداد بسته و از آن هواپیما استفاده می‌شده است. سوم اینکه خلبانِ بسیار باسابقه باید قبل از پرواز همهٔ این موارد را کنترل و سپس پرواز را شروع می‌کرد و نهایتاً نقش فرودگاه و بازرسی فنی، بازرسی دوره‌ای و گزارشات تعمیرات در یک‌سال پیش از سقوط هواپیما حکایت از بی‌توجهی سازمان‌هایی دارد که امروز حاضر به پاسخ‌گویی نیستند و بعد از گذشت سه سال شاید قصد دارند این پرونده را به‌ فراموشی بسپارند. پس از این اتفاق هولناک سقوط هواپیما که منجر به ازدست‌دادن فرزند دلبندمان شد، برای پیگیری و وصول حق و حقوق انسانی و پیداکردن مقصر به وکلای حقوقی متعددی در ونکوور مراجعه کردیم. در اولین مراجعه مطلع شدیم که چون امیرمان مجرد بوده و همسر و فرزندی نداشته، ما بر طبق «قانون جبران خسارت خانوادهٔ بی‌سی» نمی‌توانیم از خاطی شکایت کنیم و‌ پیگیرِ حق و حقوق انسانی امیر باشیم. همچنین خسارت مالی، حقوقی و بیمه هم به بازماندگان تعلق نمی‌گیرد.

زمانی که نخستین بار مطلع شدید که شما به‌عنوان والدین زنده‌یاد امیر صدقی به‌دلیل قانون Wrongful Death نمی‌توانید پیگیر پروندهٔ فرزندتان باشید، چه حسی داشتید؟

مرضیه بیهقی: ما ابتدا تصور کردیم موضوع را اشتباه متوجه شده‌ایم. پس از وکیل اول، به وکیل بعدی مراجعه کردیم و سپس سومین و چهارمین ‌و پنجمین وکیل و هر بار بر عصبانیت ما از این قانون غیرمنصفانه در بریتیش کلمبیا افزوده شد و مأیوس از مقولهٔ مهاجرت که چگونه ثمره و میوهٔ زندگی و حاصل عمرمان را از دست داده‌ایم. 

امیر تمام زندگی و عمر مفید خود را در خدمت به انسان و انسانیت، مردم بی‌سی، کانادا و برای نجات جنگل‌ها و محیط زیست در سرتاسر کانادا گذراند و جان خود را در این راه فدا کرد، ولی باید پس از مرگش این‌گونه با قوانین بی‌رحمانه در استان بی‌سی با او برخورد شود. بر طبق این قانون، فرد خطاکار مقصر شناخته نمی‌شود و در نتیجه پیگرد قانونی ندارد! یعنی زندگی انسان‌های والایی مثل امیر صدقی باید بی‌ارزش تلقی شود. 

چگونه این قانون به پدر و مادر‌های عزیزاز‌دست‌داده نه‌تنها پاسخ‌گو‌ نیست، بلکه با جسارت تمام مانع شکایت و پیگیری آن‌ها می‌شود؟ این قانون شامل حال تمام ساکنان استان بریتیش کلمبیا اعم از مهاجر و غیرمهاجر با هر رنگ، نژاد، مذهب و ملیت است. پاسخ این قانون غیرانسانی این است که شخصی که فوت‌ کرده یا کشته شده، اگر نان‌آور خانواده نباشد و همسر یا فرزندی نداشته باشد، دارای هیچ حق و حقوقی نیست و باعث تأسف است که این قانون در سایر استان‌ها تغییر یافته، ولی متأسفانه در بی‌سی کماکان برقرار است. شاید روزی که این قانون تصویب‌ شده، قصدشان حمایت بی‌چون‌وچرا از سرمایه‌داران و سرکوب کارگران بوده باشد، ولی امروز این قانون باعث نادیده‌انگاشتن حقوق بشر تلقی می‌شود و چگونه است که سایر مناطق کانادا آن‌ها را تغییر داده‌اند، ولی در استان بی‌سی کماکان این قانون یادگار دورهٔ برده‌داری پابرجاست. 

وضعیت خانواده‌های دیگر سرنشینان این پرواز که قانون Wrongful Death شامل آن‌ها نمی‌شد، چگونه است؟ آیا توانسته‌اند پرونده را در دادگاه پیگیری کنند؟

