برگردان: خالد بایزیدی (دلیر) – ونکوور

صالح بیچار (ساڵح بێچار) شاعر و ترانه‌سرای مطرح کردستان عراق، ساکن سلیمانیه، جزو شاعران بنام و مطرح کردستان است که صدایش در تمام محافل کردستان پیچیده است. او شاعری ملی و مضمون‌گرا، متعهد، مردمی و دوست‌داشتنی است. اخیراً دیوان شعری از این شاعر زیبا‌نویس و ژرف‌اندیش در حجم ۵۲۲ صفحه به‌چاپ رسیده است. از این دیوان چند شعر را برگزیده و انتخاب کرده‌ام که آن‌ها را به خوانندگان فرهیختهٔ فارسی‌زبان تقدیم می‌کنم.

۱ 

با چشمانت به من گفتی

اکنون زبان قادر نیست

به همه‌چیز

اعتراف کند

۲

انار اشکِ

عاشقی دلشکسته… 

شاید که پاییز باشد

۳

شمع در شبی تاریک

آب می‌شود

من نیز

در شب دوریِ تو

شعله برمی‌کشم

۴

دو گل نرگس

از بهار

جا مانده‌اند:

چشم‌های تو

۵

تنها با پنج حرف

خالق چندین 

شعر و داستان و رمان است… 

باران!

۶

گور دسته‌جمعی

آرزوهای مردی

و تابوت رؤیاهای توست… 

جسمت

۷

با طعم سیبی

از بهشت بیرون‌ام کردی

تا که خود

بهشتم باشی

۸

با رخ زرد

به سوگ گل‌ها نشست

پايیزِ خجالتی

۹

من و تو

هرگز به هم نمی‌رسیم

مادام که آن «و» 

در میانمان باشد… 

۱۰

تا که کیف دستی‌ات را

باز می‌کنی

بوی بوسه و صدای عطر

به اوج و به انتهای خیابان می‌رسد

۱۱

من شب‌ها

با تنهایی خود می‌نشینم

می‌گویم: … مبادا،

احساس تنهایی کند

۱۲

رنگین‌کمان

بر بلندای شهر ظاهر می‌شود

وقتی که من یادت می‌کنم

۱۳

باران پنج حرف است

اما، به تعداد انسان‌ها

داستان دارد

۱۴

همه از زنجیرِ کینه 

به دل داریم

چرا که حلقه‌های آن

از ما متحدترند

۱۵

چشم‌هایت می‌گویند:

شرط نیست… 

سببِ مستی

همیشه شراب باشد

۱۶

امشب ماه

بی‌اختیار در چشم ستارگان

لخت وعریان 

در برکه‌ای شنا می‌کرد

۱۷

هر کس!

به دردی معتاد است

من نیز… 

به عشق تو

۱۸

«نوشته‌ای بر روی برگ مومی»

نه، نوشیدن شراب

تحقیرکردنِ انگور است

۱۹

هوا عطرآگین است

شاید تو

فراموش‌ات شده

پنجره‌ات را ببندی

۲۰

بمبِ خوشه‌ای است

ریزش دانهٔ گیلاس

برای مورچه‌ها

نوشته چند شعر از صالح بیچار، شاعر و ترانه‌سرای مطرح کردستان عراق اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

از کِی همدیگر را

می‌شناسیم…

اما پانزده… بیست سده است

که بر یک رخت‌آویز

لباس‌هایمان را می‌آویزیم

۲
دستم را که می‌فشاری

واژه می‌بارد

شعر می‌چکد

دستت را

که می‌فشارم

پنج شیشهٔ عطر

در دستانت می‌شکند

* * * * *

شعری از: شیرکو بیکس

دوست داشتن‌ات به «باد» می‌ماند

هنگام که می‌خواهم

برافروزم‌اش

می‌آید و خاموش‌ام می‌کند

روشن هم که شدم

می‌آید و خاموش‌ام می‌کند

* * * *

شعری از: دکتر عبدالله پشیو

چشم دختران اروپایی

اگر آبی باشد

یا سبز…

دوستشان دارم

چرا که می‌پندارم

در آبی‌ترین

و یا سبزترین

چشم این جهان

ذره‌ای از سیاهی

چشمان دختران

سرزمین من

جاری است

* * * * *

شعری از: جلال ملکشاه

من می‌گویم:

کاش!

