سومین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، از ۲۱ نوامبر با اولین نمایش حضوری خود از زمان همه‌گیری کووید-۱۹ آغاز شده و تا ۲۷ نوامبر ادامه خواهد داشت. این جشنواره امسال با همکاری جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم ونکوور (VIFF) برگزار می‌شود و به‌نسبت سال‌های گذشته بزرگ‌ترین جشنواره در نوع خود با تمرکز بر سینمای خاورمیانه و شمال آفریقاست. 

جشنوارهٔ سال گذشته به‌دلیل همه‌گیری کووید-۱۹ تنها به‌صورت آنلاین برگزار شد. امسال هم مانند سال گذشته، همهٔ فیلم‌های شرکت‌کننده در جشنواره به‌صورت مجازی هم در دسترس خواهند بود و علاقه‌مندان سینما در بریتیش کلمبیا و سرتاسر کانادا می‌توانند به مجموعه‌ای از ۴۰ فیلم کوتاه و بلند که نمایندهٔ ۱۵ کشور از منطقهٔ خاورمیانه و شمال آفریقا یا مهاجران این کشورها هستند، دسترسی یابند و بدین ترتیب این جشنواره دیگر تنها منحصر به شهر ونکوور نیست. علاوه بر این، با کاهش محدودیت‌های مرتبط با همه‌گیری، فیلم‌ها در سینما هم به‌نمایش گذاشته شده‌اند که البته برای نمایش‌های حضوری نشان‌دادن تأییدیهٔ واکسیناسیون کامل الزامی است.

مراسم افتتاحیهٔ جشنواره روز یکشنبه، ۲۱ نوامبر، در سالن VIFF در ون‌سیتی تیاتر با استقبال خوب علاقه‌مندان سینما برگزار شد. در این مراسم اولین برندهٔ جایزه‌ٔ فیلمسازی MENA، با عنوان «حرم: خاطرات خانه»، ساختهٔ دانیل نگاتو برای اولین بار به‌نمایش درآمد. مراسم اختتامیهٔ این جشنواره با اهدای جوایز و نمایش فیلم‌های برگزیده، روز شنبه ۲۷ نوامبر در سالن ون‌سیتی تیاتر در ونکوور برگزار خواهد شد. 

از جمله نمایش‌های شاخص این جشنواره می‌توان به اکران کانادای فیلم WHEN I’m Done DYING ساختهٔ نیسان داگ، کارگردان سرشناس تُرک و اکران ونکوورِ فیلم JASMINE ROAD دربارهٔ گروهی از پناه‌جویان سوری که در منطقه‌ای دورافتاده در رِد ریور کانادا ساکن شده‌اند و همچنین فیلم‌های «بنفشهٔ آفریقایی» به کارگردانی منا زند وکیلی با بازی فاطمه معتمد آریا، «جاده‌های عطریه» با بازی شایان بیات و بهرام حیدری، «تارهای ممنوع» به کارگردانی حسن نوری دربارهٔ چهار خوانندهٔ راک ایرانی افغان‌تبار اشاره کرد. از گفتنی‌های دیگر دربارهٔ این جشنواره باید به این نکته اشاره کرد که هر پنج داور جشنوارهٔ امسال زن هستند و در بین آن‌ها سویل باغبان کریمی، فیلمساز و عکاس ساکن ونکوور، نیز حضور دارد.

جشنوارهٔ فیلم خاورمیانه و شمال آفریقا سه سال پیش به‌همت آرمان کاظمی، مدیر این جشنواره، و همکارانش در ونکوور پایه‌گذاری شد و از آن زمان تاکنون رشد چشمگیری را شاهد بوده است.