عباس صدقی: در این پرواز مدیر عامل شرکت و خلبان که متأهل بودند و امیر عزیز ما که مجرد بود کشته شدند و خوشبختانه تکنسین جوان ‌ و مجرد آمریکایی فقط مجروح شد و بعد از دوهفته از بیمارستان در ونکوور مرخص و به آمریکا بازگشت. بازماندگان افراد متأهل تحت پوشش WorkSafeBC قرار گرفتند و بخشی از هزینه‌های آن‌ها پرداخت می‌شود تا زندگی‌شان دچار اختلال نشود، ولی به آن‌ها گفته‌ شده است که توسط این سازمان وکیل گرفته می‌شود و از شرکت آمریکایی سازندهٔ هواپیما و نه شرکت اجاره‌دهندهٔ کانادایی، ادعای خسارت خواهد شد. در صورت موفقیت در دریافت خسارت هزینه‌های کمک‌هزینه که در دوران پیگیری پرونده به آن‌ها پرداخت می‌شود کسر و بقیه به آن‌ها پرداخت می‌شود. قطعاً از لحاظ روانی آن‌ها هم دل‌شکسته و افسرده‌اند و این غم از مطالب پست‌شده در فضای مجازی و ایمیل‌های مبادله‌شده با آن‌ها احساس می‌شود. 

در مورد امیر ما، چون مجرد بوده است، اعلام شد مطابق مصوبه و قوانین عقب‌ماندهٔ «قانون جبران خسارت خانوادهٔ بی‌سی» (The BC Family Compensation Act)، پرداختی صورت نمی‌گیرد. 

پیگیری‌های ما و پتیشن‌های تهیه‌شده باعث شد که ما هم از شش ماه قبل بتوانیم با وکیلی که برای این منظور انتخاب‌شده قرارداد ببندیم و لذا ما قراردادی با همان دفتر وکالتی که کار مدیر عامل و خلبان را پیگیری می‌کند، امضا کردیم و جالب است که این دفتر وکالت در ونکوور تنها پیگیرِ موضوع از شرکت سازندهٔ آمریکایی است و تاکنون سراغ پیمانکار و مالک هواپیما در بی‌سی نرفته است و اساساً ما حق شکایت از آن‌ها را نداریم. آیا این قابل‌باور است؟ 

شکایت ما توسط وکیل در دادگاهای ونکوور ثبت‌ شده، ولی تاکنون نتیجه‌ای به ما اعلام نشده است. این اقدامات انجام‌شده هنوز باعث‌ نشده که قانون «جبران خسارت خانوادهٔ بی‌سی» تغییر کند و لذا لازم است که فارسی‌زبانان گرامی برای تغییر این قانون بسیار فعال‌تر از قبل در پتیشن شرکت کنند تا هرچه زودتر بتوانیم این قانون را مدرن و به‌روز کنیم. 

آیا با دولت استان، دادستان کل (Attorney General) یا نمایندگان مجلس قانونگذاری بریتیش کلمبیا هم در ارتباط بوده‌اید؟ و اگر پاسختان مثبت است، چه پاسخی به اعتراض شما داده‌اند؟

مرضیه بیهقی: به‌همت ایرانیان باغیرت شاغل در بخش‌های مختلف دولت و پارلمان، موضوع سقوط این هواپیما و‌ کشته‌شدن فرزندمان تا اتاق کار مسئولان نفوذ کرد به‌نحوی که در مراسم ترحیم و بزرگداشت فرزندمان نمایندگانی نامه‌های قدردانی از مقام فرزندمان را که توسط آقای جان هورگان، نخست‌وزیر استان، و آقای جاناتان ویلکینسون، وزیر فدرال و نمایندهٔ منطقهٔ نورث ونکوور در مجلس عوام، ارسال شده بود، خواندند و خانم بوئن ما، نمایندهٔ منطقهٔ نورث ونکوور-لانزدیل در مجلس قانونگذاری استان، شخصاً در مراسم تدفین و جلسات بعد از آن در کنارمان بودند. جناب دادستان کل، دیوید ایبی، متأسفانه هیچ‌گونه حرکت و عمل مثبتی که حاکی از موافقت برای تغییر این قانون منسوخ باشد، از خود نشان نداده‌اند. 

ولی آنچه مایهٔ دلگرمی و آرامش ما بود، وجود دوستان مهربان، همسایه‌های همدل و‌ هم‌وطنان دلسوز در کنارمان بود و این بسیار باعث آرامشِ بخشی از آلام ما بوده‌ است. 

در رابطه با تغییر این قانون بی‌رحمانه، هیچ‌یک از افراد یادشدهٔ فوق به‌تنهایی قادر به اصلاحش نیستند، بلکه باید توسط بخش قابل‌ملاحظه‌ای از دولتمردان در پارلمان درخواست تغییر نمایند. در مراحل مختلف انتخابات محلی با ارتباط با متقاضیان و نامزدهای نمایندگی، ضمن شرح ماجرا درخواست کمک شده است و حتی درخواست توسط معترضان این قانون به شهرداران مناطق و نمایندگان پارلمان در مناطق مختلف فرستاده‌ شده، ولی با وجود قول‌های مساعد آنان متأسفانه هنوز نتیجهٔ مؤثری حاصل نشده است. چرا که تفکر حمایت از سرمایه‌‌داری قوی‌تر از وجوه انسانی در این استان جلوه‌گری می‌کند. 

