عکس‌ها از: Phillip Chin Photography

بیست و ششمین دورهٔ جوایز فیلم و تلویزیون لیو (Leo Awards) بریتیش کلمبیا با اعلام برندگان به کار خود پایان داد. و هنرمندان ایرانی‌تبار در آن خوش درخشیدند.

جوایز لیو، معتبرترین جوایز صنعت فیلم و تلویزیون استان بریتیش کلمبیاست که از سال ۱۹۹۹ هر سال از سوی بنیاد علوم و هنرهای تصاویر متحرک بریتیش کلمبیا برگزار می‌شود. در سال ۲۰۰۵، جشنوارهٔ فیلم جوایز لیو (Leo Awards Film Festival) برای نمایش بهترین‌های تولید فیلم و تلویزیون و تجلیل از آثار برگزیده، به این رویداد اضافه شد.

در جوایز امسال، دو هنرمند ایرانی‌تبار توانستند در این جشنواره برندهٔ جایزه شوند. این دو هنرمند بهرام جواهری و آوا ماریا صفایی بودند.

بهرام جواهری، هنرمند ایرانی-کانادایی ساکن کوکئیتلام، در این جشنواره توانست به‌خاطر انیمیشن «دو سیب»، جوایز بخش‌های بهترین کارگردانی و بهترین کارگردان هنری انیمیشن را از آنِ خود کند. این انیمیشن همچنین در بخش‌های بهترین انیمیشن و بهترین موسیقی برای انیمیشن (حسین زلیخاپور و ژوان زلیخاپور)، نامزد دریافت جایزه شده بود. 

انیمیشن «دو سیب» ساختهٔ بهرام جواهری با استفاده از تکنیک استاپ موشن یعنی فرم‌به‌فرم با تغییر شکل گِل مجسمه‌سازی در برابر دوربین ایجاد شده است. این انیمیشن با الهام‌گرفتن از سیب میخک که در کردستان نشانه‌ای از دوستی و عشق است، روایتی از تبادل فرهنگی میان مهاجر و جامعهٔ میزبانش است.

گفتنی است در شمارهٔ ۱۹۵ رسانهٔ همیاری، مورخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۳، گفت‌وگویی با این هنرمند دربارهٔ همین انیمیشن انجام داده بودیم که علاقه‌مندان می‌توانند آن را در وب‌سایت رسانهٔ همیاری بخوانند. 

مخاطبان کانادایی می‌توانند این انیمیشن را در وب‌سایت هیئت ملی فیلم کانادا از طریق لینک زیر به‌رایگان تماشا کنند:

www.nfb.ca/film/two-apples

آوا ماریا صفایی، هنرمند جوان ایرانی‌تبار هم که زادهٔ کانادا و فرزند پدر و مادری ایرانی-کانادایی‌ست، در این جشنواره به‌خاطر فیلم کوتاه «زیپ» برندهٔ جایزهٔ بهترین تدوین فیلم کوتاه (همراه با همکارش کریس دیتریچ) شد. این فیلم کوتاه همچنین جایزهٔ بهترین چهره‌پردازی را به دست آورد. فیلم کوتاه «زیپ» همچنین در شش ردهٔ دیگر نامزد دریافت جایزه شده بود؛ بهترین فیلم کوتاه (آوا ماریا صفایی و همکارانش به‌عنوان تهیه‌کننده)، بهترین کارگردانی فیلم کوتاه (آوا ماریا صفایی)، بهترین فیلمنامه (آوا ماریا صفایی همراه با سید کَسِل)، بهترین آهنگ برای فیلم کوتاه، بهترین بازیگر فیلم کوتاه (گلاره قدرتی) و بهترین بازیگر جوان (گلاره قدرتی).

فیلم کوتاه و تأثیرگذار «زیپ» داستان ملودی، دختر خواننده و ترانه‌سرایی، است که در تولد شانزده‌سالگی‌اش با زیپی دوخته به دهانش از خواب بیدار می‌شود. این فیلم داستانی‌ست دربارهٔ افراد و به‌ویژه زنانی که صدایشان به‌اجبار خاموش شده و باید بجنگند تا صدایشان شنیده شود. فیلم «زیپ» با این جملهٔ تأثیرگذار پایان می‌یابد: «بهای صدایتان چقدر است؟» فیلم به مردم ایران که در راه آزادی‌شان مبارزه می‌کنند، تقدیم شده است. 

همان‌طور که اشاره شد، آوا ماریا صفایی در این فیلم هم کارگردان بوده و هم یکی از فیلمنامه‌نویسان، تهیه‌کنندگان و تدوینگران این فیلم، و در همهٔ این رده‌ها نامزد دریافت جایزهٔ لیو بود که در نهایت همراه با همکارش، کریس دیتریچ، جایزهٔ بهترین تدوین فیلم کوتاه را دریافت کرد.

فیلم «زیپ» هنوز برای نمایش عمومی در دسترس نیست، ولی علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ آن و همچنین زمان و شیوهٔ پخش این فیلم از وب‌سایت زیر دیدن کنند:

www.theharlequintheatresociety.com

به‌جز هنرمندانی که در بالا به نامشان اشاره شد، هنرمندان ایرانی‌تبار دیگری هم در این جشنواره نامزد دریافت جوایزی شده بودند که بر اساس حروف الفبای نام خانوادگی‌شان به نام و جایزه‌ای که نامزدش بودند، اشاره خواهیم کرد:

نوید صوفی (همراه با همکارانش به‌عنوان تهیه‌کننده) نامزد دریافت جایزهٔ بهترین فیلم تلویزیونی برای فیلم «قتل‌های مِردا: شب فیلم ۱»، نسا عارف (همراه با همکارانش به‌عنوان تهیه‌کننده) نامزد دریافت جایزهٔ بهترین فیلم بلند برای فیلم «با عشق و اندام اصلی»، بهتاش فضلعلی، نامزد دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر در فیلم کوتاه برای فیلم «سرزمین مادری»، سوران مردوخی، نامزد دریافت جایزهٔ بهترین کارگردانی فیلم تلویزیونی برای فیلم «قتل گربه‌ماهی».

علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ این جشنواره از وب‌سایت آن در آدرس www.leoawards.com دیدن کنند.

نوشته درخشش هنرمندان ایرانی‌تبار در جوایز لیو ۲۰۲۴ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

مسعود سخایی‌پور، LJI Reporter – کوکئیتلام

باخبر شدیم انیمیشن کوتاه «دو سیب»، ساختهٔ بهرام جواهری هنرمند ایرانی ساکن کوکئیتلام، از اواسط ماه سپتامبر سال جاری در چند جشنواره به نمایش درآمده است. ازجمله روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم ونکوور (VIFF)، برای نخستین‌بار در بریتیش کلمبیا، به روی پرده خواهد رفت. به‌همین مناسبت گفت‌وگوی کوتاهی داشتیم با ایشان تا دربارهٔ این انیمیشن و ایدهٔ ساخت آن برای خوانندگانمان بگویند که توجه شما را به آن جلب می‌کنیم.

* * * * *

آقای جواهری گرامی، با سلام و سپاس از وقتی که به ما دادید، لطفاً ابتدا برای آن دسته از خوانندگان نشریه که شما را کمتر می‌شناسند، از پیشینهٔ حرفه‌ای خود بگویید. 

با سلام، پیش از انقلاب در نوجوانی عکاس و فیلم‌ساز آماتور بودم و علاقهٔ اصلی‌ام فیلم‌سازی بود. البته در زمینهٔ فیلم‌سازی انیمیشن هم تجربیاتی کرده بودم. اما بعد از انقلاب که از فعالیت فیلم‌سازی محروم شدم، به فیلم‌سازی انیمیشن که امکانات مالی کمتری نیاز داشت و احتیاجی هم به مجوز نداشت، متمایل شدم. در آن موقع تنها مشتری‌های فیلم انیمیشن شبکهٔ یک و دو تلویزیون و کانون پرورش فکری بودند و من فیلم‌های انیمیشن زیادی برای آن‌ها ساختم. بعدها که بالاخره اجازهٔ تحصیل یافتم. لیسانس گرافیک و در نهایت فوق‌لیسانس انیمیشن را از دانشگاه هنر گرفتم. با مهاجرت به کانادا تحصیل را ادامه دادم و دیجیتال انیمیشن خواندم و حالا هم مشغول به کار در این زمینه هستم. البته در لابه‌لای فیلم‌سازی انیمیشن به مجسمه‌سازی و نقاشی هم می‌پردازم.

چه شد که تصمیم به مهاجرت به کانادا گرفتید و ونکوور را برای زندگی انتخاب کردید؟

مهاجر معمولاً دلایل شخصی برای مهاجرت دارد. اما دلایل سیاسی و اجتماعی هم وجود دارند که اتفاقاً بیشتر مطرح می‌شوند. در مورد خودم می‌توانم بگویم که به‌امید دسترسی بیشتر به فرصت‌ها و موقعیت‌های بهتر و آنچه که در کشور خودم از آن محروم بوده‌ام، مهاجرت کرده‌ام.

در مورد مقصد یعنی کانادا و ونکوور، واقعاً اتفاقی بوده و با مطالعهٔ کافی آن را انتخاب نکردم. 

