مسعود سخایی‌پور، LJI Reporter – ونکوور

بیستم ژانویهٔ ۲۰۲۶، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داووسِ سوئیس سخنرانی کرد. سخنرانی او با تشویق ایستادهٔ حاضران در جلسه که مقامات بلندپایهٔ کشورهای مختلف جهان بودند، مواجه شد. این سومین بار در تاریخ این مجمع بود که چنین اتفاقی می‌افتاد. پیش از این نلسون ماندلا، رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تنها کسانی بودند که پس از سخنرانی‌شان شاهد تشویق ایستادهٔ حاضران بودند.

این سخنرانی مهم توجه جهانیان را به خود جلب کرد و واکنش‌ها به آن از همان اجلاس داووس آغاز شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحدهٔ آمریکا، در سخنرانی‌اش در این اجلاس که تمرکزش روی تصاحب گرینلند بود، گفت: «تمام چیزی که ما از دانمارک می‌خواهیم، ​​برای امنیت ملی و بین‌المللی، و برای دور نگه‌داشتن دشمنان بالقوهٔ بسیار پرانرژی و خطرناکمان، این سرزمینی‌ست که قرار است بزرگ‌ترین گنبد طلایی‌ای را که تاکنون ساخته‌نشده، روی آن بسازیم. ما در حال ساخت گنبد طلایی هستیم که طبیعتاً قرار است از کانادا دفاع کند.

اتفاقاً کانادا چیزهای رایگان زیادی از ما دریافت می‌کند. آن‌ها هم باید سپاسگزار باشند، اما نیستند. من دیروز نخست‌وزیر شما را تماشا کردم، او خیلی سپاسگزار نبود. آن‌ها باید از ایالات متحده سپاسگزار باشند. کانادا به‌خاطر ایالات متحده زنده است. مارک، دفعهٔ بعد که اظهارات خود را بیان می‌کنی، این را به خاطر بسپار.»

مارک کارنی پس از بازگشت از داووس در روز ۲۴ ژانویه، یعنی چهار روز پس از سخنانش در اجلاس مجمع جهانی اقتصاد، در کبک سیتی به سخنان ترامپ واکنش نشان داد و گفت: «کانادا و ایالات متحده همکاری قابل‌توجهی در زمینه‌های اقتصاد، امنیت و تبادل فرهنگی غنی ایجاد کرده‌اند، اما کانادا به‌خاطر ایالات متحده زنده نیست. کانادا به‌خاطر کانادایی‌بودن ما شکوفا می‌شود. ما در خانه‌مان ارباب هستیم، این کشور خودمان است، آیندهٔ ماست، انتخاب با ماست.»

پس از این سخنان ترامپ با ارسال پستی در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال که متعلق به خود اوست، دعوتش از کارنی را برای حضور در هیئت صلح غزه پس گرفت. 

اما واکنش آمریکا به همین ختم نشد، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، در جریان یک گفت‌وگوی تلویزیونی با شبکهٔ خبری فاکس، گفت: «من امروز در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید با رئیس‌جمهور بودم. او با نخست‌وزیر کارنی صحبت کرد، که با لحنی بسیار «پرحرارت» برخی از اظهارات تأسف‌بار خود در داووس را پس می‌گرفت.»

اما مارک کارنی روز سه‌شنبه ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶ در حالی‌که در راه جلسهٔ کابینه با وزاریش بود، در واکنش به اظهارت بسنت گفت: «برای اینکه کاملاً واضح باشد، و من این را به رئیس‌جمهور هم گفتم، منظورم همان چیزی بود که در داووس گفتم.» و در پاسخ به پرسش تکمیلی دربارهٔ اینکه آیا چیزی از حرف‌هایش را پس گرفته، گفت: «نه.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز چهارشنبه ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، در واکنش به اظهارات کارنی در روز قبل به کارنی هشدار داد و گفت: «من فقط نخست‌وزیر کارنی را تشویق می‌کنم کاری را که فکر می‌کند برای مردم کانادا بهتر است انجام دهد، نه اینکه بخواهد خودش را برتر نشان دهد، زیرا ما مذاکرات USMCA را در پیش داریم.»

سخنرانی کارنی در اجلاس داووس در داخل کانادا هم واکنش‌هایی به همراه داشت. پیر پوئلیور، رهبر حزب محافظه‌کار و اپوزیسیون رسمی در مجلس عوام کانادا، گفت که این سخنرانی به‌خوبی نوشته شده بود و با فصاحت بیان شد، اما در عین حال از سابقهٔ مارک کارنی در کاهش وابستگی کانادا به ایالات متحده انتقاد کرد. پوئلیور نوشت: «اگر سخنان و نیات نیکِ لیبرال‌ها کالاهای قابل‌معامله بودند، کانادا همین الان هم ثروتمندترین ملت روی زمین بود. متأسفانه، پس از یک دهه وعده و سخنرانی‌های پرطمطراق، لیبرال‌ها اقتصاد ما را پرهزینه‌تر و وابسته‌تر از همیشه کرده‌اند.»

پوئلیور گفت که کارنی حق دارد مجدداً تأکید کند که کانادا باید بیشتر به خود متکی باشد، کمتر وابسته باشد و با کشورهای همفکر همکاری کند، و افزود که محافظه‌کاران «مثل همیشه» مایل به همکاری با نخست‌وزیر برای «تبدیل این سخنان به نتیجه» هستند.

برای اینکه بدانیم چرا این سخنرانی این‌همه پرسروصدا و پرحاشیه شده است، در این شماره ترجمهٔ کامل آن را که متن اصلی‌اش از وب‌سایت رسمی نهاد نخست‌وزیری کانادا برداشته شده، منتشر کرده‌ایم، که نظر شما را به آن جلب می‌‌کنیم.

* * * * *

باعث افتخار و البته وظیفهٔ من است که امشب در این لحظهٔ حساس که کانادا و جهان در حال گذر از آن‌اند، در کنار شما باشم.

امشب، من دربارهٔ گسستی در نظم جهانی، پایان یک داستان خوشایند و آغاز یک واقعیت تلخ، صحبت خواهم کرد، جایی که ژئوپلیتیک – جایی که قدرت بزرگ و اصلی – تسلیم هیچ محدودیت و قیدوبندی نمی‌شود.

از سوی دیگر، می‌خواهم به شما بگویم که کشورهای دیگر، به‌ویژه قدرت‌های میانی مانند کانادا، ناتوان نیستند. آن‌ها ظرفیت ایجاد نظم جدیدی را دارند که ارزش‌های ما، مانند احترام به حقوق بشر، توسعهٔ پایدار، همبستگی، حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای مختلف را در بر می‌گیرد.

قدرتِ ضعیف‌ترها با صداقت شروع می‌شود.

به‌نظر می‌رسد هر روز به ما یادآوری می‌شود که در عصر رقابت قدرت‌های بزرگ زندگی می‌کنیم. اینکه نظم مبتنی بر قانون در حال محوشدن است. اینکه قوی‌ترها هر کاری از دستشان برمی‌آید، انجام می‌دهند و ضعیف‌ترها باید هر چه را لازم است، تحمل کنند.

این جملهٔ قصار توسیدید (Thucydides) به‌عنوان امری اجتناب‌ناپذیر ارائه می‌شود – منطق طبیعی روابط بین‌الملل که خود را دوباره نشان می‌دهد. و در مواجهه با این منطق، تمایل شدیدی برای کشورها وجود دارد که برای کنار آمدن با یکدیگر، سازش، اجتناب از دردسر و امید به اینکه رعایت قوانین، امنیت را به ارمغان می‌آورد، با یکدیگر همراه شوند.

خب، این اتفاق نخواهد افتاد. 

خب، گزینه‌های ما چیست؟

در سال ۱۹۷۸، واتسلاو هاول، دگراندیش اهل چک و بعدها رئیس جمهور، مقاله‌ای با عنوان «قدرت بی‌قدرتان» نوشت . در آن، او یک سؤال ساده پرسید: نظام کمونیستی چگونه خود را حفظ کرد؟

پاسخ او با یک سبزی‌فروش شروع شد. این مغازه‌دار هر روز صبح تابلویی را پشت ویترین مغازه‌اش نصب می‌کند: «کارگران جهان، متحد شوید!» او به این حرف اعتقادی ندارد. هیچ‌کس به آن اعتقادی ندارد. اما به‌هر حال تابلو را نصب می‌کند – برای جلوگیری از دردسر، برای نشان‌دادن اطاعت، برای کنارآمدن با یکدیگر. و ازآنجاکه هر مغازه‌داری در هر خیابانی همین کار را می‌کند، این سیستم همچنان پابرجاست. 

نه‌صرفاً از طریق خشونت، بلکه از طریق مشارکت مردم عادی در آیین‌هایی که خودشان به نادرستی‌شان واقف‌اند.

هاول این را «زندگی در دروغ» نامید. قدرت این سیستم نه از حقیقت آن، بلکه از تمایل همه به ایفای نقش به‌گونه‌ای که گویی حقیقت دارد، ناشی می‌شود. و شکنندگی آن نیز از همین منبع ناشی می‌شود: وقتی حتی یک نفر از ایفای نقش دست می‌کشد – وقتی سبزی‌فروش تابلوی خود را برمی‌دارد – توهم شروع به ترک‌خوردن می‌کند.

دوستان، وقت آن رسیده که شرکت‌ها و کشورها تابلوهای خود را پایین بیاورند.

برای دهه‌ها، کشورهایی مانند کانادا تحت آنچه ما نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون می‌نامیم، رونق گرفتند. ما به نهادهای آن پیوستیم، اصول آن را ستودیم، از پیش‌بینی‌پذیری آن بهره‌مند شدیم، و به‌همین دلیل، توانستیم سیاست‌های خارجی مبتنی بر ارزش‌ها را تحت حمایت آن دنبال کنیم.

ما می‌دانستیم که داستان نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین تا حدودی نادرست است. اینکه قوی‌ترین‌ها در صورت لزوم خود را معاف می‌کنند. اینکه قوانین تجارت به‌صورت نامتقارن اجرا می‌شوند. و می‌دانستیم که قوانین بین‌المللی بسته به هویت متهم یا قربانی، با دقت متفاوتی اعمال می‌شوند. 

این داستان مفید بود، و هژمونی آمریکا، به‌ویژه، به ارائهٔ کالاهای عمومی کمک کرد: خطوط دریایی باز، سیستم مالی پایدار، امنیت جمعی و حمایت از چارچوب‌هایی برای حل اختلافات.

بنابراین، ما تابلو را در پنجره قرار دادیم. ما در این آیین‌ها شرکت کردیم و تا حد زیادی از اشاره به شکاف‌های بین لفاظی و واقعیت اجتناب کردیم.

این معامله دیگر جواب نمی‌دهد.

بگذارید رک و راست بگویم. ما در بحبوحهٔ یک گسستیم، نه یک گذار.

در طول دو دههٔ گذشته، مجموعه‌ای از بحران‌ها در امور مالی، بهداشت، انرژی و ژئوپلیتیک، خطرات یکپارچه‌سازی شدید جهانی را آشکار کرده است. 

اخیراً، قدرت‌های بزرگ شروع کرده‌اند به استفاده از یکپارچه‌سازی اقتصادی به‌عنوان سلاح، تعرفه‌ها به‌عنوان اهرم فشار، زیرساخت‌های مالی به‌عنوان اجبار و زنجیره‌های تأمین به‌عنوان نقاط ضعفی برای سوءاستفاده.

شما نمی‌توانید «درون دروغ» سود متقابل از طریق یکپارچه‌سازی زندگی کنید، زمانی که یکپارچه‌سازی به منبع فرودستی شما تبدیل می‌شود.

نهادهای چندجانبه‌ای که قدرت‌های متوسط ​​به آن‌ها متکی بوده‌اند – سازمان تجارت جهانی، سازمان ملل، کنفرانس کشورهای عضو سازمان ملل – که خود معماری حل مسئلهٔ جمعی‌اند – در معرض تهدید قرار دارند. 

در نتیجه، بسیاری از کشورها به نتایج مشابهی می‌رسند. آن‌ها باید استقلال استراتژیک بیشتری را در زمینه‌های انرژی، غذا، مواد معدنی حیاتی، امور مالی و زنجیره‌های تأمین ایجاد کنند. 

این انگیزه قابل‌درک است. کشوری که نمی‌تواند خودش را تغذیه کند، سوخت مورد نیازش را تأمین کند یا از خودش دفاع کند، گزینه‌های کمی دارد. وقتی قوانین دیگر از شما محافظت نمی‌کنند، خودتان باید از خودتان محافظت کنید.

اما بیایید با چشمانی باز ببینیم که این به کجا منتهی می‌شود. جهانی که در آن قلعه‌ها ساخته شده باشند، فقیرتر، شکننده‌تر و ناپایدارتر خواهد بود. 