ما همین‌جا فرصت را غنیمت شمرده و از هم‌وطنان فارسی‌زبان دعوت می‌کنیم نسبت به سرنوشت فرزندان خود بی‌تفاوت نباشند و از این پتیشن برای تغییر این قانون بی‌منطق حمایت کنند، چون حادثه در کمین عزیزان ماست.

عده‌ای اعتراضات خانواده‌های کارزار In Their Name را محدود به غرامت می‌دانند. خواستهٔ شما به‌عنوان یکی از اعضای این کارزار چیست؟ آیا اگر غرامتی برابر با غرامت کسانی که از دید قانون «نان‌آور خانواده» به‌شمار می‌روند به شما پرداخت می‌شد، برایتان کافی بود؟

عباس صدقی: ممکن است افراد ظاهربین و کم‌اطلاع از تاریخچهٔ تدوین این قانون، از این کارزار چنین برداشتی داشته باشند، ولی حتی اگر این‌گونه هم باشد، یعنی موضوع غرامت هم در جای خود برای برخی از خانواده‌ها مهم باشد، باید شرایط مالی و روحی و روانی اعضای آن خانواده و اثرات و صدمات ازدست‌دادن عزیزشان مورد بازبینی و بررسی قرار گیرد. به‌طور مثال، وقتی مادر، پدر، برادر یا خواهری به‌دلیل فقدان عزیزشان و در اثر تألمات روحی نتوانند به کار خود بپردازند و درآمدی را که پیش از آن داشته‌اند، کسب کنند، طبیعتاً به‌طور غیرمستقیم زندگی آن‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرد و مشکلات مالی هم به دیگر دردها و آلام آن‌ها افزوده می‌شود؛ حتماً لازم نیست آن عزیز ازدست‌رفته نان‌آور خانواده بوده باشد تا مستقیماً بر شرایط اقتصادی خانواده اثر بگذارد. 

با این‌همه، در تماس مستمر ما با این خانواده‌های داغدیده، اساس تشکیل این گروه، نادیده‌گرفتن انسان‌ها و کم‌اهمیت‌دانستن حقوق انسان‌هایی است که بر اثر سهل‌انگاری و خطای دیگران عمر و زندگی مفید خود را از دست می‌دهند. گرفتن حق شکایت از خاطی مهم‌ترین و غیرمنطقی‌ترین قسمت این قانون است که قطعاً باید تغییر پیدا کند. مورد بعد، همین عدم پرداخت غرامت به بازماندگان مجرد یا فاقد همسر و فرزندان است که وجود هر دو مورد، کارفرمایان را در وقوع خطا‌های انسانی سهل‌انگارتر می‌کند، و باید به این نکته توجه شود که این قانون در اکثر کشور‌های دنیا و سایر استان‌های کانادا و حتی در قلمروهای کانادا تا حدودی اصلاح شده، ولی در استان بریتیش کلمبیا کماکان با پافشاری بر قانونی به‌قدمت بیش از یک سده، به‌صورت ناعادلانه و تبعیض‌آمیزی تحمیل می‌شود. 

از طرفی حتی اگر غرامتی پرداخت شود، هرگز نمی‌تواند جایگزین عشق ‌و محبت مادر و پدر، خواهر و برادرانی شود که در آرزوی دیدن روز‌های خوشبختی عزیزشان بوده‌اند. قطعاً کسانی که تصور می‌کنند این غرامت به آن‌ها آرامش می‌دهد، تا به این درد مبتلا نشوند، نخواهند فهمید که عشق و محبت به فرزند و خواهر و برادر با هیچ معیاری قابل‌معامله نیست. 

در تاریخ برده‌داری آمریکا چنین بوده است که نسل دوم برده‌ها افرادی مطیع و مفید در چارچوب مقررات استعمارگر به بار می‌آمدند و چنانچه برده‌ای فرزند نداشته باشد و مجرد باشد، قیمت ندارد و هزینه‌کردن برای آن‌ها سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود و چنانچه مقصرِ مرگ آن‌ها، یعنی سرمایه‌گذار، جریمه و مجبور به پرداخت غرامت شود، این عمل باعث فرار سرمایه از کشور خواهد شد. 