در جشنوارهٔ امسال پنل و جلسات نقد و بررسی و پرسش و پاسخ با سینماگران تدارک دیده شده است. برنامهٔ این جلسات و همچنین نمایش‌های حضوری و آنلاین و اطلاعات خرید بلیت در وبسایت جشنواره در آدرس زیر دسترس علاقه‌مندان قرار داده شده است:

https://menafilmfestival.com

نوشته برگزاری سومین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم خاورمیانه و شمال آفریقا در ونکوور‎ و سرتاسر کانادا اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

در روزگاری که شیوع ویروس کرونا جشنواره‌های بزرگ سینمایی را با همهٔ زرق‌و‌برقشان به حاشیه رانده است، جشنواره‌های کوچک و جمع‌و‌جور محلی که بی‌ادعا و با حمایت انسان‌ها و نهادهای فرهنگ‌دوست شکل گرفته‌اند، می‌توانند فروغی بیشتر داشته باشند. جشنوارهٔ فیلم خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) در ونکوور یکی از آن نمونه جشنواره‌هاست که امسال دومین دورهٔ آن به‌صورت آنلاین در روزهای ۲۰ تا ۲۷ نوامبر برگزار خواهد شد. 

با نگاهی اجمالی به وب‌سایت این جشنواره و صفحات آن در شبکه‌های اجتماعی فیس‌بوک و اینستاگرام، خیلی راحت می‌شود گفت که برگزارکنندگان این جشنواره امسال قدمی بزرگ و با اطمینان در طرحو پیاده‌سازی این برنامه برداشته‌اند. 

اولین چیزی که پیش و بیش از هر نکتهٔ دیگری توجه مخاطب را به خود جلب می‌کند، پوستر زیبا و فکرشدهٔ آن است که توسط ملودی هژبر، نقاش و هنرمند ایرانی ساکن فرانسه، طراحی شده است. پوستری که هم عناصر فرهنگی خاورمیانه و شمال آفریقا را در خود دارد و هم به مسائل مبتلا به این جوامع در این دوران اشاره دارد. ضمن اینکه رنگ‌آمیزی آن نیز فستیوالی بودن پوستر را برجسته‌تر می‌کند.

سال گذشته و به‌مناسبت برگزاری اولین دورهٔ جشنواره، معرفی کوتاهی از نحوهٔ شکل‌گیری و اهداف بانیان آن داشتیم که می‌توانید آن‌را در اینجا بخوانید. اما امسال درگفت‌وگویی تازه با بانیان این جشنواره، آرمان کاظمی (مدیر اجرایی) و شقایق حق‌دوست (برنامه‌ریز)، از تفاوت‌های اصلی آن با جشنوارهٔ سال پیش گفتند که مهم‌ترین آن تغییر هم در شکل اجرا و هم در محتوای آن است. افزون بر نمایش اجتناب‌ناپذیر آنلاین، تنوع فیلم‌های امسال، امکان دسته‌بندی مضمونی را برای آن‌ها فراهم آورده است. بر این اساس فیلم‌های کوتاه ارائه‌شده به جشنواره، به سه بخش موضوعیِ Dreamscapes‏، ‎{Di}spell و Daylights طبقه‌بندی شده است که در کنار سه فیلم بلند و نیمه‌بلند بخش نمایش‌های ویژه، ساختار کلی جشنوارهٔ امسال را شکل داده است.

در بخش نمایش‌های ویژه، فیلم‌های بلند داستانی «نواهای عربی» ساختهٔ مانلی لبیدی با بازی گلشیفته فراهانی و «1982» ساختهٔ ولید موانس، فیلمساز لبنانی، با بازی نادین لبکی (چهرهٔ معروف سینمای لبنان که کارگردان فیلم‌هایی چون «کفرناحوم» و «کارامل» است)، حضور دارند و در کنار آن‌ها مستند نیمه‌بلند ایرانی «صداهای سکوت» ساختهٔ پناه‌برخدا رضایی به نمایش می‌آید.

بخش ‎{Di}spell به فیلمسازهایی تعلق دارد که در آن کوشیده‌اند به شکلی فرهنگ خود را چه در تصویر و چه در داستان به چالش بکشند. فیلم‌های Âbi (آمریکا)، Amphitheater (قطر)، Athaar (اردن)، Barzakh (مصر)، Clench my Fists (آمریکا)، Time to Rebuild AKA (Wanabni)‎ (مصر) و Toward You (کانادا) در این گروه اکران خواهند شد.