و حقیقت دیگری هم وجود دارد. اگر قدرت‌های بزرگ حتی تظاهر پایبندی به قواعد و ارزش‌ها را برای پیگیری بی‌قیدوشرط قدرت و منافع خود کنار بگذارند، تکرار دستاوردهای حاصل از معامله‌گرایی دشوارتر خواهد شد. هژمون‌ها نمی‌توانند دائماً از روابط خود پول دربیاورند. 

متحدان برای مقابله با عدم قطعیت، تنوع‌بخشی خواهند کرد. آن‌ها بیمه می‌خرند، گزینه‌ها را افزایش می‌دهند تا حاکمیت خود را بازسازی کنند – حاکمیتی که زمانی مبتنی بر قوانین بود، اما به‌طور فزاینده‌ای در توانایی مقاومت در برابر فشار، ریشه خواهد داشت. 

این اتاق می‌داند که این مدیریت ریسک کلاسیک است. مدیریت ریسک هزینه دارد، اما هزینهٔ استقلال استراتژیک، هزینهٔ حاکمیت، می‌تواند به اشتراک گذاشته شود. سرمایه‌گذاری‌های جمعی در تاب‌آوری، ارزان‌تر از ساختن قلعه‌های شخصی به‌دست هر کس است. استانداردهای مشترک، پراکندگی را کاهش می‌دهند. مکمل‌‌بودن‌ها جمع مثبت‌اند.

سؤال برای قدرت‌های متوسط، مانند کانادا، این نیست که آیا باید با این واقعیت جدید سازگار شوند یا خیر. ما باید این کار را انجام دهیم. سؤال این است که آیا ما صرفاً با ساختن دیوارهای بلندتر سازگار می‌شویم – یا می‌توانیم کاری جاه‌طلبانه‌تر انجام دهیم.

اکنون، کانادا جزو نخستین کشورهایی بود که این زنگ بیدارباش را شنید و این امر ما را به تغییر اساسی در موضع استراتژیک خود سوق داد.

کانادایی‌ها می‌دانند که فرضیات قدیمی و راحت‌طلبانهٔ ما مبنی بر اینکه جغرافیا و عضویت ما در ائتلاف‌ها به‌طور خودکار رفاه و امنیت را به ارمغان می‌آورد، دیگر معتبر نیست.

رویکرد جدید ما بر چیزی استوار است که الکساندر استاب، رئیس‌جمهور فنلاند، آن را «واقع‌گرایی مبتنی بر ارزش» نامیده است – یا به عبارت دیگر، ما قصد داریم هم اصولی و هم عمل‌گرا باشیم.

پایبندی به ارزش‌های اساسی: حاکمیت و تمامیت ارضی، ممنوعیت استفاده از زور مگر در مواردی که با منشور سازمان ملل متحد سازگار باشد، و احترام به حقوق بشر.

عمل‌گرا در تشخیص اینکه پیشرفت اغلب تدریجی است، منافع متفاوت است، و اینکه همهٔ شرکا در همهٔ ارزش‌های ما مشترک نیستند. ما به‌طور گسترده، استراتژیک و با چشمانی باز در حال تعاملیم. ما به‌طور فعال جهان را آن‌گونه که هست، می‌پذیریم، نه اینکه منتظر جهانی باشیم که آرزویش را داریم.

ما در حال تنظیم روابط خود هستیم تا عمق آن‌ها منعکس‌کنندهٔ ارزش‌های ما باشد. ما با توجه به سیالیت نظم جهانی، خطراتی که این امر ایجاد می‌کند و خطراتی که برای آینده وجود دارد، تعامل گسترده را برای به‌حداکثررساندن نفوذ خود در اولویت قرار می‌دهیم.

ما دیگر نه‌تنها به قدرت ارزش‌هایمان، بلکه به ارزش قدرتمان نیز تکیه می‌کنیم.

ما در حال ایجاد این قدرت در خانه هستیم. 

از زمان روی‌کارآمدن دولت من، ما مالیات بر درآمد، سود سرمایه و سرمایه‌گذاری تجاری را کاهش داده‌ایم، تمام موانع فدرال بر سر راه تجارت بینِ‌استانی را برداشته‌ایم و به‌سرعت در حال پیگیری یک تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در انرژی، هوش مصنوعی، مواد معدنی حیاتی، کریدورهای تجاری جدید و فراتر از آنیم. 

ما هزینه‌های دفاعی خود را تا پایان این دهه دو برابر می‌کنیم و این کار را به روش‌هایی انجام می‌دهیم که صنایع داخلی ما را تقویت کند.

ما به‌سرعت در حال تنوع‌بخشی به فعالیت‌های خود در خارج از کشور هستیم. ما با اتحادیهٔ اروپا بر سر یک همکاری استراتژیک جامع، ازجمله پیوستن به SAFE، ترتیبات تدارکات دفاعی اروپا، به توافق رسیده‌ایم. 

ما در شش ماه گذشته، دوازده توافق تجاری و امنیتی دیگر را در چهار قاره امضا کرده‌ایم. 

در چند روز گذشته، ما همکاری‌های استراتژیک جدیدی را با چین و قطر به پایان رسانده‌ایم.

ما در حال مذاکره برای پیمان‌های تجارت آزاد با هند، اتحادیهٔ کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن)، تایلند، فیلیپین و بازار مشترک کشورهای آمریکای جنوبی (مرکوسور) هستیم.

ما کار دیگری انجام می‌دهیم. برای کمک به حل مشکلات جهانی، ما هندسهٔ متغیر را دنبال می‌کنیم. به‌عبارت دیگر، ائتلاف‌های مختلف برای مسائل مختلف، بر اساس ارزش‌ها و منافع مشترک.

بنابراین، در مورد اوکراین، ما عضو اصلی ائتلاف The coalition of the willing و یکی از بزرگ‌ترین مشارکت‌کنندگان سرانه در دفاع و امنیت آن هستیم. 

در مورد حاکمیت قطب شمال، ما قاطعانه در کنار گرینلند و دانمارک ایستاده‌ایم و کاملاً از حق منحصربه‌فرد آن‌ها برای تعیین آیندهٔ گرینلند حمایت می‌کنیم. تعهد ما به مادهٔ ۵ ناتو تزلزل‌ناپذیر است.

ما با متحدان ناتو (ازجمله کشورهای حوزهٔ نوردیک بالتیک ۸‎) برای ایمن‌سازی بیشتر جناح‌های شمالی و غربی این اتحاد، ازجمله از طریق سرمایه‌گذاری‌های بی‌سابقهٔ کانادا در رادارهای فراافق، زیردریایی‌ها، هواپیماها و نیروهای زمینی و یخی، همکاری می‌کنیم. کانادا به‌شدت با تعرفه‌های گمرکی بر سر گرینلند مخالف است و خواستار مذاکرات متمرکز برای دستیابی به اهداف مشترکمان در زمینهٔ امنیت و رفاه در قطب شمال است.

در زمینهٔ تجارت چندجانبه، ما از تلاش‌ها برای ایجاد پلی بین شراکت ترانس-پاسیفیک و اتحادیهٔ اروپا حمایت می‌کنیم که می‌تواند یک بلوک تجاری جدید با ۱٫۵ میلیارد نفر جمعیت ایجاد کند. 

در مورد مواد معدنی حیاتی، ما در حال تشکیل باشگاه‌های خریداران با محوریت گروه هفت هستیم تا جهان بتواند به‌جای عرضهٔ متمرکز، تنوع ایجاد کند. 

در حوزهٔ هوش مصنوعی، ما با دموکراسی‌های همفکر همکاری می‌کنیم تا اطمینان حاصل کنیم که در نهایت مجبور به انتخاب بین هژمون‌ها و ابرقدرت‌ها نخواهیم شد.

این چندجانبه‌گرایی ساده‌لوحانه نیست. و همچنین به نهادهای آن‌ها متکی نیست. این [رویکرد] در حال ایجاد ائتلاف‌هایی است که در هر مورد، با شرکایی که زمینهٔ مشترک کافی برای اقدام مشترک دارند، کار می‌کنند. در برخی موارد، این اکثریت قریب‌به‌اتفاق کشورها خواهند بود. 

و این [رویکرد] در حال ایجاد شبکه‌ای متراکم از ارتباطات در زمینهٔ تجارت، سرمایه‌گذاری و فرهنگ است که می‌توانیم از آن برای چالش‌ها و فرصت‌های آینده استفاده کنیم.

قدرت‌های میانه باید با هم عمل کنند، زیرا اگر سر میز نباشید، حتماً در منو خواهید بود.

اما من همچنین می‌گویم که قدرت‌های بزرگ می‌توانند به‌تنهایی از عهدهٔ این کار برآیند. آن‌ها اندازهٔ بازار، ظرفیت نظامی و اهرم لازم برای دیکته‌کردن شرایط را دارند. قدرت‌های متوسط ​​این ویژگی‌ها را ندارند. اما وقتی ما فقط به‌صورت دوجانبه با یک هژمون مذاکره می‌کنیم، از موضع ضعف مذاکره می‌کنیم. ما آنچه را که پیشنهاد می‌شود، می‌پذیریم. ما با یکدیگر رقابت می‌کنیم تا بیشترین سازش را داشته باشیم.

این حاکمیت نیست. این اجرای حاکمیت در عین پذیرش تابعیت است. 

در جهانی که رقابت قدرت‌های بزرگ وجود دارد، کشورهای بینابین یک انتخاب دارند: برای جلب توجه با یکدیگر رقابت کنند یا با هم متحد شوند و مسیر سومی با تأثیرگذاری ایجاد کنند.

ما نباید اجازه دهیم که ظهور قدرت سخت، ما را از این واقعیت غافل کند که قدرتِ مشروعیت، صداقت و قواعد – اگر تصمیم بگیریم که آن‌ها را با هم به کار گیریم – همچنان قوی خواهند ماند.

که [این] مرا به هاول برمی‌گرداند.

«زندگی بر اساس حقیقت» برای قدرت‌های متوسط ​​به چه معناست؟

اولاً، این به‌معنای نامگذاری واقعیت است. از استناد به «نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون» گویی هنوز همان‌طور که تبلیغ می‌شود، عمل می‌کند، دست بردارید. آن را همان‌طور که هست بنامید: سیستمی از تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ، جایی که قدرتمندترین‌ها منافع خود را با استفاده از یکپارچه‌سازی اقتصادی به‌عنوان اجبار دنبال می‌کنند.

این به‌معنای اقدام مداوم و اعمال استانداردهای یکسان در قبال متحدان و رقباست. وقتی قدرت‌های متوسط ​​از یک جهت ارعاب اقتصادی را مورد انتقاد قرار می‌دهند، اما وقتی از جهت دیگر می‌آید، سکوت می‌کنند، ما تابلو را پشت در نگه می‌داریم. 

این به‌معنای ساختن چیزی است که ادعا می‌کنیم به آن اعتقاد داریم، نه اینکه منتظر بمانیم تا نظم قدیمی احیا شود. این به‌معنای ایجاد نهادها و توافقاتی است که همان‌طور که توضیح داده شد، عمل می‌کنند.

و این به‌معنای کاهش تأثیر اهرمی است که امکان اعمال زور را فراهم می‌کند. ایجاد یک اقتصاد داخلی قوی همیشه باید اولویت فوری هر دولتی باشد. تنوع‌بخشی در سطح بین‌المللی فقط احتیاط اقتصادی نیست؛ بلکه پایه و اساس مادی برای سیاست خارجی صادقانه است، زیرا کشورها با کاهش آسیب‌پذیری خود در برابر تلافی‌جویی، حقِ داشتن مواضع اصولی را به دست می‌آورند.

کانادا هر آنچه را دنیا می‌خواهد، دارد. ما یک ابرقدرت انرژی هستیم. ما ذخایر عظیمی از مواد معدنی حیاتی را در اختیار داریم. ما تحصیل‌کرده‌ترین جمعیت جهان را داریم. صندوق‌های بازنشستگی ما جزو بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین سرمایه‌گذاران جهان‌اند. به‌عبارت دیگر، ما سرمایه، استعداد و دولتی با ظرفیت مالی عظیم برای اقدام قاطع داریم.

و ما ارزش‌هایی داریم که بسیاری دیگر آرزوی آن را دارند.

کانادا یک جامعهٔ کثرت‌گرا و کارآمد است. عرصهٔ عمومی ما پر از صدای رسا، تنوع و آزادی است. کانادایی‌ها همچنان به پایداری متعهدند.

ما شریکی پایدار و قابل‌اعتمادیم – در دنیایی که به‌هیچ‌وجه شریکی نیست که روابط را برای بلندمدت بسازد و به آن‌ها ارزش بدهد.

کانادا چیز دیگری هم دارد: تشخیص آنچه در حال رخ‌دادن است و عزم راسخ برای اقدام متناسب با آن.