انیمیشن جدید شما با عنوان «دو سیب» (Two Apples) طی ۱۹ سپتامبر تا ۷ اکتبر امسال در سه جشنوارهٔ مختلف اکران خواهد شد. لطفاً کمی دربارهٔ این انیمیشن برایمان بگویید. چه چیزی الهام‌بخش شما برای ساخت آن بوده است؟

این فیلم اصلاً حرف دل مهاجران است. هرچند دوست ندارم معنایی برای فیلم توضیح بدهم اما می‌توانم به‌طور سربسته بگویم که به‌اعتقاد من مهاجر کالایی نیست که به کشور میزبان وارد کرده باشند، بلکه به‌عنوان یک انسان دارای پیشینه و فرهنگ خاص است و به‌انتخاب خودش مهاجرت کرده است و بنا بر طبیعت مهاجرت، بر جامعهٔ میزبان اثر می‌گذارد و اثر می‌گیرد. یک رابطهٔ پویای بده‌بستان اینجا حاکم است. در فیلم، سیب میخک نشان نمادی است از این ردوبدل فرهنگی که بین پسر و دختر اتفاق می‌افتد.

لطفاً کمی دربارهٔ معنای سیب میخک یا سیب میخک‌دار (سێوی میخەکڕێژ) در فرهنگ کُردی برای خوانندگانمان توضیح دهید.

سیب میخک نشانهٔ دوستی و عشق است. در کردستان رسم بر این بوده است که هرگاه کسی می‌خواسته عشق و علاقه‌اش را به دیگری ابراز کند، به او سیب میخک‌نشان هدیه می‌داده است. و البته محدود به عاشق و معشوق نیست، و هر رابطه دوستانه‌ای را شامل می‌شود. مثل رابطهٔ مادر و فرزند، دو دوست و البته عاشق و معشوق. ترکیب سیب و میخک هم شکل زیبایی دارد و هم بسیار خوش‌بوست و ماندگاری زیادی دارد. می گویند تا دویست سال می‌ماند.

انیمیشن «دو سیب»، علاوه بر روایت داستانی‌اش، فریم‌به‌فریم همچون اثری هنری چشم‌نواز است. در خلق این اثر چه هنرمندان دیگری با شما همکاری داشته‌اند و در چه بخش‌هایی؟

تکنیک این انیمیشن استاپ‌موشن است، یعنی فرم‌به‌فرم با تغییر شکل گِل مجسمه‌سازی در برابر دوربین ایجاد شده است. این تکنیک را تاکنون کس دیگری انجام نداده است. البته در پروسهٔ تولید از تکنیک دیجیتال هم کمک گرفته شده است. کارگردان و انیماتور من بوده‌ام اما دوستان دیگری مخصوصاً در بخش دیجیتال همکار بوده‌اند.

آیا برای ساخت این انیمیشن کمک‌هایی هم دریافت کرده‌اید؟ اصولاً حمایت‌های دولتی در سطوح مختلف از کارهای هنری را چگونه می‌بینید؟

هیئت ملی فیلم کانادا (National Film Board of Canada) که به‌اختصار NFB خوانده می‌شود تهیه‌کنندهٔ این فیلم بوده است و این فیلم بر اساس کمک ساخته نشده است. NFB تشکیلاتی است شبیه کانون پرورش فکری خودمان در ایران. من به آن‌ها طرحم را پیشنهاد داده‌ام و آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند و در مراحل تولید همکار بوده‌اند.

پس از اکران‌های جشنواره‌ای، آیا این انیمیشن برای تماشای عموم مردم در دسترس خواهد بود؟ اگر پاسخ مثبت است، چگونه و در چه پلتفرمی؟

این فیلم پس از اکران برای نمایش آنلاین در کانادا از طریق وب‌سایت nfb.ca به‌صورت رایگان در دسترس قرار خواهد گرفت.

آیا در آیندهٔ نزدیک پروژه‌ای در دست تهیه و اجرا دارید؟

بله، روی قصهٔ دیگری کار می‌کنم و البته هنوز در ابتدای کارم، تا بعد چه پیش آید.

با سپاس از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید.

نوشته بهرام جواهری: مهاجر بر جامعهٔ میزبان اثر می‌گذارد و اثر می‌گیرد اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

کافه کجا در نورث ونکوور تا پایان ماه ژوئیهٔ ۲۰۲۳ میزبان نمایشگاه آثار افشین سبوکی، انیماتور، کارتونیست و کاریکاتوریست ساکن ونکوور است. این نمایشگاه از ابتدای ماه ژوئیه آغاز شده و در روز ۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ رسماً افتتاح شد و با استقبال خوب علاقه‌مندان ایرانی و غیرایرانی مواجه شده است.

افشین سبوکی دربارهٔ هدف از برگزاری این نمایشگاه می‌گوید: «این نمایشگاه کارتون با هدف نشان‌دادن تضادها و چالش‌هایی که فرهنگ‌های باستانی در مواجهه با زندگی مدرن دارند، برگزار شده است. در هر تابلوی این نمایشگاه، تلاش شده است تا جنبه‌هایی از این تضادها به‌صورت خلاقانه و با استفاده از طنز سیاه به تصویر کشیده شوند. 

با استفاده از قابلیت اغراق و طنز در کارتون‌ها، چالش‌های مختلفی در مورد گذشته در برابر زندگی مدرن به تصویر کشیده شده و با نگاهی جدید به موضوعاتی مانند مهاجرت، تکنولوژی، تغییرات اجتماعی، روابط اجتماعی، تفاوت‌های نظری و فرهنگی و دیگر موارد مرتبط اشاره می‌شود.

این نوع نمایشگاه‌ها با استفاده از طنز سیاه و خلاقیت در کارتون‌ها، اغلب به‌منظور آگاه‌سازی و تأمین بستری برای بحث و تبادل نظر دربارهٔ مسائل جامعه و مسائل فرهنگی برگزار می‌شوند.»

افشین سبوکی برندهٔ جوایز متعددی از جشنواره‌های داخل و خارج از ایران است. از آن‌جمله او توانسته است از مسابقاتی در ایتالیا، ترکیه، چین و کانادا لوح تقدیر یا جوایزی دریافت کند. از تازه‌ترین مقام‌های او در جشنواره‌های بین‌المللی، کسب مقام سوم از هفدهمین دورهٔ مسابقهٔ بین‌المللی کارتون مطبوعاتی 17th World Press Freedom International Editorial Cartoon Competition از کانادا در سال ۲۰۱۷ بود.

همچنین نمایشگاه‌هایی از آثار افشین سبوکی در خارج از ایران برگزار شده است که از جملهٔ آن‌ها نمایشگاه برگزارشده در دانشگاه ایندیانا، ایندیاناپُلیس، آمریکا در سال ۲۰۰۶ و نمایشگاه سال ۲۰۱۰ در سالن Silk Purse Arts Centre وست ونکوور بوده است. او همچنین در دو دورهٔ فستیوال بین‌المللی کارتون تهران جزو هیئت داوران بوده‌ است.

افشین سبوکی زادهٔ شیراز است. از همان کودکی به طراحی علاقه‌مند شد. زمانی‌که در رشتهٔ نقاشی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل می‌کرد، در سال‌های آخر تحصیلش به‌همت دانشجویان علاقه‌مند به انیمیشن ازجمله خودش، استودیو کوچکی در دانشکده ایجاد کردند و او اولین کارهای انیمیشن خود را در آنجا تجربه کرد. بعد از آن، فعالیت مطبوعاتی‌اش به‌عنوان کارتونیست و کاریکاتوریست شروع شد. او در گروه طراحی روزنامهٔ همشهری در کنار هنرمندانی چون اسد بیناخواهی، علی جهانشاهی، علی مریخی و نیک‌آهنگ کوثر به‌مدت ۱۲ سال کار کرد و در کنار آن با مجلاتی چون طنز و کاریکاتور، کیهان کاریکاتور و… همکاری کرد. آخرین نشریه‌ای در ایران که با آن همکاری داشت، روزنامهٔ شرق بود که در آن زمان دبیر سرویس طرح و کارتون آن بود. او همچنین در کنار فعالیت مطبوعاتی با تعدادی استودیو انیمیشن به‌عنوان طراح کاراکتر و انیماتور کار کرد و نیز در ساخت و کارگردانی چند انیمیشن تبلیغاتی همکاری کرد. در سال ۲۰۰۴ برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ انیمیشن در دانشگاه هنر پذیرفته شد، ولی به‌خاطر مهاجرت به کانادا تحصیلات تکمیلی‌اش در ایران نیمه‌تمام ماند.

او در سال ۲۰۰۵ به ونکوور آمد و در چند دوره کلاس در زمینهٔ انیمیشن ازجمله در Van Art، ‏BCIT و دانشگاه کپیلانو مهارت‌هایش را تقویت کرد. او در ساخت انیمیشنی دربارهٔ محمود احمدی‌نژاد پس از انتخابات جنجال‌برانگیز سال ۱۳۸۸ در ایران، مشارکت کرد که این انیمیشن با استقبال بسیار زیادی مواجه شد.

