شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، رأی‌دهندگان ونکوور به تغییر رأی دادند. بر پایهٔ نتایج غیررسمی، پیت فرای، عضو حزب سبز ونکوور، با ۹۸٬۴۹۴ رأی (حدود ۴۸ درصد) کن سیم، شهردار مستقر و رهبر حزب «اِی‌بی‌سی ونکوور» (A Better City)، را که ۶۷٬۴۶۷ رأی (۳۲٫۷ درصد) گرفت، با بیش از ۳۱ هزار رأی اختلاف شکست داد. مشارکت در این انتخابات حدود ۲۰۹ هزار نفر بود یعنی ۳۶ درصد بیش از چهار سال پیش. فرای نخستین شهردار سبز ونکوور و نخستین سبزی است که رهبری یک شهر بزرگ کانادا را بر عهده می‌گیرد. هیئت پارک‌ها و هیئت آموزشی نیز یکسره به احزاب چپ و پیشرو رسید و در شورای شهر هم ده کرسی از یازده کرسی (با احتساب شهردار) در اختیار همین احزاب قرار گرفت.

پیت فرای کیست؟

فرای در دوبلین ایرلند، با تبار انگلیسی‌ترینیدادی، به دنیا آمد و در دو‌سالگی همراه خانواده به ونکوور آمد. صاحب یک آژانس طراحی گرافیک و ارتباطات است و پیش از ورود به سیاست، در محلهٔ استراتکونا فعال اجتماعی بود: رئیس انجمن ساکنان آن محله و نمایندهٔ جامعه در طرح محلی «دان‌تاون ایست‌ساید».

مسیر سیاسی‌اش هموار نبوده است. در ۲۰۱۴ برای شورای شهر شکست خورد؛ در ۲۰۱۶ به‌عنوان نامزد سبزها در انتخابات میان‌دوره‌ای استانی «مانت پلزنت» به ملانی مارک از ان‌دی‌پی باخت؛ و در ۲۰۱۷ در انتخابات میان‌دوره‌ای شورا مغلوب هکتور برمنر از حزب «ان‌پی‌اِی» شد. سرانجام در ۲۰۱۸ با دومین شمارش آرا وارد شورا شد و در ۲۰۲۲ دوباره برگزیده شد. در دورهٔ حاکمیت اِی‌بی‌سی از منتقدان سرسخت شهردار کن سیم بود و با تلاش برای لغو هیئت پارک‌ها و با توقف ساخت مسکن حمایتیِ جدید مخالفت کرد. البته برخی رأی‌دهندگان پیشرو از سابقهٔ او در پروندهٔ مسکن گله داشتند، چون در بسیاری از رأی‌گیری‌های مسکن همسو با اِی‌بی‌سی رأی داده بود، ازجمله لغو «طرح روستاها».

فرای فرزند هدی فرای، نمایندهٔ لیبرال حوزهٔ ونکوور سنتر در پارلمان فدرال است؛ در شب پیروزی، تصویر درآغوش‌گرفتن مادرش به یکی از نمادهای شب انتخابات بدل شد.

حزب سبز ونکوور

سبزهای ونکوور حزبی شهری و مستقل از سبزهای فدرال و استانی‌اند. نخستین عضو منتخب سبز در سطح شهری در کانادا، روزلین کاسلز، در هیئت پارک‌های همین شهر برگزیده شد و حدود پانزده سال پیش نیز نخستین عضو سبز شورای شهر انتخاب شد. آدریان کار، چهرهٔ قدیمی حزب، در ژانویهٔ ۲۰۲۵ به‌دلیل اختلاف با سیم و اِی‌بی‌سی از شورا کنار رفت.