حتی اگر این قانون در کانادا با چنین استدلالی در ۲۰۰ سال قبل تنظیم شده باشد، هم‌اکنون در تمام استان‌ها و قلمروهای دیگر اصلاحاتی روی آن صورت گرفته است، ولی چرا در استان بریتیش کلمبیا تداوم دارد؟

به‌نظر شما چرا این قانون در طول بیش از یک سده با وجود چندین سال فعالیت کارزار In Their Name و پتیشنی که خطاب به نمایندگان مجلس قانونگذاری استان توسط ۱۶٬۰۰۰ نفر امضا شده، همچنان تغییری نکرده است و هر روز خانوادهٔ دیگری را با مشکلاتی مانند آنچه شما از سر می‌گذراندید، درگیر می‌کند؟

عباس صدقی: طی سالیان دراز دولت‌های استان بی‌سی، فارغ از اینکه از چه حزبی باشند، همواره از نظر تفکر حامی سرمایه‌داری‌ بوده‌اند و تحولات استان را با دریافت مالیات از صاحبان سرمایه‌های کلان و شرکت‌های ساخت‌و‌ساز و تشویق سرمایه‌گذاران برای ورود به استان و مشارکت در طرح‌های توسعه‌ای، رقم زده‌اند. وجود قوانینی بر مبنای حمایت از صاحبان سرمایه در مقابل اقشار دیگر، طبیعتاً باعث تشویق آن‌ دسته در ادامهٔ سرمایه‌گذاری خواهد بود. بنابراین اصولاً دولت تمایلی به تغییر قوانین به‌طوری‌که منافع آن گروه اقلیت به‌خطر بیفتد، نشان نمی‌دهد.

مالک هواپیمایی که هواپیمای ناقص خود را به شرکت فرزند ما کرایه داده است، خود صاحب سرمایه‌ای محسوب می‌شود که باید مورد حمایت قرار گیرد. بحث حقوق بشر در اینجا هیچ جایگاهی ندارد و وجود انسان‌ها تنها به‌عنوان ابزار کار به‌حساب می‌آیند. باعث تأسف است که بدانیم بر اساس این قانونِ سراسر اشتباه، اگر فرزند ما در هنگام سقوط هواپیما در مأموریت کاری نبود و یک توریست بود، ما، هم حق شکایت داشتیم و هم به ما غرامت پرداخت می‌شد. خوانندگان عزیز رسانهٔ شما از این مطلب آگاه‌اند؟ 

از دیدگاه سیاستمداران در استان بی‌سی، افراد مجردی که عمر خود را برای آینده‌ای روشن در قبول مسئولیت‌های سنگین و کارهای خطرآفرین رقم می‌زنند، فردی بدون ارزش محسوب می‌شوند و از دید سیاستمداران نباید مورد حمایت قرار گیرد، چون باعث فرار سرمایه از استان می‌شود!

درخواست شما از مردم چیست؟ 

مرضیه بیهقی: از همهٔ ساکنان بریتیش کلمبیا به‌ویژه فارسی‌زبانان درخواست می‌کنیم برای تغییر این قانون با حضور در کارزار ‌و تماس با نمایندگان محلی قدم بردارند. 

ارسال پیام در فضای مجازی و مشارکت در جلسات برای درخواست از نخست‌وزیر جان هورگان، دادستان کل، نمایندگان پارلمان در مناطق مختلف، شهرداران در هر محله، اعضای شورای شهر، مسئولان مدارس و هرکس که صدایی در بریتیش کلمبیا دارد، با طرح موضوع، تغییر این قانون کهنهٔ ۲۰۰ سال قبل را درخواست نمایند. 

قربانی بعدی از هر خانواده‌ای باشد، داغ جدیدی بر دل خانواده‌ای خواهد بود که بی‌ارزش‌بودن جان عزیزشان را به آن‌ها تفهیم خواهد کرد. نگذارید این قانون عهد عتیق قربانی دیگری از میان هم‌وطنان کانادایی عزیزمان بگیرد، چرا که این قانون استثناپذیر نیست گریبان هر جوان مجردی را خواهد گرفت و منافع صاحبان سرمایه را تأمین خواهد کرد. ما در سه سال گذشته تلاش زیادی کرده‌ایم که دل شکستهٔ خانواده را ترمیم کنیم، ولی این معضل تا اصلاح قانون منسوخ در تعقیب فرزندان ما است. علاج واقعه را قبل از وقوع با همکاری و مشارکت خود چاره‌جویی کنیم.

توصیهٔ دیگری که داریم این است که اگر از کارکنان هر اداره، شرکت، مؤسسه و… باشند، حتماً از کارفرما بخواهند که آن‌ها را بیمه کند یا خودشان اقدام به بیمهٔ خود کنند.

از خوانندگان عزیز رسانهٔ شما تقاضا داریم در مورد این قانون غیرمنصفانه مطالعه و تحقیق نمایند و به دوستان خود و سایر افراد اطلاع‌رسانی کنند. 

همچنین مایل‌ام در اینجا اعلام کنم که فعالان کارزار In Their Name اوایل ماه مه برنامه‌ای با عنوان Mothers for Justice Memorial Walk ترتیب داده‌اند تا صدای این خانواده‌ها را به‌گوش عموم برسانند. از خوانندگان عزیز شما تقاضا دارم اگر برایشان مقدور است، در این تجمع شرکت کنند. این برنامه در ساعت ۱ بعدازظهر روز شنبه ۷ ماه مه در مک‌براید پارک (McBride Park) شهر ونکوور در آدرس 3350‎ West 4th Avenue‎‏ برگزار خواهد شد. 