افشین سبوکی در حال حاضر در کانادا در زمینهٔ طراحی انیمیشن فعالیت می‌کند و تاکنون در چندین سریال تلویزیونی انیمیشن ازجمله Teen Titans Go!‎، ‏‏Transformers،‏ Rescue Bots‏، Supernoobs‏، Chuck’s Choice‏، Carmen Sandiego‏، The Bravest Knight‏، 16th Hudson و Star Trek: Lower Decks مشارکت کرده است که این سریال‌ها از شبکه‌های پرطرفدار تلویزیونی و پخش آنلاین مانند Netflix، ‏ CTV Sci-Fi و Crave پخش شده است.

او در کانادا در کنار حرفهٔ‌ اصلی‌اش که طراحی انیمیشن است، با چند نشریهٔ فارسی‌زبان ازجمله رسانهٔ همیاری همکاری داشته‌ و در سال‌های اخیر چندین اثر از او در این نشریه منتشر شده است. از آن جمله طرح او برای مطلب ویژه‌ای دربارهٔ قانون مرگ به‌دلیل قصور در بریتیش کلمبیا بود که این مطلب به مرحلهٔ نهایی سی و ششمین دورهٔ جوایز روزنامه‌نگاری جک وبستر در سال ۲۰۲۲ راه یافت و ترجمهٔ انگلیسی آن هم منتشر شد.

همچنین چندین طرح دربارهٔ خیزش «زن، زندگی، آزادی» از او در نشریهٔ رسانهٔ همیاری منتشر شد و دو کاریکاتور او از ایرج‌ پزشک‌زاد، نویسندهٔ فقید، و کیومرث پوراحمد، کارگردان فقید، روی جلد این مجله کار شد.

او همچنین با نشریات و رسانه‌های آنلاین ازجمله خودنویس، بی‌بی‌سی فارسی و کمپین حقوق بشر برای ایران همکاری داشته‌ است و مدتی هم برای نشریاتی چون Jewish Independent و The Source تصویرگری مقالات و گهگاه طراحی روی جلد کار کرده‌ است.

آثار افشین سبوکی، تا پایان ماه ژوئیهٔ ۲۰۲۳ در ساعات کاری کافه کجا، واقع در نورث ونکوور در آدرس زیر برای بازدید و خرید به نمایش گذاشته شده است:

‎239 St Georges Ave, North Vancouver, BC V7L 4T4

نوشته گزارشی از نمایشگاه آثار افشین سبوکی در کافه کجا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

جای خوشبختی است که هنرمندان ایرانی هم در بین طراحان طراز اول انیمیشن در جهان به جایگاه شایسته‌ای دست یافته‌اند. یکی از این هنرمندانِ موفق، حمید غلامی‌پور است. او که در ساخت چندین سریال و انیمیشن مطرح جهانی مشارکت داشته، کارنامهٔ پرباری در زمینهٔ هنرهای دیگر نیز دارد. در این شماره گفت‌وگویی با ایشان داشتیم تا خوانندگان با کارهای ایشان و همچنین جایگاه ونکوور در صنعت انیمیشن از زبان هنرمندی فعال و موفق در این صنعت آشنا شوند؛ توجه شما را به این گفت‌وگو جلب می‌کنیم.

سلام آقای غلامی‌پور، با سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید، سپاسگزار می‌شویم در ابتدا قدری دربارهٔ خودتان برایمان بگویید. لطفاً کمی از فعالیت‌هایتان در ایران بگویید و اینکه کِی به کانادا مهاجرت کردید؟

با درود خدمت شما و ممنون‌ام که از من برای این گفت‌وگو دعوت کردید.  متولد شهر کوچک کارگری در استان مازندران هستم به‌نام شاهی که هم‌اکنون به قائم‌شهر تغییر نام پیدا کرده است. والدینم از مهاجران آذری‌زبان بودند که به‌مانند بسیاری، برای یافتن کار به این شهر که چندین کارخانهٔ نساجی و بافندگی داشت، مهاجرت کرده بودند. از بدو کودکی تحت تأثیر برادر بزرگم که نقاشی می‌کرد به طراحی و نقاشی علاقه پیدا کردم و این علاقه تا به امروز با من همراه است. تحصیلات ابتدایی و متوسطه‌ام را در همان شهر گذراندم. در آن شهر امکانی برای آموزش آکادمیک در رابطه با هنرهای تجسمی نبود و به‌همین دلیل، آموزه‌هایم محدود بود به زنگ‌های هنر مدرسه با معلمانی که اغلب از هنرهای تجسمی سررشته‌ای نداشتند و فقط برای پرکردن ساعات کاری‌شان بر سر کلاس حاضر می‌شدند. 

در بحبوحهٔ انقلاب اسلامی ایران جذب فعالیت‌های سیاسی شدم و به‌مانند بخش وسیعی از جوانان و نوجوانان چند سالی را در زندان سپری کردم.

بعد از آزادی از زندان برای یافتن کار به تهران نقل مکان کردم. اما دغدغهٔ اصلی‌ام فراگیری هنرهای تجسمی به‌صورت آکادمیک بود که این امر با توجه به سوابق سیاسی من، در آموزشگاه‌های دولتی امری غیرممکن بود. لاجرم به‌صورت پاره‌وقت توانستم در هنرستان کمال‌الملک به تحصیل در رشتهٔ طراحی وارد شوم. شرکت در این کلاس‌ها که آن زمان آقای سعید برومند استادش بود، تأثیر فوق‌العاده مثبتی نه‌تنها به‌لحاظ شیوهٔ طراحی و تکنیک، بلکه روی نحوهٔ نگرش من به هنر داشت. نوع تدریس در این کلاس با هر آنچه که در آن دوران درس داده می‌شد، فرق می‌کرد. هنرجو به‌جای تمرین‌های خسته‌کننده از گل و گلدان و پرداختن به سایه‌روشن‌ها، مستقیماً به طراحی تند و کوتاه‌مدت از فیگور انسان‌ها واداشته می‌شد. البته ما هنرجویان به‌علت نداشتن مدل مجبور بودیم هر کدام خودمان به‌نوبت مدل شویم. آموزه‌هایم از این دوران پایهٔ بسیار محکمی شد برای فعالیت‌های بعدی و همین‌طور کیفیت پورتفولیویی که من را واجد صلاحیت  برای ورود به رشتهٔ انیمیشن در دانشگاه کپیلانو نورث ونکوور در کانادا کرد.

در اینجا مایل‌ام اشاره کنم که من پیش از آمدن به ونکوور، به‌مدت ۱۵ سال در دفتر طراحی‌ای که به‌اتفاق دوستم تأسیس کرده بودیم، خدمات طراحی برای چاپ‌های افست و سیلک‌اسکرین (چاپ پارچه) ارائه می‌دادیم. 

من به اتفاق همسرم مهین و دو فرزندم نیما و مانی که در آن زمان به ترتیب ۹ و ۳ ساله بودند در آگوست ۱۹۹۹ به ونکوور مهاجرت کردیم.

چه شد که از ایران خارج شدید و چرا کانادا و شهر ونکوور را برای مهاجرت انتخاب کردید؟

این را که دقیقاً چه اتفاقی باعث شد که به فکر مهاجرت افتادیم، به‌یاد ندارم. اما انگیزهٔ ما چیزی نبود جز زندگی بهتر برای خودمان و فرزندانمان. در آن مقطع زمانی از طریق دوستان نزدیکمان اطلاع پیدا کردیم که می‌توانیم از طریق رشتهٔ کاری و تحصیلی همسرم که در ارتباط با کامپیوتر بود، به کانادا مهاجرت کنیم. اولین انتخابمان  برای اقامت به‌خاطر موقعیت شغلی بیشتر شهر تورنتو بود، اما در لحظات پایانی آمدنمان به‌علت شنیده‌هایمان در رابطه با زیبایی‌ها، طبیعت و آب‌و‌هوای این منطقه نظرمان تغییر کرد و به این شهر آمدیم. فکر کنم آمدنمان به کانادا و همین‌طور شهر ونکوور یکی از بهترین تصمیمات زندگی‌مان بود. 

آیا در کانادا هم فعالیت در همان حوزهٔ هنری را ادامه دادید؟ لطفاً کمی از فعالیت‌هایتان در اینجا برایمان بگویید.

اگر منظور شما از فعالیت‌های هنری، کارهایی است که من در گذشته در ایران انجام می‌دادم، باید بگویم که از ابتدای ورودم به ونکوور، به‌مدت کوتاهی حدوداً یک سال به کارهای طراحی و نقاشی (آبرنگ و رنگ روغن) به‌منظور فروش آن‌ها و کسب درآمد، پرداختم، اما به‌دلیل تصمیمی که قبل از مهاجرتم مبنی بر تحصیل در رشتهٔ انیمیشن گرفته بودم، اقدام به تهیهٔ پورتفولیو که برای ورود به دانشگاه لازم بود، کردم.

توانستم در سال ۲۰۰۱ وارد دانشگاه کپیلانو در رشتهٔ انیمیشن دوبعدی شوم. از آن به بعد بود که مسیر فعالیت‌های هنری‌ام تغییر پیدا کرد.