پروانه‌ای بودم

لب‌ بر لب گلی سرخ

و من

سرمست در پیلهٔ عشق می‌مردم

و دخترکی شوخ و نازنین

در دفتر خاطراتش

خشکم می‌کرد

* * * * *

شعری از: محمد حمه باقی

من تو را

دوست دارم

آن که پریان این دیار را

دوست نمی‌دارد

هرگز!

هرگز!

نمی‌تواند سرزمینی را

دوست بدارد

من تو را

دوست می‌دارم

و تمام سرزمین‌های این جهان نیز

ای جهان مقدس و سپید و بی‌مرزم

* * * * *

۳ شعر از: خالد بایزیدی (دلیر)

۱

«بی عشق»

به بهشت رفته بودم

و به‌دنبال تو

همه جا را

سرک کشیدم

بازگشتم

که بهشت

چه جهنمی‌ است

بی تو

۲

«عاشق شدن»

وقتی که ترا دیدم

دست به سینه‌ام زدم

دل! دیگر

در جای خود نبود

* * * * *

۳
«طرح»

عشق!

هر چه حرف می‌زند

زبانش را

نمی‌فهمم

لهجهٔ عشق انگار

عوض شده است

* * * * *

دو شعر از: شیرین جهانی (که ویار)

۱

شب!

به موهایم

دست می‌کشد

گیسوانم

از ستاره

لبریز شده است

اما آسمان گیسوانم

هنوز تاریک است

ماه امشب

پنهان شده است

و جای دستان تو

چقدر خالی است

۲

برای دوری‌ات

نمی‌نالم

نه!…

برای لحظه‌هایی نالم

که در کنارم‌ای و

نگاهت…

دورتر است

از دوری‌ات

* * * * *

شعری از: عبدالقادر سعید

در تنهایی

به همدیگر می‌اندیشیم

در کنار هم نیز…

به تنهایی؟!

* * * * *

۶ شعر از: قاسم تاباک

۱
همهٔ شعرهای جهان را

مرور می‌کنم

می‌گویم:

مبادا!

شاعری…

به‌ دور از

چشم من

شعری را برایت

سروده باشد

۲

بعد از تو

دل که هیچ…

سایه‌ام نیز

شکست

۳

آ‌ن‌قدر!

شهید تواَم

خیابان که هیچ…

می‌بایست شهری را

به نامم کنند

۴
شعرهایم همچنان

بوی تو را می‌دهند

کاش!

هرگز نمی‌بوسیدم‌ات

۵

اگر رئیس جمهور می‌بودی

با بوسه‌ای

جنگ را

خاتمه می‌دادیم

۶

که فهمیدند:

می‌پرستم‌ات

همه!

ابراهیم شدند

* * * * *

۵ شعر از: صالح بیچار

۱
که کیف دستی‌ات را

باز می‌کنی

بوی بوسه و

صدای عطر

به انتهای خیابان می‌رسد

۲
شب‌ها!

که پستان‌بندت را

درمی‌آوری…

تاریکی اتاق

در سراسر روز می‌پیچد

ماه و روز

با هم زیر ابر

سر بیرون می‌آورند

۳

چشم‌هایت می‌گویند:

شرط نیست

سبب مستی

همیشه شراب باشد

۴

هر کس!

به دردی معتاد است

من نیز…

به عشق تو

۵

هوا عطرآگین است

شاید تو

فراموش‌ات شده

پنجره‌ات را ببندی

نوشته عشق در شعر شاعران معاصر کرد اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.