پیش از این انتخابات، سبزها یک کرسی در شورا، یک کرسی در هیئت پارک‌ها و دو کرسی در هیئت امنای مدارس داشتند. امروز شمار آنان به ده رسیده است: پنج کرسی در شورای شهر (فرای به‌عنوان شهردار به‌همراه آنت رایلی، کمیل دومون، استفنی اسمیت و بریجت برنز)، سه کرسی از هفت کرسی هیئت پارک‌ها (که تام دیگبی با بیشترین رأی در میان کل منتخبان آن‌ را رهبری می‌کند) و دو کرسی از نه کرسی هیئت امنای مدارس (آلیشا ماسونگ‌سانگ و جولی استریلسکی). حزب سبز ونکوور با همین ده نامزد، کل فهرست خود را به پیروزی رساند.

کناررفتن رقیبان؛ زمینهٔ پیروزی

در بهار، سبزها، «ائتلاف نیروهای مترقی» (کوپ) و «وان‌سیتی» توافق کردند هر کدام حداکثر پنج نامزد برای شورا معرفی کنند تا آرای رأی‌دهندگان پیشرو پراکنده نشود. سپس مسئلهٔ شهرداری مطرح شد. استفنی آلن، نامزد کوپ، در ۲ سپتامبر از رقابت کنار رفت و گفت داشتن تنها یک نامزد از سوی احزاب پیشرو «حیاتی» است. ویلیام آزاروف، نامزد وان‌سیتی، شش روز بعد همین کار را کرد و گفت برای بیرون‌کردن سیم باید پشت یک نامزد پیشرو متحد شد.

نظرسنجی‌های تابستان، فرای را بسیار جلوتر از آن دو نشان می‌داد (تخمین آرای آزاروف حدود ۵ و آلن حدود ۴ درصد بود). با کناررفتن آنان، فرای تنها نامزد این طیف ماند و اکنون تحلیلگران همین یکپارچگی را یکی از دلایل اصلی پیروزی او می‌دانند.

کوپ، وان‌سیتی و اِی‌بی‌سی

کوپ (COPE) که در ۱۹۶۸ تأسیس شده و حزب چپ‌گرایی با گرایش سوسیال دموکرات رادیکال است، این بار چهار کرسی شورا، چهار کرسی هیئت پارک‌ها و چهار کرسی هیئت آموزشی را گرفت. شان اور، عضو کوپ و هدف مکرر حملات سیم، با بیش از ۸۳ هزار رأی بالاتر از همهٔ نامزدهای شورا ایستاد؛ او از سیم به‌اتهام افترا شکایت کرده است.

وان‌سیتی (OneCity)، که حزبی شهرگرا با گرایش سوسیال‌دموکرات و تمرکز بر مسکن، حمایت از مستأجران و تغییر مقررات منطقه‌بندی است، در سال ۲۰۱۴ با انشعاب از COPE ایجاد شد. این حزب یک کرسی شورا (لوسی مالونی) و سه کرسی هیئت آموزشی را در انتخابات امسال به دست آورد. با این ترکیب، هیئت پارک‌ها چهار عضو کوپ و سه عضو سبز دارد و هیئت آموزشی چهار عضو کوپ، سه عضو وان‌سیتی و دو عضو سبز.

اِی‌بی‌سی در آوریل ۲۰۲۱ با رهبری سیم و گرایشی از میانه تا میانهٔ راست پدید آمد و در ۲۰۲۲ همهٔ کرسی‌های شورا، پارک‌ها و هیئت امنای مدارس را از آنِ خود کرد. این حزب پس از انتخابات امسال تنها یک عضو در شورای شهر دارد؛ مایک کلاسن.

چرا سیم و اِی‌بی‌سی شکست خوردند؟

سیم در ۲۰۲۲ با ۵۱ درصد آرا (۸۵٬۷۳۲ رأی) پیروز شده بود؛ این بار به ۳۲٫۷ درصد رسید. منتقدان چند دلیل اصلی را برای شکست او برمی‌شمارند:

• سبک سیاسی: سیم شکایت‌های رفتاری علیه شورانشینان مخالف مطرح کرد و در ماجرای شان اور، در رسانه‌های چینی‌زبان به‌دروغ او را به پخش مواد مخدر متهم کرد. در مهٔ ۲۰۲۶ بازرس مستقل نتیجه گرفت سیم آیین‌نامهٔ رفتاری را نقض کرده و با نسبت‌دادن اور به یهودستیزی و حمایت از تروریسم، او را آزار داده است؛ اما اکثریت اِی‌بی‌سی تحریمی علیه شهردار تصویب نکرد.
• سیاست‌ها: توقف ساخت مسکنِ حمایتیِ جدید، تلاش برای لغو هیئت پارک‌ها (که در تابستان رها شد)، حذف دفتر مستأجران و افزایش ۱۰٫۷ درصدی مالیات ملکی در نخستین سال، با وجود وعدهٔ صرفه‌جویی مالی.
• اختلاف درونی: دست‌کم پنج منتخب اِی‌بی‌سی حزب را ترک کردند یا اخراج شدند و دو متحد پیشین سیم، کریم علام و ربکا بلی، علیه او به میدان آمدند. شکست سنگین اِی‌بی‌سی در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۵، که نامزدهایش ششم و هفتم شدند، هشداری بود که جدی گرفته نشد.
• کارزار: دو همه‌پرسی اِی‌بی‌سی دربارهٔ مصرف مواد در ملأ عام و درمان اجباری را مخالفان «نمایش سیاسی» خواندند؛ سیم پیشنهاد مناظرهٔ رودررو را رد کرد و حملهٔ اِی‌بی‌سی به فرای به‌عنوان «ضدِ سیم»، به‌گفتهٔ خود فرای بیشتر به نفع او تمام شد. کوپ هم شعار «سیم را بیرون کنید» را سر داد.

سیم در سخنرانی شکستش گفت مردم تصمیم گرفته‌اند و باید به آن احترام گذاشت. فرای نتیجه را «ردِ سبک اِی‌بی‌سی» دانست.

چهار سال پیش رو

شورای تازه تقریباً ناآشناست. سه عضو سابق و هفت عضو تازه‌وارد دارد. شورا در نوامبر آغاز به کار می‌کند و نخستین آزمونش بودجهٔ ۲۰۲۷ در دسامبر است. سیم برای سال دوم مالیات ملکی صفر درصد وعده داده بود؛ ائتلاف جدید چنین تعهدی نداده، هرچند فرای می‌گوید رأی‌دهندگان از افزایش سنگین مالیات نگران‌اند و او می‌خواهد «بودجه‌ای شفاف و باز» ارائه کند.

فرای وعده داده بی‌درنگ ممنوعیت مسکن حمایتی و مرکز پیشگیری از مرگ بر اثر مصرف بیش‌ازحد مواد را لغو کند، «دفتر ایمنی اجتماعی» و یک تیم ۲۴ ساعتهٔ غیرپلیسی برای تماس‌های غیراضطراری بسازد و دفتر مستأجران را بازگرداند. ممنوعیت گاز طبیعی در ساختمان‌های نو، گواهی «کارفرمای دستمزد زندگی» و بازنگری مسیر دوچرخهٔ خیابان برادوِی نیز در دستور کار است.

چالش‌ها کم نیست. ائتلاف سه‌حزبی با گرایش‌های متفاوت، به‌ویژه کوپ که رادیکال‌تر شناخته می‌شود، آزمونی برای رهبری فرای است؛ او می‌گوید می‌خواهد فرهنگی «کمتر حزبی» بسازد و به افراد نگران می‌گوید «نترسید». ساخت‌وساز در ونکوور به‌دلیل اهداف مسکن استان و تعرفه‌ها کند است، و پایگاه سیم، یعنی صاحب‌خانه‌ها، کسب‌وکارها، سالمندان و محله‌های مهاجرنشین جنوب شهر، همچنان نگران امنیت و مالیات است. آیندهٔ ونکوور به این بستگی دارد که فرای بتواند وعدهٔ همدلی را به نتیجهٔ ملموس در مسکن، ایمنی و هزینهٔ زندگی تبدیل کند.

نوشته ونکوور به چپ میانه چرخید؛ پیت فِرای، نخستین شهردار سبزِ ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.