تفاوت فعالیت در کار هنری در ایران و کانادا را چگونه می‌بینید؟ 

تفاوت‌ها به حتم از تمام مسائلی که در پیرامونمان می‌گذرد، جدا نیست. تفاوت‌هایی که ریشه در مسائل اقتصادی، فرهنگی و همین‌طور سیاسی دارد. من از کشوری آمده‌ام که برای هنرجوهایش طراحی‌کردن از مدل برهنه قدغن بوده و است، سالیان سال پیکرتراشی ممنوع بود. عکس‌های آثار هنری در کتاب‌های مرجع با تشخیص فردی که بویی از هنر نبرده است، حذف می‌شود. مسلماً من که از این  کشور پا به اینجا گذاشته‌ام، این تفاوت‌ها را به‌مراتب بیشتر احساس می‌کنم. به‌عبارتی وجود آزادی‌های فردی به‌صورت نامحدود برای یک هنرمند  مهاجر در این کشور از جمله بارزترینِ این تفاوت‌هاست. فکر کنم اگر به این شکل مطرح کنم بهتر باشد که نبودِ آزادی فردی باعث از بین رفتن خلاقیت می‌شود و نبود خلاقیت هم باعث رکود کارهای هنری و فرهنگی می‌شود.

سیستم آموزشی و تدریس که مبنای آن بر پایهٔ کمک به رشد خلاقیت‌های فردی است، همچنین حمایت از هنرمند در طول دورهٔ آموزشی و همین‌طور بعد از پایان آن را می‌توانم از دیگر ویژگی‌های اینجا نام ببرم.  

شما و همکارانتان از جمله هنرمند همشهری‌مان آقای افشین سبوکی، در استودیوی کلاغ سفید، اولین گروهی بودید که از محمود احمدی‌نژاد انیمیشن ساختید. لطفاً کمی دربارهٔ ایدهٔ ساخت این انیمیشن و بازخوردهای آن برایمان بگویید.

بله، درواقع همکاری ما به پیش از به‌وجودآمدن جنبش سبز و شروع اعتراضات مردمی برمی‌گردد. من به‌اتفاق آقای افشین سبوکی و همین‌طور آقای رهام بهمنش که در حوزهٔ موسیقی فعال‌اند، تحت نام استودیو کلاغ سفید دور هم جمع شدیم تا در اوقات فراغتمان به ساخت فیلم‌های انیمیشن کوتاه بپردازیم. حاصل این همکاری چند کلیپ بود، از جمله یک کلیپ کوتاه برای شاعره‌ای که دقیقاً نامشان در خاطرم نیست، یک کلیپ موزیک‌ویدیو برای ترانهٔ قدیم با صدای آقای اصلانی و همین‌طور دو کلیپ در اعتراض به تقلب انتخاباتی که منجر به ریاست‌جمهوری آقای احمدی نژاد شد.

دو کلیپ آخر، در آن مقطع به‌شکل بی‌سابقه‌ای مورد توجه و استقبال مردم داخل و خارج قرار گرفت و باعث شد که وبسایت ما به‌دلیل مراجعهٔ زیاد به آن از کار بیفتد و به‌اصطلاح crash کند. در همین رابطه هم مصاحبه‌ای با صدای آمریکا (VOA) داشتم. 

نحوهٔ ساختن آن کلیپ به این شکل بود که هر آخر هفته یا در کافی شاپ یا در خانهٔ افشین جمع می‌شدیم و دربارهٔ موضوع با هم مشورت می‌کردیم و در نهایت تصمیم می‌گرفتیم. هرکدام از ما گوشه‌ای از کار را به‌عهده می‌گرفت. رهام در ارتباط با موزیک و ارائهٔ ایده نقش ایفا می‌کرد. من و افشین هم در ارتباط با استوری‌بُرد، طراحی کاراکتر، پس‌زمینه (background) و انیمیشن کار می‌کردیم. جمع خوبی بود ولی متأسفانه بعد از اتمام موزیک‌ویدیوی آقای اصلانی به‌پایان رسید.

طی سال‌های گذشته، شما در پروژه‌های مختلف شرکت‌های مطرح در صنعت انیمیشن کار کرده‌اید. می‌شود لطفاً تعدادی از این انیمیشن‌ها را نام ببرید و بفرمایید کدامیک از آن‌ها را خودتان بیشتر دوست دارید؟

کارهایی که در این مدت انجام داده‌ام، تماماً در بخش فیلم‌های انیمیشن برای سریال‌های تلویزیونی متمرکز بوده است. اولین کار حرفه‌ای انیمیشن بعد از فارغ‌التحصیلی‌ام در استودیو B کلید خورد که یکی از اولین استودیوهایی است که در ونکوور کانادا در حوزهٔ انیمیشن شروع به فعالیت کرده است. در آن استودیو با تیم انیمیشنی که روی پروژهٔ کوچکی به‌نام Reader Rabbit  کار می‌کردند، مشغول به کار شدم. در واقع این اولین تجربهٔ من به‌صورت حرفه‌ای در زمینهٔ انیمیشن بود که در آن با مشکلات زیادی مواجه شدم. بعد از آن با تجربه‌ای که از این استودیو به‌دست آوردم، توانستم در پروژه‌ای بزرگ‌تر به‌نام The Buzz on Maggie که متعلق به شرکت دیزنی بود و مجری‌اش استودیو Bardel بود، شرکت داشته باشم. بعد از آن در پروژه‌های بسیاری که متعلق به شرکت‌هایی مانند دریم ورکس، برادران وارنر، نتفلیکس و فاکس بودند، کار کردم. مجری تمام این پروژه‌ها استودیوهایی مستقر در ونکوور به‌مانند Bardel، WildBrain، Big Bad Boo، Titmouse و Slap Happy Cartoons بوده‌اند.

از برجسته‌ترینِ آن‌ها که از انجامشان بسیار لذت برده‌ام، فصل سوم و چهارم سریال انیمیشن نام‌آشنای تام و جری، سریال کمدی Bob’s Burgers‏، Carmen Sandiego، ‏(Rick and Morty (pilot، ‏ Teen Titans، جرجِ جنگل (George of the Jungle) و انیمیشن داستان‌‌های هزار و یک شب (‎1001 Nights) در استودیو Big Bad Boo بوده‌اند.

در حال حاضر، در استودیو WildBrain در پروژهٔ Strawberry Shortcake مشغول به کارم.

به‌نظر شما جایگاه کانادا و به‌ویژه ونکوور در صنعت ساخت انیمیشن کجاست؟

کانادا و به‌ویژه ونکوور یکی از قطب‌های صنعت فیلم‌سازی و همچنین بازی‌های کامپیوتری در جهان و خصوصاً آمریکای شمالی است. بسیاری از پروژه‌های بزرگ آمریکایی در این شهر کلید می‌خورد که  این امر باعث ورود سرمایه به این شهر شده است. در واقع  از سال ۲۰۰۸ که دولت بریتیش کلمبیا قوانینی در رابطه با معافیت مالیاتی برای شرکت‌های فعال در این حوزه را تصویب کرد، باعث رشد روزافزون این صنعت شد و از طرفی ونکوور از جمله شهرهای کاناداست که دارای مراکز آموزشی خوبی مانند دانشگاه‌های امیلی کار و کپیلانو و مدرسهٔ فیلم‌سازی ونکوور (Vancouver Film School) است. هر سال ونکوور پذیرای دانشجویان بسیاری چه از شهرهای دیگر کانادا و چه از کشورهای دیگر برای تحصیل در این رشته است. به باور من ونکوور آیندهٔ بسیار روشنی در بخش صنعت سرگرمی خصوصاً انیمیشن دوبعدی و سه‌بعدی پیش رو دارد.

شما در کنار فعالیت حرفه‌ای‌ تمام‌وقتتان، هرازچندی به کارهای نقاشی و خصوصاً پرتره می‌پردازید. پرترهٔ استاد محمد محمدعلی نمونه‌ای از این کارهاست که هفتهٔ گذشته در داون‌تاون ونکوور حضوراً به ایشان تقدیم شد. آیا قصد دارید کار بر روی چهرهٔ افراد شناخته‌شده را به‌عنوان یک پروژه ادامه بدهید؟

درست است. من با  شروع همه‌گیری کرونا، به‌دلیل اوقات فراغت  بیشتر توانستم زمانی را به نقاشی  با رنگ روغن و خصوصاً کار بر روی پرتره بگذرانم. در این دوران اقدام به کشیدن چند کار رنگ روغن در زمینهٔ پرتره و طبیعت کردم. کار بر روی چهرهٔ استاد محمد محمدعلی که به بهانهٔ زادروز تولد ایشان انجام شد یکی از آن‌ها بود که خوشبختانه مورد توجه استاد قرار گرفت و بنده بسیار از این بابت خوشحال‌ام.

اما در مورد اینکه انجام این کار به‌صورت یک پروژهٔ طولانی‌مدت صورت بپذیرد، باید بگویم علاقهٔ بسیاری برای انجام این کار دارم. به‌یقین در آینده دست به این  کار خواهم زد، اما اینکه در چه مقطع زمانی‌ای انجامش بدهم، نمی‌دانم. در حال حاضر کار بر روی انیمیشن‌های استودیو زمان زیادی از ساعات روزانه‌ام را اشغال کرده و یافتن فراغتی که بتوانم به این امر بپردازم بسیار مشکل است.    