در بخش Dreamscapes با فیلم‌هایی روبرو هستیم که سازندگان آن بیشتر تجربه‌گرایی کرده‌اند و خواسته‌اند شکل یا زبان جدیدی را به تصویر بکشند. در این بخش، فیلم‌های کوتاه In the Middle (یمن)، Elephantbird (افغانستان)، The Land I’m Drowning In (ایران و فرانسه)، Paper God (ایران)، Slaughter (ایران)، Tetlalli (مکزیک) و Until the Last Drop (فلسطین) به نمایش می‌آیند.

Daylights بخش دیگری است که در آن فیلم‌هایی به نمایش درمی‌آیند که وجوه سرگرم‌کنندهٔ آن‌ها یا شباهتشان به فیلم‌های داستانی یا مستند مرسوم، آن‌ها را برای مخاطب عام جذاب‌تر می‌کند. در این بخش فیلم‌های A Few Flower Branches (ایران)، Holy Land (سوئیس)، London Arabia (انگلستان)، Tayybeh (کانادا)‌، Poplife (کانادا) و My Dream Goes All the Way to Iran (کانادا) حضور دارند. نکتهٔ قابل توجه در این بخش حضور پررنگ کانادایی‌ها و اهالی ونکوور در این فیلم‌هاست. 

به‌عنوان مثال، «طیبه» مستندی کوتاهی است دربارهٔ هفت زن پناهندهٔ سوری که شرکت کِیترینگ خود را در ونکوور راه‌اندازی کرده‌اند و یا «می‌رود و می‌رود تا به ایران می‌رسد رؤیای من» (My Dream Goes All the Way to Iran) مستندی است ساختهٔ نگار مجتهدی، خبرنگار، گزارشگر و تهیه‌کنندهٔ شناخته‌‌شدهٔ اهل ونکوور، که پیش از این در رسانهٔ همیاری با او گفت‌وگوی مفصلی در معرفی فیلمش داشته‌ایم که می‌توانید آن را در اینجا بخوانید.

برای دیدن این فیلم‌ها کافی است به لینک زیر رفته و با افتتاح حساب در سایت ایونتیو نسبت به خرید بلیت کلی برای همهٔ فیلم‌ها با تخفیف یا بلیت تکی برای هر بخش اقدام کنید:

https://watch.eventive.org/menafilmfestival

خوانندگان رسانهٔ همیاری می‌توانند هنگام خرید بلیت با وارد کردن کد تخفیف HAMYAARIMENA از ۲۰ درصد تخفیف ویژه بهره‌مند شوند.

اتفاق جالب توجه دیگری که در جشنوارهٔ امسال چشمگیر است، حضور فرهاد صبا (فیلم‌بردار از ایران)، شبنم اوزپتا (ویدیوگرافر و تدوینگر از ترکیه) ، صبحی الزبیدی (فیلمساز از فلسطین) ، کامالا تاد (فیلمساز و مدرس از کانادا) و کاترینا موگومی (فیلمساز و هنرمند میان‌رشته‌ای از اوگاندا) در هیئت داوران این جشنواره است که قرار است فیلم‌های منتخبی از بخش‌های فوق‌الذکر را داوری کنند.

بخش جدید دیگر این جشنواره، میزبانی دو نشست گفت‌وگوست که اولی با موضوع هویت سیاه و آفریقایی در سینمای خاورمیانه و شمال آفریقا، توسط هنرمند و فیلمساز لبنانی ساکن ونکوور به‌نام عادل آروپ مدیریت می‌شود و نشست دوم هم میزگردی است پیرامون نقش هنر لبنانی در گذار از دوران بحران سیاسی اخیر در بیروت. با مدیریت غنوه یاسین، هنرمند لبنانی دیگری از شهر ونکوور.

این جشنواره با پشتیبانی شورای هنر بی‌سی، شهرداری ونکوور و مرکز مطالعات تطبیقی مسلمانان دانشگاه سایمون فریزر برگزار خواهد شد.

نوشته برگزاری مجازی دومین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم «منا» در ونکوور‎ اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.

