سرانجام انتخابات رهبری حزب محافظه‌کار کانادا به پایان رسید و رهبر جوان دیگری برای هدایت پرطرفدارترین حزب فدرال کانادا (از لحاظ درصد آرا در انتخابات پیشین فدرال) برگزیده شد.

انتخاب اِرین اُتولِ ۴۷ ساله، موجب شد که جاستین ترودو در عین جوانی، مسن‌ترین رهبر حزب در بین سه حزب اصلی فدرال یعنی حزب لیبرال، حزب محافظه‌کار و حزب ان‌دی‌پی باقی بماند.

نزدیک‌ترین رقیب اُتول، پیتر مک‌کی، وزیر دفاع پیشین کانادا در دولت محافظه‌کار استفان هارپر، بود که در جامعهٔ ایرانی بیشتر به‌عنوان همسر نازنین افشین‌جم، دختر شایستهٔ پیشین کانادا و فعال سیاسی و حقوق بشر، شناخته می‌شود.

اُتول در حالی به رهبری حزب محافظه‌کار برگزیده می‌شود که تنها سه هفته تا بازگشایی مجلس عوام با سخنرانی فرماندار کل کانادا و اعلام برنامه‌های جدید حزب لیبرال به‌ویژه برای مواجهه با موج دوم شیوع بیماری کووید-۱۹ باقی مانده است. جایی که نداشتن اکثریت، در صورت عدم موفقیت جاستین ترودو در همراه کردن احزاب دیگر با سیاست‌هایش، ممکن است به سقوط دولت، انحلال مجلس و برگزاری انتخابات جدید فدرال بیانجامد.

در این بین، بازار گمانه‌زنی‌ها و نظرسنجی‌ها دربارهٔ رهبر جدید حزب محافظه‌کار و انتخابات احتمالی فدرال داغ است. یکی از تازه‌ترین نظرسنجی‌ها توسط مؤسسهٔ انگس رید منتشر شده که یکی از معتبرترین مؤسسات نظرسنجی کانادا است.

بر اساس نظرسنجی این مؤسسه، بخش عمده‌ای از رأی‌دهندگان کانادایی هنوز از رهبر جدید حزب محافظه‌کار شناخت کافی ندارند.

یافته‌های این نظرسنجی حاکی از آن است که دو حزب لیبرال و محافظه‌کار رقابتی تنگاتنگ برای پیروزی در انتخابات دارند. این موارد در نمودار ۱ نشان داده شده است.

یکی دیگر از پرسش‌های این نظرسنجی مهم‌ترین مسائل روز کانادا از دید رأی‌دهندگان بوده است. یافته‌های این نظرسنجی نشان می‌دهد شیوع بیماری کووید-۱۹ و واکنش دولت به آن و خدمات درمانی مهم‌ترین مسائلی است که دولت باید به آن‌ها بپردازد.

نمودار ۲- مهم‌ترین مسائل پیش روی دولت از دیدگاه رأی‌دهندگان کانادایی را نشان می‌دهد.

این در حالی است که دو سوم کانادایی‌ها (۶۶ درصد) معتقدند که عملکرد حزب لیبرال در مواجهه با بحران شیوع کووید-۱۹ در کانادا به‌خوبی عمل کرده است.

در عین حال، این نظرسنجی حاکی از آن است که محبوبیت جاستین ترودو به‌عنوان رهبر حزب لیبرال که در ماه‌های آوریل و مه به‌دلیل عملکرد دولت در کنترل بحران شیوع کووید-۱۹، افزایش چشمگیری پیدا کرده بود، حالا و پس از رسوایی مؤسسهٔ خیریهٔ وی با کاهشی چشمگیر مواجه شده است. نمودار ۴ این تغییرات را از ژوئن ۲۰۱۸ تا سپتامبر ۲۰۲۰ نشان می‌دهد.

در هر حال، به‌نظر می‌رسید انتخاب ارین اُتول در شرایطی که دولت اقلیت لیبرال به‌دلیل رسوایی‌های اخیر با افت محبوبیت مواجه شده، بهترین فرصت برای حزب محافظه‌کار است تا بتواند کنترل مجلس عوام و دولت را در دست بگیرید. هفته‌های آتی برای جاستین ترودو بسیار حساس خواهد بود چون اگر نتواند احزاب دیگر را برای حمایت از برنامه‌هایش با خود همراه کند، شاید در زمستان سرد اتاوا ناچار به اسباب‌‌کشی از اقامتگاهش در کلبهٔ ریدیو شود.