آیا در آیندهٔ نزدیک قصد برگزاری نمایشگاهی از آثار تان را در شهرمان دارید؟

تصمیمی برای برگزاری نمایشگاهی از کارهایم  در آیندهٔ نزدیک را ندارم. به باور من برای برپایی یک نمایشگاه، نیاز است که فرد برگزارکننده به آن درجه رسیده باشد که بتواند به زبانی که خاص اوست با مخاطبان خود ارتباط برقرار کند. این امر با ممارست و کار شبانه‌روزی و حرفه‌ای میسر می‌شود. علی‌رغم علاقه‌ای که برای برپایی نمایشگاه داشته و دارم، این امر را موکول به زمانی می‌کنم که به آن نقطه رسیده باشم. خوشبختانه با کارهایی که اخیراً انجام داده‌ام، قدم‌های اولیه را در این راه برداشته‌ام. در حال حاضر انجام پروژه‌های انیمیشن شخصی‌ام که برخی از آن‌ها تا مرحلهٔ استوری‌بُرد نیز پیش رفته، از اولویت‌های برنامهٔ آینده‌ام است. 

برای علاقه‌مندان به رشتهٔ انیمیشن چه توصیه‌هایی دارید تا بتوانند در این حوزه موفق شوند؟ 

برای موفقیت در این رشته فرد هنرجو باید مهارت طراحی‌اش را پرورش دهد. توصیهٔ من به این افراد این است که قبل از واردشدن به مدارس آموزشی در رشتهٔ انیمیشن چه دوبعدی و چه سه‌بعدی، مهارت طراحی‌شان را بالا ببرند. برای این کار شرکت در کلاس‌های آزاد (life drawing) بسیار مفید و تأثیرگذار است. طراحی یکی از پایه‌ای‌ترین ابزارهایی است که یک فرد برای ورود به حوزهٔ انیمیشن نیاز دارد. به‌عبارتی طراحی کلید اصلی موفقیت در زمینهٔ انیمیشن است. همچنین نقش مهمی برای هنرجو در تهیهٔ پورتفولیویی پربار دارد.  نکتهٔ دیگر که بر آن  تأکید می‌کنم، ضرورت علاقهٔ واقعی فرد هنرجو به این رشته است؛ پرداختن به کار انیمیشن توان بسیار زیادی می‌طلبد و بخش قابلِ‌توجهی از زندگی او را اشغال می‌کند. در واقع بخشی از زندگی او می‌شود. شما در همه‌حال فکرتان مشغول آن خواهد بود، حتی اگر در پشت میز کار خودتان هم  نباشید. به‌عبارتی  علاقه و لذت‌بردن از انجام آن شرط اصلی ورود به این رشته است. اگر شخصی علاقهٔ واقعی به این کار نداشته باشد، به‌احتمال زیاد در میانهٔ راه از ادامهٔ آن باز خواهد ایستاد. رشتهٔ انیمیشن شامل بخش‌های مختلفی می‌شود، کسانی که به این رشته علاقه دارند، می‌توانند شانسشان را در حوزه‌های مختلف این رشته شامل: انیمیشن، طراحی کاراکتر (character design)، جلوه‌های ویژه (special effects)، طراحی پس‌زمینه (background design) و رنگ‌آمیزی (coloring) امتحان کنند. خوشبختانه ونکوور همان‌طور که قبلاً اشاره کردم، دارای مراکز بسیار عالی و با امکانات فراوان در این زمینه است.

 با سپاس دوباره از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید.

بسیار خوشحال‌ام  این امکان را داشتم  که از طریق نشریهٔ بسیار موفق شما که در بین ایرانیان مهاجر  شهر ونکوور مخاطب فراوان پیدا کرده، با هم‌میهنانم صحبت کنم. با سپاس فراوان

نوشته حمید غلامی‌پور: نبودِ آزادی فردی باعث از بین رفتن خلاقیت می‌شود اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

هومن کبیری پرویزی – ونکوور

اگر فرزند کوچکی داشته باشید، احتمالاً با بسیاری از سریال‌های تلویزیونی انیمیشنی آشنایید و شاید خودتان هم خواسته یا ناخواسته همراه با فرزندتان به تماشای برخی از این سریال‌ها نشسته باشید. برای تهیهٔ این سریال‌های انیمیشنی تیم‌های متعددی فعالیت می‌کنند ولی بار اصلی بر دوش تیم انیماتور است که با هنر، خلاقیت، دانش و تلاش خود به شخصیت‌ها جان می‌دهند ولی خودشان اغلب ناشناس می‌مانند. اگر این روزها هنگام عبور از اتوبان‌های مترو ونکوور نگاهی به بیلبوردهای تبلیغاتی کرده باشید، ممکن است چشمتان به تبلیغ انیمیشن «پیشتازان فضا: عرشه‌های پایینی» (Star Trek: Lower Decks) که به‌تازگی پخش آن از شبکه‌های CTV Sci-Fi و Crave آغاز شده است، خورده باشد اما شاید ندانید یکی از طراحان این انیمیشن پرطرفدار، هنرمنِد خلاق، دوست‌داشتنی و افتادهٔ شهرمان ونکوور، افشین سبوکی است. آشنایی اغلب مردم با آثار ایشان در مطبوعات و رسانه‌های داخل و خارج از ایران به کاریکاتورها و کارتون‌هایشان و همچنین ساخت انیمیشنی از محمود احمدی‌نژاد پیش و پس از انتخابات جنجال‌برانگیز ریاست جمهوری ایران در سال ۲۰۰۹ میلادی (۱۳۸۸ شمسی) محدود می‌شود در حالی که این هنرمند، سال‌هاست در زمینهٔ ساخت انیمیشن با بزرگ‌ترین شرکت‌های طراز اول دنیا همکاری دارد و در ساخت چندین انیمیشن مشهور مشارکت داشته است. به بهانهٔ آغاز پخش سری جدید انیمیشن‌ پیشتازان فضا در کانادا، که افشین سبوکی هم در ساخت آن مشارکت داشته است، گفت‌وگویی با ایشان داشتیم تا خوانندگانمان با ایشان و کارهایشان بیشتر آشنا شوند که توجه شما را به آن جلب می کنیم. 

سلام آقای سبوکی، با سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید، بدون تعارف باید بگوییم کمتر کسی است که با کارهای شما به‌ویژه در نشریات ایران آشنا نباشد، ولی شاید خوانندگان ما کمتر دربارهٔ خود شما و کارهای شما در زمینهٔ ساخت انیمیشن بدانند. برای همین سپاسگزار می‌شویم قدری دربارهٔ خودتان برایمان بگویید. اینکه کجا به دنیا آمدید، در چه رشته‌ای تحصیل کردید، با چه نشریاتی و در چه زمینه‌هایی کار می‌کردید و آیا در کنار کارهای هنری‌تان کار دیگری هم می‌کردید؟

متولد شیراز هستم. از همان کودکی به طراحی علاقه‌مند بودم و گوشهٔ کتاب‌های درسی‌ام مثل فلیپ‌بوک طراحی‌هایی می‌کشیدم که با ورق‌زدن جان می‌گرفتند. در آن زمان به‌جز تعداد معدودی کتاب، هیچ کلاس و منبع دیگری در مورد ساخت انیمیشن در دست نبود. زمانی که در رشتهٔ نقاشی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل می‌کردم، در سال‌های آخر تحصیلم به همت دانشجویان علاقه‌مند به انیمیشن از جمله خودم، استودیو کوچکی در دانشکده ایجاد شد و اولین تجربه‌ها را در آنجا انجام دادیم. بعد از آن فعالیت مطبوعاتی من به‌عنوان کارتونیست و کاریکاتوریست شروع شد و من در گروه طراحی روزنامهٔ همشهری در کنار بقیهٔ دوستان هنرمند چون اسد بیناخواهی، علی جهانشاهی، علی مریخی و نیک‌آهنگ کوثر به‌مدت ۱۲ سال کار کردم و در کنار آن با مجلاتی چون طنز و کاریکاتور، کیهان کاریکاتور و… همکاری کردم. آخرین نشریه‌ای که با آن همکاری داشتم روزنامهٔ شرق بود که در آن زمان دبیر سرویس طرح و کارتون آن بودم. همچنین در کنار فعالیت مطبوعاتی با تعدادی استودیو انیمیشن به‌عنوان طراح کاراکتر و انیماتور کار کردم و نیز در ساخت و کارگردانی چند انیمیشن تبلیغاتی همکاری کردم. در سال ۲۰۰۴ برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ انیمیشن در دانشگاه هنر پذیرفته شدم، ولی به‌خاطر مهاجرت به کانادا نیمه‌تمام ماند.

قبل از اینکه سؤالات دیگر را ادامه بدهیم، ممنون می‌شویم برایمان از تفاوت بین کارتون و کاریکاتور بگویید و شما خودتان در کدام زمینه بیشتر فعال‌اید.