ما درک می‌کنیم که این گسست، چیزی بیش از سازگاری را می‌طلبد. این گسست، صداقت در مورد جهان را آن‌گونه که هست، می‌طلبد.

تابلو را از پنجره بیرون می‌آوریم.

ما می‌دانیم که نظم قدیمی دیگر برنمی‌گردد. نباید برای آن سوگواری کنیم. نوستالژی یک استراتژی نیست.

اما ما معتقدیم که از دل این شکستگی می‌توانیم چیزی بهتر، قوی‌تر و عادلانه‌تر بسازیم. 

این وظیفهٔ قدرت‌های متوسط ​​است؛ کشورهایی که بیشترین ضرر را از دنیای قلعه‌ها و بیشترین سود را از دنیای همکاری واقعی می‌برند.

قدرتمندان قدرت خود را دارند. اما ما هم چیزی داریم؛ ظرفیت دست‌کشیدن از تظاهر، نام‌بردن از واقعیت، تقویت قدرت خود در داخل کشور و اقدام مشترک.

این مسیر کاناداست. ما آن را آشکارا و با اطمینان انتخاب می‌کنیم. 

و این مسیری کاملاً باز برای هر کشوری است که مایل باشد در آن با ما همراه شود. 

خیلی ممنون.

نوشته پایان داستانی خوشایند و آغاز واقعیتی تلخ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سه‌شنبهٔ این هفته، ۷ اکتبر ۲۰۲۵، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر در کاخ سفید دیدار کردند.

این‌بار به نظر می‌رسد دو رهبر تصمیم گرفته‌اند روابط تجاری پرتنش میان دو کشور را از مرحلهٔ شعار و تقابل به‌سمت گفت‌وگوهای عملی و سازنده هدایت کنند. گرچه هنوز هیچ توافق رسمی‌ای امضا نشده، فضای دیدار به‌طرز چشمگیری با لحن تند نشست‌های پیشین تفاوت داشت، و ظاهراً زمینه را برای مرحله‌ای تازه از گفت‌وگوها که بیشتر بر پیشرفت‌های تدریجی استوار است، فراهم کرده است.

دو طرف توافق کرده‌اند تدوین توافق‌نامه‌هایی را آغاز کنند؛ و آن‌ها را از صنایع فولاد، آلومینیوم و خودروسازی شروع کنند. کارنی تأکید کرد که این گفت‌وگوها هنوز به مرحلۀ تعهدات مشخص نرسیده‌اند، اما آن را چرخشی مهم به‌سوی همکاری دانست. ترامپ نیز لحنی آشتی‌جویانه اتخاذ کرد و قول داد «با کانادا منصفانه رفتار کند»، هرچند همچنان از نظام تعرفه‌ای خود به‌عنوان اهرمی برای تضمین «تجارت متوازن» دفاع کرد. البته ترامپ با وجود اینکه از لحن تند گذشته فاصله گرفته و بر تمایل به دوستی با کانادا تأکید کرده، همچنان ایدهٔ پیوستن کانادا به ایالات متحده را به‌عنوان یک گزینه مطرح کرد، و در مقابل کارنی با تأکید بر استقلال و حاکمیت کانادا، این پیشنهاد را رد کرد.

با وجود نشانه‌های گرمی روابط، تعرفه‌های آمریکا بر فولاد، آلومینیوم و خودروهای کانادایی همچنان پابرجاست. کارنی اذعان کرد که برای متقاعدکردن واشنگتن به رفع محدودیت‌ها «هنوز کار بیشتری لازم است». البته هر دو دولت از پاسخ‌دادن به این پرسش طفره رفتند که آیا توافق‌نامۀ جامع آمریکا-مکزیک-کانادا (USMCA) در شکل فعلی خود باقی خواهد ماند یا جای خود را به مجموعه‌ای از توافق‌های دوجانبه خواهد داد.

مارک کارنی در کنفرانس خبری کوتاهی گفت که دیدار با ترامپ را باید «آغاز فرایندی صبورانه و گام‌به‌گام» دانست و چندین بار تأکید کرد که «در حال کار بر روی سازوکارها هستیم». هدف از این موضع‌گیری، به نظر می‌رسد مدیریت انتظارات در داخل کاناداست؛ جایی که صاحبان صنایع و دولت‌های استانی خواستار کاهش ملموس تعرفه‌هایی‌اند که هزینه‌های تولید را بالا برده و صادرات را تضعیف کرده است. در همین حال، پیِر پوئلیور، رهبر محافظه‌کاران، از دیدار کارنی با ترامپ انتقاد کرد و پرسید چرا نخست‌وزیر کانادا در واشنگتن تا این حد از ترامپ تمجید کرده است! او گفت کارنی در حال «فروش حقوق کارگران صنعت خودروسازی» است و از اینکه نخست‌وزیر وعده‌های سخاوتمندانه‌ای به ترامپ می‌دهد، اما به منافع کارگران کانادایی توجه نمی‌کند، ابراز نارضایتی کرد. پوئلیور همچنین از لحن ستایش‌آمیز کارنی هنگام نقل‌قول از ترامپ، که او را «مذاکره‌کننده‌ای سرسخت» خوانده بود، انتقاد کرد و گفت: «به من یک تریلیون دلار بدهید، حتی من هم چیز دلپذیری خواهم گفت.» او در مجموع سیاست کارنی را زیر سؤال برد و آن را به‌عنوان نشانه‌ای از نرمش بیش از حد در برابر آمریکا و کم‌توجهی به منافع ملی کانادا قلمداد کرد.

یکی از شگفت‌انگیزترین بخش‌های گفت‌وگوهای اخیر، بازگشت دوبارۀ بحث دربارۀ پروژۀ جنجالی خط لولهٔ «کی‌استون» بود که سال‌ها متوقف مانده بود؛ پروژه‌ای که در دورهٔ اوباما با فشار فعالان محیط زیست متوقف شد، در دورهٔ اول ترامپ به جریان افتاد و بار دیگر در دورهٔ بایدن متوقف شد. صاحب‌نظران معتقدند کارنی پیشنهاد احیای این خط لولۀ مرزی را در قالب بسته‌ای گسترده‌تر برای همکاری انرژی مطرح کرده است. گفته می‌شود ترامپ نیز واکنش مثبتی نشان داده و دو طرف توافق کرده‌اند بررسی‌های بیشتری در سطح کارشناسی انجام دهند. گنجاندن موضوع خط لولهٔ «کی‌استون» نشان می‌دهد اتاوا می‌کوشد با ارائهٔ امتیاز در حوزهٔ انرژی، فشار واشنگتن بر بخش‌های تولیدی را متعادل کند. اینکه این تاکتیک به نتیجه برسد یا نه، روشن نیست، اما بیانگر محاسبۀ راهبردی تازه‌ای در سیاست کارنی است.

محاسبات داخلی ترامپ نیز کمتر پیچیده نیست. او درحالی‌که کارنی را «رهبری در سطح جهانی» ستود، هم‌زمان تأکید کرد که ایالات متحده تنها بر اساس منافع خود عمل خواهد کرد. دولت او در آستانۀ اجرای تعرفۀ ۲۵درصدی بر واردات کامیون در ماه آینده است؛ اقدامی که از هم‌اکنون صنعت خودروسازی کانادا را نگران کرده است. اینکه آیا کانادا از این تعرفه معاف خواهد شد یا نه، می‌تواند به نقطۀ تنش بعدی در روابط دو کشور بدل شود.

از این منظر، گفت‌وگوهای اکتبر را باید نوعی آتش‌بس دانست، نه پیروزی. این دیدار بازتاب درکی‌ست که هر دو کشور به آن رسیده‌اند؛ هیچ‌کدام توان تحمل یک جنگ سرد اقتصادی طولانی را ندارند، هرچند اعتماد متقابل نیز هنوز ترمیم نشده است. 

روزهای آینده مشخص خواهد کرد که آیا این «چارچوب همکاری جدید» به حرکتی واقعی در سیاست منجر می‌شود یا صرفاً زمان می‌خرد. اینکه این ادب دیپلماتیک به صلح اقتصادی پایدار بینجامد یا نه، هنوز معلوم نیست؛ اما پس از ماه‌ها تنش فزاینده، حتی احتمال اندکِ پیشرفت نیز گامی کوچک اما معنادار برای دو همسایه است.

نوشته کارنی در جست‌وجوی راهی برای اجتناب از نبرد نابرابر اقتصادی اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در فاصلهٔ حدود دو هفته تا بازگشایی مجلس عوام، هنوز خبری از توافق بین کانادا و ایالات متحدهٔ آمریکا بر سر کارزار تعرفه‌ای‌ای که هم‌زمان با شروع دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در آمریکا بین دو کشور آغاز شده، نیست.

به‌گفتهٔ دفتر دومینیک لبلانک، وزیر مسئول تجارت کانادا و ایالات متحده، امور بین‌دولتی و اقتصاد واحد کانادا، صبح سه‌شنبهٔ این هفته، ۲۶ اوت ۲۰۲۵، وی در واشنگتن با وزیر بازرگانی ایالات متحده، هاورد لاتنیک، نشستی «سازنده و طولانی» برگزار کرد.

بنا به‌گفتهٔ یک منبع کانادایی به شبکهٔ خبری سی‌بی‌سی، پس از این نشست که قرار بود یک ساعت طول بکشد، اما در نهایت ۹۰ دقیقه ادامه پیدا کرد، فضای خوش‌بینی در طرف کانادایی احساس می‌شد.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، جمعهٔ گذشته اعلام کرده بود که کانادا بخشی از تعرفه‌های تلافی‌جویانهٔ خود بر کالاهای آمریکایی را حذف خواهد کرد تا با معافیت‌های تعرفه‌ای آمریکا برای کالاهای مشمول توافق‌نامهٔ تجارت کانادا-آمریکا-مکزیک (CUSMA) هماهنگ شود. البته تعرفه‌های تلافی‌جویانهٔ کانادا بر فولاد، آلومینیوم و خودرو همچنان باقی خواهند ماند.

این در حالی‌ست که ترامپ اوایل همین ماه تعرفهٔ کالاهای کانادایی غیرمشمول CUSMA را به ۳۵ درصد افزایش داد. او همچنین کالاهای مشخصی از کانادا مانند چوب نرم، فولاد، آلومینیوم و برخی قطعات خودرو را مشمول عوارض وارداتی بیشتری کرده است؛ چه در چارچوب توافق‌نامهٔ یادشده باشند و چه نباشند.

لبلانک گفته است پیش از تصمیم رئیس‌جمهور ترامپ برای افزایش حقوق گمرکی بر کانادا تا ۳۵ درصد، تعرفه‌های تلافی‌جویانه یکی از مهم‌ترین موانع در مذاکرات بوده است.

کارنی، سه‌شنبهٔ این هفته در سفر خود به ریگا، پایتخت لتونی، و در پاسخ به پرسشی دربارهٔ مذاکرات تجاری با آمریکا، گفت دولت کانادا بر تعرفه‌های فولاد، چوب نرم، آلومینیوم و خودرو تمرکز دارد، یعنی بخشی که آمریکا آن‌ها را اعمال کرده است. او به خبرنگاران گفت: «این‌ها حوزه‌هایی‌اند که تمرکز ما، اگر بتوانیم، بر بهبود نتایج در آن‌هاست، و برای رسیدن به این هدف، باید به حوزه‌های دیگری هم نگاه کنیم که بتوانیم همکاری بُرد-بُرد داشته باشیم.»

در حالی‌که اغلب کشورها می‌کوشند روابط تجاری خود با ایالات متحده را مدیریت کنند، کارنی قرار است ماه آینده به مکزیک سفر کند. هر دو کشور مکزیک و کانادا از زمان انتخاب دوبارهٔ ترامپ در پاییز گذشته، هدف تعرفه‌ها و تهدیدهای تعرفه‌ای قرار گرفته‌اند.

با وجود اینکه ترامپ اوایل این ماه تعرفه بر کالاهای کانادایی غیرمشمول CUSMA را افزایش داد، فعلاً مکزیک را از این اقدام معاف کرده است.

کارنی از زمان انتخاب خود گفته است که می‌خواهد روابط کانادا را با کشورهای دیگر گسترش دهد تا وابستگی به ایالات متحده کاهش یابد. وزیر امور خارجه، آنیتا آناند، و وزیر دارایی، فرانسوا-فیلیپ شمپِین، نیز اوایل همین ماه در جریان سفری به پایتخت مکزیک اعلام کردند که آن‌ها روابط اقتصادی دوجانبه با این کشور را آغاز کرده‌اند.

در تحولی دیگر دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۱۸ اوت ۲۰۲۵، رهبر حزب محافظه‌کار، پیِر پوئلیِور، در انتخابات میان‌دوره‌ای حوزهٔ بَتِل ریور-کروفوت پیروز شد.