نوشته انتخابات احتمالی فدرال در سایهٔ انتخاب رهبر جدید حزب محافظه‌کار کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

دوشنبهٔ هفتهٔ گذشته، ۲۴ اوت ۲۰۲۰، رهبر جدید حزب محافظه‌کار کانادا اعلام شد: اِرین اوتول، سیاستمدار ۴۷ سالهٔ کانادایی، که از سال ۲۰۱۲ نمایندهٔ حوزهٔ دورام استان اُنتاریو در مجلس فدرال است. وی در سخنرانی‌ خود پس از انتخاب شدن به این سِمَت، با لحنی کنایه‌آمیز گفت زمان آن فرا رسیده است تا کانادایی‌های هوادار حزب‌های لیبرال و ان‌دی‌پی از این احزاب «فاصلهٔ اجتماعی» بگیرند و خطاب به اقشار مختلف از جمله اعضای اتحادیه‌ها، صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، شهروندان کانادایی جدید و زنان گفت که اگر آن‌ها می‌خواهند سخت کار کنند تا زندگی بهتری برای خانواده‌هایشان فراهم نمایند، باید به حزب محافظه‌کار رأی دهند. 

جاگمیت سینگ در مصاحبه‌ای با شبکهٔ خبری سی‌بی‌سی اظهار امیدواری کرد که با کنار رفتن اندرو شییِر و روی کار آمدن اِرین اوتول، که نسبت به شییِر در طیف مترقی محافظه‌کاران قرار می‌گیرد، تغییراتی را در سیاست‌های این حزب در ارتباط با حمایت از قشرهای مختلف مردم و ارائهٔ خدمات عمومی بیشتر شاهد باشیم. سینگ اضافه کرد که گرچه حمایت اوتول از جوامع گوناگونی مانند ال‌جی‌بی‌تی و زنان نشانه‌های مثبتی است، اما به‌نظر می‌رسد این حزب همچنان روی کاهش خدمات عمومی پافشاری دارد؛ موضوع بسیار مهمی که موجب می‌شود حزب ان‌دی‌پی هر چه بیشتر از محافظه‌کاران فاصله بگیرد. جاگمیت سینگ در پاسخ به این سؤال که آیا از او و حزبش سؤال شده آن‌ها انتظار دارند چه مواردی در سخنرانی ملوکانه، که روز ۲۳ سپتامبر هم‌زمان با بازگشایی دوبارهٔ مجلس ایراد خواهد شد، گنجانده شده باشد، گفت که مستقیماً چنین تماسی با آن‌ها نداشته‌اند، ولی ان‌دی‌پی آمادهٔ همکاری با دولت فدرال است اگر که سیاست‌های حزبش برای حمایت از مردم و ارائهٔ خدمات عمومی لحاظ شود. سینگ در پاسخ به این سؤال که اگر مواردی چون بودجهٔ بیشتر برای مهدکودک‌ها، افزایش حقوق بیکاری و امثالهم در سخنرانی ملوکانه نباشد، آیا حزب ان‌دی‌پی به دیگر احزاب مخالف لیبرال پیوسته و خواهان برگزاری انتخابات خواهد شد، گفت که حزب ان‌دی‌پی در پی برانداختن دولت نیست و تمام تلاشش این است که به کانادایی‌ها کمک کند،‌ بنابراین حزب ان‌دی‌پی آمادگی کامل دارد که با حزب لیبرال همکاری کند اگر که آن حزب تمایل داشته باشد به مردم کمک کند. وی گفت: «خصوصاً در زمانی که ما با بحران شیوع بیماری‌ای همه‌گیر مواجه‌ایم، مسئولانه‌ترین کار این است که روی نیاز‌های مردم تمرکز کنیم. هدف ما کمک به مردم است، نه سقوط دولت.» وقتی از سینگ سؤال شد که آیا این رویکرد او به‌دلیل عدم آمادگی برای ورود به میدان رقابت انتخاباتی است، گفت که اگر انتخابات برگزار شود، آن‌ها آماده‌اند، اما در پیِ آن نیستند و در درجهٔ اول تلاششان این است که به مردم، خصوصاً در دوران پاندمی، کمک کنند.