جالب اینجاست که کارتون و کاریکاتور هر دو ریشه در ایتالیا دارند و هر دو بعد از انقلاب عظیم فرهنگی و هنری رنسانس در ایتالیا به ظهور رسیده‌اند. کارتون به قطعهٔ کاغذ ضخیم یا همان مقوایی گفته می‌شده که اسکچ اولیهٔ یک نقاشی یا مجسمه روی آن اتود می‌شده و در طول زمان و بعد از اختراع چاپ و ایجاد نشریات، این واژه برای طراحی‌های طنزآمیز در مورد سوژه‌های معمولاً انتقادی یا همان کارتون مطبوعاتی (Editorial Cartoon) اطلاق می‌شود.

کاریکاتور از لغت ایتالیایی کاریکاره به‌معنای بیش از حد بار کردن یا اغراق کردن می‌آید و در مورد طراحی‌های اغراق‌شده همراه با طنز و نکته‌بینی از چهره به‌کار می‌رود. به‌طور خلاصه کاربرد کارتون و کاریکاتور با هم اشتراکات زیادی دارند، ولی کاریکاتور مختص طراحی از چهره است. گرچه مرا بیشتر به‌عنوان کاریکاتوریست می‌شناسند، ولی من در هر دو زمینهٔ کارتون و کاریکاتور کار کرده‌ام.

شما، هم در ایران و هم در خارج از ایران برندهٔ جوایز متعددی شده‌اید، سپاسگزار می‌شویم مهم‌ترین آن‌ها را بفرمایید.

من توانسته‌ام به‌جز جوایز داخلی، از مسابقاتی در ایتالیا، ترکیه، چین و کانادا لوح تقدیر یا جوایزی دریافت کنم. که آخرین آن‌ها از هفدهمین دورهٔ مسابقه بین‌المللی کارتون مطبوعاتی 17th World Press Freedom International Editorial Cartoon Competition از کانادا در سال ۲۰۱۷ بود که مقام سوم را در آن به‌دست آوردم و همچنین نمایشگاه‌هایی از آثارم برگزار شده است که از جملهٔ آن‌ها نمایشگاه برگزارشده در دانشگاه ایندیانا، ایندیاناپلیس آمریکا در سال ۲۰۰۶ و نمایشگاه سال ۲۰۱۰ در سالن Silk Purse Arts Centre وست ونکوور بوده است.

شما در ایران داور چند جشنواره هم بوده‌اید. آیا تفاوتی بین مسابقات داخل ایران و مسابقات خارج از ایران می‌بینید؟

من در چند جشنواره در داخل ایران و در دو دورهٔ فستیوال بین‌المللی کارتون تهران جزو هیئت داوران بوده‌ام که این فستیوال در زمان خود بدون اغراق از مطرح‌ترین و منظم‌ترین مسابقات بین‌المللی کارتون و کاریکاتور بوده است و البته ناگفته نماند در قیاس با جشنواره‌های معتبر، محدودیت‌های موضوعی و سانسور حاکم بر ایران تأثیر خود را بر موضوع‌های جشنواره تحمیل می‌کرد.

جدای از این، تفاوت عمده‌ای که بین کارتون‌های کشورهای استبدادزده مثل ایران، ترکیه و کشورهای اروپای شرقی و چین با کشورهای غربی می‌بینم این است که در کشورهای استبدادی کارهای هنری بنا به‌دلایل فراوان عمق، پیچیدگی و طنز سیاه بسیار بیشتری نسبت به آثار کشورهای غربی دارند و این گهگاه ارتباط بین هنرمند شرقی و بینندهٔ غربی را دچار مشکل می‌کند.

چه شد که از ایران خارج شدید و چرا کانادا و شهر ونکوور را برای مهاجرت انتخاب کردید؟

همان‌طور که قبلاً اشاره کردم، علاقهٔ من به تولید انیمیشن به دوران کودکی بازمی‌گردد. آمریکای شمالی یکی از بهترین مراکز تولید انیمیشن در جهان است و بسیاری از استودیو‌های حرفه‌ای انیمیشن در آمریکا هستند و در کانادا شعبه دارند، همچنین National Film Board of Canada در تولید انیمیشن‌های هنری و تجربی سابقهٔ طولانی دارد. همهٔ این‌ها و البته انگیزهٔ طراحی کارتون در فضای آزادتر من را به مهاجرت ترغیب کرد. من در هر دو شهر تورنتو و ونکوور دوستان هنرمندی داشتم و نهایتاً سال ۲۰۰۵ به ونکوور آمدیم. در اینجا با شرکت در چند دوره کلاس از جمله در Van Art، ‏BCIT و دانشگاه کپیلانو، سعی کردم مهارت‌هایم را افزایش دهم. 

آیا بعد از خروج از ایران هم در حوزهٔ مطبوعات فعالیت داشته‌اید؟

از سال اول ورودم به ونکوور با چندین نشریهٔ فارسی‌زبان از جمله دانشمند، فرهنگ بی‌سی، فرنگ، نگاه و جدیداً نشریهٔ شهروند همکاری داشته‌ام که همگی تجربیات خوبی بوده‌اند.

همچنین با نشریات و رسانه‌های آنلاین از جمله خودنویس، بی‌بی‌سی فارسی و کمپین حقوق بشر برای ایران همکاری داشته‌ام. همین‌طور مدتی برای نشریاتی چون Jewish Independent و The Source تصویرگری مقالات و گهگاه طراحی روی جلد کار کرده‌ام. در سال ۲۰۰۹ نشریهٔ تخصصی تصویرگری XFUNS که در تایوان منتشر می‌شود، با من مصاحبه‌ای در مورد آثارم انجام داد.

شما اولین کسی بودید که از محمود احمدی‌نژاد انیمیشن ساختید. لطفاً کمی دربارهٔ ایدهٔ ساخت این انیمیشن و بازخوردهای آن برایمان بگویید.

در صفحه‌ای که در مورد من در دانشنامهٔ ویکی‌پدیا هست، این‌گونه نوشته شده و گرچه صحیح است، ولی زیاد خوشایند من نیست که مرا فقط از طریق این یک کار بشناسند. انیمیشن‌های مربوط به احمدی‌نژاد در دو قسمت در سال ۸۸، یکی قبل از انتخابات و هم‌زمان با کارزارهای انتخاباتی در ایران و دیگری بعد از تقلب بزرگ و هم‌زمان با سرکوب مردم توسط یک گروه سه‌نفره ساخته شد. من که طراحی‌های کاراکترها و قسمتی از استوری‌بورد را انجام دادم، در کنار دوست هنرمندم آقای غلامی‌پور که همفکری در ایده داشتند، کار انیمیشن را انجام دادند و همچنین آقای بهمنش که در تدوین صدا و افکت و ساخت موسیقی همکاری کردند. به‌همین دلیل این کار، نتیجهٔ یک همکاری گروهی بود در استودیو کلاغ سفید که در آن زمان با هم آنجا را راه انداخته بودیم. بعداً با همین گروه یک موزیک ویدیوی انیمیشنی برای آهنگ «قدیم» از فرامرز اصلانی ساختیم.

شما در چندین اثر مطرح انیمیشنی از جمله «پیشتازان فضا: عرشه‌های پایینی» (Star Trek: Lower Decks) که به‌تازگی پخش آن از شبکه‌های CTV Sci-Fi و Crave آغاز شده است، جزو تیم طراحی انیمیشن بوده‌اید، تجربهٔ کار در بالاترین سطح ساخت انیمیشن را چطور می‌بینید؟ جایگاه کانادا و به‌ویژه ونکوور در صنعت ساخت انیمیشن کجاست؟ 

همان‌طور که گفتم، صنعت انیمیشن در کانادا بسیار قوی و ریشه‌دار است. همچنین سرمایه‌گذاری شرکت‌های فیلمسازی و انیمیشن و بازی‌سازی آمریکا از جمله، دیزنی، وارنر برادرز، دریم ورکز و یونیورسال در کانادا در دو شهر تورنتو و ونکوور باعث کیفیت و استاندارد بسیار بالا در آثار تولیدی در کانادا شده است. 

در بین انیمیشن‌هایی که تاکنون در آن‌ها مشارکت داشته‌اید؟ خودتان کدام را بیشتر دوست دارید؟ 

من در مجموع در ۸ سریال تلویزیونی در چند استودیو در ونکوور کار کرده‌ام. از جمله: Teen Titans Go!‎، ‏‏Transformers, Rescue Bots‏، Supernoobs‏، Chuck’s Choice‏، Carmen Sandiego‏، The Bravest Knight‏، 16th Hudson و Star Trek: Lower Decks که از هر کدام چیزهایی آموخته‌ام و هر کدام در نوع خود خوب بوده‌اند. ولی Teen Titans Go!‎ و Carmen Sandiego و همین‌طور Lower Decks را به‌علت استایل ویژه، بیشتر دوست دارم.

اکتبر سال گذشته یکی از پروژه‌هایی که در آن مشارکت داشتید، نامزد جایزهٔ امی شد. لطفاً کمی بیشتر دربارهٔ آن برایمان بگویید. 

من در دو فصل اول و دوم سریال Carmen Sandiego که توسط استودیو DHX برای Netflix ساخته شد، همکاری داشتم. به‌خاطر کیفیت بالا در ساخت این انیمیشن در چند بخش در جشنوارهٔ امی سال ۲۰۱۹ نامزد بود که در بخش طراحی background برندهٔ این جایزه شد. بعد از اتمام جشنواره، شرکت DHX به این مناسبت جشن ویژه‌ای در ونکوور برای تیم انیمیشن اجرا کرد که من هم در آن شرکت داشتم.