پوئلیِو در انتخابات فدرال گذشته کرسی طولانی‌مدت خود در حوزهٔ کارلتونِ اتاوا را از دست داد، زمانی‌که نامزد لیبرال، بروس فَن‌جوی، به‌طور غیرمنتظره‌ای در این حوزه پیروز شد.

او همان دوشنبه‌شب در جمع هوادارانش گفت: «برخی شاید فکر می‌کردند برای من سخت است که مستقیم از کارزار انتخاباتی ملی بیایم و بلافاصله در این منطقهٔ ۵۶ هزار کیلومتر مربعی سفر کنم و به درِ خانه‌ها بروم.» او افزود: «این برای من یک افتخار بوده است. آشنایی با مردم این منطقه، بزرگ‌ترین امتیاز زندگی من بوده است.»

او همچنین گفت: «مردم اینجا همان چیزی‌اند که به چشم می‌بینید؛ صادق، ساده، سخاوتمند و عمل‌گرا. این مردم بار دیگر درس‌های بزرگی را به ما سیاستمداران یادآوری کردند: فروتنی و سخت‌کوشی. وفاداری و عشق.»

دیوید استوارت، استاد بازنشستهٔ علوم سیاسی دانشگاه کلگری، در مصاحبه‌ای دوشنبه‌شب گفت: «فکر نمی‌کنم کسی از پیروزی پیَر پوئلیِور شگفت‌زده شده باشد. تنها پرسش این بود که اختلاف پیروزی او چقدر خواهد بود و آیا به‌اندازه‌ای هست که کسی دربارهٔ عملکرد ضعیف‌تر او نسبت به نمایندهٔ پیشین تردید کند، یا نه.»

پوئلیِور بدون داشتن کرسی در مجلس عوام نمی‌توانست به‌عنوان رهبر اپوزیسیون در نشست پرسش‌ها یا مباحثه‌ها شرکت کند.

البته ازآنجاکه حزب محافظه‌کار کانادا در آخرین انتخابات فدرال موفق به تشکیل دولت نشد، عملکرد پوئلیِور در ماه ژانویه برای رهبری حزب محافظه‌کار کانادا مورد بررسی قرار خواهد گرفت، طبق اساسنامهٔ حزب، اگر رهبر استعفا ندهد، اعضا باید در گردهمایی ملی بعدی حزب، دربارهٔ ادامهٔ رهبری او رأی‌گیری کنند.

استوارت همچنین گفت: «با چنین نتیجه‌ای، فکر نمی‌کنم این موضوع تأثیری بر بررسی رهبری داشته باشد. اگر هم داشته باشد، اندکی مثبت است. اما در واقع مردم نظرشان را دربارهٔ آقای پوئلیِور فقط به‌خاطر اینکه توانست در یک حوزهٔ روستایی آلبرتا پیروز شود ــ جایی که در انتخابات گذشته بیش از ۸۰ درصد رأی به دست آمده بود ــ تغییر نخواهند داد.»

پوئلیور حالا با این پیروزی آماده است تا هم‌زمان با بازگشایی مجلس عوام بار دیگر به عنوان رهبر اپوزیسیون رسمی، دولت کارنی و تصمیماتش را به چالش بکشد.

باید دید آیا دولت کارنی خواهد توانست پیش از آغاز به کار پارلمان به توافق با دولت دونالد ترامپ دست یابد و خود را از تیغ تیز حملات جناح رقیب مصون بدارد، یا نه.

نوشته آخرین تلاش‌های کارنی برای توافق با ترامپ در آستانهٔ بازگشایی مجلس عوام اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

جنگ تجاری بین آمریکا و کانادا، همچنان در صدر اخبار کاناداست. از اول ماه اوت، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید خود را عملی کرد و تعرفه‌های کلی بر کالاهای کانادایی را به ۳۵ درصد افزایش داد. این تصمیم بخشی از یک جنگ تجاری بزرگ‌تر است، اما همچنان یک معافیت مهم برای کالاهای مشمول «توافق‌نامهٔ ایالات متحده-مکزیک-کانادا» یا CUSMA باقی مانده که به‌گفتهٔ اقتصاددانان، اثر منفی این اقدام را تا حد زیادی کاهش داده است. در این یادداشت مروری می‌کنیم بر جدیدترین ارقام تعرفه‌ها براساس تصمیمات غیرقابل‌پیش‌بینی ترامپ.

تعرفهٔ ۳۵ درصدی یادشده از اول اوت بر تمام کالاهای کانادایی به‌جز محصولات انرژی و پتاس که تعرفهٔ ۱۰ درصدی دارند، اجرا شد. این تعرفه‌ها ابتدا از ۴ مارس با نرخ ۲۵ درصد آغاز شدند و هدف رسمی آن، فشار بر کانادا برای مقابلهٔ بیشتر با ورود فنتانیل به آمریکا بود؛ تعرفه‌های موسوم به «امنیت مرزی». پس از هشدار ترامپ به مارک کارنی و عدم دستیابی به توافق، این نرخ به ۳۵ درصد افزایش یافت. ترامپ این تعرفه‌ها را با استفاده از «قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بین‌المللی» وضع کرده است؛ اقدامی بی‌سابقه که دادگاه تجاری بین‌المللی آمریکا در ماه مه آن را خارج از اختیارات رئیس‌جمهور دانست، اما به‌دلیل فرجام‌خواهی، اجرای آن فعلاً ادامه دارد و پیش‌بینی می‌شود پرونده تا دیوان عالی پیش برود.

تعرفه‌های مرتبط با فنتانیل شامل کالاهای لحاظ‌شده در CUSMA نمی‌شود. با وجود اینکه در سال گذشته تنها ۳۸ درصد صادرات کانادا به آمریکا از مسیر این توافق انجام شد (در حالی که ۹۴ درصد واجد شرایط بودند)، از زمان اعطای این معافیت در ماه مارس، شرکت‌های کانادایی برای تکمیل مدارک اقدام کرده‌اند. آمار ژوئن نشان می‌دهد ۹۲ درصد صادرات کانادا به آمریکا بدون تعرفه وارد شده است. بانک مرکزی کانادا پیش‌بینی کرده است که ۹۵ درصد کالاهای مربوط به حوزهٔ غیرانرژی مشمول این معافیت خواهند شد.

طبق دستور اجرایی دوم آوریل، در صورت لغو کامل تعرفه‌های فنتانیل، کالاهایی که در توافق‌نامهٔ CUSMA لحاظ نشده‌اند، مشمول تعرفهٔ ۱۲ درصدی «متقابل» خواهند شد، به‌جز محصولات انرژی، پتاس و کالاهای مونتاژشده در آمریکا.

از تاریخ ۴ ژوئن، همهٔ واردات فولاد و آلومینیوم به آمریکا مشمول تعرفهٔ ۵۰ درصدی شده‌اند؛ دو برابر نرخ قبلی. هیچ معافیتی برای فولاد و آلومینیوم در CUSMA وجود ندارد، اما این کالاها از تعرفهٔ ۳۵ درصدی فنتانیل معاف‌اند. 

از ۳ آوریل برای خودروهای آماده و از ۳ مه برای قطعات، تعرفهٔ ۲۵ درصدی اعمال شده است. این تعرفه فقط بر بخش غیرآمریکایی ارزش خودرو اعمال می‌شود، مشروط به اینکه خودرو واجد شرایط تعرفهٔ ترجیحی CUSMA باشد. قطعات وارداتی از طریق CUSMA فعلاً معاف‌اند. خودروسازان می‌توانند تا آوریل ۲۰۲۶ از تخفیفی تا ۳٫۷۵ درصد ارزش خودرو بهره ببرند که به‌تدریج حذف می‌شود. تعرفهٔ خودرو بر سایر تعرفه‌ها مقدم است.

از اول اوت، تعرفهٔ ۵۰ درصدی بر بسیاری از محصولات نیمه‌ساختهٔ مسی (مثل لوله، سیم و کابل) اعمال شده است، اما مس تصفیه‌شده و مواد اولیه از این تعرفه معاف‌اند. این تصمیم پس از بررسی‌های امنیت ملی دربارهٔ وابستگی آمریکا به منابع خارجی مس اتخاذ شد. این تعرفه فقط بر محتوای مسی محصول اعمال می‌شود و با دیگر تعرفه‌ها هم‌پوشانی ندارد. خودروهای مشمول تعرفهٔ ۲۵ درصدی از این تعرفه معاف‌اند.

معافیت «دِ مینیمیس» (De minimis) که ورود کالاهای زیر ۸۰۰ دلار آمریکا را بدون تعرفه مجاز می‌کرد، از ۲۹ اوت لغو می‌شود. این تصمیم به‌دلیل رشد شدید تجارت الکترونیک و نگرانی‌ها دربارهٔ قاچاق، ازجمله فنتانیل، اتخاذ شده است. قانون جدید مالیات و هزینه‌، لغو رسمی این معافیت را برای ژوئیه ۲۰۲۷ تعیین کرده بود، اما دستور اجرایی ترامپ این تاریخ را دو سال جلو انداخت.

از این پس، مرسوله‌هایی که خارج از شبکهٔ پستی بین‌المللی و از طریق شرکت‌های خصوصی مثل DHL یا FedEx ارسال می‌شوند، مشمول همهٔ تعرفه‌ها و مالیات‌ها خواهند بود. بسته‌های پستی بین‌المللی با نرخ واقعی تعرفه کشور مبدأ محاسبه می‌شوند (برای کانادا فعلاً ۳۵ درصد). برای شش ماه، امکان پرداخت مبلغ ثابت (۲۰۰ دلار آمریکا در مورد کانادا) به‌جای تعرفه وجود دارد.

تعرفه‌های چوب نرم کانادا اکنون از ۳۵ درصد گذشته است. این اختلاف تجاری قدیمی به سیستم قیمت‌گذاری چوب در کانادا برمی‌گردد که آمریکا آن را نوعی یارانه می‌داند، و کانادا آن را رد می‌کند. آمریکا دو نوع تعرفهٔ ضددامپینگ و ضدیارانه بر این کالا اعمال می‌کند که سالانه بازبینی می‌شود. در ماه اوت، تعرفهٔ ضدیارانه برای بیشتر شرکت‌ها از ۶٫۷۴ درصد به ۱۴٫۶۳ درصد افزایش یافت و تعرفهٔ ضددامپینگ جدید ۲۰٫۵۶ درصد اعلام شد که مجموع نرخ را به ۳۵٫۱۹ درصد رساند؛ یعنی بیش از دو برابر نرخ قبلیِ ۱۴٫۴ درصد.

دستور اجرایی ۳۱ ژوئیه که تعرفهٔ کالاهای کانادایی را به ۳۵ درصد رساند، یک بند تازه به جنگ تجاری افزود: هر کالایی که ادارهٔ گمرک و حفاظت مرزی آمریکا تشخیص دهد از طریق کشور ثالث برای «دورزدن تعرفه‌ها» ترانشیپ شده، مشمول تعرفهٔ ۴۰ درصدی و احتمالاً سایر جریمه‌ها خواهد شد. این مقررات شامل کالاهای لحاظ‌شده در CUSMA نمی‌شود. وزارت بازرگانی، وزارت امنیت داخلی و نمایندهٔ تجاری آمریکا هر شش ماه فهرستی از کشورها و تأسیسات متهم به دورزدن تعرفه‌ها را منتشر خواهند کرد.

این تصویر کلی نشان می‌دهد که اگرچه نرخ رسمی و کلی تعرفه‌ها بر کالاهای کانادایی بالا رفته، وجود معافیت CUSMA و ساختار پیچیدهٔ تعرفه‌ها موجب شده اثر عملی آن برای بسیاری از بخش‌ها کمتر باشد. با این‌حال، بخش‌هایی مثل فولاد، آلومینیوم، مس، خودرو و چوب نرم مستقیماً با نرخ‌های سنگین روبه‌رو هستند و تغییرات اخیر، پیچیدگی و فشار مضاعفی بر تجارت دوجانبه افزوده است.

در حالی‌که هنوز کمی بیش از شش ماه از ریاست‌جمهوری ترامپ سپری شده، سیاست‌های او روابط دیرینهٔ آمریکا و کانادا را دستخوش تحولاتی بنیادین و تکان‌دهنده کرده است. باید دید ماه‌ها و سال‌های آتی آبستن چه تحولات دیگری برای این دو همسایه خواهد بود.

نوشته تمسک به توافق‌نامهٔ CUSMA برای فرار از جنگ تعرفه‌ای ترامپ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

جنگ تعرفه که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هم‌زمان با ورود به کاخ سفید در ماه ژانویه به راه انداخته است، طی ماه‌های گذشته دستخوش تغییرات بسیاری شده؛ چیزی که مستقیماً از تصمیمات غیرمنتظرهٔ ترامپ ناشی می‌شود. 