در پایان یک‌بار دیگر از شما و همهٔ همکارانتان برای انجام این مصاحبه سپاسگزاری می‌کنیم و موفقیت بیشتر شما را خواهانیم.

ما نیز بار دیگر از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید، بسیار سپاسگزاریم.

نوشته نگذارید این قانون عهد عتیق قربانی دیگری بگیرد اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

یکشنبهٔ گذشته، ۱۸ اوت ۲۰۱۹، مراسم اعطای کمک‌هزینهٔ تحصیلی به دانشجویان منتخب از طرف بنیاد کانادا و ایران در مرکز اجتماعات جان بریث‌وِیت (John Braithwaite Community Centre) برگزار شد. 

در این مراسم، ابتدا نسرین فیلسوف، رئیس این بنیاد، در سخنانی با اشاره به اهداف و فعالیت‌های این سازمان خیریه، گفت که بنیاد کانادا و ایران تاکنون توانسته است مبلغ ۴۸۸٬۰۰۰ دلار بابت کمک‌هزینهٔ تحصیلی دانشجویان و مبلغ ۳۸۰٬۰۰۰ دلار به سازمان‌های مختلف در کانادا و ایران کمک کند. وی سپس با تشکر و قدردانی از داوطلبان این بنیاد و دیگر افرادی که در برگزاری این مراسم یاری کرده بودند، به حضار خیر مقدم گفت و از جین ثورن‌وِیت، نمایندهٔ مجلس استان بی‌سی از حوزهٔ نورث ونکوور-سیمور، دعوت کرد تا سخنانی ایراد کند. جین ثورن‌وِیت طی ایراد سخنان کوتاهش، از عملکرد بنیاد و کارنامهٔ آن تقدیر و تشکر کرد.

سپس پارسا کیانی، از دریافت‌کنندگان کمک‌هزینهٔ تحصیلی در سال‌های قبل، ضمن ایراد سخنانی خطاب به جوانان، روی موضوعاتی مانند داشتن هدف در زندگی، تمرینات ورزشی، و اجتناب از مقایسه و رقابت با دیگران تأکید نمود. کیانی پس از پایان سخنانش، با تشکر از استاد شاملو، استاد موسیقی‌اش، که در این جلسه حضور داشت، قطعاتی را با ویولون نواخت.

سپس زهره انصاری، از اعضای هیئت‌مدیرهٔ بنیاد کانادا و ایران، قطعات شعری به زبان فارسی و انگلیسی برای حضار خواند.

بعد نوبت به هاله شیرچیان، مسئول و هماهنگ‌کنندهٔ داوطلبان بنیاد، رسید که سخنانی دربارهٔ کار داوطلبانه و اهداف و فواید آن ایراد کرد. وی در پایان سخنان خود، محمد رحمانیان را به‌عنوان داوطلب برتر منتخب اعلام نمود، و پس از آن، ضمن تشکر از آقایان صدق‌دار و احمدیان که در  مسابقات تخته نرد همکاری و کمک کرده بودند، اسامی سه نفر اول این مسابقات را بدین قرار اعلام کرد: احمد ثامنی، داود مهین‌سا و محمدرضا پناهنده. دو نفر اول و همسر محمدرضا پناهنده به‌نمایندگی از طرف ایشان مدال‌ها و جوایز خود را از دست نسرین فیلسوف دریافت نمودند.

در ادامهٔ این برنامه، ملودی تیموریان و رُزا واعظی از Amed Dance Academy با دو قطعهٔ موسیقی به اجرای رقص پرداختند.

در این برنامه همچنین مبلغ ۱۰٬۰۰۰ هزار به صلیب سرخ کانادا بابت کمک به آسیب‌دیدگان سیل در ایران و نیز مبلغ ۱٬۵۰۰ دلار به بنیاد بیمارستان لاینزگیت اهدا شد.

همچنین مبلغ ۵۰۰ دلار به بنیاد خیریهٔ تازه‌تأسیس زنده‌یاد امیر صدقی اهدا شد. عباس صدقی، پدر زنده‌یاد امیر صدقی، طی ایراد سخنانی دربارهٔ توانایی‌ها و حرفهٔ تخصصی پسرش توضیحاتی داد و از مردم خواست که تا حد امکان به بنیاد خیریهٔ امیر صدقی (www.amirsedghifoundation.com) کمک کنند، حتی ۱۰ دلار، حتی ۱ دلار، چرا که دولت به ایشان گفته است اگر تعداد افرادی که به این بنیاد کمک می‌کنند قابل توجه باشد، پارک جنگلی محل وقوع حادثهٔ هوایی که منجر به مرگ امیر صدقی و همکارش شد، به‌ نام آن‌ها نام‌گذاری خواهد شد. عباس صدقی و همسرش، مرضیه بیهقی، کتابی با عنوان «ایران» شامل ۵٬۰۰۰ عکس و شرح آن‌ها را به بنیاد کانادا و ایران هدیه دادند.