شما در کنار فعالیت حرفه‌ای‌ تمام‌وقتتان، هرازچندی دربارهٔ مسائل روز ایران و جهان هم طرح‌هایی کشیده‌اید، از جمله طرح‌هایی از دولتمردان کانادایی مانند جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، جان هورگان، نخست‌وزیر بریتیش کلمبیا و بانی هنری، مسئول بهداشت استان بی‌سی، یا فعالان سیاسی، اجتماعی و ادبی جامعهٔ ایرانی کانادا. بازخورد این کارها چطور بوده؟

به‌خاطر تجربهٔ مطبوعاتی من از تعداد زیادی کاراکتر سیاسی، فرهنگی و ادبی کاریکاتور کشیده‌ام که بعضاً برای خودشان هم فرستاده شده و اکثراً مورد استقبال قرار گرفته است.

چندی پیش اتودی از طراحی کاراکتر رستم را از شما دیدیم. آیا پروژه‌ای برای ساخت انیمیشن دربارهٔ این شخصیت شاهنامه‌ای در دست دارید؟

من در کنار کار در استودیو، روی بعضی پروژه‌های شخصی خودم هم مشغول‌ام. کاراکتر رستم بخشی از یک سری انیمیشن کوتاه است برای یک پروژه با هدف آموزش و شناخت فرهنگ و ادبیات ایران‌زمین به نسل جدید ایرانی خارج از کشور. قسمت‌های اولیهٔ سریال آماده شده است و در حال حاضر به دنبال اسپانسر برای ادامهٔ پروژه هستم.

برای علاقه‌مندان به رشتهٔ انیمیشن چه توصیه‌هایی دارید تا بتوانند در این حوزه موفق شوند؟ 

یک انیماتور هنرمندی است با مجموعه‌ای از مهارت‌های مختلف که دانش طراحی، یکی از مهارت‌های اساسی در این زمینه است، ولی تنها دانستن طراحی کافی نیست و هنرجویان باید در کنار آن با پشتکار مهارت‌های سینمایی و اصول مربوط به انیمیشن و اندیشیدن خلاقانه را بیاموزند. خوشبختانه امروزه بسیاری منابع آنلاین برای فراگیری این اصول وجود دارند که تمرین آن‌ها می‌تواند مهارت‌های پایه‌ای هنرجویان را تقویت کند.

با سپاس از وقتی که برای این گفت‌وگو گذاشتید.

نوشته افشین سبوکی: انگیزهٔ طراحی کارتون در فضای آزادتر من را به مهاجرت ترغیب کرد اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

بار دیگر منتخبی از بهترین انیمیشن‌های کوتاه سال به انتخاب ران دایموند در سینما ریو به نمایش در می‌آید. این برنامه، بیست سال است که در حال برگزاری‌ست. برای سال‌های متمادی مخاطبان علاقه‌مند، این آثار کوتاه و خلاقانه را در مدارس سینمایی یا استودیوهای تولید انیمیشن‌ می‌دیدند و از سال ۲۰۱۵ این نمایش‌ها به سالن‌های سینمای شهرهای مختلف جهان نیز راه پیدا کرد. در طول این سال‌ها، ۳۸ فیلم منتخب در این مجموعه کاندیدای جایزهٔ اسکار بوده‌اند و یازده فیلم برندهٔ این جایزه شده‌اند.

در برنامهٔ امسال، در طول ۹۸ دقیقه، به تماشای پانزده فیلم کوتاه خواهیم نشست که از آن میان چهار اثر در فهرست نهایی اسکار بهترین انیمیشن کوتاه بود. این آثار عبارتند از:

The Green Bird * – Maximilien Bougeois, Quentin Dubois,‎

Marine Goalard, Irina Nguyen, Pierre Perveyrie, France

One Small Step * – Andrew Chesworth, Bobby Pontillas, U.S.‎

Grands Canons – Alain Biet, France

Barry – Anchi Shen, U.S.‎

Super Girl – Nancy Kangas, Josh Kun, U.S.‎

Love Me, Fear Me – Veronica Solomon, Germany

Business Meeting – Guy Charnaux, Brazil

Flower Found! – Jorn Leeuwerink, The Netherlands

Bullets – Nancy Kangas, Josh Kun, U.S.‎

A Table Game – Nicolás Petelski, Spain

Carlotta’s Face – Valentin Riedl, Frédéric Schuld, Germany

Age of Sail * – John Kahrs, U.S.‎

Polaris – Hikari Toriumi, U.S.‎

My Moon – Eusong Lee, U.S.‎

Weekends * – Trevor Jimenez, U.S.‎

قدرت پیوندهای خانوادگی به‌ویژه ارتباط میان والدین و بچه‌ها موضوع محوری «پولاریس» است که قصهٔ خرسی قطبی را روایت می‌کند که برای اولین بار از خانواده جدا می‌شود. «یک قدم کوچک» داستان الهام‌بخشی است دربارهٔ دختری آمریکایی-چینی که رؤیای فضانورد شدن دارد و از این رهگذر به رابطهٔ او با پدرش می‌پردازد. «آخر هفته» نیز داستان پسر جوانی است که بین دو دنیای متفاوت پدر و مادرش که به‌تازگی از هم جدا شده‌اند، در رفت و آمد است و از این طریق چشم‌انداز پیچیدهٔ عاطفی او را به تصویر می‌کشد. انیمیشن خمیری «دوستم بدار، از من بترس» از رقص استفاده می‌کند تا سوی تیره‌تر رابطه را با نمایش راه‌هایی که انسان‌ها طی می‌کنند تا همدیگر را فریب دهند و چیزی را که نیستند نشان دهند، به تصویر می‌کشد. در مقابل، انیمیشن «ماه من» با رفتن به دل آسمان و بهره بردن از رویکردی شاد به رابطه‌ای ناممکن نگاه می‌کند و در آن مثلث عشقی بین ماه و زمین و خورشید را بازنمایی می‌کند.

«صورت کارلتا» پرترهٔ زنی است که دچار بیماری پروسوپاکنوسیا یا کورچهرگی (ناتوانی در به‌یاد آوردن چهره‌ها) است. زنی که می‌کوشد از طریق هنر خود را از بند این ناتوانی رهایی دهد. «دوران/سن دریانوردی» آخرین محصول گوگل از سری داستان‌های اسپاتلایت، ماجرای دریانوردی پیر است که دختر نوجوانی را که به آب افتاده، نجات می‌دهد.

این‌ها نمونه‌هایی هستند از کارهایی که در این مجموعه آمده‌اند و باید آن‌ها را و دیگر آثار این مجموعه را از نزدیک دید.

منتقد لس آنجلس تایمز دربارهٔ این مجموعه نوشته است که فرم و محتوای این پانزده فیلم از شش کشور، نشان می‌دهد که انیمیشن ابزاری است که می‌تواند در بیان احساسات شخصی به قدرتمندی نقاشی، طراحی یا مجسمه‌سازی عمل کند. وی همچنین نوشت که این فیلم‌ها عمیقاً اصیل، خیره‌کننده، تفکربرانگیز و در نهایت همچون خنجری است که پیروی از رسوم مألوف را می‌شکافد.

لطفاً دقت کنید که تهیه‌کنندگان این برنامه بر این باورند که شاید به‌دلیل وجود چند صحنهٔ خشن، دیدن این فیلم‌ها مناسبِ کودکان نباشد.

تاریخ نمایش اول: روز جمعه ۱۹ آوریل ۲۰۱۹

زمان: باز شدن درها از ساعت ۶ عصر. آغاز نمایش ساعت ۶:۳۰ عصر

تاریخ نمایش دوم: روز یکشنبه ۲۱ آوریل ۲۰۱۹

زمان: باز شدن درها از ساعت ۲ بعد از ظهر. آغاز نمایش ساعت ۲:۳۰ بعد از ظهر

بهای رزرو بلیت برای بچه‌های کمتر از ۱۳ سال: ۱۰٫۵ دلار /  در سالن ۱۲٫۵ دلار

بهای رزرو بلیت برای بزرگسالان ۱۴٫۵دلار / در سالن ۱۶٫۵ دلار

توجه فرمایید، نوجوانان می‌توانند در بالکن این نمایش را تماشا کنند. برای نشستن در سالن پایین و استفاده از بار، حداقل سن ۱۹ سال و به‌همراه داشتن کارت شناسایی الزامی است.

برای اطلاعات بیشتر و خرید بلیت از سایت زیر دیدن کنید:

https://riotheatretickets.ca/events/11030-the-20th-annual-animation-show-of-shows

نوشته آخر هفته با بهترین انیمیشن‌های کوتاه اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

جشنوارهٔ فیلم‌های انیمیشنی اسپارک سی جی (Spark CG) از ۲۵ تا ۲۸ اکتبر در ونکوور کانادا برگزار می‌شود.