سه‌شنبهٔ این هفته، ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در تازه‌ترین اظهاراتش در این زمینه گفت که به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور آمریکا به تعرفه‌ها پایبند است و هرگونه توافق تجاری با آمریکایی‌ها احتمالاً مستلزم پذیرش برخی تعرفه‌ها بر صادرات خواهد بود.

او در پاسخ به خبرنگاران پیش از نشست هیئت دولت دربارهٔ جنگ تجاری، گفت: «در حال حاضر شواهد چندانی وجود ندارد» که آمریکا بخواهد توافقی بدون درنظرگرفتن تعرفه امضا کند.

کارنی نگفت که آیا حاضر است تعرفه‌ها را بپذیرد یا نه. او در نشست ماه گذشتهٔ گروه هفت، پس از دیدار با ترامپ گفته بود کانادا فقط و فقط توافقی را امضا خواهد کرد که به‌نفع کانادا باشد.

کارنی همچنین گفت که در چارچوب فعلیِ ترامپ، کانادا «تقریباً تجارت آزاد» با آمریکا دارد و او می‌خواهد این وضعیت ادامه یابد. این اظهارنظر به معافیت‌های تعرفه‌ای که برای کالاهای کانادایی مشمول توافق کانادا-آمریکا-مکزیک (CUSMA) در نظر گرفته شده، اشاره دارد.

کارنی در عین حال گفت با تعرفه‌هایی که آمریکا به‌طور عمومی بر فولاد، آلومینیوم، صادرات خودرو و همچنین تعرفه‌های تهدیدآمیز بر دارو، چوب و مس اعمال می‌کند، «بدیهی‌ست که مشکلاتی وجود دارد.» این تعرفه‌ها موسوم به «بخش ۲۳۲» به‌ویژه به اقتصاد کانادا آسیب زده، و باعث ازدست‌رفتن مشاغل و کاهش صادرات شده است. این تعرفه‌ها نام خود را از بخشی از یک قانون تجاری آمریکا گرفته‌اند که به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد بر کالاهایی که گفته می‌شود «امنیت ملی» را تهدید می‌کنند، تعرفه وضع کند.

کاترین کابدن، رئیس و مدیرعامل اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد کانادا، سه‌شنبهٔ‌ این هفته در مصاحبه‌ای گفت از زمانی‌که ترامپ نخستین بار تعرفهٔ فلزات را اعمال کرد، تولید فولاد در کانادا تا ۳۰ درصد کاهش یافته است.

کارنی همچنین در اظهارات اخیر خود گفت: «ما باید وضعیت را برای کانادا تثبیت کنیم. دولت در تمام طول این مذاکرات همواره از کارگران و کسب‌وکارهای کانادایی دفاع کرده است. ما به این کار ادامه خواهیم داد. تصور می‌کنم که مذاکرات از حالا تا پایان ماه شدت خواهد گرفت، و ما در این زمینه سخت کار خواهیم کرد.»

رهبر محافظه‌کاران، پیِر پوئلیِور، اظهارات کارنی دربارهٔ تعرفه‌ها را «یک امتیاز یک‌جانبهٔ دیگر از سوی مردی که گفته بود هرگز در برابر رئیس‌جمهور آمریکا عقب‌نشینی نخواهد کرد» خواند.

پوئلیِور پیش‌تر نیز از تصمیم کارنی برای کنارگذاشتن مالیات خدمات دیجیتال، که عمدتاً شرکت‌های بزرگ اینترنتی آمریکایی را هدف می‌گرفت، انتقاد کرده بود؛ اقدامی که ترامپ برای ادامهٔ مذاکرات تجاری، خواستار آن شده بود. این در حالی‌ست که در زمان وضع این قانون در دورهٔ جاستین ترودو، پوئلیور با آن مخالفت کرده بود و آن را باری بر دوش مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارهای کانادایی و همچنین موجب تخریب روابط کانادا با آمریکا دانسته بود.

آرلین دیکینسون، عضو شورای روابط کانادا و آمریکا به‌ریاست کارنی، گفت که تعرفه‌ها ممکن است اجتناب‌ناپذیر باشند، اما وقتی سال آینده توافق CUSMA برای بازنگری مطرح شود، شاید فرصتی برای مذاکره و حذف آن‌ها به وجود بیاید. او در مصاحبه‌ای دربارهٔ ترامپ گفت: «نمی‌توانم باور کنم که او اجازه دهد هیچ تعرفه‌ای اعمال نشود، چون این اصلاً سبک او نیست. این چیزی نیست که او بخواهد.» دیکینسون گفت که ترامپ با تهدیدهای مداوم برای اعمال تعرفه و «رفتار خودکامه‌اش» در حال «قلدری» علیه کانادا است.

هفتهٔ گذشته، ترامپ در نامه‌ای به کارنی اعلام کرد که قصد دارد نرخ فعلی تعرفه‌های مرزی ۲۵ درصدی بر کالاهای کانادایی را تا اول اوت به ۳۵ درصد افزایش دهد؛ تعرفه‌هایی که براساس توافق CUSMA نباید اعمال می‌شد.

ترامپ گفت این اقدام تجاری با هدف وادارکردن کانادا به مقابله با فنتانیل انجام می‌شود، هرچند داده‌های دولت آمریکا نشان می‌دهد که مقدار بسیار کمی از این ماده در مرز شمالی این کشور توقیف می‌شود.

با این‌حال، دولت فدرال کانادا بیش از یک میلیارد دلار بودجه برای تقویت کنترل مرز در برابر مواد مخدر و مهاجران اختصاص داده است، و نیروهای انتظامی در سراسر کشور نیز در چارچوب تلاشی برای مضمحل‌کردن تجارت مواد مخدر، توقیف‌ها و دستگیری‌هایی انجام داده‌اند.

ترامپ در این رابطه گفت: «اگر کانادا با من برای متوقف‌کردن جریان فنتانیل همکاری کند، شاید دربارهٔ این نامه تجدیدنظر کنیم.» او دوشنبهٔ این هفته در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت «نامه‌»هایی که به کارنی و دیگران فرستاده، همان چیزی است که او آن را «توافق» با کشورهای مربوطه می‌داند.

کانادا می‌تواند با افزایش تعرفه‌های متقابل بر کالاهای آمریکایی واکنش نشان دهد، اما این چیزی‌ست که ترامپ نسبت به آن هشدار داده است.

وقتی ترامپ ماه گذشته تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم را به ۵۰ درصد افزایش داد، کارنی از مقابله‌به‌مثل و اعمال همان نرخ تعرفه بر محصولات فولاد و آلومینیوم آمریکا خودداری کرد و گفت مذاکرات برای خارج‌کردن کانادا از زیر بار تعرفه‌های ترامپ همچنان ادامه دارد. او در عین حال گفت که اگر دو طرف تا پایان ماه به توافق رضایت‌بخشی نرسند، تعرفه‌های متقابل کانادا بر این محصولات آمریکا افزایش خواهد یافت. کارنی گفت: «ما هم‌زمان با پیشرفت مذاکرات، واکنش خود را بازبینی خواهیم کرد.»

ماه‌های آینده برای کانادا سرنوشت‌ساز خواهد بود و نمودی از اینکه روابط دو کشور دست‌کم تا پایان دورهٔ ترامپ چه مسیری را طی خواهد کرد.

نوشته تداوم جنگ تعرفه‌ها بین آمریکا و کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

دو هفته پیش، در زمان نگارش این یادداشت، تمام ذهن‌ها و نگاه‌ها متوجه ایران بود؛ جنگی ۱۲روزه که نفس‌ها را در سینه حبس و آشوبی در دل‌ها به پا کرده بود… با اعلام آتش‌بس، خوشبختانه نگرانی‌ها و دلهره‌های مدام اندکی فروکش کرد و دل‌ها کمی قرار گرفت. هرچند هنوز هر لحظه بیم شعله‌ورشدن دوبارهٔ آتش جنگ می‌رود و نگرانی های جدی‌ای دربارهٔ بازداشت شهروندان و انتقام‌گیری جمهوری اسلامی از مردم وجود دارد.

اکنون، در آرامش «نسبی» این روزها، با هم نگاهی می‌اندازیم به مسائل داخلی کانادا، به‌ویژه وعده‌های مارک کارنی، نخست‌وزیر، و به‌خصوص وعده‌‌هایی که قرار بود تا روز کانادا عملی شوند.

در جریان کمپین انتخابات، مارک کارنی، وعده داده بود که دولت لیبرال تحت رهبری او با سرعت عمل خواهد کرد تا مشکلات و چالش‌ها را تا «روز کانادا» برطرف سازد. 

در سایهٔ تهدیدات تعرفه‌ای از سوی ترامپ و پیشنهاد او مبنی بر الحاق کانادا به آمریکا به‌عنوان ایالت پنجاه و یکم، یکی از مهم‌ترین موضوعات، حذف موانع تجاری بین‌استانی بود. مسئله‌ای که پیش از انتخابات در نشست ۲۱ مارس با نخست‌وزیران استانی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. 

برخی از اقتصاددانان معتقدند که حذف موانع تجاری داخلی می‌تواند سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار به اقتصاد کانادا بیفزاید. 

در پلتفرم حزب لیبرال آمده بود که دولت لیبرال، «با ارائهٔ لایحه‌ای برای حذف کلیهٔ موانع فدرال بر سر راه تجارت بین‌استانی و جابه‌جایی نیروی کار و حذف همهٔ استثناهای فدرال در توافق‌نامهٔ تجارت آزاد کانادا، تجارت آزاد را تا روز کانادا در کشور برقرار خواهد کرد.»

لایحهٔ C-5 هم که هفتهٔ گذشته در تاریخ ۲۶ ژوئن در پارلمان تصویب شد، دقیقاً همین هدف را دنبال می‌کند، و بنابراین می‌توان گفت که این وعده عملی شد.

در زمینهٔ مالیات، کارنی وعده داده بود که با لغو مالیات کربن، کاهش مالیات بر درآمد و حذف GST برای خریداران خانهٔ اول با قیمت زیر یک میلیون دلار، زندگی را در کانادا مقرون‌به‌صرفه‌تر کند.

در ساعات اولیهٔ نخست‌وزیری در ۱۴ مارس، کارنی با امضای یک فرمان نخست‌وزیری، مالیات کربن برای مصرف‌کننده را حذف کرد، و این تغییر از اول آوریل اجرایی شد.

اجرایی‌شدن کاهش یک‌درصدی نرخ پایهٔ مالیات بر درآمد هم، که معادل ۶٫۶ درصد کاهش مالیات در آن بازهٔ مالیاتی‌ست، تا روز کانادا، از دیگر وعده‌های مارک کارنی بود.

هر سه اقدام در قالب طرحی پیشنهادی در تاریخ ۵ ژوئن به تصویب مجلس عوام رسید. این نوع پیشنهادها به دولت اجازه می‌دهد که پیش از تبدیل‌شدن به قانون، اصلاحات مالیاتی را آغاز کند، گرچه همچنان لایحه باید به تصویب برسد. این لایحه (C-4) نهایتاً در تاریخ ۱۲ ژوئن به تصویب رسید، و به‌این ترتیب، این وعده نیز عملی شد.

موضوع دیگر، پیوستن به برنامهٔ «تسلیح مجدد اروپا» (ReArm Europe) است. کارنی گفت که از زمان نخست‌وزیری‌اش، دولت او دربارهٔ پیوستن به این برنامه برای تغییر نحوهٔ تأمین نیازهای نظامی کانادا با اتحادیه اروپا در حال مذاکره بوده است.

او در تاریخ ۲۷ مه به دیوید کاکرن، مجری برنامهٔ Power & Politics شبکهٔ سی‌بی‌سی، گفته بود: «هفتاد و پنج سنت از هر دلار هزینهٔ سرمایه‌ای دفاعی ما به ایالات متحده می‌رود. این عاقلانه نیست.»

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۲۳ ژوئن، پس از دیدار با رهبران اتحادیه اروپا، کارنی اعلام کرد که توافق‌نامه‌ای راهبردی در زمینهٔ دفاع و امنیت با این اتحادیه امضا کرده است. این توافق فعلاً تنها چارچوبی برای مشارکت آیندهٔ کانادا در برنامهٔ «تسلیح مجدد اروپا» فراهم می‌آورد. نتیجه اینکه در این زمینه، گامی به‌سوی هدف برداشته شده ولی هنوز کاملاً عملی نشده است.

در پلتفرم انتخاباتی لیبرال‌ها همچنین آمده بود که برای «کاهش کاغذبازی اداری» تمامی وزارت‌خانه‌های فدرال باید گام‌هایی برای حذف مقررات منسوخ یا غیرضروری، کاهش همپوشانی با مقررات استانی، و ساده‌سازی تصمیم‌گیری‌های نظارتی بردارند.