سپس کمک‌هزینهٔ دانشجویان منتخب اهدا شد که اسامی آن‌ها از این قرارند: شایان بدیعی، دانشجوی سال اول رشتهٔ کینزیولوژی دانشگاه بریتیش کلمبیا، ساناز اشرف نوحی، دانشجوی سال دوم رشتهٔ علوم در دانشگاه کپیلانو، یاسمین داریوش که به‌زودی تحصیلاتش را در رشتهٔ علوم در دانشگاه سایمون فریزر آغاز خواهد کرد، پارسا خدابخشیان، دانشجوی سال دوم رشتهٔ مهندس مکانیک در دانشگاه بریتیش کلمبیا، رایان تیموریان، که به‌زودی تحصیلاتش را در دانشکدهٔ علوم دانشگاه بریتیش کلمبیا آغاز خواهد کرد و اشكان اكبریان، دانشجوی رشتهٔ معماری BCIT.

شایان ذکر است که معصومه پرایس از آناهیتا پروداکشن، نیز کتاب‌هایی دربارهٔ ایران به دانشجویان دریافت‌کنندهٔ کمک‌هزینهٔ تحصیلی هدیه داد.

در پایان این مراسم، حمید نیک، چند ترانه برای حضار خواند. 

نوشته گزارش اعطای کمک‌هزینهٔ تحصیلی به دانشجویان منتخب از طرف بنیاد کانادا و ایران اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

عکس: شراره شریعتی‌فر – ونکوور

در شمارهٔ ۳۴ رسانهٔ همیاری، گفت‌وگوی نسبتاً مفصلی داشتیم با سهراب سلیمی، کارگردان نمایشنامهٔ خلوتگاه، پیش از اجرای این نمایشنامه و حال پس از اجرا، گفت‌وگوی کوتاهی با ایشان داشتیم از راه دور، در چند روز اقامتشان در همیلتونِ انتاریو و پیش از بازگشتشان به ایران. در این گفت‌وگو بیشتر به ارزیابی ایشان از این اجرا و بازخوردهایی که دریافت کرده‌اند، پرداخته شده است که توجه شما را به مطالعهٔ آن جلب می‌نماییم.

آقای سلیمی، با سلام و تشکر از اینکه دوباره وقت خود را به ما دادید، اجرای «خلوتگاه» را در مجموع چطور ارزیابی می‌کنید؟

ضمن تشکر و با سلام، من سهراب سلیمی، کارگردان نمایشنامه، سعی کردم که با تمام دانش و تجربیات خود، اثری را به‌لحاظ مضمونی انتخاب بکنم که طیف وسیعی از مخاطبان را در بر بگیرد (انسان و رابطهٔ شریف انسانی نسبت به یکدیگر).

به‌عنوان کارگردان مؤلف، سعی و تلاشم بر این بود که از تمام علائم و نشانه‌ها به‌گونه‌ای بهره بگیرم که اثر از غنای درخور توجه برخوردار باشد، و هم بتوانم با داشته‌های خود، تماشاچی را در فضای متعادل و متنوع به‌سمت پایانی نویدبخش هدایت کنم. و بر این باورم که تمام تلاشم را کرده‌ام تا نمایشنامهٔ «خلوتگاه»، ضمنِ دشوار بودنش، با همهٔ مشخصات حرفه‌ای و شایستگی تمام به اجرا درآید و جایگاه ویژه‌ای در پروندهٔ کاری من از آنِ خود کند؛ امیدوارم.

نظرات تماشاچیان خصوصاً هنرمندان شهر دربارهٔ این نمایش چه بوده است؟

آنچه بعد از پایان نمایشنامه در سالن اجرا شاهدش بودیم، و موج گرمی که در پرسش و پاسخ در مدت زمانی نسبتاً طولانی به‌وجود آمد، و نقطه‌نظراتی که از تماشاچیان شنیدیم، همچنین بعد از اجرا، شنیدن نظرات اهالی شهر از هر قشری از اقشار جامعه، از جمله هنرمندان، ادبا، علما و… به دفعات، گواه بر این است که نمایشنامه مورد توجه مخاطبان خود قرار گرفته و نظرات مجموعاً مثبت و درخور توجه بوده است.

از کدام بخشِ برنامه بیشتر راضی بودید؟ ضعف‌ها و کمی و کاستی‌های این اولین اجرا را در چه می‌بینید؟

اول آنکه حضور تماشاچیان خوب و فرهیخته‌ای که در سالن بود، بعد از پایان نمایش باعث دلگرمی و تشویق گروه شد.