همه‌ساله ونکوور میزبان ده‌ها جشنوارهٔ فیلم محلی و بین‌المللی با بودجه‌های بزرگ و مردمی است. از جشنواره‌های فیلم‌های ایتالیایی‌ اسرائیلی گرفته تا جشنوارهٔ فیلم‌های آسیای شرقی و آمریکای لاتین، که نمایانگر پانورامای زندگی فرهنگی شهر ونکوور است.

نخستین جشنوارهٔ فیلم منا (Middle East and North Africa Film Festival Screening) در تاریخ ۲۰-۱۹ اکتبر در آمفی‌تئاتر دانشگاه امیلی کار به‌صورت رایگان برگزار شد. این فستیوال برای تجلیل از کار فیلمسازان، داستان‌نویسان، سازندگان و شرکت‌کنندگان در فیلم‌هایی است که در سطح محلی در مورد خاورمیانه و شمال آفریقا ساخته می‌شوند. اولین روز این فستیوال روز شنبه ۱۹ اکتبر با نمایش فیلم‌های زیر آغاز شد:

• Sadika’s Garden (CAN)‎
• Wajd: Song of Separation (CAN-Syria)‎
• Gaza (CAN-IRL-Palestine)‎

و در روز یکشنبه ۲۰ اکتبر این فیلم‌ها به‌نمایش در‌ آمد: 

• Second Home (CAN)‎
• Window Horses (CAN)‎
• Yara (Lebanon)‎ 

علی‌رغم زمینه‌های فرهنگی و اقتصادی قوی در ونکوور، مدت‌هاست که جای هنرمندان جوامع خاورمیانه و آفریقای شمالی در بین جشنواره‌ها خالی بود. هدف جشنوارهٔ فیلم منا پر کردن این فضا با صدای فیلمسازان و هنرمندان محلی و جوان خاورمیانه است که بتوانند قسمتی از هویت جامعهٔ بزرگ کانادایی-خاورمیانه را به تصویر بکشند. این جشنواره قصد دارد سکویی را برای هنرمندان ایجاد کند و صدای مهاجرانی باشد که بتوانند با به اشتراک گذاشتن کارشان، فضایی را برای گفت‌وگو باز کنند و هویتشان را در محیط‌های هنری کانادایی بیشتر تثبیت کنند.

آرمان کاظمی، بنیان‌گذار و مدیر جشنوارهٔ منا، در این زمینه گفت: «من به‌عنوان فرزند یک مهاجر، در شهر ونکوور بزرگ شده‌ام و همیشه بین کشوری که در آن بزرگ شده‌ام و داستان‌های والدینم از ایران تکه‌تکه شده‌ام و به‌همین دلیل در این جشنواره می‌خواهم فضایی را برای افراد با زمینه‌های مشابه ایجاد کنم تا این داستان‌ها را از طریق فیلم جمع‌آوری کنیم و برایشان بزرگداشت بگیریم. تیم اختصاصی ما تلاش کرده است تا با اولین جشنوارهٔ فیلم منا، زمینه‌ای را برای فیلمسازان نوظهور و مستقر در سطح شهر فراهم کند تا با مخاطبان ارتباط برقرار کنند و همکارانشان را در داخل و خارج از کشور بیشتر درگیر این وقف هنری کنند.»

جشنوارهٔ فیلم منا کاملاً مستقل و جامعه‌محور است. این فستیوال جوان با کمک‌های کوچک محلی شروع شده است، و در سال‌های آینده طی برنامه‌ریزی‌های طولانی‌تر رویدادهای بزرگ‌تری را پوشش خواهد داد، و طبیعتاً به حمایت مالی بیشترِ حامیان جامعهٔ هنری محلی نیاز خواهد داشت. آن‌ها بی‌صبرانه منتظر نظرات همهٔ مهاجران هنرمند محلی و جامعهٔ گسترده‌تر این رویداد هستند تا بتوانند با کمک هم پل محکم‌تری برای بیان تنوع هنری واقعی با صدایی واحد در ونکوور بر پا سازند.

Photo credit: Agata Ivanna Pogorelsky – LunAzul Pogorelsky

نوشته گزارشی از جشنوارهٔ فیلم خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) در ونکوور اولین بار در رسانهٔ همیاری. پدیدار شد.