بر اساس پلتفرم، وزارت‌خانه‌ها باید این بازبینی‌ها را «در مدت ۶۰ روز» آغاز کرده و گزارشی از پیشرفت ارائه کنند. دفتر نخست‌وزیر اعلام کرد که این روند تحت نظارت هیئت خزانه‌داری است، و دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۲۳ ژوئن، هیئت خزانه‌داری به سی‌بی‌سی گفت که «در حال آماده‌سازی برای آغاز فرآیند رسمی بازبینی ۶۰ روزه است.»

پلتفرم به‌صراحت نمی‌گوید که این بازبینی‌ها باید ظرف ۶۰ روز پس از پیروزی در انتخابات انجام شوند، اما برخی ممکن است اصطلاح «در مدت ۶۰ روز» را چنین تفسیر کنند. همچنین ممکن است منظور این باشد که پس از آغاز، بازبینی‌ها باید ظرف ۶۰ روز تکمیل شوند. در نتیجه، ابهام در واژگان، این وعده را در حالت تعلیق نگه داشته است!

فهرست چالش‌ها و وعده‌هایی که کارنی باید به آن‌ها بپردازد، طولانی و متنوع است. برخی از موضوعاتی که در ماه‌های پیش رو همچنان در صدر اخبار خواهند بود، از این قرارند: توافق با ترامپ بر سر تعرفه‌ها، تصویب لایحهٔ C-4 که بالاتر به آن اشاره شد، تصویب لایحهٔ C-2 که اختیارات نیروهای امنیتی و اطلاعاتی کانادا را افزایش می‌دهد، اجازهٔ بازرسی و گشودن نامه‌ها را گسترش می‌دهد و به مقامات اجازهٔ لغو یا تعلیق مدارک مهاجرتی را می‌دهد. منتقدان این لایحه، آن را ناقض حریم خصوصی می‌دانند و دولت لیبرال در صورت تمایل به تصویب این لایحه، باید با این نگرانی‌ها مواجه شود. و همچنین تصویب لایحهٔ C-8 یعنی قانون حمایت از سیستم‌های حیاتی سایبری که بازنگری‌شدهٔ لایحهٔ C-26 است و با تعلیق پارلمان از سوی نخست‌وزیر پیشین، جاستین ترودو، کنار گذاشته شد.

نوشته پلتفرم کارنی؛ از وعده تا وفا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

چهل و پنجمین مجلس فدرال کانادا در ۲۶ مهٔ ۲۰۲۵ افتتاح شد. اولین جلسهٔ مجلس جدید معمولاً به اجرای مراسم سوگندیادکردن نمایندگان و انتخاب رئیس مجلس، سپری می‌شود. روز بعد، سخنرانی ملوکانه از تخت سلطنتی برگزار می‌شود. سخنرانی ملوکانهٔ این دوره از مجلس را پادشاه چارلز سوم که به‌همراه ملکه کامیلا و به‌دعوت مارک کارنی، نخست‌وزیر، به کانادا سفر کرده بود، در روز ۲۷ مه ایراد کرد.

چارلز سوم پیش از این بارها به کانادا سفر کرده بود ولی این اولین بار بود که او به‌عنوان پادشاه کانادا به این کشور سفر می‌کرد. همچنین اولین بار بود که یک پادشاه سخنرانی ملوکانه را از جایگاه سلطنت در کانادا ایراد می‌کرد. پیش از این، مادر او، ملکه الیزابت، دو بار برای این سخنرانی در کانادا حضور یافته بود.

به‌طور معمول سخنرانی از تخت سلطنت، آغازگر هر دورهٔ جدید پارلمان است. این سخنرانی، رویکردها و اهداف دولت را معرفی می‌کند و نحوهٔ تلاش برای دستیابی به آن‌ها را تشریح می‌کند. تا زمانی‌که بالاترین مقام کشور کانادا کانادا یا نمایندهٔ او این سخنرانی را ارائه نکند، مجلس سنا و مجلس عوام نمی‌توانند به امور عمومی کشور بپردازند. اعضای مجلس عوام، سناتورها، قضات دیوان عالی کانادا و سایر مهمانان دعوت‌شده، در این سخنرانی شرکت می‌کنند.

پس از سخنرانی ملوکانه و آغاز کار مجلس، اولین دستور کار، معرفی لایحهٔ C-1 از سوی نخست‌وزیر در مجلس عوام است. یک سناتور نیز لایحهٔ مشابهی به‌نام لایحهٔ S-1 را در سنا ارائه می‌دهد. این لوایح، استقلال مجلس عوام و سنا از تاج‌وتخت را نشان می‌دهد و همچنین حق آن‌ها برای تشکیل جلسه و بحث، بدون نیاز به پیروی از دستور کار ارائه‌شده در سخنرانی ملوکانه. این لوایح در اولین جلسه قرائت می‌شوند و پس از آن، مجلس عوام و سنا در مورد سخنرانی ملوکانه بحث می‌کنند و آن را به رأی می‌گذارند.

همان‌طور که اشاره شد، در ۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، چارلز سوم سخنرانی ملوکانه را، که بخش عمدهٔ آن را دولت مارک کارنی نوشته بود، قرائت کرد. 

در ابتدای سخنرانی، پادشاه چارلز با اشاره به سخنرانی ملوکانهٔ مادرش، ملکه الیزابت، حدود ۷۰ سال پیش، گفت آن زمان و به‌وقت گشایش پارلمان جدید کانادا در سال ۱۹۵۷، جنگ جهانی دوم همچنان خاطرهٔ تازه و دردناکی بود. جنگ سرد در حال تشدید بود. آزادی و دموکراسی در معرض تهدید بودند. و کانادا به‌عنوان یک قدرت اقتصادی روبه‌رشد و نیرویی برای صلح در جهان در حال ظهور بود. او با ترسیم تصویری از تضاد بین ایالات متحده و کانادا، خاطرنشان کرد که سلطنت «برای مدتی بسیار طولانی، نماد وحدت کانادا بوده است» و نیز گفت که پادشاهی «نشان‌دهندهٔ ثبات و تداوم از گذشته تا به امروز است.»

پادشاه چارلز ضمن اشاره به چالش‌هایی که به‌تازگی کانادا با آن‌ها مواجه است، گفت: «امروز، کانادا با مقطع بحرانی دیگری روبه‌روست. دموکراسی، کثرت‌گرایی، حاکمیت قانون، خودمختاری و آزادی ارزش‌هایی‌اند که کانادایی‌ها آن‌ها را گرامی می‌دارند و دولت مصمم است از آن‌ها محافظت کند.» او افزود: «سیستم تجارت جهانی آزاد که اگرچه بی‌نقص نیست، اما دهه‌هاست به ایجاد رفاه برای کانادایی‌ها کمک کرده، در حال تغییر است. روابط کانادا با شرکا نیز در حال تغییر است.» که به‌وضوح اشاره‌ای بود به اظهارات ترامپ مبنی بر ضرورت پیوستن کانادا به ایالات متحده و نیز تهدیدات تعرفه‌ای او.

در رابطه با موضوع تعرفه، این سخنرانی بر وعده‌های انتخاباتی کارنی مبنی بر ایجاد روابط تجاری عمیق‌تر با کشورهایی که برای تجارت آزاد ارزش قائل‌اند، تأکید می‌کند. در این سخنرانی اشاره شد که کانادا و ایالات متحده «تعریف یک رابطهٔ اقتصادی و امنیتی جدید را آغاز کرده‌اند» و کانادا متعهد به تجدید تسلیحات و سرمایه‌گذاری مجدد در نیروهای مسلح کاناداست. همچنین اشاره شده است که کانادا با شرکت در طرح «تجدید تسلیحات اروپا» صنعت نظامی کانادا را تقویت خواهد کرد و از این طریق، با شرکای اروپایی، به امنیت فراآتلانتیک (transatlantic) کمک خواهد کرد.

طی این سخنرانی پادشاه چارلز گفت: «زبان فرانسوی و فرهنگ کبک در قلب هویت کانادایی قرار دارند. آن‌ها کشوری را تعریف می‌کنند که من و کانادایی‌ها خیلی دوستش داریم.» پادشاه همچنین در ابتدای سخنان خود با اذعان به وجود بومیان کانادا، به آن‌ها به‌عنوان یکی از مردمان بنیان‌گذار دولت مدرن اشاره کرد. 

و در نهایت آن تعداد از وعده‌های انتخاباتی کارنی که در این سخنرانی گنجانده شده بود، شامل موارد زیر است:

• کاهش مالیات بر درآمد، هزینه‌های توسعه و مالیات بر کالا و خدمات (GST) برای خانه‌های زیر یک میلیون دلار
• ارائهٔ قانونی برای حذف موانع فدرال در تجارت داخلی، تا «روز کانادا» 
• کاهش زمان تأیید پروژه‌های منابع طبیعی از پنج سال به دو سال
• تقویت مسکن با حمایت از ساخت خانه‌های مدولار پیش‌ساخته
• افزایش امنیت در مرز با کارکنان و اختیارات بیشتر
• اصلاح سیستم وثیقه برای هدف‌قراردادن مجرمان سابقه‌دار
• ایجاد پارک‌های ملی جدید و حفاظت از مناطق دریایی
• محدودکردن مهاجرت و کارگران موقت خارجی برای ایجاد تعادل مجدد در سیستم مهاجرت

چهارشنبهٔ این هفته، ۴ ژوئن ۲۰۲۵، سخنرانی ملوکانه در مجلس به تصویب رسید، و به‌عبارتی دولت لیبرال در نخستین رأی اعتماد، خطر را پشت سر گذاشت. در مجلس عوام کانادا، وقتی قانونی یا پیشنهادی مطرح می‌شود، رئیس مجلس از نمایندگان می‌پرسد آیا کسی درخواست رأی‌گیری رسمی (recorded division) یا رأی‌گیری ایستاده دارد، یا نه. اگر هیچ نماینده‌ای چنین درخواستی نکند، آن پیشنهاد به‌صورت خودکار پذیرفته‌شده محسوب می‌شود، بدون آنکه رأی‌گیری علنی انجام شود. در مورد سخنرانی ملوکانه نیز، در زمان رأی‌گیری، هیچ نماینده‌ای درخواست رأی‌گیری رسمی نکرد، بنابراین این سخنرانی بدون رأی‌گیری علنی تصویب شد.

این تصویب در حالی صورت گرفت که دان دِیویز، رهبر موقت حزب ان‌دی‌پی، صبح روز چهارشنبه گفته بود که حزبش به سخنرانی ملوکانه رأی منفی خواهد داد. بنابراین، اگر سخنرانی ملوکانه به رأی‌گیری رسمی کشیده می‌شد، لیبرال‌ها برای گرفتن رأی اعتماد به همکاری یکی از دو حزب مخالف دیگر نیاز داشتند.

دان دیویز بیرون از صحن مجلس به خبرنگاران گفت که سخنرانی ملوکانه بر برخی از اولویت‌های کلیدی حزب ان‌دی‌پی، ازجمله مراقبت‌های بهداشتی و مزایای شغلی، تأکید نمی‌کند. او گفت: «این پیامی واضح است که سخنرانی ملوکانه، یک سخنرانی با محوریت کارگران نیست و اولویت‌هایی را که از میلیون‌ها کانادایی در سراسر این کشور شنیده‌ایم، ارائه نمی‌دهد. ما نمی‌توانیم از سخنرانی‌ای حمایت کنیم که این‌قدر از نیازهای واقعی مردم در زمینهٔ سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی فاصله دارد.»

کرسی‌های حزب ان‌دی‌پی در انتخابات ماه آوریل به هفت کرسی کاهش یافت. اما با توجه به اینکه لیبرال‌ها تنها چند کرسی تا رسیدن به اکثریت فاصله دارند، این حزب همچنان در مجلس تا حدی نفوذ دارد. محافظه‌کاران گفته‌اند که در شرایط خاصی از لیبرال‌ها حمایت خواهند کرد، اما نه آن‌ها و نه حزب بلاک کبکوآ پیش از زمان رأی‌گیری اعلام نکردند که از سخنرانی ملوکانه حمایت خواهند کرد.

شایان ذکر است که تصویب سخنرانی ملوکانه تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که لیبرال‌ها در رأی‌گیری برای اصلاح آن شکست خوردند.

در شامگاه دوشنبهٔ این هفته، نمایندگان مخالف با ۱۶۶ رأی در برابر ۱۶۴ رأی لیبرال‌ها، اصلاحیه‌ای را به سخنرانی اضافه کردند که دولت را موظف می‌کند پیش از تعطیلی تابستانی مجلس، گزارشی به‌روزرسانی‌شده از وضعیت اقتصادی ارائه دهد.

این اصلاحیه از سوی حزب محافظه‌کار پیشنهاد شده بود و بخش‌هایی از متن آن از سوی حزب بلاک کبکوآ و حزب ان‌دی‌پی اضافه شده بود. هر سه حزب مخالف از این اصلاحیه حمایت کردند و به آن رأی مثبت دادند.