و به‌طور کلی از مجموع همکارانم و همکاری آن‌ها در نمایشنامه بسیار خرسند و شادمان‌ام که بسیار سبب رضایت خاطر من شد. هرچند، در خصوص همکاران فنی (نور و صدا) به‌لحاظ کمیِ دقت، رضایت کامل ندارم.

اگر قرار باشد اجرای دیگری از این تئاتر را در شهر ونکوور روی صحنه ببرید، چه تغییراتی در آن خواهید داد؟

خوشحالم که از طرف پاره‌ای از فرهیختگان شهر درمورد تمدید اجرای نمایش در وقتی دیگر استقبال شد. ولی مطمئن‌ام عوامل اجرایی نمایشنامه به‌قدری دقیق مورد مطالعه قرار گرفته است که نیازی به تغییر آن‌چنانی نمی‌بینم، مگر تا حدودی در جزئیات.

استقبال مردم از این نمایش را، با توجه به جمعیت ایرانی شهر ونکوور، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اجرای نمایشنامه به‌لحاظ کیفی و ارتباط مثبت ارزیابی شد، ولی از نظر کمّی بیش از این انتظار می‌رفت. به‌نظر من در کل جمعی که در سالن حضور داشت، قابل ستایش است.

آیا فکر کرده‌اید به اینکه اجرای بعدی در کجا، با چه تیمی و چگونه خواهد بود؟

چنانچه دوستان و اشخاصی که حامیان فرهنگی‌اند، به‌خصوص تئاتر که در هر زمینه‌ای احتیاج به سرمایه‌گذاری و پشتیبانی دارد، قول مساعد بدهند، امکان‌پذیر است، هم برای اجرای دوباره در ونکوور و به‌صورت توری در کل کانادا.

قطعاً در حوزهٔ بازیگری به بازیگران همکار در ونکوور و سایر همکاران متکی خواهم بود، در غیر این‌صورت (پشتیبانی – اسپانسر)، باید مورد مطالعهٔ اقتصادی قرار بگیرد. و چنانچه پاسخ مثبتی در مدت زمان مشخصی نداشته باشم، برای اجرای نمایشنامه در ایران برنامه‌ریزی خواهم کرد، چون معتقدم حقِ این نمایشنامه یک شب نیست. در نهایت تیم بازیگرانم به‌طور شایسته دغدغهٔ ذهنی‌ام هستند.

لطفاً اگر مطلب دیگری هست که مایل‌اید عنوان کنید، لطفاً بفرمایید.

در پایان این مصاحبه به‌عنوان کارگردان نمایش و هم بازیگر در آن، لازم می‌دانم عرض کنم که این اجرا از هر جهت کاملاً با نگاهی حرفه‌ای و تجربیات صحنه‌ای، خلاقانه و مینیمال بر روی صحنه برده شد، و سعی بر آن داشتم که از دانش حرفه‌ای خود در طراحی صحنه و هدایت بازیگری استفاده بکنم. در اینجا لازم است یادآوری کنم که کارکردن با دو بازیگر به‌نام‌های سرکار خانم بهاره دهکردی و آقای مجتبی دانشی برایم بسیار لذت‌بخش بوده و جاذبه‌های خوب و خلاقانهٔ هنرمندان حرفه‌ای را همراه داشت و بدون هیچ تعارفی، یادآور بازیگران خوبی بود که طی این سال‌ها در تئاتر ایران با آن‌ها همکاری داشته‌ام.

و باز هم خوشحالم که همکاران هنرمند خوبی در هدایت موسیقی و آوازی در مدت زمان کوتاهی توانستند پاسخگوی نیازهای واقعی این اثر نمایشی باشند. سرکار خانم سارا جباری با صدایی جادویی در بخش آواز و آقایان البرز رحمانی و مجتبی دانشی در بخش ساخت و نواختن آلات موسیقی به فضای نمایش کمک مؤثری کردند. همچنین سرکار خانم لیا فلاح در طراحی رقص به‌لحاظ مضمونی یار و یاور ما بودند و سرکار خانم بهاره دهکردی در بخش طراحی لباس و اکسسوار صحنه.

و سایر همکارانی که صادقانه در تمام مدت همراه بودند و متعهدانه کوشیدند که یاریگر اجرای این نمایشنامه باشند. به‌خصوص دوستم آقای مجتبی دانشی، ضمن مسئولیت بازیگری و موسیقی، در ادارهٔ تولید و تهیه‌کنندگی این اثر از هیچ کوششی دریغ نکردند.

تشکر فراوان دارم از ایوب دهکردی، برای تمام تلاش‌های ارزشمند او برای طراحی پوستر، بروشور و تمام تابلوهای گرافیکی در اجرای نمایشنامه که بسیار مؤثر واقع شد.

در خاتمه سپاس خودم را به سرکار خانم شراره شریعتی‌فر و خصوصاً سرکار خانم سیما غفارزاده که از طریق رسانهٔ خود، «همیاری»، همیار ما بودند، اعلام می‌دارم.