این جشنواره که دهمین سال فعالیت مستقل خود را در پیش رو دارد، برنامه‌های مفصلی در جدول اکران خود گنجانده است. از آن جمله می‌توان به چندین مجموعهٔ منتخب از انیمیشن‌های کوتاه جهان، کانادا و فرانسه اشاره کرد. انیمیشن‌های بلند و نیمه‌بلند دیگری نیز در این برنامه چهار روزه نمایش داده خواهد شد که روز دیگری از زندگی، فونان و کیک باشکوه از آن جمله‌اند که همگی از آثار ستایش شده در جشنواره‌های مختلف‌اند.

نکتهٔ قابل توجه برای ایرانیان ونکوور حضور یک انیمیشن بلند ایرانی برای نخستین بار در این دورهٔ جشنواره است. این انیمیشن «آخرین داستان» نام دارد و اشکان رهگذر آن‌ را از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ در استودیوی خصوصی هورخش تولید کرده است. انیمیشنی که حاصل هشت سال تلاش و کار مداوم گروهی بیش از ۱۰۰ جوان است.

این فیلم انیمیشن که در جشنوارهٔ انسی نیز حضور یافت با برداشتی آزاد از «شاهنامه» به روایت قصهٔ ضحاک ماردوش، کاوه آهنگر و آفریدون می‌پردازد. ویژگی جالب توجه این فیلم این است که شمار زیادی از ستارگان سینمای ایران در مقام صداپیشگان در این پروژه همکاری داشته اند که از آن جمله می‌توان به پرویز پرستویی، لیلا حاتمی، حامد بهداد، اشکان خطیبی، بیتا فرهی، اکبر زنجان‌پور، فرخ نعمتی، حسن پورشیرازی، باران کوثری، مجید مظفری، شقایق فراهانی، ملیکا شریفی‌نیا و بانیپال شومون اشاره کرد.

تریلر فیلم را در اینجا میتوانید ببینید:

همچنین این اثر در سال ۲۰۱۶ به دعوت جشنوارهٔ انسی و کن در بازار فیلم جشنوارهٔ بین‌المللی کن، به‌عنوان یکی از چهار انیمیشن سینمایی برتر در حال تولید جهان در کنار انیمیشن ونسان دوست‌داشتنی (Loving Vincent) محصول مشترک لهستان و آمریکا و انگلستان، فونان (Funan) از فرانسه که از دیگر فیلم‌های جشنوارهٔ اسپارک امسال است معرفی شد.

«آخرین داستان» روز شنبه ۲۷ اکتبر ساعت ۹:۴۵ شب اکران خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر و تهیهٔ بلیت اینجا کلیک کنید.

نوشته «آخرین داستان»: اولین انیمیشن بلند ایرانی در جشنوارهٔ آثار انیمیشنی اسپارک اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

نوشته نوزدهمین دورهٔ نمایش انیمیشن‌های منتخب به‌انتخاب ران دایموند در ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

شاید ران دایموند در مقام تهیه‌کننده و مدیر تولید در صنعت انیمیشن جهان چهرهٔ چندان شناخته‌شده و معروفی نباشد، اما قطعاً به‌عنوان بنیان‌گذار شرکت Acme Filmworks نام ماندگاری خواهد بود، چرا که از سال ١٩٨٨ تاکنون هر سال بهترین انیمیشن‌های کوتاه ساخته‌شده در سراسر جهان را انتخاب کرده و آن‌ها را در قالب مجموعه‌ای با عنوان «برترین نمایش‌ انیمیشنی» (The Animation Show of shows) به‌دست علاقه‌مندان انیمیشن‌های کوتاه رسانده است. خوشبختانه او امسال نیز برای بار دوم مجموعه آثار منتخب خود را برای اکران روی پردهٔ بزرگ سینماها آماده کرده است که به‌زودی در ونکوور نیز اکران خواهد شد.

دایموند هر سال با شرکت در جشنواره‌های مختلف دنیا، بهترین انیمیشن‌های کوتاه ساخته‌شده در سراسر جهان را انتخاب می‌کند، آن‌را به شهرهای مختلف آمریکا و کانادا می‌برد و در شرکت‌های بزرگ انیمیشن‌سازی مانند دیزنی، پیکسار و دریم‌ورکز و دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی به‌نمایش می‌گذارد تا الهام‌بخش انیماتورهای گمنام باشد و آن‌ها را به غول‌های آیندهٔ این صنعت تبدیل کند. با نگاهی اجمالی به فهرست آثار دوره‌های پیشین این برنامه، می‌توان اذعان کرد در مورد کسانی چون بیل پلیمتون کارگردان «سگ نگهبان» و «پنکه و گل» یا کنستانتین برونزیت کارگردان فوق‌العاده مستعد انیمیشن‌های «توالت – داستان عاشقانه» و « بدون کیهان نمی‌توانیم زندگی کنیم»  یا میکائیل دودک خالق انیمیشن‌های زیبای «پدر و دختر» یا «راهب و ماهی»، این اتفاق افتاده‌ است. به‌عنوان مثال دودک امسال با همکاری استودیو جیبلی اولین انیمیشن بلند خود را با نام «لاک‌پشت قرمز» ساخت، که از کن تا ویف در جشنواره‌های معتبر دنیا به نمایش درآمد و تحسین بسیاری از منتقدان را برانگیخت و از همین حالا می‌توان آن‌را در فهرست اولیهٔ منتخب اسکار انیمیشن‌های بلند تصور کرد.

آن‌ها که سال پیش در هفدهمین دورهٔ «برترین نمایش‌ انیمیشنی» شرکت کرده بودند، بدون شک آن‌را تجربه‌ای جذاب، اصیل و هوشمندانه ارزش‌گذاری کرده‌اند. نکتهٔ جالب توجه برای جامعهٔ ایرانی شاید این باشد که سال گذشته برای اولین بار انیمیشنی ایرانی به نام «استرایپی» به کارگردانی بابک و بهنود نکویی در انتخاب‌های دایموند بود که نگاه بسیاری را به خود جلب کرد.

هجدهمین دورهٔ این برنامه از سپتامبر امسال تور آمریکای شمالی خود را آغاز کرده است و در تاریخ ۱۳ نوامبر به ایستگاه ونکوور خواهد رسید. برنامهٔ امسال شامل ۱۲ انیمیشن است که مناسب خانواده‌ها (بچه‌های بالای شش سال) و اسامی آن‌ها به این قرار است:

• Stems – Ainslie Hendersen (Scotland)‎
• Shift – Cecilia Puglesi & Yijun Liu (U.S.)‎
• Pearl – Patrick Osborne (U.S.)‎
• Crin-crin – Iris Alexandre (Belgium)‎
• Mirror – Chris Ware, John Kuramoto, Ira Glass (U.S.)‎
• Last summer in the garden – bekky O’Neil (Canada)‎
• Waiting for the New Year – Vladimir Leschiov (Latvia)‎
• Piper – Alan Barillaro (U.S.)‎
• Bøygen – Kristian Pedersen (Norway)‎
• Afternoon Class – Seoro Oh (Korea)‎
• About a Mother – Dina Velikovskaya (Russia)‎
• Exploozy – Joshua Gunn, Trevor Piecham, & John McGowan (U.S.)‎

پس از وقفه‌ای کوتاه، چهار انیمیشن باقیمانده که مناسب مخاطبان بزرگسال‌اند به‌نمایش در خواهند آمد. این چهار نمایش عبارتند از:

• Corpus – Marc Héricher (France)‎
• Blue – Daniela Sherer (Israel)‎
• Manoman – Simon Cartwright (England)‎
• All Their Shades – Chloé Alliez (Belgium)‎

 در میان آثار فوق چند تولید شاخص وجود دارد که به‌عنوان مثال می‌توان به «مروارید» ساخته انیماتور برندهٔ اسکار پتریک آزبرن اشاره کرد. این انیمیشن از تولیدات شرکت گوگل است که به رابطهٔ تاثیرگذار یک پدر و دختر می‌پردازد. «پایپر» ساختهٔ الن بریلارو، از تولیدات جدید شرکت دیزنی/پیکسار، نمونهٔ دیگری است که بدون شک همچون سایر محصولات این شرکت دلنشین و شیرین خواهد بود. همچنین انیمیشن «دربارهٔ یک مادر» از روسیه روایتگر داستانی فولکلور است که بی‌شباهت به داستان «درخت بخشنده» شل سیلورستاین نیست.

آثار انتخاب‌شده تنوع تکنیکی قابل‌توجهی – از نقاشی با دست و استاپ‌موشن گرفته تا تصویرسازی‌های خلق‌شده با کامپیوتر- را پوشش می‌دهند و در میان آن‌ها تولیدات دانشجویی نیز وجود دارد که هیچ کم از آثار تولیدشده در استودیوهای بزرگ ندارند.

برای آشنایی بیشتر با این آثار می‌توانید به سایت زیر نگاهی بیاندازید و اطلاعات کامل را دریافت کنید:

http://www.animationshowofshows.com/pages/press-kit

این برنامه در روزهای ۱۳ و ۱۴ نوامبر در سینما ریوی ونکوور برگزار می‌شود و برای دریافت اطلاعات دقیق‌تر می‌توانید به سایت زیر رجوع کنید:

http://riotheatre.ca/movie/18th-annual-animation-show-of-shows/

نوشته «برترین نمایش‌ انیمیشنی» در سینما ریوی ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.