حزب ان‌دی‌پی که در دورهٔ پیشین با دولت لیبرال توافق‌نامه‌ای برای همکاری در تأمین بودجه و رأی اعتماد داشت، اعلام کرده است که در دولت نخست‌وزیر مارک کارنی وارد هیچ‌گونه توافق رسمی‌ای نخواهد شد. در نتیجه، دولت لیبرال با این چالش مواجه است که برای کسب رأی اعتماد در هر نوبت، باید حمایت دست‌ِکم یکی از احزاب مخالف را جلب کند؛ وضعیتی که طبعاً احتمال فروپاشی دولت را افزایش می‌دهد. اکنون باید دید مارک کارنی چه تدابیری برای پرهیز از چنین بحرانی در نظر گرفته است.

نوشته یک پیروزی و یک شکست برای کارنی در نخستین هفتهٔ کار دولت اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

به‌دنبال نهایی‌شدن نتیجهٔ انتخابات فدرال، سه‌شنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، کابینهٔ دولت جدیدش را اعلام کرد. کابینه‌ای که در آن چهره‌های تازهٔ زیادی به چشم می‌خورد. در این کابینه، ۱۵ چهرهٔ جدید هست که ۱۳ تن از آنان برای اولین بار به مجلس عوام راه یافته‌اند. همچنین نُه تن به‌عنوان دبیر دولت (secretary of state) یا به‌عبارتی دستیار وزیر معرفی شده‌اند.

در کانادا، در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۳، همچنین از ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸، و بار دیگر از سال ۲۰۲۵ به این‌سو، عنوان «دبیر دولت» به وزرای پایین‌رتبه‌ای اطلاق می‌شود که عضو کابینه نیستند. ازآنجاکه این سِمَت برای کمک به وزرای کابینه تعیین شده است، دبیر دولت یا دستیار وزیر از نظر قانونی وزیر دولت است، با این تفاوت که برخلاف یک وزیر، عضوی از کابینه محسوب نمی‌شود. این سِمَت اولین بار از سوی ژان کرِتیَن به‌عنوان راهی برای کاهش اندازهٔ کابینه بدون کاهش قابل‌توجه در قوای وزارتخانه‌ها، مورد استفاده قرار گرفت.

نکتهٔ شایان توجه آنکه کارنی، هیچ‌یک از وزیران پیشین را که در رقابت رهبری حزب لیبرال از کریستیا فریلند حمایت کرده بودند، در کابینهٔ خود منصوب نکرد، گرچه خودِ فریلند در کابینه جای گرفته است. او اما با معرفی جولی دَبراسین به‌عنوان وزیر محیط زیست و تغییرات اقلیمی، نمایندهٔ لیبرالی را که پیش از این وزیر نبود و از فریلند حمایت کرده بود، وارد کابینه کرد. همچنین شایان ذکر است که وزرای باسابقه‌ای همچون جاناتان ویلکینسون، نمایندهٔ حوزهٔ نورث ونکوور، که در دولت پیشین وزیر انرژی و منابع طبیعی بود، از کابینه کنار گذاشته شد.

از طرفی پیِر پوئلیِور، رهبر محافظه‌کاران، که با شکست در حوزهٔ انتخاباتی خود، کرسی‌اش را از دست داده و منتظر است با برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در حوزهٔ بتل ریوِر-کروفوت در استان آلبرتا به مجلس بازگشته و همچنان سکان کشتی محافظه‌کاران را در دست داشته باشد، پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته با انتقاد از دولت جدید برای عدم ارائهٔ بودجهٔ‌ فدرال به خبرنگاران گفت: «آقای کارنی خوشحال و مسرور می‌گفت: شعار، برنامه نیست. اگر او می‌داند چه می‌کند، بودجه‌ای را ارائه می‌داد تا کانادایی‌ها دقیقاً بدانند که امور مالی یعنی چه.»

چهارشنبهٔ این هفته، ۲۱ مهٔ ۲۰۲۵، مارک کارنی، در مأموریت‌نامه‌ای (Mandate Letter) که خطاب به اعضای کابینه خود صادر کرد، دستورالعمل‌ها و اولویت‌های کلیدی دولت را برای دورهٔ پیش‌رو مشخص کرد. این نامه حاوی رویکردی عمل‌گرایانه برای بازسازی اقتصاد، تقویت امنیت ملی و بازتعریف روابط خارجی کاناداست و هفت محور اصلی را در اولویت کار خود قرار داده است:

۱- ایجاد رابطهٔ اقتصادی و امنیتی جدیدی با ایالات متحده و تقویت همکاری با شرکا و متحدان تجاری قابل‌اعتماد در سراسر جهان

۲- ایجاد یک اقتصاد واحد کانادایی با حذف موانع تجارت بین‌استانی و شناسایی و تسریع پروژه‌های ملی که کشور را متحد و متحول خواهد کرد.

۳- کاهش هزینه‌ها برای کانادایی‌ها و کمک به آن‌ها برای پیشرفت

۴- مقرون‌به‌صرفه‌ترکردن مسکن با آزادسازی قدرت همکاری بخش‌های دولتی و خصوصی، تسریع صنعت مسکن مدرن و ایجاد شغل‌های جدید در مشاغل فنی-حرفه‌ای

۵- حفاظت از حاکمیت کانادا و حفظ امنیت کانادایی‌ها با تقویت نیروهای مسلح کانادا، ایمن‌سازی مرزها و تقویت اجرای قانون

۶- جذب بهترین استعدادهای جهان برای کمک به ساخت اقتصاد کشور، در عین حال بازگرداندن نرخ کلی مهاجرت به سطح پایدار

۷- کمترهزینه‌کردن در امور اجرایی دولتی به‌طوری‌که کانادایی‌ها بتوانند بیشتر روی افراد و مشاغلی سرمایه‌گذاری کنند که قوی‌ترین اقتصاد را در گروه هفت می‌سازد.

این نامه، نخستین گام رسمی مارک کارنی برای تعریف برنامهٔ عملیاتی دولتش پس از تصدی پست نخست‌وزیری در مارس ۲۰۲۵ محسوب می‌شود. رویکرد او تلفیقی از تخصص اقتصادی و نگاه امنیت‌محور به سیاست داخلی و خارجی است.

از سوی دیگر، در سایهٔ طعنه‌های مکرر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر آنکه کانادا می‌تواند به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا تبدیل شود، به‌دعوت مارک کارنی، پادشاه چارلز سوم به‌همراه همسرش، ملکه کامیلا، روزهای ۲۶ و ۲۷ ماه مه به کانادا سفر خواهد کرد تا سخنرانی ملوکانهٔ دورهٔ جدید مجلس را ایراد کند؛ سخنرانی‌ای که به‌طور معمول فرماندار کل کانادا به‌نیابت از طرف پادشاه/ملکه ایراد می‌کند. 

این بیستمین بار است که چارلز سوم از کانادا دیدار می‌کند، ولی اولین بار است که به‌عنوان پادشاه کانادا به این کشور سفر می‌کند. 

این رویدادی نادر است که یک پادشاه سخنرانی ملوکانه را از جایگاه سلطنت در کانادا ایراد کند. مادر چارلز سوم، ملکه الیزابت، در طول ۷۰ سال سلطنت خود دوبار این کار را انجام داد؛ یک‌بار برای افتتاح مجلس در سال ۱۹۵۷ و ۲۰ سال بعد، در ۱۹۷۷ برای افتتاح سی‌امین مجلس عوام. پدر ملکه الیزابت، پادشاه جورج ششم، هنگامی‌که در سال ۱۹۳۹ از کانادا بازدید کرد، به چندین لایحه موافقت سلطنتی اعطا کرد، اما از جایگاه سلطنت سخنرانی نکرد.

باید دید با آغاز به کار رسمی مجلس عوام، دولت جدید چگونه با چالش‌های بی‌سابقهٔ پیش رو مواجه خواهد شد.

نوشته آغاز به‌ کار رسمی دولت فدرال و چالش‌های بی‌سابقهٔ پیشِ رو اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

سرانجام پس از یک دورهٔ کوتاه رقابت نفس‌گیر انتخاباتی، انتخابات سراسری فدرال کانادا در روز ۲۸ آوریل ۲۰۲۵ برگزار شد. انتخاباتی که از بسیاری جنبه‌ها نسبت به دوره‌های گذشته متفاوت بود و نتایجی متفاوت نیز رقم زد.

اغلب نظرسنجی‌ها پیش‌بینی می‌کردند که حزب لیبرال پیروز این انتخابات خواهد بود و دولت اکثریت تشکیل خواهد داد. گرچه حزب لیبرال پیروز شد اما نتوانست دولت اکثریت تشکیل بدهد. بر اساس نتایج اعلام‌شده از سوی نهاد انتخابات کانادا در زمان نگارش این سطور حزب لیبرال ۱۶۹ کرسی، حزب محافظه‌کار ۱۴۴ کرسی، حزب بلاک کبکوا ۲۲ کرسی، حزب ان‌دی‌پی ۷ کرسی و حزب سبز ۱ کرسی به‌دست آوردند. ۶۸٫۷ درصد واجدان شرایط در این انتخابات شرکت کردند که رشدی ۶٫۴ درصدی به‌نسبت انتخابات سال ۲۰۲۱، رشد ۱٫۷ درصدی به‌نسبت انتخابات سال ۲۰۱۹ و رشد ۰٫۴ درصدی به‌نسبت انتخابات سال ۲۰۱۵ را نشان می‌داد.

هر دو حزب لیبرال و محافظه‌کار توانستند کرسی‌هایشان را در مجلس افزایش دهند و این به‌بهای از‌دست‌رفتن کرسی‌های زیادی از احزاب دیگر ازجمله ان‌دی‌پی، بلاک کبکوا و حزب سبز انجامید که نشان از دوقطبی‌شدن فضای انتخابات و انتخاب رأی استراتژیک رأی‌دهندگان داشت. به‌طوری‌که در برخی حوزه‌های رأی‌گیری که به‌طور سنتی لیبرال‌ها اغلب نمی‌توانستند در آن‌ها پیروز شوند، این‌بار توانستند کرسی آن منطقه را از آن خود کنند. نمونهٔ بارز آن در مترو ونکوور حوزهٔ پورت مودی-کوکئیتلام بود که به‌طور سنتی همیشه بین دو حزب ان‌دی‌پی و محافظه‌کار در گردش بود. در انتخابات امسال با وجود حضور بونیتا زاریلو نمایندهٔ قوی و باسابقه از حزب ان‌دی‌پی، برای اولین‌بار از سال ۱۹۹۸ تاکنون یک نمایندهٔ لیبرال توانست برندهٔ آن حوزه شود که این نشان از حمایت طرفداران حزب ان‌دی‌پی از نامزد لیبرال داشت.

از نکات جالب‌توجه این انتخابات شکست ۳ رهبر حزب در این انتخابات در حوزه‌های رأی‌گیری خودشان بود. مهم‌ترین مورد شکست، پیر پوئلیور، رهبر حزب محافظه‌کار و اپوزیسیون رسمی مجلس عوام، در حوزهٔ انتخابی کارلتون در اتاوا پس از ۲۱ سال بود. او رقابت را به رقیب لیبرال خود واگذار کرد و کرسی خود را در پارلمان از دست داد. هرچند کمی بعد اعلام شد دامین کورک که توانسته بود با اختصاص ۸۱ درصد آرا در حوزهٔ بتل کریک -کراوفوت در حومهٔ ادمونتون پیروز شود، از نمایندگی کناره‌گیری می‌کند تا پوئلیور بتواند در این حوزه که به‌طور سنتی همیشه محافظه‌کاران در آن پیروز شده‌اند، در انتخابات میان‌دوره‌ای شرکت کند و به‌احتمال زیاد پیروز شود و بار دیگر رهبری محاظظه‌کاران را در مجلس عوام به دست گیرد. به‌دنبال این تصمیم، مارک کارنی نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد در اسرع وقت انتخابات میان‌دوره‌ای در آن حوزه را برگزار خواهد کرد تا پوئلیور بتواند دوباره به مجلس بازگردد.

از نکات جالب‌توجه در حوزهٔ کارلتون حضور ۹۱ نامزد در انتخابات بود که اغلب آن‌ها به‌صورت مستقل و از «کمیتهٔ طولانی‌ترین برگهٔ رأی» بودند. این کمیته که پیش از این در چند دورهٔ انتخابات در اعتراض به نظام‌ نخست‌‌نفری ‎(first-past-the-post (FPTP))‎ انتخابات کانادا تعداد زیادی نامزد را در حوزه‌های رأی‌گیری دیگر نامزد کرده بود، این‌بار حوزهٔ کارلتون را هدف قرار داد. هرچند ۸۳ نامزد مستقلی که در این انتخابات شرکت کرده بودند تنها توانستند حدود یک‌درصد آرا را به خود اختصاص بدهند.