با سپاس فراوان از شما برای وقتی که در اختیار «رسانهٔ همیاری» قرار دادید.

دیدگاهی دربارهٔ نمایشنامهٔ «خلوتگاه»

عباس صدقی – ونکوور

موجب کمال افتخار است که این روزها با توجه به افزایش موج مهاجرت، شاهد ترویج فرهنگ هنر و ادب فاخر ایرانی در قالب سینما، تئاتر و موسیقی و… بوده و از طرفی خوشحال‌ایم که تئاتر و موسیقی زنده توانسته است جایگاه خود را در میان ایرانیان فرهیخته داخل و خارج کشور باز کرده و قادر باشد با ایجاد رابطهٔ با جاذبه، بخش عظیمی از ایرانیان و به‌ویژه جوانان را به تماشاخانه‌ها، سینما‌ها و سالن‌های تئاتر بکشاند. نسل جوان ایرانی نشان داده است که تشنهٔ آگاهی از اندیشه‌های فرهنگ غنی و باور‌های ملی خوبش است و با شناخت آنکه با ریشه‌های سترگ دوهزار و چندصد ساله‌اش پیوند خورده است، قطعاً می‌تواند جایگاه علمی و فرهنگی خود را در جامعهٔ چندفرهنگی کانادا تثبیت و حرفی برای گفتن داشته باشد.

در سال‌های اخیر، مهاجرت فرهیختگان ایرانی با کوله‌باری از تجربیاتِ سال‌های کار و تلاش و تحمل سختی‌ها و جنگ و تحریم و مرارت‌های بی‌شمار آب‌دیده شده و برای دنیای امروز و سرزمین مادری خود سخن نو دارد. او از آنچه بر او گذشته، آگاه است و آن را در قالب موسیقی و تئاتر و حضور در اندیشکده‌ها با شجاعت بیان می‌کند. در محافل علمی و دانشگاهی، صاحب جایگاه است، هنرمندانش در محافل فرهنگی جوایز بهترین نقش‌ها و فیلمنامه‌ها و کارگردان‌های را درو کرده است و باعث مباهات هموطنان خود هستند. از طرفی خوشحال‌ایم گاه‌وبی‌گاه ونکوور به همت هنردوستان شاهد حضور هنرمندان بزرگ و هنر ارزشمندشان است.

اخیراً دوست گرامی و عزیز سهراب سلیمی، هنرمند گران‌مایه و عضو هیئت مدیرهٔ خانهٔ تئاتر تهران، به دعوت هنرمندان محبوب، بهاره دهکردی و مجتبی دانشی، برای اجرای کاری مشترک نوشتهٔ محمد چرمشیر به ونکوور دعوت شدند.

نمایش خلوتگاه با حضور اکثریت فرهیختگان و دوستداران فرهنگ و هنر ایران در سالن سنتنیال نورث ونکوور برگزار شد. کارگردان ارزشمند ایرانی، سهراب سلیمی، و بازی بسیار هوشمندانهٔ ایشان به‌همراه بهاره دهکردی و مجتبی دانشی و حضور باارزش سایر هنرمندان ونکوور، لیا فلاح، البرز رحمانی و سارا جباری اثری فوق‌العاده زیبا در ونکوور به یادگار گذاشتند. ضمن قدرشناسی از این هنرمندان گرامی، سرای ایران همچنین از حضور آقای مهندس امانت، طراح برج آزادی تهران، در این نمایش قدردانی می‌نماید. کلیهٔ مراسم و تئاتر توسط آریا تی‌وی فیلم‌برداری شد که در شبکه‌های مربوطه به تصویر خواهد آمد.

سرای ایران از کلیهٔ عزیزانی که در برگزاری این مراسم همکاری داشته‌اند، نظیر مرکز هنری نوا، رسانهٔ همیاری، فرهاد صوفی و آریا تی‌وی و سایر دست‌اندرکاران، صمیمانه سپاسگزاری نموده و از هموطنان ایرانی دعوت می‌کند با حضور خود به اتفاق نوجوانانشان در جمع هنرمندان ساکن ونکوور و استفاده از تجربیات این عزیزان و کسب آموزش‌های مرتبط، باعث ترویج فرهنگ تئاتر و موسیقی ایرانی باشند چرا که ایرانیان نیک‌پندار به هر کجا که می‌رسند، هرگز فرهنگ و آداب و سنن خود را از یاد نبرده و در جهت گسترش آن می‌کوشند.

با آرزوی شادی و سربلندی شما عزیزان

سرای ایران ونکوور

نوشته گفت‌وگویی با سهراب سلیمی پس از اجرای «خلوتگاه» و همچنین دیدگاه یکی از صاحب‌نظران دربارهٔ این نمایش اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.