از طرف دیگر، دوشنبهٔ این هفته جاستین ترودو در دفاع از تصمیمش برای تعطیلی مجلس و تصدیق این موضوع که لیبرال‌ها اکثریت کرسی‌های مجلس عوام را در اختیار ندارند، گفت: «ما بدون اطمینان از اینکه حمایت مجلس را داریم، نباید برای کمک به کانادایی‌ها برای ساختن آینده‌ای بهتر قدم برداریم.»

تصدیق فوق از طرف نخست‌وزیر، اگر که در پیِ برگزاری انتخاباتی زودرس نباشد، بدان معناست که او به حمایت حداقل یک حزب دیگر نیاز دارد، هرچند سؤال اصلی این است که آیا وی اساساً علاقه‌ای به درخواست حمایت دارد یا خیر. اگر پاسخ به این سؤال مثبت باشد، به‌نظر می‌رسد شرایط موجود فرصتی ایجاد کرده است که جاستین ترودو و جاگمیت سینگ به‌دنبال وجوه اشتراک احزاب خود باشند. درواقع، چارهٔ عدم برگزاری انتخابات فدرال دیگری تنها به‌ فاصلهٔ یک سال، آن است که لیبرال‌ها بتوانند با یک حزب دیگر همکاری کنند تا سخنرانی ملوکانه و سیاست‌ها و برنامه‌های ارائه‌شده رأی لازم را بیاورد.

با توجه به اینکه لیبرال‌ها و محافظه‌کاران این روزها توافق چندانی با هم ندارند و چشم‌اندازی برای همکاری با یکدیگر نمی‌بینند و حزب بلاک کبکوآ نیز پیش از این و پیرو رسوایی «خیریهٔ وی»، اعلام کرده است چنانچه جاستین ترودو استعفا ندهد، به دولت رأی اعتماد نخواهد داد و خواهان انتخابات خواهد شد، به‌نظر می‌رسد در صورتی‌که ترودو علاقه‌ای به جلب حمایت یکی از احزاب دیگر برای ادامهٔ حیات دولت اقلیت داشته باشد، انتخابی جز حزب دموکرات نوین نخواهد داشت. شایان ذکر است که در حال حاضر، این دو حزب روی هم ۱۷۷ کرسی مجلس را دارند؛ اکثریتی که به‌راحتی می‌تواند قانون تصویب کند.

دو حزب لیبرال و دموکرات نوین پیش از این نیز در شرایط مشابه قرار گرفته‌اند، ولی در نهایت پایانی خوش نداشته است. در سال ۲۰۰۵، پل مارتین، نخست‌وزیر، برای تصویب بودجه به حمایت جک لیتون، رهبر حزب ان‌دی‌پی، نیاز داشت. در قبال این حمایت، لیبرال‌ها موافقت کردند که بودجهٔ خانه‌های مقرون‌به‌صرفه، تحصیل، آموزش، محیط زیست و کمک‌های خارجی را افزایش دهند و کاهش مالیات شرکت‌‌های بزرگ را که در برنامه بود، به تعویق بیاندازند. هرچند عمل به این توافقات دیری نپایید و در اواخر نوامبر ۲۰۰۵، حزب ان‌دی‌پی با پیوستن به دیگر احزاب، رأی به سقوط دولت داد. و نتیجه آنکه در انتخابات بعدی، دولت به دست محافظه‌کاران افتاد و اغلب برنامه‌های در دست اقدامِ دولت لیبرال از بین رفت. 

حال باید دید درس سال ۲۰۰۵ در حافظه‌ها مانده است یا خیر؛ احزابی که فرصت‌های انجام تغییرات مهم و اساسی را از دست می‌‌دهند، ممکن است مجبور شوند برای شانس بعدی‌شان مدت زمانی طولانی صبر کنند، چرا که انتخابات همیشه نوعی قمار است!

نوشته یادداشت سردبیر: نقش کلیدی سینگ در حفظ یا سقوط دولت اقلیت اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.