پس از تصمیم پوئلیور برای شرکت در انتخابات میان‌دوره‌ای حوزهٔ بتل کریک -کراوفوت، «کمیتهٔ طولانی‌ترین برگهٔ رأی» اعلام کرد با بیش از ۲۰۰ نامزد در این انتخابات شرکت خواهد کرد تا توجه مردم کانادا را به مشکلات نظام نخست‌نفری انتخابات جلب کند.

اما شگفتی دیگر شکست سنگین جاگمیت سینگ، رهبر حزب ان‌دی‌پی در حوزهٔ برنابی سنترال بود. او در این انتخابات در حوزهٔ خودش سوم شد و حزب متبوعش هم مجموعاً ۱۷ کرسی در سرتاسر کانادا از دست داد. به‌دنبال این شکست‌ها سینگ اعلام کرد از رهبری حزب ان‌دی‌پی کناره‌گیری می‌کند. پس از کناره‌گیری سینگ، دان دیویس، نمایندهٔ منطقهٔ ونکوور کینگزوی، که در رقابتی بسیار نزدیک توانست رقیب لیبرالش را در این انتخابات شکست دهد، رهبر موقت این حزب شد.

جاناتان پدنو، رهبر مشترک حزب سبز کانادا هم در حوزهٔ انتخابی آترمونت در ردهٔ آخر قرار گرفت. در این حوزه نامزد حزب لیبرال قاطعانه پیروز شد.

با پایان‌گرفتن هیاهوی انتخابات، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، که حزبش تنها سه کرسی با کنترل کامل مجلس عوام فاصله دارد، برای پیشبرد برنامه‌هایش باید به فکر همکاری با احزاب دیگر باشد. هرچند او می‌تواند با جلب همکاری حزب ان‌دی‌پی مانند کاری که جاستین ترودو انجام داد بدون نیاز به همکاری با احزاب دیگر اکثریت مجلس را در اختیار بگیرد، ولی گمانه‌زنی ها حاکی از آن است که او چنین قصدی ندارد. به‌خصوص با توجه به شرایط حساس و بی‌سابقه در روابط کانادا و آمریکا.

او که این هفته راهی آمریکا شد و در دفتر بیضی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دیدار کرد، در گفت‌وگو با ترامپ گفت: «برخی جاها هیچ‌وقت فروشی نیستند. با توجه به ملاقاتی که با مالکان کانادا در طول کمپین تبلیغاتی در چند ماه گذشته داشته‌ام، این [کشور] فروشی نیست. هرگز هم فروشی نخواهد بود.»

ترامپ هم در پاسخ گفت: «هرگز نگو هرگز.»

در جریان این نشست ترامپ در پاسخ به پرسشی دربارهٔ تعرفه‌های اعمال‌شده روی محصولات کانادایی گفت کارنی برای تغییر تصمیم او نمی‌تواند کاری انجام بدهد.

هرچند در مجموع گفت‌وگوهای کارنی با ترامپ محترمانه به‌نظر می‌رسید، ولی باید دید در نهایت آیا کارنی خواهد توانست مناسبات شکنندهٔ دو کشور را به مسیر بهتری بازگرداند یا نه.

کارنی در اقدامی دیگر و پیش از سفر به آمریکا، از پادشاه چارلز سوم، پادشاه کانادا، دعوت کرد تا در مراسم بازگشایی مجلس عوام کانادا در ۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، حضور یابد و سخنرانی سریر* را شخصاً خطاب به نمایندگان مجلس ایراد کند. این اقدام به‌ویژه در شرایط تهدید انضمام کانادا از سوی آمریکا حائز اهمیت است. کارنی که که پیش از این ریاست بانک مرکزی انگلستان را بر عهده داشته، روابط گسترده‌ای با مقامات بریتانیا دارد و حالا می‌کوشد از این مزیت در آغاز کار دولتش استفاده کند.

آخرین باری که بالاترین مقام حکومت پادشاهی کانادا در مجلس عوام سخنرانی سریر را ایراد کرده است، به اکتبر ۱۹۷۷ بازمی‌گردد؛ زمانی که ملکه الیزابت دوم، ملکهٔ کانادا، در مجلس عوام سخنرانی سریر را ایراد کرد. در موارد دیگر همیشه فرماندار کل کانادا به‌نمایندگی از ملکه/پادشاه کانادا سخنرانی سریر را ایراد کرده است.

هفته‌های آتی نشان خواهد داد که آیا کارنی خواهد توانست با داشتن دولت اقلیت از پس تهدیدهای همسایهٔ جنوبی و همچنین مشکلات اقتصادی کانادا برآید یا نه.

*سخنرانی سریر، رویدادی در برخی از کشورهای پادشاهی است که در آن، پادشاه یا نمایندهٔ او (در کانادا فرماندار کل)، هنگام افتتاح جلسه، سخنرانی آماده‌ای را برای اعضای قوهٔ مقننهٔ کشور می‌خواند. این سخنرانی، اولویت‌های دولت را برای دستور کار قانونگذاری خود بیان می‌کند که برای آن، همکاری قوهٔ مقننه مورد توجه قرار می‌گیرد. این سخنرانی اغلب با مراسم رسمی همراه است.

نوشته نگاهی به نتایج و تبعات انتخابات فدرال ۲۰۲۵ کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

تنها سه روز به انتخابات فدرال کانادا باقی مانده است، و طبق آخرین نظرسنجی‌ها با وجود آنکه اختلاف بین لیبرال‌ها و محافظه‌کاران اندکی کمتر شده، ولی همچنان حزب لیبرال به‌رهبری مارک کارنی پیشتاز است و اگر تنها نظرسنجی‌ها را مبنا قرار بدهیم، او امروز می‌تواند دولت اکثریت تشکیل دهد.

پنجشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۱۷ آوریل ۲۰۲۵، تنها مناظرهٔ انتخاباتی به‌زبان انگلیسی برگزار شد. مناظره به‌زبان فرانسه نیز روز پیش از آن برگزار شده بود. 

طی ده دقیقهٔ اول مناظره به‌زبان انگلیسی، هر سه رهبر احزاب مخالف به مارک کارنی تاختند. پیِر پوئلیور، رهبر محافظه‌کاران، با تکرار استدلال همیشگی‌اش در مبارزات انتخاباتی رهبری گفت که لیبرال‌ها اقتصاد را تضعیف کرده‌اند و نباید به آن‌ها اعتماد کرد. جاگمیت سینگ، رهبر ان‌دی‌پی، گفت که کارنی می‌بایست قبل از برگزاری انتخابات در مورد EI کار بیشتری انجام می‌داد. و ایو فرانسوا بلانشه، رهبر بلاک کبکوآ، او را متهم کرد که از صنایع کبک که تحت تأثیر تعرفه‌های ایالات متحده قرار گرفته‌اند، حمایت کافی نکرده است.

طی این مناظره، پوئلیور، سینگ و بلانشه، تلاش کردند تمرکز خود را روی کارنی حفظ کنند، ولی با یکدیگر هم بحث‌هایی داشتند.

سینگ، پوئلیور را متهم کرد که می‌خواهد به کانادایی‌ها و کسب‌وکارهای ثروتمند معافیت‌های مالیاتی بدهد. استیو پیکین، مجری برنامه، از پوئلیور خواست تا پاسخ سینگ را بدهد، اما او از آن فرصت استفاده کرد تا دوباره روی کارنی تمرکز کند.

در فرصتی طی این مناظره، به هریک از رهبران چهار حزب اصلی کانادا این امکان داده شد تا از یکی از مخالفان خود سؤالی بپرسند. پوئلیور، سینگ و بلانشه همگی مارک کارنی را انتخاب کردند. کارنی آخرین کسی بود که باید انتخاب می‌کرد و پیش از آنکه سؤالش را برای پوئلیور مطرح کند، به‌شوخی گفت: «می‌خواهم از خودم یک سؤال بپرسم!»

بخشی از استراتژی پوئلیور طی مبارزات انتخاباتی‌اش این بوده است که کارنی را به جاستین ترودو، نخست‌وزیر سابق، پیوند دهد، و در مناظرهٔ پنجشنبه‌شب هم به آن پرداخت. پوئلیور از کارنی به‌عنوان «مشاور اقتصادی ترودو» یاد کرد. اما کارنی سعی کرد با گفتن اینکه او فردی متفاوت با سیاست‌های متفاوت است، پاسخ او را بدهد. او به رهبر محافظه‌کاران گفت: «آقای پوئلیور، اینکه شما سال‌ها را صرف مبارزه با جاستین ترودو و مالیات کربن کرده‌اید، ممکن است [برایتان] سخت باشد – [چرا که] هر دو آن‌ها از بین رفته‌اند.» 

پس از آن، دیگر رهبران ازجمله بلانشه از کارنی خواست تا نشان دهد که از ترودو «بهتر» است، و در اینجا پوئلیور دوباره تلاش کرد او را به نخست‌وزیر سابق پیوند دهد. پوئلیور گفت که لیبرال‌های ترودو باعث افزایش تورم در چند سال گذشته شده‌اند و بار دیگر گفت که کارنی در آن زمان به نخست‌وزیر سابق مشاوره می‌داده است. کارنی پاسخ داد که توصیه‌های او [در آن دوره] مسائل مربوط به تورم را پوشش نمی‌داده، و استدلال کرد زمانی‌که رئیس بانک کانادا بود، نرخ‌های تورم را پایین نگه داشته بود.

جاگمیت سینگ هدف اصلی حملاتش پوئلیور بود – به‌طوری‌که در مقطعی از بحث، کارنی به او گفت اجازه دهد تا رقیب محافظه‌کارش حرفش را تمام کند. وقتی پوئلیور از مالیات کربن صنعتی انتقاد کرد، سینگ بلافاصله واکنش نشان شد و محافظه‌کاران را متهم کرد که می‌خواهند بگذارند همه دچار آلودگی شوند. همچنین وقتی پوئلیور در مورد مسائل و مشکلات مرزی صحبت کرد، سینگ دولت محافظه‌کار سابق را متهم به کاهش افسران مرزی کرد.

سینگ طی مناظره گاهی صحبت کارنی را هم قطع می‌کرد. به‌عنوان مثال، وقتی کارنی استدلال کرد که لیبرال‌ها برای کمک به کانادایی‌های کم‌درآمد خدمات دندان‌پزشکی ارائه کرده‌اند، سینگ بلافاصله گفت که حزب او آن‌ها را مجبور به انجام این کار کرده است.

در نیمهٔ مناظره، پیکین، مجری برنامه، از هریک از رهبران خواست تا به‌سرعت بیان کنند که چه چیزی را بزرگ‌ترین تهدید امنیتی می‌دانند.

پوئلیور از این فرصت استفاده کرد و لیبرال‌ها را به‌خاطر «موج جنایت افسارگسیخته» سرزنش کرد و به رویکرد سخت‌گیرانهٔ خود در برابر جنایت اشاره کرد.

کارنی گفت بزرگ‌ترین تهدید چین است، هرچند توضیح بیشتری نداد. ولی بعدتر در خلال گفت‌وگو در مورد دخالت خارجی، باز موضوع چین را مطرح کرد.

سینگ گفت بزرگ‌ترین تهدید قاچاق اسلحهٔ غیرقانونی از مرز است و بلانشه گفت بزرگ‌ترین نگرانی او اتکای نظامی به ایالات متحده است.

یکی از نکات قابل‌توجه مناظرهٔ پنجشنبه‌شب این بود که کمیسیون مسئول سازماندهی مناظره‌ها، کنفرانس خبری پس از این مناظره را لغو کرد. دلیل این مسئله هم جنجالی بود که چهارشنبه‌شب، طی کنفرانس خبری پس از مناظره به‌زبان فرانسه، به وجود آمد. داستان از این قرار بود که ربل نیوز (Rebel News) و دیگر رسانه‌های راستگرا پس از مناظرهٔ آن شب بیشترین سهم را در جلسات پرسش و پاسخ داشتند و کمیسیون مسئول سازماندهی مناظره‌ها به‌دلیل اعتباربخشیدن به این رسانه‌ها با انتقاد مواجه شد.

روز ۲۸ آوریل، روز بسیار مهمی‌ست؛ روزی که مشخص خواهد شد چه کسی هدایت کانادا را در شکننده‌ترین وضعیت ممکن به‌لحاظ اقتصادی و سیاسی به دست خواهد گرفت. فراموش نکنیم که رأی تک‌تک ما در رقم‌خوردن نتیجهٔ انتخابات اهمیت دارد. این موضوع بارها در انتخابات گذشته و به‌ویژه در حوزه‌هایی که رقابت تنگاتنگ است، مشاهده شده است. اگر واجد شرایط رأی‌دادنیم و زودتر رأی نداده‌ایم، روز دوشنبه رأی‌دادن را فراموش نکنیم.

نوشته نگاهی به مناظرهٔ رهبران احزاب فدرال، در آستانهٔ انتخابات سرنوشت‌ساز ۲۰۲۵ کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.